IV SA/Po 132/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego, uznając brak podstaw do wznowienia.
Skarżąca A. W. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od czerwca 2021 r. do lutego 2022 r. Organy administracji dwukrotnie odmówiły wznowienia, uznając brak przesłanek z art. 145 k.p.a. Skarżąca kwestionowała sposób reprezentacji przez pełnomocnika i domagała się świadczenia wstecz. WSA w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że wniosek o wznowienie nie zawierał żadnych ustawowych podstaw, a jedynie powtórzenie pierwotnego żądania.
Sprawa dotyczyła skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymujące w mocy decyzję odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego. Postępowanie pierwotne zakończyło się ostateczną decyzją odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 23 czerwca 2021 r. do 28 lutego 2022 r. Skarżąca, reprezentowana przez męża, wniosła o wznowienie postępowania, domagając się przyznania świadczenia za wskazany okres. Organy administracji uznały, że wniosek nie spełnia wymogów art. 145 k.p.a., ponieważ skarżąca nie wskazała żadnej z ustawowych przesłanek wznowienia, a jedynie powtarzała pierwotne żądanie. WSA w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną i wymaga wskazania konkretnych przesłanek określonych w k.p.a. W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała istnienia żadnej z tych przesłanek, a jej pisma sprowadzały się do ponownego dochodzenia świadczenia, które zostało już prawomocnie odmówione. Sąd odrzucił argumentację pełnomocnika skarżącej o konieczności wzywania do wyjaśnień, wskazując, że wniosek był wystarczająco jasny co do przedmiotu żądania, a organ podejmował próby doprecyzowania charakteru występowania męża skarżącej. Sąd stwierdził, że organy nie naruszyły zasad postępowania administracyjnego, a zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wznowienie postępowania musi wskazywać na konkretną przesłankę ustawową. Samo powtarzanie pierwotnego żądania, które zostało już prawomocnie rozstrzygnięte, nie jest podstawą do wznowienia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną i wymaga wskazania konkretnych przesłanek z art. 145 k.p.a. Brak takiego wskazania skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Organy nie są zobowiązane do wzywania o wyjaśnienia, jeśli żądanie jest jasne co do przedmiotu, nawet jeśli jest nieprecyzyjne co do podstaw prawnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 149 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Stanowi, że brak wskazania we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności odpowiadających przesłance wznowieniowej skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa kryterium kontroli sądów administracyjnych (zgodność z prawem).
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przedmiot kontroli sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie sądu w przypadku oddalenia skargi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 151 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa skutki braku zaistnienia przesłanki wznowieniowej, tj. odmowę uchylenia decyzji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada budzenia zaufania do władzy publicznej.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania strony.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony.
k.p.a. art. 16
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji administracyjnych.
P.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 120
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 258 § § 2 pkt 8
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie wniosku o wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu przez referendarza.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wskazania przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania konkretnych przesłanek określonych w art. 145 k.p.a. Powtarzanie przez stronę pierwotnego żądania, które zostało już prawomocnie rozstrzygnięte, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Organy administracji nie naruszyły zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 9 k.p.a.) poprzez brak wezwania do sprecyzowania wniosku, gdyż przedmiot żądania był jasny.
Odrzucone argumenty
Argumentacja pełnomocnika skarżącej o konieczności wezwania do wyjaśnień w związku z nieprecyzyjnymi pismami strony. Zarzuty dotyczące błędów popełnionych przez pełnomocnika w pierwotnym postępowaniu jako podstawa wznowienia.
Godne uwagi sformułowania
Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponowne wydanie rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już wcześniej decyzją ostateczną w przypadkach, gdy zachodzi przypuszczenie, że postępowanie poprzedzające wydanie owej ostatecznej decyzji administracyjnej było wadliwe. Ratio legis istnienia tej instytucji wynika z faktu, iż po podjęciu decyzji ostatecznej może wyjść na jaw wadliwość postępowania, w którym orzeczenie takie zapadło albo też mogą pojawić się okoliczności podważające znaczenie przesłanek, na których oparto rozstrzygnięcie sprawy. Brak natomiast wskazania we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności, które odpowiadają przesłance wznowieniowej z art. 145 § 1 k.p.a., skutkuje obecnie [...] wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Podnoszona przez Skarżącą konsekwentnie okoliczność, że domaga się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres wsteczny nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w tym przedmiocie.
Skład orzekający
Monika Świerczak
przewodniczący
Wojciech Rowiński
członek
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności wymogów formalnych wniosku o wznowienie i braku możliwości powtarzania pierwotnego żądania jako podstawy wznowienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wskazania przesłanek wznowienia w administracyjnym postępowaniu świadczeniowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy procedury administracyjnej i wznowienia postępowania, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mało interesujące dla szerszej publiczności.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 132/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2024-08-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Katarzyna Witkowicz-Grochowska /sprawozdawca/ Monika Świerczak /przewodniczący/ Wojciech Rowiński Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Sygn. powiązane I OZ 262/25 - Postanowienie NSA z 2025-05-07 Skarżony organ Samorząd Województwa~Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę w całości. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2023 r., nr [...] Samorządowe Województwa orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia Samorządowe Województwa z dnia 04 października 2023r., nr [...] odmawiającego wznowienia postępowania z wniosku A. W. z dnia 19 maja 2023 r. w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowe Województwa z dnia 7 czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania A. W. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad mężem Z. W. w okresie od 23 czerwca 2021 r. do 28 lutego 2022 r. Powyższe postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 8 września 2022 r. w sprawie o sygn. IV SA/Po 489/22 oddalił skargę A. W. na decyzję SKO w P. z dnia 7 czerwca 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem Z. W. za okres od 23 czerwca 2021 r. do 28 lutego 2022 r. W sprawie tej skarżąca była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika z wyboru ustanowionego przez skarżącą (k. 27 akt sąd. IV SA/Po 489/22). Nie została wniesiona skarga kasacyjna i wyrok stał się prawomocny od dnia 29 października 2022 r. W dniu 15 grudnia 2022 r. do Sądu wpłynął wniosek A. W. reprezentowanej przez męża Z. W. o wznowienie i wyjaśnienie postępowania. Dnia 18 kwietnia 2023 r. do Sądu wpłynęło kolejne pismo skarżącej, w którym wskazała, że domaga się wznowienia postępowania przez SKO. W dniu 23 maja 2023 r. do Sądu wpłynęło kolejne pismo skarżącej, datowane na 19 maja 2023 r., która sprecyzowała, że pismo to i poprzednie z kwietnia 2023 r. stanowi wniosek o wznowienie postępowania i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od 23 czerwca 2021 r. do 28 lutego 2022 r. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 489/23 przekazał Samorządowe Województwa powyższe pisma skarżącej reprezentowanej przez męża Z. W.. Z treści pism wynikało, że stanowią one wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji Samorządowe Województwa z dnia 07 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania A. W. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad mężem Z. W. w okresie od 23 czerwca 2021 r. do 28 lutego 2022 r. Postanowieniem z dnia 4 października 2023 r. SKO w P. na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 § 1 k.p.a., art. 147 k.p.a., art. 148 k.p.a. oraz art. 150 § 1 k.p.a. odmówiło wznowienia postępowania z wniosku A. W. z dnia 19 maja 2023 r. w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowe Województwa z dnia 7 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania A. W. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad mężem Z. W. w okresie od 23 czerwca 2021 r. do 28 lutego 2022 r. W ocenie organu wniosek z dnia 19 maja 2023 r. nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ A. W. nie wskazała na istnienie jakiejkolwiek przesłanki wymienionej w art. 145 k.p.a. Podniesione we wniosku argumenty w rzeczywistości sprowadzają się do żądania przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 23 czerwca 2021 r. do 28 lutego 2022 r. i wypłaty kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym, a wypłaconą stronie emeryturą. Zarzuty strony kwestionują ostateczne rozstrzygniecie dotyczące odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za powyższy okres wynikające z decyzji SKO z 7 czerwca 2022 r. Zażalenie na ww. postanowienie SKO złożył pełnomocnik strony - Z. W.. Żalący się powtórzył w zasadzie argumentację przedstawioną we wniosku o wznowienie postępowania poszerzając ją o zarzut niewłaściwego reprezentowania interesów strony, przez ówcześnie działającego w jej imieniu, profesjonalnego pełnomocnika. Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia 18 grudnia 2023 r., nr [...] Samorządowe Województwa podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 144 oraz art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 § 1 k.p.a., art. 145, § 1, art. 147 k.p.a., art. 148 k.p.a. oraz art. 150 § 1 k.p.a. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia Samorządowe Województwa z dnia 04 października 2023 r., odmawiającego wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowe Województwa z dnia 7 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania A. W. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad mężem Z. W. w okresie od 23 czerwca 2021 r. do 28 lutego 2022 r. W motywach rozstrzygnięcia SKO w P. po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskazało, że zarówno wniosek z dnia 19 maja 2023 r., jak i argumenty przedstawione w złożonym zażaleniu, nie zasługiwały na uwzględnienie, ponieważ A. W. nie wskazała na istnienie jakiejkolwiek przesłanki wymienionej w art. 145 k.p.a. Organ przytoczył przesłanki wznowienia wskazane w art. 145 k.p.a. Zdaniem SKO w P. rozpatrującego zażalenie podniesione argumenty w rzeczywistości sprowadzają się do żądania przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego i wypłaty kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a wypłaconą stronie emeryturą. De facto, zarzuty strony kwestionują ostateczne rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przyznania A. W. świadczenia pielęgnacyjnego wynikające z decyzji Samorządowe Województwa z 07 czerwca 2022 r. Kolegium wskazało ponadto, iż również potencjalne błędy występującego w postępowaniu pełnomocnika strony, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Organ odwoławczy stwierdził, że podnoszone przez stronę okoliczności nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania. Skargę na powyższe postanowienie SKO w P. z 04 października 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła A. W., działająca przez pełnomocnika Z. W.. W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazywała na błędy popełniane jej zdaniem przez zawodowego pełnomocnika w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Dalej opisała stan faktyczny sprawy począwszy od decyzji Wójta Gminy z dnia 22 lipca 2021 r., którą odmówił jej świadczenia pielęgnacyjnego w całości. Następnie na skutek odwołania przyznane zostało świadczenie od 01 marca 2022 r. bezterminowo, ale odmówiono przyznania świadczenia za okres od 23 czerwca 2021 r. do 28 lutego 2022 r. Upoważniona pełnomocnik ostatecznie złożyła skargę do WSA w Poznaniu. Skarżąca wielokrotnie wskazywała, że domaga się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres wsteczny oraz że nie jest prawnikiem, dlatego zwraca się do Sądu z tą sprawą. W odpowiedzi na skargę SKO w P. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w treści wydanego postanowienia. Pismem procesowym z dnia 14 sierpnia 2024 r. zawodowy pełnomocnik wyznaczony prawem pomocy w osobie r.pr. D. D. przedstawił uzupełniające stanowisko w sprawie i wniósł o uwzględnienie skargi poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia je poprzedzającego. Pełnomocnik wskazał, że w jego ocenie zarówno postanowienie Samorządowe Województwa z dnia 4 października 2023 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowe Województwa z dnia 7 czerwca 2022 r. oraz postanowienie Samorządowe Województwa z dnia 18 grudnia 2023 r. są wadliwe z uwagi na ich przedwczesność, tj. niezbadanie tego, na jakie przesłanki wznowieniowe powołuje się Skarżąca, reprezentowana przez swojego pełnomocnika. Dalej wskazano, że pełnomocnik strony – jej mąż, będący podmiotem niefachowym, w swoich pismach powoływał się "passim", że nie był informowany przez swojego pełnomocnika o decyzjach, odwołaniach itp. (tj. był nawet przekonany, że pełnomocnikiem była adw. A. W., zaś w aktach sprawy jest pełnomocnictwo r.pr. J. S.), nie wiedział o decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 7 czerwca 2022 r. oraz dalszych czynnościach pełnomocnika. Jakkolwiek pełnomocnik z urzędu zdaje sobie sprawę z potencjalnej niejasności treści pism składanych przez Skarżącego, "to możliwe jest wyinterpretowane z tychże, że strona domaga się wznowienia postępowania z uwagi na przesłankę określoną w art. 145 § 1 lit. a k.p.a." W takiej sytuacji w ocenie pełnomocnika rolą organów było zwrócenie się do Skarżącej, reprezentowanej przez niefachowego pełnomocnika, o wyjaśnienie, czy właśnie powołuje się na taką podstawę wznowienia, czy też na inną. Z dokumentów złożonych do akt sprawy wynika, że zarówno Skarżąca, jak i jej pełnomocnik są osobami ubogimi, leczącymi się, zaś pełnomocnik - Z. W. - jest osobą z niepełnosprawnością, nad którym Skarżąca sprawuje bezpośrednią opiekę. Organ winien był wziąć przedmiotowe okoliczności pod uwagę, tak by nie uchybić prawom strony z uwagi na ich oczywistą nieznajomość prawa. Dalej wskazano, że decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się wtedy, gdy we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego można jednoznacznie stwierdzić, że nie istnieją podstawy wznowienia. Innymi słowy, decyzja taka może być wydana wtedy, gdy w podaniu o wznowienie postępowania w żaden sposób nie wskazuje się podstawy wznowienia przewidzianej przepisami art. 145 § 1 k.p.a. Jeżeli natomiast są jakiekolwiek wątpliwości dotyczące istnienia podstawy wznowienia wskazanej przez stronę i potrzeba zbadania w tym zakresie sprawy, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu, którego przedmiotem będzie wyjaśnienie, czy wskazana przez stronę podstawa wznowienia występuje. Odmowa wznowienia postępowania - zgodnie z orzecznictwem - może nastąpić wówczas, "gdy przeszkody są łatwo dostrzegalne, a ich stwierdzenie nie wymaga prowadzenia analiz lub uzyskania dodatkowych wyjaśnień. Istnieje zatem swoiste domniemanie istnienia podstawy wznowieniowej, zaś brak tejże musi być oczywisty, w tym w świetle twierdzeń zawartych w odpowiednim podaniu. Pełnomocnik podał, że w niniejszej sprawie organ kategorycznie uznał, że strona żadnych podstaw nie przywołała, nie ustalając jednakże w sposób niebudzący wątpliwości woli strony przy ewidentnym braku precyzji strony wnoszącej podanie. Wskazano, że w sytuacji, gdy pismo strony skierowane do organu, jest dalece nieprecyzyjne w zakresie żądania lub uzasadnienia, zawiera znaczne sprzeczności lub uzasadnienie pisma w ogóle nie odnosi się do treści żądania, a strona działa samodzielnie, bez profesjonalnego pełnomocnika, organ powinien wezwać stronę do złożenia dodatkowych wyjaśnień, sprecyzowania swych twierdzeń lub żądań, tak, aby usunąć wszelkie wątpliwości, co do rzeczywistej woli osoby wnoszącej pismo. Nadto organ, powinien dążyć do wyjaśnienia, czy podmiot wnoszący pismo zdaje sobie sprawę ze swej sytuacji prawnej, a także ze skutków swych działań i zaniechań. W myśl bowiem art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Z zasady wyrażonej w tym przepisie wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do władzy publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Zdaniem pełnomocnika obowiązkiem organu było zatem zwrócenie się do Skarżącej i jej pełnomocnika o wyjaśnienie i sprecyzowanie na jakiej podstawie żąda wznowienia postępowania, a w szczególności czy podstawą jest norma wysłowiona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W sytuacji bowiem, gdy pisma strony nie są precyzyjne, "organ powinien wezwać stronę do sprecyzowania żądania z równoczesnym przedstawieniem jej pełnej informacji prawnej na temat prawnych uwarunkowań przeprowadzenia aktualizacji informacji zawartych w ewidencji w ustalonym stanie faktycznym. Tylko takie działanie ze strony organu administracyjnego będzie realizowało zasadę informowania strony (art. 9 k.p.a.), zasadę budzenia zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.)" . Tak też w niniejszej sprawie nie było, organ bowiem jedynie zwrócił się do strony o przedstawienie pełnomocnictwa. Stąd też pełnomocnik z urzędu stoi na stanowisku, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w niniejszej sprawie dopuściło się naruszenia normy wysłowionej w z art. 7 § 1, 8 § 1, art. 9 w zw. z art. 10 § 1 i art. 149 § 1 i 3 k.p.a., gdyż nigdy nie podjęło jakichkolwiek działań zmierzających do ustalenia rzeczywistej woli stron, podczas gdy ze złożonych przez skarżącego pisma można wywnioskować, że - przynajmniej w jego poczuciu - został pozbawiony możliwości czynnego udział w sprawie. Skoro jednak organ nie zwrócił się do strony, umożliwiając wypowiedzenie się co do swoich wątpliwości i braku precyzji, przyjęcie wniosku zawartego w postanowieniach zapadłych w niniejszej sprawie uznać należy za co najmniej przedwczesne. W niniejszej sprawie skarżąca i jej pełnomocnik działały w sposób niefachowy, jednakże rolą organu jest przedstawienie odpowiednich informacji i wyjaśnień, tak by strona nie padła ofiarą swojej nieznajomości prawa. Z tych względów pełnomocnik z urzędu stoi na stanowisku, że zaskarżone postanowienie, jak również postanowienie je poprzedzające są wadliwe i wymagają rektyfikacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Według art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022r., poz. 2492 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935, dalej "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w szczególności w sprawach skarg na decyzje i postanowienia oraz akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W doktrynie postępowania administracyjnego powszechnie przyjmuje się, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponowne wydanie rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już wcześniej decyzją ostateczną w przypadkach, gdy zachodzi przypuszczenie, że postępowanie poprzedzające wydanie owej ostatecznej decyzji administracyjnej było wadliwe (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. 10, Warszawa 2009, s. 504). Ratio legis istnienia tej instytucji wynika z faktu, iż po podjęciu decyzji ostatecznej może wyjść na jaw wadliwość postępowania, w którym orzeczenie takie zapadło albo też mogą pojawić się okoliczności podważające znaczenie przesłanek, na których oparto rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy słusznie uznały, że nie ma podstaw do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną i prawomocną decyzją Samorządowe Województwa z dnia 7 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania A. W. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad mężem Z. W. w okresie od 23 czerwca 2021 r. do 28 lutego 2022 r.. Rozważając przesłanki do wznowienia postępowania wskazać należy, że przyczyny, od których zależy wzruszenie decyzji ostatecznej oraz możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, wskazane zostały w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1 i art. 145b § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej jako: "k.p.a."). Przyczyny te są badane we wznowionym postępowaniu, a ich brak zaistnienia skutkuje odmową uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z przepisu art. 149 k.p.a. wynika, iż wniosek, w którym podano przyczynę wznowienia, ma ten skutek, że właściwy do wznowienia organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania stanowiące podstawę do przeprowadzenia postępowania w pierwszym rzędzie co do przyczyn wznowienia, zaś w razie ustalenia, że zachodzi faktycznie przesłanka wznowieniowa – co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Brak natomiast wskazania we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności, które odpowiadają przesłance wznowieniowej z art. 145 § 1 k.p.a., skutkuje obecnie (od dnia 11 kwietnia 2011 r. według brzmienia art. 149 § 3 k.p.a. ustalonego nowelą tej ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Z chwilą wpłynięcia do organu administracji żądania strony o wznowienie postępowania organ ten uzyskuje uprawnienie do badania: czy żądanie zostało złożone z powołaniem się na konkretną podstawę wznowienia, czy podmiot ten posiada zdolność procesową, a także czy zachowany został termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zgodzić trzeba się więc z poglądem sformułowanym w orzecznictwie, że w przypadku negatywnej odpowiedzi w powyższych kwestiach organ winien odmówić wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 24 marca 1998 r., II SA 122/98, ONSA 1999, z. 2, poz. 53). Dopiero bowiem pozytywna odpowiedź na powyższe kwestie otwiera drogę do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją i oceny zakwestionowanej decyzji w tym trybie nadzwyczajnym, ale w perspektywie podstaw wznowieniowych. Zdaniem Sądu, organy w niniejszej sprawie słusznie uznały, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wznowieniowych, dlatego brak było podstaw do wydania przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie odmowy przyznia świadczenia pielęgnacyjnego za okres wsteczny. Skarżąca A. W., działająca przez pełnomocnika Z. W., we wniosku z dnia 19 maja 2023 r. nie wskazała na żadną z przesłanek do wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 k.p.a. czy innym przepisie k.p.a. W tym miejscu wskazać należy dla porządku, że Skarżąca działająca przez swojego pełnomocnika Z. W. w toku postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 7 czerwca 2022 r. SKO w P., domagała się przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 23 czerwca 2021 r. do 28 kutego 2022 r., tj. w czasie kiedy pobierała emeryturę i rodzicielskie świadczenie uzupełniające, w wysokości różnicy między tymi świadczeniami, a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. Postępowanie to zakończyło się prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu oddalającym skargę w całości. W istocie takie samo roszczenie Skarżąca sformułowała po zakończeniu postępowania sądowego już pismach z grudnia 2022 r., a następnie w pismach kolejnych z marca i kwietnia 2023 r. i w piśmie z 19 maja 2023 r. inicjującym niniejszą sprawę o wznowienie postępowania i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za poprzedni okres, na co słusznie wskazywały organy. Zdaniem Sądu, mając na uwadze treść wszystkich pism w sprawie, a także pisma Skarżącej z 30 sierpnia 2023 r. (k. 23 akt adm. I inst.) wyjaśniającego jej stanowisko przed SKO w P., nie budzi wątpliwości, że nie wskazała podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 k.p.a., ani innej, ani okoliczności, z których wynikałaby ustawowa podstawa wznowienia postępowania administracyjnego, bowiem tylko wskazanie przesłanki wznowienia przewidzianej przez prawo dopuszcza wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną w świetle zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.). Podnoszona przez Skarżącą konsekwentnie okoliczność, że domaga się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres wsteczny nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. Wbrew twierdzeniom zawodowego pełnomocnika podnoszonym w piśmie procesowym z dnia 14 sierpnia 2024 r. organ nie był w takiej sytuacji zobligowany do wzywania wnioskodawczyni o wskazanie podstaw wznowienia. Organ słusznie uznał bowiem, że przedmiot i zakres żądania jednoznacznie wynikał z pisma z 19 maja 2023 r. stanowiącego wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Poza tym, Kolegium pismem z dnia 22 sierpnia 2023 r. wzywało Z. W. do wyraźnego i jasnego sprecyzowania w jakich charakterze wystąpił on z wnioskiem o wznowienie postępowania (k. 20 akt adm.). Chociaż pismo to nie dotyczyło literalnie podania podstaw do wznowienia, to Z. W., jako pełnomocnik A. W., w odrębnym piśmie z dnia 30 sierpnia 2023 r. kilkakrotnie wskazywał, tak jak we wniosku, że zwraca się o wznowienie postępowania i wyrównanie świadczenia za okres od 23 czerwca 2021 r. do 28 lutego 2022 r. (k. 23 akt adm.). Ta sama argumentacja podnoszona jest w treści skargi złożonej do Sądu. Bezzasadne było zatem wzywanie pełnomocnika Skarżącej do kolejnego sprecyzowania wniosku, skoro był on w tym zakresie jasny i wielokrotnie podtrzymywany. W tym stanie sprawy, nie ma znaczenia podnoszona przez pełnomocnika Skarżącej przed Sądem okoliczność, że jej pisma są nieprecyzyjne i sporządzone przez osobę niefachową. W tym zakresie organ nie naruszył zasad postępowania administracyjnego opisanych w przepisach art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., czy art. 9 k.p.a. Jak już wskazywano, przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną wskazane są w Kodeksie postępowania administracyjnego. Podstawy wznowienia postępowania zostały wyczerpująco wyliczone art. 145 oraz w art. 145a, 145aa i 145b Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 28 sierpnia 1996 r., SA/Ka 2966/95, LEX nr 27283; wyrok NSA z 22 kwietnia 1998 r., II SA 1747/97, LEX nr 41683; wyrok NSA z 11 września 1998 r., II SA 966/98, LEX nr 41299). Wykładnia rozszerzająca podstawy wznowienia nie jest dopuszczalna (wyrok NSA z 26 października 1999 r., IV SA 1739/97, "Gazeta Prawna" 2005, nr 8, s. 7). Wznowienie postępowania na podstawie zarówno przesłanki niewskazanej w omawianym artykule, jak i wskutek rozszerzającej wykładni podstaw wskazanych w tym przepisie stanowi rażące naruszenie prawa dające podstawy do stwierdzenia nieważności wydanego orzeczenia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 in fine (wyrok NSA z 12 października 1999 r., IV SA 1754/97, LEX nr 47869). Skoro na żadną z tych przesłanek w sprawie nie powoływała się Skarżąca i przesłanka ta nie wynikała z okoliczności sprawy, to brak podstaw wznowienia postępowania. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika także, iż organ ocenił, czy w sprawie wystąpiła któraś z przesłanek wznowienia wskazana w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 k.p.a. Wbrew temu co podnosi pełnomocnik Skarżącej, z okoliczności sprawy nie sposób wywieźć, że wystąpiła przesłanka wznowieniowa wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżąca brała bowiem czynny udział w sprawie przed organami, przed Sądem w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 489/22 była reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, który działał w sprawie, co wynika z akt sądowych tej sprawy. Zarzuty Skarżącej, że pełnomocnik nie działała w sposób taki, jak tego oczekiwała mocodawczyni nie stanowią podstawy wznowieniowej wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ubocznie Sąd wskazuje, że brak podstawy wznowionej "art. 145 § 1 lit. a k.p.a." wskazanej przez pełnomocnika w piśmie z 14 sierpnia 2024 r. na str. 2 pisma (k. 86v akt sąd.). Mając powyższe na uwadze Sądu uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. Sąd nie dopatrzył się także uchybień postępowania skutkujących jego uchyleniem. Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę, jako niezasadną oddalił, jak orzeczono w wyroku. Na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. i art. 120 P.p.s.a sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu rozpoznany będzie przez referendarza sądowego zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI