IV SA/Po 139/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-04-06
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek węglowypomoc społecznaCEEBpostępowanie administracyjnekorekta deklaracjibiomasawęgielnowelizacja ustawy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku węglowego z powodu naruszenia przepisów proceduralnych przez organy obu instancji.

Skarżący złożył wniosek o dodatek węglowy, wskazując jako główne źródło ogrzewania kocioł na paliwo stałe zasilany "innym rodzajem biomasy". Po złożeniu wniosku dokonał korekty deklaracji w CEEB, wskazując "węgiel i paliwa węglopochodne". Organy odmówiły przyznania dodatku, uznając korektę za bezskuteczną i wskazując na pierwotne zgłoszenie biomasy. Sąd uchylił decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów KPA, w szczególności brak należytego poinformowania strony o skutkach prawnych korekty i nieustalenie rzeczywistego zakresu żądania w kontekście nowelizacji przepisów.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego skarżącemu S. W. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, uznając, że zmiana głównego źródła ogrzewania nastąpiła po 11 sierpnia 2022 r., co wykluczało przyznanie świadczenia. Skarżący pierwotnie zadeklarował w CEEB ogrzewanie "innym rodzajem biomasy", a następnie skorygował deklarację na "węgiel i paliwa węglopochodne". Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił obie decyzje. Sąd uznał, że organy obu instancji naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 9 i 77 § 1. Sąd wskazał, że organy nie poinformowały skarżącego o bezskuteczności prawnej dokonanej korekty deklaracji w CEEB w zakresie paliwa, ani nie ustaliły, czy wniosek powinien być rozpoznany w świetle nowelizacji ustawy o dodatku węglowym i ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła. Sąd podkreślił obowiązek organów do udzielania stronom wyjaśnień i wskazówek, aby nie poniosły one szkody z powodu nieznajomości prawa. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Korekta deklaracji w zakresie rodzaju stosowanego paliwa, dokonana po 11 sierpnia 2022 r., może być skuteczna, jeśli organ administracji prawidłowo poinformuje stronę o skutkach prawnych takiej korekty i rozpozna sprawę w świetle obowiązujących przepisów, w tym nowelizacji ustawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy KPA, nie informując strony o bezskuteczności korekty i nie badając sprawy w kontekście nowelizacji przepisów, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (30)

Główne

u.d.w. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § 3

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.z.c. art. 50

Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw

u.s.z.c. art. 24 § 1

Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw

u.s.z.c. art. 24 § 25a

Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 104 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.w. art. 2 § 15g

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § 9

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § 12

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § 15

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

u.s.k.o. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.s.k.o. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych

k.p.a. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.w. art. 3 § 3

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

P.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

u.s.z.c. art. 24 § 2

Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw

u.s.z.c. art. 24 § 12

Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw

u.s.z.c. art. 24 § 26

Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.t.i.r.c.e.b. art. 27a § 1

Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

u.w.t.i.r.c.e.b. art. 27g § 1

Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy naruszyły przepisy proceduralne KPA, nie informując strony o skutkach prawnych korekty deklaracji CEEB. Organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego i prawnego sprawy w kontekście nowelizacji przepisów dotyczących dodatku węglowego. Skarżący nie został należycie poinformowany o możliwości skorzystania z innych form wsparcia (dodatek dla innych źródeł ciepła).

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Obowiązkiem procesowym organu jest także należyte i wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Skład orzekający

Izabela Bąk-Marciniak

przewodniczący

Monika Świerczak

członek

Sebastian Michalski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatku węglowego, obowiązki informacyjne organów administracji, skutki prawne korekty deklaracji CEEB w kontekście nowelizacji przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z korektą deklaracji CEEB i nowelizacją przepisów w okresie obowiązywania ustawy o dodatku węglowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe informowanie stron przez organy administracji i jak nowelizacje przepisów mogą wpływać na prawa obywateli, nawet w sprawach dotyczących świadczeń socjalnych.

Błąd w deklaracji CEEB kosztował dodatek węglowy? Sąd wyjaśnia, jak organy powinny informować obywateli.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 139/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-04-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/
Monika Świerczak
Sebastian Michalski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7 art. 9, art. 77  1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1692
art. 2 ust. 1 ust. 3 art. 3 ust. 3
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1967
art. 24  ust. 1 pkt 1 ust. 12 ust. 25a ust. 26
Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 06 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 02 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia 17 listopada 2022 r. numer: [...]
Uzasadnienie
Burmistrz K., decyzją z dnia 17 listopada 2022 roku
nr [...], na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000) w związku z art. 2 ust. 1, 15 i 16 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 141, 295] oraz § 1 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 16 sierpnia 2022 r. w sprawie wzoru wniosku
o wypłatę dodatku węglowego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1712), odmówił przyznania S. W. prawa do dodatku węglowego.
Z uzasadnienia przedmiotowej decyzji wynika, iż w dniu 30 sierpnia 2022 roku do organu wpłynął wniosek S. W. o wypłatę dodatku węglowego. W treści wniosku jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego wnioskodawcy oznaczono kocioł na paliwo stałe.
Na podstawie weryfikacji w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków oraz danych przedstawionych we wniosku organ stwierdził, że doszło do zmiany głównego źródła ciepła po 11 sierpnia 2022 roku, w związku z czym wnioskodawca nie spełnił warunków do nabycia uprawnień do dodatku węglowego na dzień rozpoznania sprawy. Organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
W wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że
w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, złożonej 1 marca 2022 roku przez współwłaścicieli nieruchomości M. i S. W., jako rodzaj stosowanych w kotłach paliw stałych wskazano "inny rodzaj biomasy".
Przedmiotowa deklaracja została następnie skorygowana poprzez zmianę deklarowanych paliw na "węgiel i paliwa węglopochodne". Skorygowany formularz został wypełniony 14 listopada 2022 roku, a zatem już po złożeniu wniosku o wypłatę dodatku węglowego, a przed wydaniem decyzji organu I instancji. Organ uznał, że brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcy dodatku węglowego, bowiem
w deklaracji CEEB po dniu 11 sierpnia 2022 roku zmianie uległo główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego wnioskodawcy.
S. W. złożył odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odwołaniu podniósł, iż nie wiedział, że ekogroszek zaliczany jest do paliw węglopochodnych. Odwołujący wskazał również, że w treści formularza, wśród możliwych do wyboru paliw, nie było właściwej pozycji, tj. ekogroszku, w związku z czym w deklaracji z 1 marca 2022 roku jako stosowane paliwo mylnie oznaczył inny rodzaj biomasy. Wskazał również, że nie został w tym zakresie właściwie poinformowany przez pracownika organu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania, decyzją z dnia 2 stycznia 2023 roku nr [...], na podstawie art. 1 ust. 1, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia
12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r. poz. 570) oraz art. 17 pkt 1, art. 127 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że zasady i tryb przyznawania, wypłacania oraz wysokość dodatku węglowego uregulowano ustawą z dnia 5 sierpnia 2022 roku o dodatku węglowym.
W myśl art. 2 ust. 15g ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji.
W ocenie Kolegium, organ I instancji podjął prawidłową decyzję, gdyż dodatek węglowy nie przysługuje dla gospodarstw domowych dla których rodzajem ogrzewania jest biomasa, ponieważ nie jest to paliwo stałe w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym. W przedmiotowej sprawie nie ma również możliwości zastosowania przywołanego art. 2 ust 15g ustawy, ponieważ wskazany przepis nie obejmuje sytuacji, w których główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia
11 sierpnia 2022 roku. Kolegium przyjęło, że główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego w zaistniałym stanie faktycznym zostało zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków w przewidzianym przez ustawę terminie, a dokonana przez zgłaszającego korekta deklaracji obejmowała jedynie rodzaj stosowanego paliwa, nie zaś głównego źródła ogrzewania. Organ zwrócił przy tym uwagę, iż przedmiotowa korekta dokonana została już po dacie złożenia wniosku
o wypłatę dodatku węglowego.
Od powyższej decyzji SKO S. W. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że popełnił błąd w wypełnianiu wniosku wpisując "biopaliwo" zamiast "ekogroszek". Skarżący zaznaczył, że każdy błąd można poprawić składając korektę do wniosku.
Ustosunkowując się do złożonej skargi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w całości i podtrzymało argumentację wyrażoną
w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie przepisu art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zarządzenia w tym przedmiocie.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022, poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - dalej P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Skarga okazała się zasadna.
Analiza dowodów włączonych do akt administracyjnych ujawnia następujące okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy.
Skarżący pismem opatrzonym datą 28 sierpnia 2022 roku (wpływ do organu 30 sierpnia 2022 roku) wystąpił z wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego.
Wnioskodawca skorzystał z wzoru wniosku o wypłatę dodatku węglowego, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 16 sierpnia 2022 roku w sprawie wzoru wniosku o wypłatę dodatku węglowego (Dz. U. poz. 1712).
Do akt sprawy włączone zostały dwie deklaracje dotyczące źródeł ciepła i źródeł spalania paliw. W treści deklaracji wypełnionej w dniu 1 marca 2022 roku, jako źródło ogrzewania wskazany został kocioł na paliwo stałe o funkcji c.o. i c.w.u., a jako rodzaj stosowanego paliwa stałego wskazano "inny rodzaj biomasy". Natomiast w deklaracji wypełnionej w dniu 14 listopada 2022 roku, jako rodzaj stosowanego paliwa stałego wskazany został "węgiel i paliwa węglopochodne".
Powołane powyżej okoliczności znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym włączonym do akt administracyjnych oraz są bezsporne pomiędzy stronami. Sąd przyjmuje je, jako własne ustalenia w sprawie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, jak również decyzji wydanej przez Burmistrz K., stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 roku o dodatku węglowym (Dz. U. poz. 1692 ze zm.) w brzmieniu ustalonym, między innymi, na mocy przepisów art. 50 ustawy z dnia 15 września 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. poz. 1967), która weszła w życie z dniem 20 września 2022 roku.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 powołanej ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 roku o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 roku, albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 ustawy o dodatku węglowym.
Natomiast przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym).
Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 roku, w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek (art. 2 ust. 9 i ust. 12 ustawy o dodatku węglowym).
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 roku o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 2 ust. 15 ustawy o dodatku węglowym).
Prawidłowe jest stanowisko, że skarżącemu nie przysługuje dodatek węglowy (art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o dodatku węglowym w brzmieniu ustalonym na dzień wydania decyzji) z uwagi na źródło ciepła ujawnione w centralnej ewidencji emisyjności budynków (piec na paliwo stałe zasilany innym rodzajem biomasy), które zostało zgłoszone i wpisane do tej ewidencji do dnia 11 sierpnia 2022 roku.
Należy jednak dostrzegać, że pomiędzy datą złożenia wniosku, a datą wydania kwestionowanych decyzji, a więc w toku postępowania administracyjnego, ustawa o dodatku węglowym była nowelizowana trzy razy. Skarżący złożył wniosek o dodatek węglowy w dniu 30 sierpnia 2022 roku (wpływ do organu), czyli 18 dni po wejściu w życie ustawy o dodatku węglowym, ale 15 dni przez uchwaleniem oraz 20 dni przed wejściem w życie ustawy z dnia 15 września 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. 2022, poz. 1967).
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym w brzmieniu na dzień składania wniosku "Dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, w przypadku gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576)".
Natomiast od dnia 20 września 2022 roku, na mocy art. 50 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, ustanowiony/dodany została warunek, że o zasadności wniosku rozstrzyga źródło ogrzewania gospodarstwa domowego wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 roku, albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Organy przyjęły, że po wskazanej powyżej nowelizacji, od dnia 20 września 2022 roku, na gruncie spraw o przyznanie dodatku węglowego, wykluczona została możliwość uwzględniania korekty źródła ogrzewania gospodarstwa domowego wpisanego lub zgłoszonego do centralnej ewidencji emisyjności budynków, w tym także w zakresie wykorzystywanego paliwa.
Jednak zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym, w sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185).
Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z treści art. 7 i art. 9 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Obowiązkiem procesowym organu jest także należyte i wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Analiza przekazanych akt administracyjnych wskazuje, że Skarżący na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie uzyskał informacji o bezskuteczności/indyferentności, dokonanej w dniu 14 listopada 2022 roku, korekty źródła ogrzewania gospodarstwa domowego wpisanego lub zgłoszonego do centralnej ewidencji emisyjności budynków w zakresie stosowanego paliwa.
Dopiero w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydanej w dniu 2 stycznia 2023 roku (doręczona w dniu 9 stycznia 2023 roku) zawarte zostało wyjaśnienie, że "(...) główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego zostało wpisane do CEEB do dnia 11 sierpnia 2022 roku. Po dniu 11 sierpnia 2022 roku nastąpiła jedynie korekta deklaracji, lecz nie co do głównego źródła ogrzewania, a jedynie rodzaju stosowanego paliwa z biomasy na węgiel".
Także dopiero w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wyjaśniono Skarżącemu, że ustawodawca przewidział dodatek dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła, a wniosek o ten dodatek można było składać do dnia 30 listopada 2022 roku.
Organy obu instancji z naruszeniem prawa pominęły przy rozpoznawaniu kontrolowanej sprawy, że na mocy przepisów ustawy z dnia 15 września 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, tj. od dnia 20 września 2022 roku, korektę wpisu do centralnej ewidencji emisyjności budynków w zakresie paliwa stosowanego do ogrzewania uznały za bezskuteczną/indyferentną prawnie dla przyznania dodatku węglowego.
Przy rozpoznawaniu sprawy organy pominęły także to, że jednocześnie ze wskazaną nowelizacją ustawy o dodatku węglowym ustanowiony został odrębną ustawą dodatek dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła, który przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, w przypadku gdy głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy, albo kocioł gazowy zasilany skroplonym gazem LPG, albo kocioł olejowy zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
W ustawie przewidziano, że dodatek dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła, w przypadku gdy głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe zasilany peletem drzewnym lub innym rodzajem biomasy, przysługuje w kwocie 3000 zł (art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy w obecnym brzmieniu) na wniosek osoby określonej w art. 24 ust. 2 ustawy zgłoszony w terminie do 30 listopada 2022 roku (art. 24 ust. 12 ustawy). Jak stanowi art. 24 ust. 26 ustawy przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku dla gospodarstw domowych nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku dla gospodarstw domowych, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku wymagają wydania decyzji.
Dostrzegać jednak należy, że stosownie do art. 24 ust. 25a ustawy dodanego przez art. 36 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 27 października 2022 roku (Dz. U. 2022, poz. 2243) zmieniającej ustawę z dniem 4 listopada 2022 roku, w przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do tego dodatku. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. W takim przypadku organ ten przyznaje dodatek w drodze decyzji administracyjnej z urzędu, bez konieczności składania wniosku oraz bez składania odpowiedniej deklaracji dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 roku o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji. Przepis art. 25 ust. 2 stosuje się.
Przywołane wyżej przepisy prawa określają szczegółowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dodatku dla gospodarstw domowych.
Obowiązki określone w art. 24 ust. 25a ustawy z dnia 15 września 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw dotyczą sytuacji, gdy "osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy". Językowe brzmienie przepisu nakazuje przyjmować, że zakresem zastosowania wskazanego przepisu objęte są także sytuacje/stany faktyczne rozpoznane, jako postępowania prowadzone z wniosku o przyznanie dodatku węglowego.
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy, po zmianie treści art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym oraz na gruncie obowiązków wynikających z przepisów art. 24 ust. 25a ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw w związku z art. 7 i art. 9 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, Burmistrz K. obowiązany był, przed wydaniem decyzji, nie tylko ustalić rzeczywisty zakres/przedmiot wniosku Skarżącego inicjującego kontrolowane postępowanie, ale także udzielić niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, aby skarżący nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa.
Uznać zatem należało, że decyzja o odmowie przyznania dodatku węglowego została wydana bez uwzględnienia, że zmiana treści art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym skutkowała w ocenie organu bezskutecznością/indyferentnością korekty wpisu do centralnej ewidencji emisyjności budynków, a do tego bez uprzedniego ustalenia/wyjaśnienia, czy podanie złożone w dniu 30 sierpnia 2022 roku należy rozpoznać w trybie ustawy z dnia 15 września 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, jako żądanie dotyczące przyznania pomocy finansowej adresowanej do gospodarstw domowych, w których głównym źródłem ciepła jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy.
Brak udzielenia stosowanych wyjaśnień oraz brak podjęcia działań w celu ustalenia zakresu żądania Skarżącego świadczy o naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 9 i art. 77 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy usuną stwierdzone powyżej nieprawidłowości procesowe oraz stosownie do wyników czynności wyjaśniających podejmą rozstrzygniecie w sprawie.
Z tych względów, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 P.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI