IV SA/Po 134/19

IV SA/Po 134/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2019-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski /przewodniczący/
Maria Grzymisławska-Cybulska /sprawozdawca/
Tomasz Grossmann
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 3172/19 - Wyrok NSA z 2022-10-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 145 par. 1 ppkt 4 i 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska - Cybulska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] - [...] w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] - 65B w P. kwotę [...]zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], którą organ ten odmówił uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2016 roku ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku stałego pobytu dla autystów, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...] (obecnie działka nr [...]), ark. 17, obręb J., położnej w P. przy ul. [...].
Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Pismem otrzymanym dnia [...] września 2017 roku (k. 195) Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. Szamotulskiej [...] w P. (dalej również jako: Wspólnota), powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2016. We wniosku wskazano, że Wspólnota nie brała udziału w postępowaniu albowiem pisma doręczane były zarządcy wspólnoty a nadto pojawiła się nowa okoliczność w sprawie, gdyż działkę inwestora nr [...] oddziela od ulicy [...] działka nr [...], która nie stanowi drogi publicznej i która jest w zarządzie Wspólnoty.
Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. Prezydent Miasta P. orzekł o wznowieniu postępowania w sprawie (k.244).
Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. Prezydent Miasta P. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku stałego pobytu dla autystów, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...] (obecnie działka nr [...]), ark. [...], obręb J., położnej w P. przy ul. [...].
W przewidzianym prawem terminie odwołanie od tej decyzji wniosła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] [...] w P., reprezentowana przez zarząd. W odwołaniu podniesiono, że na dzień wydania decyzji ostatecznej inwestor nie posiadał dostępu do drogi publicznej, albowiem akt notarialny ustalający służebność przejazdu został wystawiony dnia [...] lipca 2017r. Zdaniem Skarżącej opinia ZDM została wydana niezgodnie z kompetencjami. W złożonym odwołaniu Wspólnota ponowiła argumentację wniosku o wszczęcie postępowania, a ponadto wskazała, że wnioskodawca składając wniosek o ustalenie warunków zabudowy sfałszował treść mapy zasadniczej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji wskazując, że korespondencja związana z postępowaniem w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku stałego pobytu dla autystów, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...] (obecnie działka nr [...]), ark. 17, obręb J., położnej w P. przy ul. [...], w którym Skarżącą uznano za stronę, była doręczana na adres zarządcy tej Wspólnoty (tj. [...] S.A. ul. [...] w P.), który jest tożsamy z adresem siedziby Wspólnoty, który widnieje w rejestrze prowadzonym przez Główny Urząd Statystyczny, w którym Wspólnota została zarejestrowana pod nr [...]. Na dzień wydawania decyzji ostatecznej organ nie dysponował żadną inną informacją pozwalającą ustalić inny adres Wspólnoty i do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie został zmieniony w rejestrze. Wskazano, że cała korespondencja przedmiotowego postępowania była odbierana przez [...] S.A., który nie kwestionował, że jest podmiotem uprawionym do odbioru korespondencji w imieniu Skarżącej.
Analizując drugą przesłankę wznowienia postępowania organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji i wskazał, że w decyzji ostatecznej ustalono, iż "obsługa komunikacyjna części działki nr [...], na której planowana jest budowa budynku stałego pobytu dla autystów może odbywać się zgodnie z wnioskiem inwestora tzn. z ul. [...] (droga publiczna) poprzez drogę wewnętrzną usytuowaną na dz. nr [...] (będącej w administracji ZDM) oraz dz. nr [...] (nie będącej w administracji ZDM - za zgodą jej właściciela / zarządcy). Bezpośredni zjazd do projektowanego budynku z drogi wewnętrznej - dz. nr [...](nie będącej i nie planowanej do przejęcia w administrację przez ZDM) nie podlega uzgodnieniu z ZDM". Wskazano, iż w chwili wydawania decyzji ostatecznej zarówno działka nr [...] jak i działka nr [...] stanowiła własność Miasta P., a oddzielenie nieruchomości od drogi publicznej przestrzenią stanowiącą inną nieruchomość, przy założeniu że właścicielem obu tych nieruchomości jest ten sam podmiot, pozwala stwierdzić, iż nieruchomość nie położona bezpośrednio przy drodze publicznej, w sensie prawnym ma do niej dostęp.
Odnosząc się do treści odwołania Kolegium wskazało też, że ani sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie nieważności dowodu, ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu decyzji z [...] lutego 2016 r., dlatego i ta przesłanka wznowieniowa nie ziściła się w badanej sprawie.
Skargę na decyzję Kolegium wywiodła Wspólnota domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zwrotu kosztów postępowania. W skardze podniesiono zarzuty dotyczące wadliwości decyzji ustalającej warunki zabudowy, wskazano na wadliwość opinii ZDP i podkreślono, że organy orzekające w sprawie wznowieniowej w ogóle nie odniosły się do merytorycznych zagadnień decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. Ponadto ponowiono argumenty podnoszone już na etapie postępowania administracyjnego. Wskazano na naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także § 1 ust. 3 i § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2015 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Podniesiono tez zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, albowiem zachodzi konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego.
Zdaniem Sądu Kolegium naruszyło art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej "k.p.a."), gdyż sprawa nie została wyjaśniona dostatecznie.
Podkreślić też trzeba, że skarga choć została uwzględniona, to podniesione w niej zarzuty w zasadniczej mierze okazały się bezzasadne.
Zaskarżona decyzja dotyczy odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Kolegium przesądziło, że w sprawie nie ziściła, żadna ze wskazanych przez wnioskodawcę i opisanych w art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a. przesłanek. Uprzedzając zatem kluczowe zarzuty skargi, należy podkreślić, że rację ma Kolegium, że wobec stwierdzenia, że nie ziściły się przesłanki wznowieniowe, organ nie przystępuje do merytorycznego badania sprawy, której dotyczyło postępowanie wznowieniowe.
Żadnych wątpliwości nie ma Sąd co do stanowiska organów w kwestii przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Prawidłowo wskazało Kolegium, że postępowanie może zostać wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tylko wówczas gdy spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody nowe a więc nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które są istotne a zatem dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych, a ponadto te nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej. Zdaniem Skarżącej nowym dowodem w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. była okoliczność, że teren inwestycji (działka nr [...] - obecnie [...]) nie posiadał dostępu do ulicy [...], w stosunku do której ustalono obsługę komunikacyjną terenu inwestycji, albowiem oddzielony był od niej działką nr [...], będącą w zarządzie Wspólnoty od dnia [...] lipca 2009 roku. Teren inwestycji posiadał natomiast bezpośredni dostęp do ul. [...], zaś inwestor przedstawił akt notarialny służebności przejazdu z dnia [...] lipca 2017 roku. W ocenie Sądu zgodzić należy się z Kolegium, że z akt sprawy wynika, że organ I instancji ustalając warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku stałego pobytu dla autystów, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...] (obecnie działka nr [...]), ark. [...], obręb J., położnej w P. przy ul. [...], wiedział, że działka nr [...] nie stanowi własności inwestora a stanowi własność Miasta P.. Znana organowi I instancji była również okoliczność, że na działce tej nie jest ustanowiona służebność gruntowa przejazdu i przechodu na rzecz inwestora oraz okoliczność, że działka nr [...] oddziela teren inwestycji od ul. [...] tych ustaleń potwierdza pkt. IV decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. (k116). Słusznie więc w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że organ wydający decyzję z [...] lutego 2016 r. wiedział, że teren inwestycji nie posiada dostępu do ul. [...], albowiem oddzielała ją dz. nr [...], która jest w zarządzie Wspólnoty Mieszkaniowej od [...] lipca 2009 r.
Akta sprawy dowodzą więc trafności wniosków organów, co do tego, że w sprawie nie ziściła się przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Kwestia ta nie budzi również wątpliwości Sądu.
Na podstawie przekazanego Sądowi materiału dowodowego nie można jednak przesądzić - jak uczyniło to Kolegium - że w sprawie nie ziściła się również przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jakkolwiek, przekazany materiał dowodowy - co należy podkreślić - nie daje podstaw by stwierdzić, że w sprawie doszło do pozbawienia Wspólnoty bez jej winy działu w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji przez Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lutego 2016 r., to nie ulega wątpliwości, że działanie organu I instancji zmierzające do wyjaśnienia tej kwestii obarczone było wadą, której Kolegium nie dostrzegło. Tymczasem, wada ta mogła mieć wpływ na wynik sprawy. Należy, bowiem zauważyć, że pismem z dnia [...] października 2017 r. (k.252), Prezydent Miasta P. zwrócił się do [...] S.A. (a więc podmiotu, którego status jako swojego reprezentanta Wspólnota kwestionuje) z prośbą o przedłożenie stosownych wyjaśnień w związku z wnioskiem Wspólnoty o wznowienie postępowania. Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej Spółka Akcyjna w P. pismem sporządzonym dnia [...] października 2017 r. odpowiedziało na to wezwanie wyjaśniając, że [...] S.A. Biuro O. M. nr [...] wykonuje umowę zlecenia zarządzania nieruchomością wspólną, zawartą w dniu [...] marca 2006 r. pomiędzy Wspólnotą S. [...] reprezentowaną przez zarząd wspólnoty a [...] S.A. z siedzibą w P. ul. [...]. W piśmie tym oświadczono również, że na podstawie tej umowy [...] S.A. [...] jest upoważniony, w stosunkach zewnętrznych dotyczących nieruchomości wspólnej do "załatwiania spraw przed urzędami i sądami" (k.284). We wskazanym piśmie [...] S.A. wskazał, że [...] S.A. [...] znajduje się przy ul. [...] w P., a pisma, których adresatem była [...] S.A. przy ul. [...] nie były przekazywane do Biura O. M. nr [...] przy ul. [...].W tej sytuacji Prezydent Miasta P. pismem z dna [...] listopada 2017 r. zwrócił się do [...] S.A. [...] przy ul. [...] o przesłanie kopii umowy zawartej pomiędzy [...] S.A. a Wspólnotą (k.286). W odpowiedzi na to pismo [...] S.A. [...] poinformowało, że zgodnie z wolą Wspólnoty korespondencję należy kierować do zarządu (k.288). Podkreślić należy, że organ I instancji nie poczynił w tym zakresie żadnych dodatkowych ustaleń i nie ustalił nawet, aby Wspólnota choćby została poinformowana o wezwaniu do przedłożenia umowy z dnia [...] marca 2016 r. Nie ustalono też czy wola kierowania do zarządu, korespondencji adresowanej do Wspólnoty, jest nową okolicznością.
Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. Prezydent Miasta P. w trybie art. 10 § 1 i art. 79a k.p.a. poinformował Wspólnotę o zakończeniu postępowania oraz o tym, że na dzień wysłania tego zawiadomienia nie zostały spełnione przesłanki wznowieniowe (k.291). Podkreślić jednak należy, że nigdy nie wezwano wnioskodawcy (t.j. Wspólnoty) do przedłożenia umowy zawartej w dniu [...] marca 2006 r. pomiędzy tą Wspólnotą a [...] S.A. Należy jednocześnie zauważyć, że Wspólnota konsekwentnie w toku postępowania, jak i w skardze kwestionowała jakoby [...] S.A. był uprawniony do reprezentowania jej przed urzędami. W takiej sytuacji, to na Wspólnocie spoczywał ciężar wykazania tej okoliczności. W tym zakresie należy zgodzić się z organami. Należy jednocześnie jednak zauważyć, że Skarżąca nie kwestionuje samego faktu posiadania zarządcy, ale - jak należy wnioskować na podstawie prezentowanej przez nią argumentacji - zakres wynikającego z umowy zawartej z tym zarządcą umocowania do reprezentacji Wspólnoty. Wspólnota, która w toku postępowania administracyjnego nie była reprezentowana przez pełnomocnika zawodowego, nie została też nigdy wezwana do przedłożenia umowy zawartej z [...] S.A. Tymczasem, na organach spoczywa obowiązek realizacji zasady prawdy obiektywnej. Skoro zatem w toku prowadzonego postępowania ustalono, że kluczowe dla sprawy znaczenie ma treść zawartej pomiędzy Wspólnotą a [...] S.A. w dniu [...] marca 2006 r. umowy, to celem ustalenia jej treści należało zwrócić właśnie do Wspólnoty o przesłanie tego dokumentu. Skoro, bowiem kwestią bezsporną pozostaje fakt zawarcia umowy pomiędzy Wspólnotą a [...] S.A., i to Wspólnota, utrzymuje, że [...] S.A. nie był uprawniony do reprezentowania jej w toku postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., to ją należało wezwać do przedłożenia tego dokumentu. Wobec bezspornego ustalenia organu I instancji faktu zawarcia umowy z dnia [...] marca 2006 r., brak przesłania tej umowy przez Wspólnotę - w odpowiedzi na wezwanie organu - należałoby utożsamiać z brakiem wykazania zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jak należy wnioskować na podstawie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, świadomość tego faktu miały organy. Jednak wbrew wywodom uzasadnienia zaskarżonej decyzji (s. 5 uzasadnienia) w aktach sprawy brak dokumentu potwierdzającego wystosowanie takiego wezwania do Wnioskodawcy, tj. Wspólnoty. Aby stwierdzić brak wykazania przez Wspólnotę zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należało uprzednio wezwać ją do przedłożenia umowy z dnia [...] marca 2006 r. Należy podkreślić, że zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze wskazywano, że nieuprawnione jest w analizowanym przypadku dokonywanie doręczeń na rzecz Wspólnoty, spółce [...], albowiem Wspólnota Mieszkaniowa, a nie spółka jest stroną postępowania administracyjnego i tylko zarząd tej Wspólnoty był uprawniony do ewentualnego "scedowania reprezentacji w tej sprawie np. [...] S.A.". W tej sytuacji skierowanie wezwania o przesłanie kopii umowy z zawartej pomiędzy Wspólnotą a [...] S.A. wyłącznie do tego drugiego podmiotu (którego uprawnienie do reprezentacji Wspólnota kwestionuje) nie może być utożsamiane z wezwaniem Skarżącej do przesłania tej umowy. Sąd w tym miejscu zaznacza, że z uwagi na brak ustaleń co do treści umowy zawartej pomiędzy Wspólnotą a [...] S.A., nie jest uprawniony do czynienia żadnych merytorycznych wskazań, czy choćby sugestii, na temat udziału Wspólnoty w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2016 r.
Rozpoznając sprawę ponownie należy wziąć pod uwagę, że podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2019, poz. 737 – dalej jako: u.w.l.) właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. W przypadku powierzenia zarządu na podstawie art. 18 u.w.l. osobie fizycznej lub prawnej, zakres jego umocowania powinien wynikać z umowy (por wyrok SA w Warszawie z 17.03.2015 r., VI ACa 1428/14 (LEX nr 1668716).
Wobec powyższego, dla wykazania podnoszonej przez Wspólnotę okoliczności pozbawienia jej udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. rzeczą Wspólnoty będzie - na wezwanie organu -przedłożenie, tej umowy w zakreślonym terminie. Ciężar dowodu spoczywa bowiem na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd miał na uwadze fakt, że w myśl art. 133 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302 – dalej jako: ppsa), Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. W przekazanych Sądowi aktach brak jest natomiast dokumentu, który pozwalałaby Sądowi na weryfikację stanowiska, że w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nie ziściła się przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Finalnie, należy również wskazać, że prawidłowo Kolegium oceniło podniesioną w odwołaniu kwestię sfałszowania i braku rzetelności mapy załączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Stanowisko Kolegium przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w tym zakresie, Sąd w pełni podziela.
Podkreślić należy, że Sąd nie przesądza, aby w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. ziściła się przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Dopiero poczynienie ustaleń co do treści umowy zawartej pomiędzy Wspólnotą S. 59b-65b reprezentowaną przez zarząd wspólnoty a [...] S.A. w dniu [...] marca 2006 r. i udokumentowanie ich w aktach sprawy da odpowiedź na to pytanie.
Z tego też względu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ppsa orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania (na które składa się kwota [...]zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota [...]zł uiszczona tytułem opłaty od pełnomocnictwa oraz kwota [...]zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego) orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.) w pkt. 2 sentencji wyroku.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium wezwie - Wspólnotę - do przedłożenia umowy zawartej pomiędzy Wspólnotą S. [...] reprezentowaną przez zarząd wspólnoty a [...] S.A. w dniu [...] marca 2006 r. I na podstawie jej treści zweryfikuje twierdzenia Wspólnoty o pozbawieniu jej udziału w postępowaniu. Jeżeli Wspólnota w zakreślonym przez organ terminie nie przedłoży umowy, Kolegium załatwi sprawę z uwzględnieniem faktu, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.