Orzeczenie · 2025-03-27

IV SA/PO 131/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2025-03-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo miejscoweuchwałydiety radnychkoszty podróżysamorząd gminnypublikacja aktówvacatio legiskontrola legalnościstwierdzenie nieważności

Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego w Trzciance na uchwały Rady Miejskiej w Krzyżu Wielkopolskim z lat 2021-2023, które ustalały zasady wypłacania diet oraz zwrotu kosztów podróży służbowych radnym. Głównym zarzutem Prokuratora było istotne naruszenie prawa przez zaniechanie publikacji tych uchwał w wojewódzkim dzienniku urzędowym, co jest wymogiem dla aktów prawa miejscowego, a tym samym warunkiem ich wejścia w życie zgodnie z Konstytucją RP i ustawą o ogłaszaniu aktów normatywnych. Prokurator argumentował, że nieopublikowane uchwały nie mogą wywoływać skutków prawnych i są nieważne. Rada Miejska wniosła o umorzenie postępowania, podnosząc, że zaskarżone uchwały zostały już uchylone nową uchwałą z grudnia 2024 r., która weszła w życie w lutym 2025 r. Argumentowano, że sprawa stała się bezprzedmiotowa, a dalsze postępowanie naruszałoby zasadę ekonomii procesowej. Sąd jednak odrzucił ten argument, wskazując, że uchylenie uchwały ma skutek ex nunc (od daty uchylenia), podczas gdy stwierdzenie nieważności ma skutek ex tunc (od daty podjęcia uchwały). Ponieważ zaskarżone uchwały mogły być stosowane do sytuacji z okresu poprzedzającego ich uchylenie, stwierdzenie ich nieważności przez sąd było nadal uzasadnione. Sąd uznał, że uchwały dotyczące diet i zwrotu kosztów podróży radnych mają charakter prawa miejscowego, ponieważ zawierają normy generalne i abstrakcyjne. W związku z tym podlegały obowiązkowi publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Brak takiej publikacji, a także nieprawidłowe określenie terminu wejścia w życie uchwał, stanowiło istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie ich nieważności w całości. Sąd stwierdził nieważność wszystkich trzech zaskarżonych uchwał.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Nieważność uchwał organów samorządu terytorialnego z powodu braku publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym, mimo że zostały one uchylone przez organ.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy uchwał o charakterze prawa miejscowego, które nie zostały opublikowane zgodnie z prawem.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uchwała rady gminy ustalająca zasady wypłacania diet oraz zwrotu kosztów podróży służbowych radnym, która nie została opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym, jest ważna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała taka jest nieważna.

Uzasadnienie

Uchwały dotyczące diet i kosztów podróży radnych mają charakter prawa miejscowego, co oznacza, że podlegają obowiązkowi publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Brak publikacji jest istotnym naruszeniem prawa, które skutkuje nieważnością uchwały ex tunc.

Czy uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ gminy przed wydaniem wyroku przez sąd administracyjny czyni postępowanie bezprzedmiotowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchylenie uchwały nie czyni postępowania bezprzedmiotowym, jeśli stwierdzenie nieważności może mieć skutek ex tunc.

Uzasadnienie

Uchylenie uchwały ma skutek ex nunc, podczas gdy stwierdzenie nieważności ma skutek ex tunc. Jeśli uchwała mogła być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie, sąd powinien wydać wyrok stwierdzający jej nieważność, aby wyeliminować ją z obrotu prawnego od daty jej podjęcia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność uchwały nr XXVI/251/2021 Rady Miejskiej w Krzyżu Wielkopolskim z dnia 28 stycznia 2021 r. oraz zmieniających ją uchwał nr XXXIX/361/2022 z dnia 17 lutego 2022 r. i nr LIII/458/2023 z dnia 23 lutego 2023 r.

Przepisy (11)

Główne

u.s.g. art. 25 § 4, 6 i 8

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 91 § 1 i 4

Ustawa o samorządzie gminnym

u.o.a.n. art. 4 § 1

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

u.o.a.n. art. 13 § pkt 2

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Konstytucja RP art. 88 § 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 87 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwały dotyczące diet i kosztów podróży radnych są aktami prawa miejscowego i podlegają obowiązkowi publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. • Brak publikacji uchwały w wojewódzkim dzienniku urzędowym stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące jej nieważnością ex tunc. • Uchylenie uchwały przez organ gminy nie czyni postępowania sądowego bezprzedmiotowym, jeśli stwierdzenie nieważności może mieć skutek ex tunc.

Odrzucone argumenty

Sprawa jest bezprzedmiotowa, ponieważ zaskarżone uchwały zostały uchylone nową uchwałą. • Postępowanie narusza zasadę ekonomii procesowej.

Godne uwagi sformułowania

Prawidłowe zaś ogłoszenie aktu prawa miejscowego ma zasadnicze znaczenie dla jego obowiązywania, gdyż zgodnie z art. 88 ust. 1 Konstytucji RP jest warunkiem jego wejścia w życie. • Akt normatywny, który nie został opublikowany (ogłoszony) zgodnie z obowiązującymi zasadami i we właściwym trybie, nie może wiązać adresatów zamieszczonych w nim norm prawnych, i jako taki nie odnosi skutku prawnego. • Stwierdzenie nieważności uchwały oznacza orzeczenie o jej wadliwości od chwili jej podjęcia (ex tunc), co skutkuje koniecznością traktowania takiej uchwały, jak gdyby nigdy nie została podjęta.

Skład orzekający

Józef Maleszewski

przewodniczący

Tomasz Grossmann

sprawozdawca

Sebastian Michalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Nieważność uchwał organów samorządu terytorialnego z powodu braku publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym, mimo że zostały one uchylone przez organ."

Ograniczenia: Dotyczy uchwał o charakterze prawa miejscowego, które nie zostały opublikowane zgodnie z prawem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii publikacji aktów prawnych i jej wpływu na ważność uchwał samorządowych, co jest istotne dla zrozumienia zasad tworzenia prawa miejscowego.

Uchwały o dietach radnych nieważne, bo nie opublikowane? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst