IV SA/Po 133/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-08-28
NSAAdministracyjnewsa
prawo oświatoweszkoła niepublicznaewidencja szkółnadzór pedagogicznykontrolawykreślenie z ewidencjidoręczeniapostępowanie administracyjne WSA Poznań

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Stowarzyszenia na decyzję Kuratora Oświaty o wykreśleniu szkoły z ewidencji, uznając, że szkoła nie wykonała polecenia organu nadzoru pedagogicznego.

Stowarzyszenie zaskarżyło decyzję Kuratora Oświaty o wykreśleniu prowadzonej przez nie Szkoły Podstawowej z ewidencji placówek niepublicznych. Głównym zarzutem było niezrealizowanie przez szkołę polecenia Kuratora Oświaty dotyczącego umożliwienia przeprowadzenia kontroli doraźnej oraz nieodebranie protokołu kontroli. Stowarzyszenie podnosiło zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym braku czynnego udziału strony w postępowaniu i wadliwego doręczania korespondencji. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo, a szkoła nie wykonała polecenia organu nadzoru pedagogicznego, co stanowiło podstawę do wykreślenia z ewidencji.

Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na decyzję Kuratora Oświaty, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o wykreśleniu Szkoły Podstawowej prowadzonej przez Stowarzyszenie z ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Podstawą wykreślenia było niezrealizowanie przez organ prowadzący szkołę polecenia Kuratora Oświaty dotyczącego umożliwienia przeprowadzenia kontroli doraźnej oraz nieodebranie protokołu kontroli. Stowarzyszenie zarzucało naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak czynnego udziału strony w postępowaniu, wadliwe doręczanie korespondencji oraz błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego, twierdząc, że szkoła nie naruszyła art. 180 ust. 3 Prawa oświatowego. Sąd administracyjny, analizując zgromadzony materiał dowodowy, podzielił ustalenia organów obu instancji. Stwierdził, że szkoła nie odebrała protokołu kontroli, uniemożliwiła przeprowadzenie kolejnej kontroli oraz nie odebrała polecenia Kuratora Oświaty dotyczącego umożliwienia wykonania czynności nadzoru pedagogicznego. Sąd uznał, że korespondencja była prawidłowo doręczana, a zarzuty dotyczące naruszenia procedury były nieuzasadnione. Podkreślono, że organ prowadzący postępowanie w przedmiocie wykreślenia nie jest uprawniony do ponownego badania ustaleń organu nadzoru pedagogicznego. Dodatkowo, Sąd zauważył, że szkoła faktycznie nie prowadziła działalności edukacyjnej, co stanowiło kolejną przesłankę do wykreślenia z ewidencji. W związku z powyższym, Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, niezrealizowanie polecenia organu sprawującego nadzór pedagogiczny, o którym mowa w art. 180 ust. 3 Prawa oświatowego, stanowi podstawę do wykreślenia szkoły z ewidencji na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 6 Prawa oświatowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły, iż szkoła nie wykonała polecenia Kuratora Oświaty, co obligowało do wykreślenia placówki z ewidencji. Niezależnie od zarzutów dotyczących procedury doręczeń, brak wykonania polecenia nadzoru pedagogicznego jest wystarczającą przesłanką do wykreślenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

Prawo oświatowe art. 169 § 1 pkt 6

Ustawa Prawo oświatowe

Niezrealizowanie przez osobę prowadzącą szkołę lub placówkę polecenia, o którym mowa w art. 180 ust. 3, stanowi podstawę do wykreślenia wpisu do ewidencji.

Prawo oświatowe art. 180 § 3

Ustawa Prawo oświatowe

Organ sprawujący nadzór pedagogiczny może polecić osobie prowadzącej niepubliczną szkołę lub placówkę niezwłoczne umożliwienie wykonania czynności z zakresu nadzoru pedagogicznego w szkole lub placówce.

Pomocnicze

Prawo oświatowe art. 51 § 1 pkt 4 lit. a

Ustawa Prawo oświatowe

Kurator oświaty wykonuje zadania organu wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego w sprawach publicznych szkół i placówek niepublicznych.

Prawo oświatowe art. 168 § 4 i 5

Ustawa Prawo oświatowe

Prawo oświatowe art. 55 § 1 pkt 4

Ustawa Prawo oświatowe

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 97

Kodeks postępowania administracyjnego

P. u. s. a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego art. 16

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego art. 13

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezrealizowanie przez szkołę polecenia organu nadzoru pedagogicznego dotyczącego umożliwienia przeprowadzenia kontroli. Skuteczne doręczenie korespondencji organu poprzez doręczenie zastępcze. Organ prowadzący ewidencję nie jest uprawniony do ponownego badania ustaleń organu nadzoru pedagogicznego. Szkoła faktycznie nie prowadziła działalności edukacyjnej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące wadliwego doręczania korespondencji. Zarzuty dotyczące braku czynnego udziału strony w postępowaniu. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. Wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka A. M. (oddalony przez sąd).

Godne uwagi sformułowania

nie można domagać się od organu wyższej instancji, aby powielał czynności dowodowe organu I instancji nie można uznać za taką osobę wyznaczonej nauczycielki, która nie posiadała upoważnienia do zstępowania Dyrektora szkoły nie można uznać za taką osobę wyznaczonej nauczycielki, która nie posiadała upoważnienia do zstępowania Dyrektora szkoły, jak to przyznała także sama A. M.

Skład orzekający

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

przewodniczący sprawozdawca

Józef Maleszewski

sędzia

Jacek Rejman

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i współpraca z organami nadzoru, nawet w przypadku niejasności czy trudności. Pokazuje konsekwencje braku reakcji na wezwania urzędowe.

Szkoła wykreślona z ewidencji za brak współpracy z kuratorium – kluczowe błędy dyrektora i ich konsekwencje.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 133/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman
Józef Maleszewski
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Jacek Rejman Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia na decyzję Kurator Oświaty z dnia 25 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji szkół i placówek niepublicznych oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia 25 listopada 2024 r. Kurator Oświaty orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 26 lipca 2024 roku, znak: [...] w sprawie wykreślenia Szkoły Podstawowej, prowadzonej przez Stowarzyszenie z ewidencji szkół i placówek niepublicznych, prowadzonej przez Gminę [...].
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Szkoła Podstawowa została wpisana w dniu 23 sierpnia 2012 r. przez Wójta Gminy [...] do prowadzonej przez niego ewidencji szkół i placówek niepublicznych. W zaświadczeniu nr [...] jako datę rozpoczęcia działalności ww. szkoły w miejscowości [...] wskazano 1 września 2012 r. Organem prowadzącym szkołę jej Stowarzyszenie wpisane do KRS pod nr [...]
Kurator Oświaty, w związku ze skargą rodzica ucznia uczęszczającego w roku szkolnym [...] do klasy VII, zgodnie z kompetencjami określonymi w art. 180 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, zdecydował o przeprowadzeniu w Szkole Podstawowej kontroli doraźnej nr [...]
O zamiarze przeprowadzenia kontroli powiadomiono pismem nr [...] z dnia 23 stycznia 2024 r. organ prowadzący szkołę, tj. A. M., prezesa Stowarzyszenia i jednocześnie zajmującą stanowisko dyrektora szkoły. Pismo to zostało przesłane e-mailem na adres: [...], z którego pani A. M. korespondowała z wizytatorem. Na prośbę dyrektora szkoły skierowanej do wizytatora w wiadomości SMS, protokół z ww. kontroli został wysłany pocztą tradycyjną 7 lutego 2024 r. na adres szkoły, tj. [...]. Zgodnie z adnotacją na kopercie nie został on jednak podjęty przez adresata. Korespondencję zwrócono do urzędu w dniu 23 lutego 2024 r. W związku z tym wizytatorzy przeprowadzający kontrolę 1 marca 2024 r. udali się do ww. szkoły w celu osobistego przekazania protokołu kontroli. W trakcie wizyty w szkole uzyskali od nauczycielki informację o nieobecności dyrektora z powodu choroby, co uniemożliwiło przekazanie ww. dokumentu. A. M., pomimo jej prośby o wysłanie protokołu pocztą, nie kontaktowała się z tutejszym urzędem w tej sprawie.
W dniach 24 i 29 stycznia 2024 r. kontrolę przeprowadzili wizytatorzy Kuratorium Oświaty w [...] Delegatura w [...]. Tematyka kontroli obejmowała: prawidłowość przeprowadzenia egzaminu poprawkowego z matematyki w roku szkolnym [...] dla ucznia, w tym udostępnienia rodzicom protokołu egzaminu; zaznajomienie rodziców poszkodowanego ucznia z treścią protokołu powypadkowego i innymi materiałami postępowania powypadkowego; udostępnienie rodzicom (wnoszącym skargę) podpisanych przez nich oświadczeń w roku szkolnym [...] oraz notatki służbowej z przeprowadzonej rozmowy w dniu 3 kwietnia 2023 r.; współpracę szkoły z rodzicami Krzysztofa w zakresie spraw poruszanych w skardze. W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie udostępniania rodzicom dokumentacji dotyczącej egzaminu poprawkowego oraz sporządzania i doręczania protokołu powypadkowego. W związku z tym wydano zalecenia i określono termin ich realizacji jako niezwłoczny.
Następnie Kurator podjął decyzję o przeprowadzeniu kontroli doraźnej w zakresie realizacji zaleceń wydanych dyrektorowi szkoły niepublicznej w miejscowości [...]. Organowi nie udało się skontaktować z A. M. w tym zakresie. W dniach 26 i 27 marca 2024 r. zespół wizytatorów Kuratorium Oświaty w [...] Delegatura w [...] podjął próbę przeprowadzenia kolejnej kontroli doraźnej nr [...] Jej zakres obejmował udostępnianie rodzicom dokumentacji dotyczącej egzaminu poprawkowego oraz sporządzania i doręczania protokołu powypadkowego, w związku z zaleceniami wydanymi w wyniku kontroli doraźnej nr [...] O terminie i tematyce kontroli powiadomiono organ prowadzący, tj. A. M., prezesa Stowarzyszenia, pismem nr [...] z dnia 22 marca 2024 r. Pismo w tej sprawie zostało przesłane e-mailem na adresy: [...] oraz [...]. Próbowano również powiadomić ją telefonicznie o powyższym, jednak bezskutecznie.
W trakcie próby podjęcia przez wizytatorów kontroli 26 marca 2024 r. nie zastano dyrektora szkoły. Nauczycielka zatrudniona w szkole, E. R., poinformowała ich wówczas, że dyrektor jest nieobecny i przebywa na zwolnieniu lekarskim oraz nie posiada wiedzy, kto go zastępuje. W związku z powyższym wizytatorzy poprosili ją o kontakt z dyrektorem i przekazanie prośby o umożliwienie przeprowadzenia kontroli w dniu następnym. Z przeprowadzonych czynności sporządzili notatkę służbową. W drugim dniu kontroli (27 marca 2024 r.) E. R. oświadczyła, że nie poinformowała dyrektora, ponieważ pracodawca jest na zwolnieniu lekarskim. Nauczycielka nie wpuściła wizytatorów na teren szkoły, uzasadniając to nieobecnością dyrektora. Z poważnych działań wizytatorzy sporządzili notatki służbowe (z dnia 26 i 27 marca 2024 r.). W związku z tym wizytatorzy odstąpili od czynności kontrolnych i sporządzili protokół z podjętych działań.
Kurator Oświaty, działając na podstawie art. 180 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, wydał polecenie osobie prowadzącej ww. szkołę, tj. A. M., prezesowi Stowarzyszenia niezwłocznego umożliwienia przeprowadzenia kontroli doraźnej. W powyższym piśmie Kurator Oświaty poinformował ww. organ prowadzący, że zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo oświatowe, niezrealizowanie przez osobę prowadzącą szkołę lub placówkę polecenia, o którym mowa w art. 180 ust. 3 stanowi podstawę wykreślenia ww. szkoły z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez organ rejestrujący.
Polecenie sporządzone 22 kwietnia 2024 r. zostało przesłane do organu prowadzącego 23 kwietnia 2024 r. listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, na adres organu prowadzącego, tj. [...], który wskazany jest w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych. Do Kuratorium Oświaty w [...] wpłynął 14 maja 2024 r. zwrot ww. polecenia z adnotacją, że nie zostało ono podjęte w terminie (data 10 maja 2024 r.). Z uwagi na dwukrotne awizowanie wysłanej korespondencji, polecenie zostało uznane za skutecznie doręczone.
Pismem z dnia 6 czerwca 2024 r., Kurator Oświaty wystosował do Gminy [...] wniosek o wykreślenie z ewidencji szkół i placówek niepublicznych, prowadzonej przez Gminę [...], Szkoły Podstawowej, dla której organem prowadzącym jest Stowarzyszenie zlokalizowane w miejscowości [...]. Jako uzasadnienie wskazano dyspozycję art. 169 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo oświatowe. Wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku niezrealizowania przez osobę prowadzącą szkołę lub placówkę polecenia, o którym mowa w art. 180 ust. 3.
Wójt Gminy [...] pismem z dnia 3 lipca 2024 r. zawiadomił panią A. M., reprezentującą Stowarzyszenie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wykreślenia z ewidencji szkół i placówek niepublicznych Szkoły Podstawowej, prowadzonej przez Stowarzyszenie zlokalizowane w miejscowości [...].
Pismem z dnia 16 lipca 2024 r. A. M. złożyła wniosek, w którym wskazała zastrzeżenia do ww. pisma, wniosła o zawieszenie postępowania oraz wydłużenie terminu do 14 dni. Wójt Gminy [...] pismem z 19 lipca 2024 r., znak: [...], przesłanym za pomocą platformy ePUAP, odmówił wydłużenia 7 - dniowego terminu do zapoznania się z aktami (pisma doręczone 2 sierpnia 2024 r.) uznając, że zgromadzony materiał jest wystarczający, a strona miała możliwość zapoznania się z nimi podczas kontroli prowadzonej przez Kurator Oświaty.
W dniu 19 lipca 2024 r. Wójt Gminy [...] wydał postanowienie, znak: [...], którym odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wykreślenia z ewidencji szkół i placówek Szkoły Podstawowej, prowadzonej przez Stowarzyszenie zlokalizowane w miejscowości [...]. Organ I instancji nie znalazł podstaw do podjęcia działań wskazanych we wniosku pani A. M..
W dniu 22 lipca 2024 r. A. M., po zapoznaniu się z aktami sprawami, złożyła za pomocą platformy ePUAP, zastrzeżenia do sprawy.
Decyzją z dnia 26 lipca 2024 r., znak: OŚ. 4430.3.2024, Wójt Gminy [...] wykreślił z ewidencji szkół i placówek niepublicznych Szkołę Podstawową, prowadzoną przez Stowarzyszenie zlokalizowane w miejscowości [...].
W uzasadnieniu wskazano, że organ prowadzący postępowanie w przedmiocie wykreślenia wpisu z ewidencji szkół i placówek niepublicznych nie jest uprawniony do prowadzenia własnego postępowania wyjaśniającego w celu weryfikacji uchybień i nieprawidłowości stwierdzonych przez organ nadzoru pedagogicznego. Dokumenty z postępowania nadzorczego są dla tego organu wiążące i stanowią podstawę ustaleń w sprawie, o ile nie zostaną skutecznie podważone przez podmiot, do którego się odnoszą. Nie można domagać się od organu wyższej instancji, aby powielał czynności dowodowe organu I instancji, jeżeli zgromadzony materiał dowodowy nie budzi zastrzeżeń. Organ po szczegółowej analizie materiału dowodowego, wyraźnie wskazującego, że strona nie odebrała protokołu kontroli doraźnej nr [...] oraz uniemożliwiła przeprowadzenie kontroli nr [...], a także nie podjęła jakiejkolwiek próby skontaktowania się z kuratorem w związku z zaistniałymi sytuacjami, jak również nie wskazała osoby zastępującej ją w przypadku swojej nieobecności, a także nie powiadomiła organu nadzoru pedagogicznego o terminie niezdolności do pracy dyrektora szkoły oraz nie wykonała również polecenia wydanego na podstawie art. 180 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe, stwierdził, że doszło do jednoznacznego naruszenia art. 180 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia faktyczne Organ zobligowany jest do wszczęcia postępowania i wydania stosownej decyzji. Treść art. 169 ust. 1 Prawa oświatowego wyraźnie wskazuje, że wobec stwierdzenia któregokolwiek przypadku określonego w art. 169 ust. 1 Prawa oświatowego wydanie decyzji o wykreśleniu wpisu jest obligatoryjne.
Stowarzyszenie N. (dawniej Stowarzyszenie) od przedmiotowej decyzji wniosło w dniu 21 sierpnia 2024 r. odwołanie do Wojewody za pośrednictwem Wójta Gminy [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w tym:
- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przede wszystkim nie zapewnienie stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, uniemożliwienie zapoznania się z całym materiałem dowodowym,
- art. 9 k.p.a. poprzez nienależyte i niewyczerpujące informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego,
- art. 81 k.p.a. poprzez uznanie okoliczności faktycznej za udowodnioną, mimo. że strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów;
- art. 81 a § 1 k.p.a. poprzez niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości nie były rozstrzygane na korzyść strony co jest konieczne w sytuacji wykreślenia szkoły z ewidencji;
- naruszenie ogólnych przepisów k.p.a. poprzez niewzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym bezzasadne pominięcie okoliczności wskazujących na nieprawidłowości w zakresie przeprowadzonej kontroli min. brak protokołu, brak dostarczenia korespondencji
- przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i przyjęcie za dowód dokumentów, które nie stanowią nawet dokumentów prywatnych,
- nierozpoznanie istoty sprawy, w tym podstawy odwołania, dowodów przedstawionych przez skarżącą oraz jej zarzutów i pozostawienie poza oceną prawną argumentacji podnoszonej przez skarżącego w toku postępowania,
- odmowę zawieszenia postępowania, podczas gdy zostały spełnione przesłanki z art. 97 k.p.a. albowiem strona odwołała się do Kurator Oświaty w zakresie prowadzonej kontroli będącej podstawą wydania niniejszej decyzji,
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego a mianowicie:
- art. 169 ust. 1 pkt.6 i ust. 2 ustawy prawo oświatowe poprzez błędne zastosowanie albowiem szkoła nie dokonała naruszenia art. 180 ust. 3 prawa oświatowego,
- w art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe w zw. z art. 180 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe oraz § 16 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz.U. 2020 r. poz. 1551) poprzez niedoręczenie protokołu kontroli i zawiadomienia o re-kontroli
- § 13 i nast. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz.U. poz. 1658 ze zm.) poprzez niezapewnienie dyrektorowi szkoły czynnego udziału w kontroli oraz sporządzeniu protokołu kontroli
W uzasadnieniu wskazano, że protokół nie został przesłany droga e-mailową mimo prośby Dyrektora, urząd mając wiedzę o zwrocie przesyłki również nie przesłał protokołu drogą e-mailową lub e-PUAP. Ponadto osoba zastępująca Dyrektora w czasie jej zwolnienia chorobowego nie miała wiedzy o sprawach związanych z administracją szkoły w zakresie kontroli i nie dostała upoważnienia do uczestniczenia w kontroli, nadto nie mogła zostawić uczniów by obsłużyć kontrolę a nie było innych pracowników w tym czasie w szkole. Dodatkowo brak potwierdzenia odbioru zawiadomienia o kontroli świadczy, że dyrektor nie miała wiedzy o kontroli z marca, a jeśli chodzi o kontrolę styczniową to ustalił inny termin kontroli z Kuratorium w zawiązku z kolizją zadań w szkole. Odwołująca się podała, że po powzięciu informacji o treści protokołu z kontroli w styczniu (dołączony do pisma Kuratora) dyrektor ustosunkował się do zaleceń, a nawet pomimo iż nie zgadzał się z zaleceniami dokonał ponownej wysyłki korespondencji do rodzica.
Wspomnianą na wstępie decyzją nr [...] z dnia 25 listopada 2024 r. Kurator Oświaty orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 26 lipca 2024 roku, znak: [...] roku w sprawie wykreślenia Szkoły Podstawowej, z siedzibą w [...], prowadzonej przez Stowarzyszenie z ewidencji szkół i placówek niepublicznych, prowadzonej przez Gminę [...].
W uzasadnieniu Wojewoda wskazał na stan faktyczny sprawy. Organ przywołał przepisy ustawy Prawo oświatowe mające zastosowanie w sprawie, tj. art. 51 ust. 4 lit. a, art. 180 ust. 3, art. 169 ust. 6, art. 168 ust. 4 i 5. Organ sprawujący nadzór pedagogiczny uznał, że takie zaniechania ze strony organu prowadzącego szkołę rażąco naruszają przepisy prawa oświatowego, tj. dyspozycję art. 169 ust. 1 pkt 6 Prawa oświatowego, który stanowi, że wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku niezrealizowania przez osobę prowadzącą szkołę lub placówkę polecenia, o którym mowa w art. 180 ust. 3. Kurator Oświaty w świetle obowiązującego prawa nie znalazł podstaw do stwierdzenia, iż został naruszony został art. 10 § 1, art. 9, art. 81 oraz art. 81a § 1 k.p.a. Kurator Oświaty w ww. zakresie nie podzielił stanowiska A. M. wyrażonego w przedmiotowym odwołaniu. Organ II instancji wyjaśnił, że Gmina [...] zapewniła pani A. M. czynny udział w postępowaniu. Dowodem na powyższą okoliczność jest pismo z dnia 3 lipca 2024 r. (doręczone za pośrednictwem Poczty Polskiej 12 lipca 2024 r.), którym zawiadomiono panią A. M. o wszczęciu postępowania oraz wyznaczeniu terminu zapoznania się z aktami sprawy. Temu terminowi uczyniła pani A. M. zadość 19 lipca 2024 r., o czym świadczy podpisana przez panią M. notatka służbowa (dowód: notatka służbowa podpisana przez Panią D. K. - Zastępcę Wójta oraz Panią A. M. w dniu 19 lipca 2024 r.). We wniosku z dnia 4 sierpnia 2024 r. A. M. wyraziła żądanie umożliwienia wglądu do akt sprawy, z prawa tego nie skorzystała. W związku z powyższym nie można uznać, że doszło do naruszenia prawa, dlatego odwołanie w tym zakresie jest bezpodstawne. Wojewoda zauważył, że podpisana przez panią A. M. notatka służbowa nie zawiera żadnych uwag co do formy udostępnienia akt, czy też ich kompletności. Nadto wizytatorzy Kuratorium Oświaty w [...] Delegatura w [...] w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 7 października 2024 r. ustalili, że w żadnym z obiektów szkoły nie są prowadzone zajęcia dydaktyczno-wychowawczo-opiekuńcze i nikt w nich nie przebywa.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosło Stowarzyszenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1) błędne wskazanie do korespondencji jest [...] mimo iż wskazano właściwy adres w korespondencjach z KO w [...];
2) nieuwzględnienie ustosunkowania się dyrektora szkoły do protokołu kontroli po dostarczeniu go (wraz z dokumentacją dotyczącą wykreślenia szkoły z ewidencji), w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim oraz nie uwzględnienie spełnienia przez Dyrektora wszelkich zaleceń kuratorium;
3) nieistnienie sytuacji o której mowa w art, 180 ust. 3 prawo oświatowe stanowiącej podstawę do wykreślenia szkoły z ewidencji placówek oświatowych;
4) nieistnienie sytuacji w której wystąpił brak sytuacji uniemożliwiającej przeprowadzenie jakiejkolwiek kontroli przez KO. Szkoła działała, kontrolujący byli w budynku szkoły i mogli kontrolę przeprowadzić, ponadto dyrektor Kuratorium w [...] został poinformowany o możliwości przeprowadzenia kontroli po tym jak pismo zostało przekazane w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim tj. wraz z dokumentacją dotyczącą wykreślenia szkoły z ewidencji placówek oświatowych;
5) nieistnienie jakiejkolwiek sytuacji uniemożliwiającej przekazanie korespondencji w sposób umożliwiający zapoznanie się dyrektora z dokumentami np. poprzez przekazanie jej pracownikowi szkoły, epuap, edoręczeniu, email - zgodnie z wnioskiem dyrektora;
6) niewysłanie protokołu kontroli drogą email zgodnie z wnioskiem dyrektora na wskazaną przez niego skrzynkę email;
7) przekazanie korespondencji o której mowa na str. 5 uzasadnienia decyzji na nieistniejącą skrzynkę email tj. jak wskazano w piśmie;
8) celowe uniemożliwienie zapoznania się dyrektora z dokumentacją kontrolną nieuwzględnienie wniosku o przesłanie protokołu z kontroli droga elektroniczną e-PUAP lub przez doręczenia mimo tego, iż w dokumentacji znajduje się wskazanie że Dyrektor szkoły nie będzie obecny w pracy a organ kontrolujący był w różny sposób o tym informowany;
9) współdziałanie z Gminą [...] w procesie likwidacji Szkoły niepublicznej i w zakresie przejęcia uczniów przez szkolę publiczną, którego organem prowadzącym jest Gmina [...];
10) decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ pouczenie nie zawiera informacji o numerze konta bankowego do wniesienia 200 zł za stały wpis;
11) decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ pouczenie w decyzji nie zawiera informacji do kogo należy złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W związku z powyższymi zarzutami Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i "odszkodowanie", a także przeprowadzenie dowodów z zeznań A. M..
W uzasadnieniu wskazała, że Kurator Oświaty w zakresie wydania decyzji nr [...] nie uwzględnił czynników mających na uwadze żadnych czynników które zostały spełnione przez dyrektora szkoły. Dyrektor nie mógł odnieść się do zaleceń pokontrolnych bo nie miał dostępu do wydanego dokumentu. Przeprowadzenie rekontroli z kontroli co do której strona nie opowiedziała się co do zaleceń pokontrolnych jest bezzasadne. Kuratorium Oświaty miało możliwość dostarczenia protokołu jednak drogą mailową o co również prosił dyrektor telefonicznie kontrolującą M. R.. Kontrolująca odpowiedziała, że nie praktykuje takiej formy. Decyzja powinna być rozpatrzona z uwzględnieniem wszelkich okoliczności i starań, natomiast KO w [...] wydało opinię z uwzględnieniem jednej strony. Ponadto dokumentacja nie stanowi aby dyrektor szkoły odmówiła wykonania jakiejkolwiek kontroli przez Kuratorium Oświaty.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w treści swojej decyzji.
Na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2025 r. Skarżące Stowarzyszenie podtrzymało skargę i jej zarzuty. Prezes Stowarzyszenia podkreśliła, że zawiadomienie o rekontroli było przesłane na niewłaściwy adres e-mail. Kontrolujący pracownicy kuratorium, którzy byli obecni w szkole zostali poinformowani o dłuższej nieobecności dyrektora szkoły.
Prezes Stowarzyszenia wyjaśniła, że w okresie kontroli z marca 2024 r. nie było osoby, która byłaby w stanie udostępnić dokumentację szkoły. W tym momencie na terenie szkoły była tylko nauczycielka, która aktualnie musiała sprawować opiekę nad dziećmi. Dodatkowo wyjaśnia, że dokumentacja do rodziców nie została wysłana listem poleconym z uwagi na oszczędności i mniejszą wagę tych dokumentów. Osoba zastępująca dyrektora szkoły poinformowała pracowników kuratorium, że dyrektor jest na zwolnieniu lekarskim dłuższy czas i nie będzie w szkole obecny.
Pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę. Dodatkowo podkreślał, że w toku postępowania przed organem II instancji przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, z którego wynika, że w październiku 2024 r. szkoła nie prowadziła działalności, co w jego ocenie stanowi dodatkową i najdalej idącą przesłankę do wykreślenia placówki z ewidencji.
Prezes stowarzyszenia dodatkowo wyjaśnił, że działalność szkoły została zaprzestana w związku z decyzją o wykreśleniu z ewidencji, a także wypowiedzeniem przez Gminę umowy najmu budynku, w którym działalność szkoły była prowadzona.
Przedstawiciel Stowarzyszenia wyjaśniła, że w trakcie kontroli w marcu 2024 r. była oficjalnie wyznaczona osoba do zastępowania dyrektora szkoły w związku z jej nieobecnością. Nadto wyjaśniła, że zarówno w dniu 26, jak i 27 marca, w związku z nieobecnością dyrektora, osoba upoważniona do jej zastępowania nie miała możliwości udostępnienia dokumentacji szkoły z uwagi na opiekę nad uczniami. Dodatkowo wyjaśniła, że kuratorium dysponowało wszelką dokumentacją szkoły w związku z kontrolą w styczniu 2024 r. i żadne nowe dokumenty się w szkole nie pojawiły.
Postanowieniem wydanym na rozprawie Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka A. M. zawarty w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Skarga okazała się nieuzasadniona i podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej – "p.p.s.a."). Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. W tym miejscu, zatem Sąd wskazuje, że sąd administracyjny nie orzeka o odszkodowaniu o jakie wnosiła Skarżąca w skardze, tym bardziej że żądanie to nie zostało w żaden sposób sprecyzowane i uzasadnione. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Nadto, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, przez które rozumieć należy akta administracyjne oraz akta sądowe. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji przyjmując je za własne i czyniąc podstawą swych rozważań. Zaskarżona decyzja o wykreśleniu Szkoły Podstawowej z siedzibą w [...] nie narusza prawa materialnego, a także w toku postępowania organy administracji nie uchybiły regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym uchyleniem zaskarżonej decyzji lub poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak tego domagała się Skarżąca. Kontrola legalności decyzji wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowo zastosowaną normą prawa materialnego, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie.
Sprawa, której przedmiotem jest skarga dotyczy wykreślenia Szkoly Podstawowej, z siedzibą w miejscowości [...], prowadzonej przez Stowarzyszenie z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę [...]. Decyzją z dnia 26 lipca 2024 r. znak: [...] Wójt Gminy [...] na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 747, dalej jako: "Prawo oświatowe") wykreślił Szkołę Podstawową z siedzibą w [...] prowadzoną przez Stowarzyszenie z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę [...], a organ II instancji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 4 lit a, art. 169 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 747) utrzymał zaskarżoną decyzję Wójta Gminy [...] w mocy.
Z przepisów ustawy – Prawo oświatowe wynika, że szkołę niepubliczną mogą założyć osoby fizyczne lub prawne, pod warunkiem uzyskania wpisu do ewidencji prowadzonej przez odpowiednią jednostkę samorządu terytorialnego (art. 168 i nast.). Konieczne jest spełnienie wymogów formalnych, takich jak posiadanie odpowiednich pomieszczeń i sprzętu, zatrudnienie wykwalifikowanych nauczycieli oraz posiadanie środków na prowadzenie placówki. Zasady założenia takiej placówki reguluje Prawo oświatowe.
Podkreślić należy, że szkoły i placówki niepublicznie podlegają stałemu nadzorowi pedagogicznemu. Nadzór pedagogiczny polega na ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkół. Osobom realizującym nadzór w przypisanych im jednostkach oświatowych w imieniu organów do tego uprawnionych przysługują uprawnienia opisane w art. 44 ust. 1-2 oraz art. 55 Prawo oświatowe. Pozwalają one m.in. obserwowanie, analizowanie i ocenianie przebiegu procesów kształcenia i wychowania; ocenianie działalności statutowej jednostki; posiadanie prawa wejścia do szkoły/placówki; wgląd do znajdujących się w szkole/placówce dokumentów dotyczących np. potwierdzenia kwalifikacji nauczycieli. Posiadanie uprawnień publicznych przez część szkół i palcówek niepublicznych uzasadnia stosowanie wobec nich szerszego zakresu nadzoru pedagogicznego. I tak jego przedmiot obejmuje ponadto ocenę zgodność zatrudnienia nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami oraz ocenę realizacji podstaw programowych, ramowych planów nauczania, kwalifikowania i promowania uczniów oraz prowadzenia egzaminów zewnętrznych (D. Kurzyna-Chmiel "Funkcjonowanie szkolnictwa niepublicznego w Polsce w oparciu o aktualnie obowiązujący stan prawny", publ. PPP 2019/7-8/163-176).
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa oświatowego kurator oświaty wykonuje zadania organu wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - w sprawach publicznych szkół i placówek, zakładanych i prowadzonych przez osoby prawne i osoby fizyczne, oraz niepublicznych szkół i placówek. Artykuł 180 ust. 1 Prawa oświatowego wskazuje obszar nadzoru pedagogicznego przypisany właściwemu kuratorowi, który sprawuje on nad szkołami i placówkami niepublicznymi, a także nad niepublicznymi szkołami artystycznymi, ale tylko w kwestii nauczania przedmiotów ogólnokształcących.
Do zadań kuratora oświaty należy przeprowadzanie kontroli doraźnych, które realizowane są zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 roku w sprawie nadzoru pedagogicznego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2006 r., sygn. I OSK 1377/06, LEX nr 32084). W literaturze prawa pojęcie nadzoru jest charakteryzowane jako działanie prewencyjne, jak również represyjne [P. Tuleja (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2019, s. 519]. Zatem określenie to ujmuje w sobie tak samo zjawisko kontroli, jak i kompetencje do merytorycznego korygowania działalności podmiotu nadzorowanego [B. Banaszek, (w:) P. Tuleja (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej..., s. 861]. Przykładem realizacji tych założeń jest m.in. art. 180 ust. 3 Prawa oświatowego, zgodnie z którym organ sprawujący nadzór pedagogiczny może polecić osobie prowadzącej niepubliczną szkołę lub placówkę niezwłoczne umożliwienie wykonania czynności z zakresu nadzoru pedagogicznego w szkole lub placówce. Wykonywanie w niepublicznej szkole lub placówce czynności z zakresu nadzoru pedagogicznego powinno rozpocząć się nie później niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania polecenia. Przepis nadaje organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny nad szkołą lub placówką prawo do przeprowadzenia czynności z zakresu nadzoru pedagogicznego w niezwłocznym czasie, jednak nie później niż do 7 dni od przesłania polecenia do osoby prowadzącej niepubliczną szkołę. Ustawodawca nie uczynił z trybu opisanego w art. 180 ust. 3 Prawa oświatowego stałej metody działania. Ponadto nie zaznacza w żaden sposób przyczyny jego podejmowania, zatem może to być działanie wynikające z potrzeb prewencyjnych (np. będące następstwem uchybie n w innych jednostkach) lub z konieczności reakcji na skutek pozyskanych informacji, jak w niniejszej sprawie.
Zagadnienie wykreślenia wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych normują przepisy art. 169 Prawa oświatowego. Dyspozycja art. 169 ust. 1 pkt 6 tej ustawy stawowi, że wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku niezrealizowania przez osobę prowadzącą szkołę lub placówkę polecenia, o którym mowa w art. 180 ust. 3.
Postępowanie o wykreślenie z rejestru placówek oświatowych polega na zgromadzeniu i analizie danych o działalności szkoły lub placówki, wydaniu zaleceń wynikających z czynności nadzoru przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny – ich adresatem jest podmiot prowadzący placówkę, a także na powiadomieniu o niewykonaniu zaleceń. Postępowanie przed organem prowadzącym nadzór nie kończy się jednak wydaniem decyzji. W przypadku stwierdzenia prowadzenia placówki z naruszeniem przepisów prawa oraz niewykonania polecenia, organ nadzoru pedagogicznego zwraca się do organu prowadzającego ewidencję o wykreślenie placówki z ewidencji.
W przedmiotowej sprawie, w świetle ustalonego stanu faktycznego, organy słusznie przyjęły, że A. M. reprezentująca podmiot prowadzący Szkołę Podstawową – Stowarzyszenie - nie odebrała protokołu kontroli doraźnej przeprowadzonej w dniach 24 i 29 stycznia 2024 r. Przesyłka wysłana pocztą 7 lutego 2024 r. na adres szkoły nie została odebrana i powróciła do Kuratorium z adnotacją, że nie została podjęta przez adresata. Następnie w prowadzonej przez Stowarzyszenie Szkole uniemożliwiono przeprowadzenie kontroli doraźnej wyznaczonej na 26 i 27 marca 2024 r., która miała na celu sprawdzenie realizacji wykonania zaleceń wydanych podczas pierwszej kontroli. A. M., jako prezes Stowarzyszenia nie odebrała również pisma Kurator Oświaty z dnia 22 kwietnia 2024 r. polecającego osobie prowadzącej Szkołę Podstawową, na podstawie art. 180 ust. 3 Prawa oświatowego, niezwłoczne umożliwienie wykonanie czynności z zakresu nadzoru pedagogicznego w szkole. Organ nadzoru pedagogicznego otrzymał 14 maja 2024 r. zwrot dwukrotnie awizowanego ww. pisma. Wobec tego nie wykonała w terminie wskazanych tam zaleceń. W tym miejscu Sąd wskazuje, że przesłana korespondencja za pośrednictwem urzędu pocztowego za zwrotnym potwierdzeniem odbioru jest właściwym sposobem doręczania korespondencji urzędowej, tak jak za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej ePUAP, a nie drogą poczty elektronicznej e-mail, jak tego domagała się Prezes Stowarzyszenia i zarazem Dyrektor Szkoły. Z akt sprawy wynika, że przesłana do Stowarzyszenia korespondencja była prawidłowo adresowana i po dwukrotnym awizowaniu wracała do adresata, jako nie podjęta w terminie, zatem słusznie uznały organy, że wezwania były prawidłowo i skutecznie doręczone w trybie doręczenia zastępczego.
Z uwagi na powyższe Kurator Oświaty pismem z dnia 6 czerwca 2024 r. wniósł do Wójta Gminy [...] wniosek o wykreślenie z ewidencji szkół i placówek niepublicznych Szkoły Podstawowej, z siedzibą [...], prowadzonej przez Stowarzyszenie zlokalizowanej w miejscowości [...]. Podstawą złożenia ww. wniosku było naruszenie przepisu określonego dyspozycją art. 169 ust. 1 pkt 6 Prawa oświatowego. Organ sprawujący nadzór pedagogiczny zasadnie uznał, że takie zaniechania podmiotu prowadzącego Szkołę pozwalają na zastosowanie w sprawie dyspozycji art. 169 ust. 1 pkt 6 Prawa oświatowego, który stanowi, że wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku niezrealizowania przez osobę prowadzącą szkołę lub placówkę polecenia, o którym mowa w art. 180 ust. 3. Z oceną tą należy się zgodzić.
Sąd przychyla się w tym miejscu do stanowiska wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2023 r. (sygn. akt III OSK 4719/21, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA), że organ prowadzący postępowanie w przedmiocie wykreślenia wpisu z ewidencji szkół i placówek niepublicznych nie jest uprawniony do prowadzenia własnego postępowania wyjaśniającego w celu weryfikacji uchybień i nieprawidłowości stwierdzonych przez organ nadzoru pedagogicznego. Dokumenty z postępowania nadzorczego są dla tego organu wiążące i stanowią podstawę ustaleń w sprawie, o ile nie zostaną skutecznie podważone przez podmiot do którego się odnoszą. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że organy obu instancji swoje decyzje o wykreśleniu Szkoły Podstawowej uzasadniły niezrealizowaniem przez osobę prowadzącą szkołę lub placówkę polecenia, o którym mowa w art. 180 ust. 3 Prawa oświatowego i oparły na ustaleniach organu sprawującego nadzór pedagogiczny uznając, iż nie budzą one zastrzeżeń. Stanowisko to Sąd rozpoznając niniejszą sprawę uznał za prawidłowe i uzasadnione.
W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia norm procesowych. Organy, w szczególności organ pierwszej instancji - gdyż to on przeprowadził postępowanie wyjaśniająco-dowodowe - sprostały wszystkim wymaganiom proceduralnym i nie można skutecznie zarzucić im uchybień w przestrzeganiu przepisów postępowania, jakie organom przypisano w skardze. Wykonane czynności dowodowe zostały słusznie nakierowane na wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, które miałyby znaczenie prawne na tle hipotezy normy z art. 169 ust. 1 pkt 6 ustawy. Organy w decyzjach obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, dokonały ich właściwej wykładni oraz prawidłowej subsumpcji ustalonego niewadliwie stanu faktycznego sprawy do norm prawa.
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia w zakresie doręczania stronie Skarżącej jakiejkolwiek korespondencji. W trakcie prowadzonego postępowania dotyczącego kontroli korespondencja była prowadzona na adres wskazany przez stronę, tj. siedzibę Stowarzyszenia w miejscowości [...]. Strona nie podnosiła w trakcie postępowania, iż adres na który kierowana jest korespondencja jest nieprawidłowy. Ponieważ strona postępowania nie odbierała korespondencji, organ podejmował równolegle próby doręczania korespondencji na adres mailowy. Przy czym był to adres mailowy, z którego wiadomości wysyłała sama Skarżąca do organów. Twierdzenia o nieprawidłowości adresu korespondencyjnego czy e-mail podnoszono dopiero w skardze. Abstrahując od momentu podniesienia tego zarzutu odnotować należy, że nawet sama strona skarżąca w złożonym odwołaniu od decyzji organu I instancji powoływała adres [...] oraz [...] jako adres do doręczeń.
Strona została poinformowana o wszczętym postępowaniu w przedmiocie wykreślenia z ewidencji szkół i placówek niepublicznych zawiadomieniem z dnia 3 lipca 2024 r., które odebrała w dniu 12 lipca 2024 r. - pod dotychczasowym adresem. Dalej Kurator Oświaty zawiadomił A. M. zarówno za pośrednictwem platformy e-PUAP, jak i tradycyjną pocztą o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów stosownie do zapisów art. 10 § 1 k.p.a. Pisma te nie zostały odebrane w ustawowym terminie i zwrócone do organu, zatem doręczenie uważa się za skuteczne. Decyzja organu II instancji została doręczona stronie skarżącej za pośrednictwem e-PUAP wobec jej wniosku. Nie sposób dopatrzeć się jakichkolwiek uchybień przepisom postępowania ze strony organów w tym zakresie. Przy czym na podkreślenie zasługuje, że Skarżące Stowarzyszenie brało udział w postępowaniu na każdym jego etapie wnosząc pisma w sprawie, z których wynika znajomość okoliczności sprawy oraz odwołanie od decyzji organ I instancji w terminie podnosząc merytoryczne zarzuty.
W tym stanie sprawy, już sama treść przepisu art. 169 ust. 1 pkt 6 Prawa oświatowego obligowała organy do wykreślenia tej placówki z rejestru szkół niepublicznych, nie pozostawiając luzu decyzyjnego w przypadku niewykonania polecenia z art. 180 ust. 3 Prawa oświatowego. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej przepis art. 180 ust. 3 Prawa oświatowego, wprowadzono możliwość wydania przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny osobie prowadzącej niepubliczną szkołę lub placówkę polecenia niezwłocznego umożliwienia wykonania czynności z zakresu nadzoru pedagogicznego w szkole lub placówce oraz określa się konsekwencje wynikające z braku realizacji tego polecenia. Rozwiązanie to pozwolić miało organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny skutecznie reagować na napotykane problemy uniemożliwiające wykonanie czynności nadzoru pedagogicznego w niepublicznej szkole lub placówce. Problemem takim jest np. brak kontaktu z dyrektorem szkoły lub placówki/osobą prowadzącą szkołę lub placówkę (często to ta sama osoba), brak odpowiedzi na pisma przesyłane do dyrektora/osoby prowadzącej, nieudostępnianie dokumentacji w trakcie wykonywania czynności nadzoru pedagogicznego w szkole. W tego typu sytuacjach kurator oświaty będzie mógł polecić osobie prowadzącej niepubliczną szkołę lub placówkę niezwłoczne umożliwienie wykonania w szkole lub placówce czynności z zakresu nadzoru pedagogicznego. Wykonywanie w szkole lub placówce czynności z zakresu nadzoru pedagogicznego powinno rozpocząć się nie później niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania polecenia. Niezrealizowanie polecenia organu sprawującego nadzór pedagogiczny będzie skutkowało wykreśleniem z ewidencji danej szkoły lub placówki (X.3302, Zmiana ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw).
Zasadność zastosowania art. 180 ust. 3 Prawa oświatowego podkreślają - podlegające zdecydowanie negatywnej ocenie - zdarzenia opisane szerzej w części faktycznej uzasadnienia, tj. uniemożliwienie wizytatorom przeprowadzenie kontroli doraźnej w ramach pełnionego przez Kurator Oświaty nadzoru pedagogicznego oraz brak kontaktu ze strony osoby zarządzającej placówką z organami nadzoru przez okres kilku miesięcy. Skutkiem niewykonania polecenia o jakim mowa w art. 180 ust. 3 Prawa oświatowego musiało być zastosowanie art. 169 ust. 1 pkt 6 Prawa oświatowego, skoro wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku niezrealizowania przez osobę prowadzącą szkołę lub placówkę polecenia, o którym mowa w art. 180 ust. 3 Prawa oświatowego. Bez znaczenia pozostają w tym kontekście twierdzenia braku wzięcia pod uwagę ustosunkowania się Dyrektora szkoły do protokołu kontroli po jego dostarczaniu, dopiero w momencie doręczenia dokumentacji związanej z postępowaniem o wykreślenie z ewidencji, tj. w lipcu 2024 r. Od momentu próby kontroli przeprowadzonej w marcu 2024 r., do wszczęcia postępowania o wykreślenie szkoły z ewidencji w lipcu 2024 r. władze szkoły nie podjęły żadnej próby kontaktu z organami, a podnoszenie jakichkolwiek argumentów w tym zakresie po wszczęciu postępowania w przedmiocie wykreślenia uznać należy za spóźnione. Pozostawanie Dyrektora szkoły na zwolnieniu lekarskim nie może sanować braku kontaktu ze strony placówki. W takiej sytuacji winna być wyznaczona osoba zastępująca Dyrektora, uprawniona do podejmowania czynności w zakresie przeprowadzanych kontroli i przede wszystkim zdolna do współpracy z organami nadzoru pedagogicznego. Bez wątpienia nie można uznać za taką osobę wyznaczonej nauczycielki, która nie posiadała upoważnienia do zstępowania Dyrektora szkoły, jak to przyznała także sama A. M..
Słusznie więc organy w niniejszej sprawie uznały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, iż zachodziły podstawy do wydania decyzji o wykreśleniu szkoły z ewidencji szkół i placówek niepublicznych.
Niezależnie od powyższego, organ II instancji podjął działania mające na celu ustalenie, czy Szkoła Podstawowa, wobec której toczy się postępowanie w sprawie wykreślenia z ewidencji szkól i placówek niepublicznych, prowadzi obecnie działalność. W wyniku podjętych czynności Kurator ustalił, iż szkoła obecnie faktycznie nie prowadzi działalności, co również jest argumentem przemawiającym za jej wykreśleniem z ewidencji. Z oświadczenia Wójta Gminy [...] wyrażonego w piśmie skierowanym do Kurator Oświaty 12 września 2024 r., znak: [...] oraz danych w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych liczba uczniów w Szkole Podstawowej, z siedzibą w miejscowości [...] wynosi 0 (dowód: wydruk raportu [...] rok [...] przesyłany przez Wójta Gminy [...], wydruk z RSPO na dzień 19.11.2024 r.). Z powyższego wynika, że Szkoła Podstawowa z siedzibą w miejscowości [...] nie prowadzi działalności edukacyjnej, co w świetle art. 169 ust. 1 pkt 5 Prawa oświatowego także stanowi przesłanką do wykreślenia placówki z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Wójta Gminy.
Sąd podkreśla, że zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. rozpoznał niniejszą sprawę na podstawie całokształtu akt sprawy: akt administracyjnych i sądowych. Takie akta administracyjne organ był zobowiązany przedłożyć razem ze skargą i odpowiedzią organu na skargę (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma jedynie uzupełniający charakter, na co wskazuje w sposób jednoznaczny brzmienie przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające tylko z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie celem jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Wobec tego wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka A. M. nie był w niniejszej sprawie dopuszczalny.
Mając na względzie powyższe, Sąd nie podzielił zarzutów wskazanych w skardze. W zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta, organy prawidłowo stwierdziły, że Skarżące Stowarzyszenie jako podmiot prowadzący szkołę niepubliczną nie wykonał polecenia Kurator Oświaty, o jakim mowa w art. 180 ust. 3 Prawa oświatowego, a zatem spełniona została przesłanka wykreślenia placówki prowadzonej przez stronę skarżącą z ewidencji placówek oświatowych (aert. 169 ust. 1 pkt 6 Prawa oświatowego).
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Jak to wskazano powyżej, nawet w przypadku uwzględnienia skargi wniosek strony skarżącej o zasądzenie odszkodowania nie zasługiwałby na uwzględnienie jako nieznajdujący podstawy prawnej w obowiązujących przepisach procedury sądowoadministracyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI