IV SA/PO 127/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-04-14
NSAbudowlaneWysokawsa
warunki zabudowyfarmy fotowoltaiczneozeplanowanie przestrzennezasada dobrego sąsiedztwastudium uwarunkowańprawo budowlanedecyzja administracyjnainwestycjeenergia odnawialna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję ustalającą warunki zabudowy dla farm fotowoltaicznych, uznając, że instalacje OZE o mocy powyżej 500 kW nie podlegają wymogom studium uwarunkowań przestrzennych ani zasadzie dobrego sąsiedztwa.

Skarżący kwestionował decyzję o warunkach zabudowy dla trzech farm fotowoltaicznych o łącznej mocy 3 MW, argumentując, że inwestycja powinna być zgodna ze studium uwarunkowań przestrzennych gminy i spełniać zasadę dobrego sąsiedztwa. Sąd uznał, że zgodnie ze zmianami w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, instalacje OZE, niezależnie od mocy, są wyłączone z wymogu analizy urbanistycznej (zasada dobrego sąsiedztwa) i nie muszą być zgodne ze studium gminy. Sąd oddalił skargę, potwierdzając prawidłowość decyzji organów administracji.

Sprawa dotyczyła skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy B. ustalającą warunki zabudowy dla spółki N. Sp. z o.o. na budowę trzech farm fotowoltaicznych o łącznej mocy do 3 MW. Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego, w tym art. 61 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.), poprzez niezastosowanie wymogu zgodności ze studium uwarunkowań przestrzennych gminy dla inwestycji OZE o mocy powyżej 500 kW. Podnosił również zarzuty proceduralne dotyczące pominięcia jego pełnomocnika w postępowaniu. Organy administracji obu instancji uznały, że instalacje OZE, zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. po nowelizacji, są wyłączone z wymogu analizy urbanistycznej (zasada dobrego sąsiedztwa) i dostępu do drogi publicznej, niezależnie od mocy. Podkreślono również, że studium uwarunkowań nie jest aktem prawa miejscowego i nie wiąże organów przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podzielił stanowisko organów. Sąd uznał, że naruszenie procedury polegające na pominięciu pełnomocnika nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż strona skutecznie wniosła odwołanie i skargę. W kwestii materialnoprawnej Sąd potwierdził, że nowelizacja art. 61 ust. 3 u.p.z.p. wyłącza instalacje OZE z wymogów zasady dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej, a przepisy dotyczące studium (art. 10 ust. 2a u.p.z.p.) nie mają zastosowania do postępowań o ustalenie warunków zabudowy. Sąd podkreślił, że celem nowelizacji było uproszczenie procedur dla inwestycji OZE, zgodnie z dyrektywami unijnymi. W związku z tym, że pozostałe przesłanki z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. zostały spełnione, a inwestycja posiadała decyzję środowiskową, Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, instalacje OZE, zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, są wyłączone z wymogu analizy urbanistycznej (zasada dobrego sąsiedztwa) i nie muszą być zgodne ze studium gminy, które nie jest aktem prawa miejscowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nowelizacja art. 61 ust. 3 u.p.z.p. wyłącza instalacje OZE z wymogów zasady dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej, niezależnie od mocy. Przepisy dotyczące studium (art. 10 ust. 2a u.p.z.p.) nie mają zastosowania do postępowań o ustalenie warunków zabudowy, ponieważ studium nie jest aktem prawa miejscowego i wiąże organy jedynie przy sporządzaniu planów miejscowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymaga łącznego spełnienia warunków dotyczących zabudowy sąsiedniej, dostępu do drogi publicznej, uzbrojenia terenu, przeznaczenia gruntów oraz zgodności z przepisami odrębnymi.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wyłącza stosowanie przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 (zasada dobrego sąsiedztwa i dostęp do drogi publicznej) do instalacji odnawialnego źródła energii.

Pomocnicze

u.o.z.e. art. 2 § pkt 13

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

Definiuje instalację odnawialnego źródła energii jako wyodrębniony zespół urządzeń służących do wytwarzania energii z OZE.

u.o.z.e. art. 2 § pkt 22

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

Definiuje odnawialne, niekopalne źródła energii, w tym energię promieniowania słonecznego.

u.p.z.p. art. 10 § ust. 2a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy wyznaczania w studium obszarów dla urządzeń OZE o mocy powyżej 500 kW, ale nie ma zastosowania do decyzji o warunkach zabudowy.

u.p.z.p. art. 9 § ust. 4 i 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Stwierdza, że studium nie jest aktem prawa miejscowego i wiąże organy gminy tylko przy sporządzaniu planów miejscowych.

k.p.a. art. 40 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Nakazuje doręczanie pism pełnomocnikowi strony, jeśli został ustanowiony.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instalacje OZE, zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p., są wyłączone z wymogu analizy urbanistycznej (zasada dobrego sąsiedztwa) i dostępu do drogi publicznej. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego i nie wiąże organów przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy. Pominięcie pełnomocnika w doręczeniach nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ strona skutecznie skorzystała z praw procesowych.

Odrzucone argumenty

Konieczność uwzględnienia studium uwarunkowań przestrzennych przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji OZE o mocy powyżej 500 kW. Naruszenie zasady czynnego udziału strony i zasady wysłuchania strony poprzez pominięcie pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

instalacje odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do [...] instalacji odnawialnego źródła energii studium nie jest aktem prawa miejscowego i jako taki nie stanowi podstawy prawnej do wydania decyzji naruszenie to nie wypaczyło wyniku postępowania i nie odebrało stronie możliwości skorzystania z jej praw

Skład orzekający

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Grossmann

sędzia

Sebastian Michalski

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunków zabudowy dla instalacji OZE, w szczególności wyłączenia z zasady dobrego sąsiedztwa i wymogów studium."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów u.p.z.p. po nowelizacji z 2019 r. w kontekście instalacji OZE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu energetyki odnawialnej i jej rozwoju, a także interpretacji przepisów prawa budowlanego i administracyjnego, co jest istotne dla prawników i inwestorów w sektorze OZE.

Farmy fotowoltaiczne poza studium i zasadą dobrego sąsiedztwa? WSA w Poznaniu wyjaśnia kluczowe przepisy dla OZE.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 127/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-04-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /przewodniczący sprawozdawca/
Sebastian Michalski
Tomasz Grossmann
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
, art. 52 ust. 1, 2, art. 53 ust. 3, art. 53 ust. 4, art. 54 pkt 3, art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1, art. 61 ust. 1, i 3, art. 60 ust. 4, art. 4 ust. 2, art. 10 ust. 2d, art. 15 ust. 3 pkt 3a, art. 9 ust. 4,
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1378
art. 2 pkt 13, 18, 19 i 22
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 40 par. 1 i 2, art. 106
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 26 października 2022 r. nr [...], znak [...] Wójt Gminy B. na podstawie art. 4 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61 ust. 1
i art. 64 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503) ustalił dla spółki N. Sp. z o.o. warunki zabudowy dla inwestycji pod nazwą "Budowa [...] farm fotowoltaicznych o mocy do 1MWp dla każdej z nich wraz z infrastrukturą techniczną, na działce nr [...] w obrębie geodezyjnym N. , gmina B. , powiat k. " na działce nr [...] obręb N. .
Wójt określił rodzaj inwestycji wskazując na zabudowę produkcyjną – instalację odnawialnego źródła energii. W zakresie funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu wskazał budowę trzech elektrowni fotowoltaicznych na działce nr [...] w N. . Określił elementy przedmiotowej instalacji fotowoltaicznej wskazując, że jej moc zainstalowana wynosić będzie do 3 MW, a powierzchnia podlegająca przekształceniu stanowić będzie do 3,55 ha.
W zakresie wymagań dotyczących nowej zabudowy organ I instancji wskazał:
1) linia zabudowy:
a) nieprzekraczalna linia zabudowy w odległości 15 m od granicy drogi gminnej - działki nr [...],
b) nieprzekraczalna linia zabudowy w odległości 15 m od granicy drogi gminnej - działki nr [...], a przebieg linii zabudowy przedstawiono na załączniku graficznym do decyzji.
W punkcie 2) decyzji ze względu na przedmiot inwestycji Wójt nie określił pozostałych nakazów, zakazów, dopuszczeń i ograniczeń w zabudowie i zagospodarowaniu terenu dotyczących ochrony i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego.
Dalej organ wskazał, że planowana inwestycja należy do przedsięwzięć, o których mowa w art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839) i znajduje się w katalogu zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839). Realizacja inwestycji musi być zgodna z wymogami, zawartymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia znak [...], wydanej przez Wójta Gminy B. w dniu 08 grudnia 2021 r.
Wójt określił wymogi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji oraz wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Wskazał, że teren inwestycji leży na obszarze narażonym na niebezpieczeństwo powodzi. Linie rozgraniczające teren inwestycji przedstawiono na załączniku graficznym do decyzji oraz na części graficznej analizy i wyników analizy architektoniczno-urbanistycznej – na mapach w skali 1:1000.
W uzasadnieniu decyzji Wójt wskazał motywy rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do wskazywanej przez uczestnika postępowania konieczności spełnienia wymogów art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. m.in. zasady dobrego sąsiedztwa organ stwierdził, że zgodnie z art. 61 ust. 3 wskazanej ustawy "przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii". Oznacza to zdaniem organu, że w przypadku przedmiotowej inwestycji, którym jest instalacja odnawialnego źródła energii nie stosuje się przepisów mówiących o konieczności spełnienia wskazanych w tym przepisie wymogów. Zdaniem organu I instancji inwestycja nie powinna być określana jako zespół elektrowni fotowoltaicznych wraz z infrastrukturą towarzyszącą, bo jest to instalacja odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach
Odnosząc się do konieczności zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 10 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ stwierdził, iż zapisy wskazanych przepisów dotyczą Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zatem nie odnoszą się do postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, które, zaznaczając na marginesie, nie muszą spełniać wymogu zgodności ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Dalej organ argumentował, że w sprawie przeprowadzono specyfikację powszechnie obowiązujących przepisów odrębnych w celu ustalenia warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy. Stwierdzono, że w związku z tym, iż przedmiotem inwestycji jest budowa instalacji odnawialnego źródła energii, nie przeprowadzono analizy, o której mowa w art. 61 ust.1 pkt 1 i 2, zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Organ podał, że wyznaczył wokół terenu inwestycji obszar analizowany oraz przeprowadził na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 3 - 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dalej organ przeanalizował wszelkie uzyskane w niniejszej sprawie opinie i uzgodnienia.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. T., zaskarżając ją w całości. Zarzucił jej naruszenie:
1. Prawa materialnego, tj. :
a. art. 61 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, iż planowana inwestycja może zostać zlokalizowana bez uprzedniego wyznaczenia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego obszaru gminy wskazanego jako obszar przeznaczony do rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię OZE.
2. Przepisów postępowania, tj.
a. art. 7 k.p.a., 10 § 1 k.p.a. oraz art. 40 § 2 k.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony oraz zasady wysłuchania strony w postępowaniu administracyjnym, uniemożliwienie stronie ochrony jej praw i interesów wskutek pominięcia ustanowionego w niniejszej sprawie pełnomocnika strony.
b. art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez ich naruszenie i naruszenie zasady przekonywania wskutek sprzeczności pomiędzy sentencją zaskarżonej decyzji a treścią jej uzasadnienia.
W związku z powyższym Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wskazano, że z przyczyn stronie nieznanych Wójt Gminy B. w dalszym toku postępowania zaniechał informowania pełnomocnika strony o przebiegu postępowania, nie informował go o wyznaczonych czynnościach procesowych, w tym o zakończeniu postępowania dowodowego i wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i zgłoszonych żądań. Błędne jest zatem stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż A. T. został o powyższym powiadomiony w trybie art. 10 k.p.a. Odwołujący się podał, że wszelkie pisma, w tym wezwanie strony do złożenia wyjaśnień, organ I instancji doręczał stronie z pominięciem pełnomocnika. Zdaniem Odwołującego się, tak rażące naruszenie przepisów postępowania o gwarancyjnym charakterze skutkować musi uchyleniem zaskarżonej decyzji i powtórzeniem całości postępowania z udziałem ustanowionego przez stronę pełnomocnika.
Dalej wskazano, że w niniejszej sprawie doszło także do naruszenia zasady przekonywania to jest art. 11 k.p.a. i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono, bowiem jakich to powodów organ I stopnia uznał, iż w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 10 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego Odwołujący się wskazał, że inwestor dokonał sztucznego rozdzielenia planowanej inwestycji na rzekomo trzy odrębne przedsięwzięcia to jest budowa [...] farm fotowoltaicznych o mocy do 1MWp dla każdej z nich. Ten zabieg zwany powszechnie "metodą salami" miał na celu obejście przepisu art. 61 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej jako u.p.z.p.). Następnie Odwołujący się przywołał art. 10 ust. 2a u.p.z.p. Inwestor zdaniem Odwołującego się dążąc do obejścia powyższego przepisu planowaną inwestycję podzielił na trzy mniejsze farmy, z których każda nie przekracza mocy 1MWp, by w ten sposób uniknąć warunku wyznaczenia na obszarze gminy w studium rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii. Oczywistym jest jednak, iż skoro planowane farmy mają zostać umieszczone na jednej działce, to bezsprzecznie należy przy ocenie planowanej inwestycji uwzględnić ich łączną moc o wartości przekraczającej 3000 kW, a co za tym idzie planowana inwestycja może zostać zlokalizowana jedynie na obszarach gminy wskazanych w studium jako obszary przeznaczone do rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię OZE.
Nie do przyjęcia jest zdaniem A. T. stwierdzenie organu, iż przepis art. 10 ust. 2 a u.p.z.p. jako dotyczący studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie odnoszą się do postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy.
Oczywistym jest jego zdaniem, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego określa politykę przestrzenną gminy, nie jest natomiast aktem prawa miejscowego i jako taki nie stanowi podstawy prawnej do wydania decyzji. Niemniej, ustalenia studium należy mieć na uwadze przy ocenie obszaru analizowanego w celu ustalenia wymagań wynikających z zabudowy i zagospodarowania terenu. Inaczej rzecz ujmując organ winien wziąć pod uwagę ustalenia studium przy wyznaczeniu (ocenie) obszaru analizowanego w toku postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy .
Nadto, nie budzi zdaniem Skarżącego wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż zwolnienie lokalizacji inwestycji odnawialnych źródeł energii z obowiązku sporządzania analizy urbanistycznej (zasada dobrego sąsiedztwa) nie dotyczy wszystkich przypadków. Zwolnienie przewidziane w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie dotyczy bowiem urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW, a to z uwagi na brzmienie przepisów art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. Bezsprzecznie zatem do projektowanej inwestycji wymagane jest spełnienie przesłanek przewidzianych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p.
Przedmiotowa inwestycja winna zatem spełniać powyższe przesłanki, w tym zasadę dobrego sąsiedztwa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 20 grudnia 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy B. .
W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało na treść przepisów art. 4 ust. 2, art. 27, art. 61 ust. 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także art. 2 pkt 13 ustawy z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Dalej organ odwoławczy wskazał, że w świetle definicji zawartej w art. 2 pkt 13 ppkt a) ustawy z 20 lutego 2015 r. farma fotowoltaiczna mieści się w pojęciu instalacji odnawianego źródła energii, to brak jest podstaw do tego, aby w dalszym ciągu, posikując się orzecznictwem sprzed tej nowelizacji wywodzić, że elektrownie fotowoltaiczne stanowią urządzenia infrastruktury technicznej. Zmiana art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nastąpiła 29 sierpnia 2019 r. Z tym dniem treść tego przepisu została rozszerzona przez wskazanie instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Wobec tego organ uznał, że w przypadku uznania planowanej instalacji za odnawialne źródło energii brak jest konieczności weryfikacji czy zamierzenie spełnia wymogi z przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co miało również miejsce w niniejszej sprawie.
Następnie organ przeanalizował spełnienie w sprawie przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 3-6 u.p.z.p.i stwierdził, że zostały one spełnione.
Organ odwoławczy podkreślił, że w związku z planowaną inwestycją inwestor uzyskał decyzję środowiskową, w której orzeczono brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla tego przedsięwzięcia.
Następnie w świetle przepisu art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zdaniem Kolegium nie można podzielić stanowiska, że zapisy studium powinny być uwzględniane w decyzjach o warunkach zabudowy. Brak jest podstaw prawnych dla takiego obowiązku. Samo studium nie jest bowiem aktem prawa miejscowego (art. 9 ust. 4 i 5 u.p.z.p.). Przepisy art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. dotyczą planowania przestrzennego w gminie, a nie przesłanek wydania decyzji o warunkach zabudowy. Nie wyłączają one lokalizacji określonych w tych przepisach instalacji odnawialnych źródeł energii na podstawie decyzji administracyjnej.
Odnosząc się do zarzutu odwołania związanego z naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a. organ II instancji podał, że doręczenie decyzji (postanowienia) stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika w sytuacji, gdy nie pociągnęło za sobą negatywnych dla niej skutków, umożliwiając - mimo to – skuteczne wniesienie odwołania przez pełnomocnika, aczkolwiek jest naruszeniem procedury, to jednak nie stanowi wady kwalifikowanej, jak również nie można go uznać za uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją. W istocie, o ile zawiadomienie o treści art. 10 k.p.a. z dnia 23 września 2022 r. i decyzję Wójta z dnia 26 października 2022 r. organ I instancji wysłał do A. T. z pominięciem jego pełnomocnika, o tyle naruszenie to nie wypaczyło wyniku postępowania i nie odebrało stronie możliwości skorzystania z jej praw.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł A. T. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając ją w całości i zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 10 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, iż planowana inwestycja może zostać zlokalizowana bez uprzedniego wyznaczenia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego obszaru gminy wskazanego jako obszar przeznaczony do rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię OZE;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., 10 § 1 k.p.a. oraz art. 40 § 2 k.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony oraz zasady wysłuchania strony w postępowaniu administracyjnym, uniemożliwienie stronie ochrony jej praw wskutek pominięcia pełnomocnika ustanowionego w sprawie.
W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej tj. decyzji Wójta Gminy B. z dnia 26.10.2022r.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że A. T. ustanowił do jego reprezentowania w niniejszym postępowaniu administracyjnym zawodowego pełnomocnika, który następnie został pominięty w czynnościach organu I instancji niezgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. Nie jest jasne zdaniem Skarżącego na jakiej podstawie stwierdzono, iż uniemożliwienie stronie przed wydaniem decyzji zapoznania się i wypowiedzenia co do materiału dowodowego i tak nie ma wpływu na wydanie decyzji. Przy takim stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego przepis art. 10 § 1 k.p.a. miałby charakter li tylko blankietowy, skoro organ przyjmowałby niejako z góry założenie, iż wobec wcześniejszych pism złożonych w toku postępowania zapoznanie się strony z zebranym materiałem i tak nic już nie wniesie, a co za tym idzie nie ma wpływu na wynik postępowania.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazano, że oczywistym jest, iż skoro planowane farmy mają zostać umieszczone na jednej działce, to bezsprzecznie należy przy ocenie planowanej inwestycji uwzględnić ich łączną moc o wartości przekraczającej 3000 kW, a co za tym idzie planowana inwestycja może zostać zlokalizowana jedynie na obszarach gminy wskazanych w studium jako obszary przeznaczone do rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię OZE.
Nie do przyjęcia jest tym samym, zdaniem Skarżącego, stwierdzenie organu, iż przepis art. 10 ust. 2a u.p.z.p. jako dotyczący studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie odnoszą się do postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. Oczywistym jest, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego określa politykę przestrzenną gminy, nie jest natomiast aktem prawa miejscowego i jako taki nie stanowi podstawy prawnej do wydania decyzji. Niemniej, ustalenia studium należy mieć na uwadze przy ocenie obszaru analizowanego w celu ustalenia wymagań wynikających z zabudowy i zagospodarowania terenu. Inaczej rzecz ujmując organ winien wziąć pod uwagę ustalenia studium przy wyznaczeniu (ocenie) obszaru analizowanego w toku postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Przy przyjęciu interpretacji organu przepis art. 10 ust. 2a u.p.z.p. byłyby zbędny lub co najmniej martwy, jako pozbawiony jakiejkolwiek mocy prawnej.
Skarżący podkreślał, że z woli ustawodawcy lokalizowanie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW wymaga uprzedniego określenia obszarów przeznaczonych na ten cel w studium, oznacza to, że tego rodzaju inwestycje mają istotne znaczenie dla kształtowania lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, a zwłaszcza ładu przestrzennego w gminie (art. 10 ust. 2a u.p.z.p.). Tym samym, wbrew twierdzeniom organu I instancji oraz II instancji, ustalenia w tym zakresie winny zostać wzięte pod uwagę przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy.
Nadto nie budzi wątpliwości zdaniem A. T., iż zwolnienie lokalizacji inwestycji odnawialnych źródeł energii z obowiązku sporządzania analizy urbanistycznej (zasada dobrego sąsiedztwa) nie dotyczy wszystkich przypadków. Zwolnienie przewidziane w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie dotyczy bowiem urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW, a to z uwagi na brzmienie przepisów art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p.
Skoro bowiem z woli ustawodawcy lokalizowanie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW wymaga uprzedniego określenia obszarów przeznaczonych na ten cel w studium, to oznacza to, że tego rodzaju inwestycje mają istotne znaczenie dla kształtowania lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, a zwłaszcza ładu przestrzennego w gminie (art. 10 ust. 2a u.p.z.p.).
Skarżący wyraził pogląd, że inwestycje, w ramach których planuje się rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW winny być zatem realizowane przede wszystkim na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku na podstawie rozmieszczenia ustalonego w studium. Bezsprzecznie zatem do projektowanej inwestycji wymagane jest spełnienie przesłanek przewidzianych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p.
Dalej Skarżący wskazał, że w najbliższym otoczeniu (sąsiedztwie) działki nr [...] w obrębie N. nie znajdują się żadne urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii. Brak jest przy tym odniesienia organu I instancji do ustaleń zawartych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w zakresie obszarów gminy wskazanych w studium jako obszary przeznaczone do rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię OZE.
Wreszcie, zdaniem Skarżącego, planowana inwestycja poprzez wyznaczenie stref ochronnych związanych z ograniczeniem w zabudowie miałaby wyjątkowo niekorzystny wpływ na sytuację prawną i faktyczną sąsiednich nieruchomości, w tym nieruchomości A. T. i stanowiłaby faktyczne ograniczenie ich prawa własności w zakresie możliwości przyszłej ich zabudowy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w treści swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako "p.p.s.a.") w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena zgodności z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 20 grudnia 2022 r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy B. ustalającej na rzecz N. Sp. z o.o. warunki zabudowy dla inwestycji pod nazwą "Budowa [...] farm fotowoltaicznych o mocy do 1MWp dla każdej z nich wraz z infrastrukturą techniczną, na działce nr [...] w obrębie geodezyjnym N. , gmina B. , powiat k. " na działce nr [...] w obrębie N. .
Przeprowadzając kontrolę sądowo-administracyjną zaskarżonej decyzji, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W ocenie Sądu organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który Sąd podziela i czyni podstawą do swoich dalszych rozważań.
Odnosząc się już na wstępie do zarzutów Skarżącego odnośnie naruszenia art. 40 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "k.p.a.") Sąd wskazuje, że co do zasady przepis ten nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji i postanowień) pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Stanowi on, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika.
Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne. Jednakże Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela także stanowisko wskazane przez organ odwoławczy, że doręczenie decyzji stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika w sytuacji, gdy nie pociągnęło za sobą negatywnych dla niej skutków, umożliwiając - mimo to – skuteczne wniesienie odwołania przez pełnomocnika, aczkolwiek jest naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, to jednak nie stanowi wady kwalifikowanej. Jak również w takiej sytuacji nie można go uznać za uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy skutkujący uchyleniem zaskarżonej decyzji, czy decyzji organu I instancji (zob. wyrok NSA z dnia 8 września 2021 r., sygn. akt III FSK 2416/21, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").
Z akt sprawy wynika, że w postępowaniu przed organem I instancji działał zainteresowany A. T. reprezentowany przez r.pr. A. J. w oparciu o udzielone mu pełnomocnictwo (k. 133 135 akt adm. I inst.). Rzeczywiście również zawiadomienie o treści art. 10 k.p.a. z dnia 23 września 2022 r. i decyzja Wójta Gminy B. z dnia 26 października 2022 r. zostały doręczone przez organ I instancji zainteresowanemu A. T. na wskazany przez niego adres, z pominięciem skutecznie ustanowionego pełnomocnika. Nie budzi wątpliwości, że takie działanie organu administracji publicznej stanowi naruszenie przepisów postępowania art. 40 § 1 i 2 k.p.a. Zdaniem Sądu jednak naruszenie to nie wpłynęło na wynik przedmiotowego postępowania i nie odebrało stronie możliwości skorzystania z jej praw, ponieważ sporządzone przez pełnomocnika odwołanie zostało wniesione w terminie, zawierając merytoryczne zarzuty do wydanej decyzji. Nadto, strona miała możliwość aktywnego działania w toku postępowania administracyjnego, z czego skorzystała skoro w jego imieniu pismo procesowe złożył profesjonalny pełnomocnik (k. 133 – 134), zatem zainteresowany miał możliwość wyrażenia swojego stanowiska w sprawie, do którego następnie odniósł się także organ w decyzji z 26 października 2022r. Co więcej, Sąd zwrócił także uwagę, że w zasadniczej części zarzuty odwołania odpowiadają treści pisma pełnomocnika z 22 lipca 2022r. Słusznie uznał, zatem organ odwoławczy, że na skutek działania organu I instancji Odwołujący się nie poniósł negatywnych skutków powyższego uchybienia.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2022 poz. 503 ze zm., dalej "u.p.z.p.").
Przechodząc do meritum wskazać należy, że stosownie do art. 52 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie warunków zabudowy następuje na wniosek inwestora, którego treść określa art. 52 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. Wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji został złożony w dniu 22 grudnia 2021 r. (k. 204 akt. adm.).
Przechodząc do meritum wskazać należy, że stosownie do art. 52 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie warunków zabudowy następuje na wniosek inwestora, którego treść określa art. 52 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. Wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji został złożony w dniu 22 grudnia 2021 r. (k. 204 akt. adm.).
Decyzja o warunkach zabudowy jest instrumentem prawnym służącym określeniu sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu. Określa ona podstawowe parametry dotyczące zmiany zagospodarowania terenu, które podlegają dalszym szczegółowym ustaleniom w postępowaniu unormowanym w przepisach Prawa budowlanego oraz przepisach ustaw odrębnych i aktach wykonawczych. Decyzja o warunkach zabudowy terenu zastępuje na danym terenie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest ocena, czy projektowana inwestycja jest dopuszczalna na danym terenie w świetle przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dlatego też wydanie decyzji musi poprzedzać postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez właściwy organ w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., co oznacza że nie jest to decyzja uznaniowa. Decyzja o warunkach zabudowy jedynie określa, czy dana inwestycja o wnioskowanych cechach i parametrach w danym miejscu jest w ogóle możliwa (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2012 r., II OSK 229/11, Lex nr 1216331).
We wniosku o ustalenie warunków zabudowy wskazano, że przedmiotowa inwestycja dotyczy trzech farm fotowoltaicznych o mocy 1MWp dla każdej z nich wraz z infrastrukturą techniczną. Łączna moc inwestycji wynosić więc miała maksymalnie 3MW.
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy wymaga łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p., który stanowi, że:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Organ właściwy do jej wydania jest zobowiązany do pozytywnego rozstrzygnięcia, jeśli projektowana inwestycja czyni zadość wszystkim wynikającym z prawa warunkom, a obowiązek odmowy ma tylko wówczas, gdy inwestycja ta nie spełnia choćby jednej ustawowej przesłanki z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. (wyrok NSA z 18 grudnia 2012 r., II OSK 1518/11, Lex nr 1367308, wyrok NSA z 12 pażdziernika 2010 r., II OSK 1542/09, Lex nr 746623). Innymi słowy, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe, a nawet wymagane, w przypadku łącznego spełnienia określonych w u.p.z.p. warunków. Oznacza to jednak, że brak spełnienia chociażby jednego z warunków o których stanowi art. 61 ust. 1 u.p.z.p. jest podstawą do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Jeżeli zaś wszystkie w/w przesłanki są spełnione organ nie może odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy.
W tym miejscu wskazać należy, że na podstawie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1524), do art. 61 ust. 3 u.p.z.p. wprowadzono zmianę którą przesądzono, że przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2022 r. poz. 1378, zwanej dalej jako "u.o.z.e."), za które uważa się instalację stanowiącą wyodrębniony zespół:
a) urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub,
b) obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego - a także połączony z tym zespołem magazyn energii elektrycznej lub magazyn biogazu rolniczego.
W art. 2 pkt 22 u.o.z.e. za odnawialne źródło energii uznano odnawialne, niekopalne źródła energii obejmujące energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną, energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego oraz z biopłynów. Pojęcie "instalacji odnawialnego źródła energii" zostało zatem w ramach art. 2 pkt 13 u.o.z.e. zdefiniowane w sposób szeroki, obejmując swoim zakresem znaczeniowym wszystkie wskazane w nim instalacje, niezależnie od mocy zainstalowanej elektrycznej, w tym także małe instalacje i mikroinstalacje (patrz art. 2 pkt 18 i 19 u.o.z.e.).
Zmiana ustawy w zakresie brzmienia art. 61 ust. 3 u.p.z.p. zdezaktualizowała zdaniem Sądu rozbieżności w orzecznictwie, jakie pojawiały się w zakresie definiowania urządzeń infrastruktury technicznej i możliwości stosowania art. 61 ust. 3 u.p.z.p. do instalacji fotowoltaicznych. Brzmienie powyższego przepisu jest jednoznaczne, odpowiada celom ustawy, a tym samym należy podzielić stanowisko w zakresie kwalifikacji planowanej inwestycji, w postaci instalacji fotowoltaicznej jako instalacji odnawialnego źródła energii, mając na względzie treść art. 2 pkt 13 u.o.z.e. w zw. z art. 2 pkt 22 u.o.z.e. Przedsięwzięcie polegające na budowie infrastruktury umożliwiającej produkcję energii z odnawialnych źródeł energii, tj. energii słonecznej, stanowi instalację odnawialnego źródła energii. Tego typu uznanie rodzi dalsze konsekwencje w postaci braku konieczności weryfikacji, czy zamierzenie inwestycyjne spełnia wymogi z przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. i to bez względu na moc planowanej inwestycji.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, nietrafny jest pogląd przedstawiony przez Skarżącego, według którego ograniczenia co do mocy planowanej inwestycji w postaci farm fotowoltaicznych zostały zawarte w art. 10 ust. 2a u.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie, z wyłączeniem: 1) wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne; 2) urządzeń innych niż wolnostojące,
Sąd podziela stanowisko, że dokonywanie rekonstrukcji treści art. 61 ust. 3 u.p.z.p. z uwzględnieniem art. 10 ust. 2a u.p.z.p. nie można utożsamiać z zastosowaniem systemowej wykładni prawa (zob. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 1276/21, CBOSA). Co prawda oba wymienione przepisy są zawarte w tej samej ustawie, jednakże z uwagi na prawny charakter decyzji o warunkach zabudowy, jak i studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, błędne byłoby uznanie ich systemowego powiązania. Studium jest bowiem aktem planowania przestrzennego skierowanym do gminy, stanowiącym jedną z podstaw kształtowania lokalnego porządku planistycznego znajdującego wyraz w ustaleniach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Natomiast decyzje o warunkach zabudowy, zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.z.p., określają sposoby zagospodarowania i warunki zabudowy terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ich treść jest wypadkową ogólnego porządku planistycznego kształtowanego przez ustawy oraz inne akty normatywne o powszechnie obowiązującej mocy i w tym kontekście są postrzegane jako decyzje związane o charakterze deklaratoryjnym.
W myśl art. 9 ust. 4 i 5 u.p.z.p. studium nie jest aktem prawa miejscowego i wiąże organy gminy wyłącznie przy sporządzaniu planów miejscowych, a jego ustalenia nie stanowią podstawy do wydania decyzji w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania przestrzennego (wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 346/18, CBOSA). Nie sposób, więc podzielić poglądu Skarżącego, że lokalizacja odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 MW (z zastrzeżeniami wynikającymi z art. 10 ust. 2a u.p.z.p.) w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy musi odbywać się w zgodzie z ustaleniami zawartymi w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
Inaczej mówiąc, przepisy art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. odnoszą się do tzw. lokalnego porządku planistycznego (studium, plan miejscowy) i zakres ich stosowania jest ograniczony wyłącznie do tych gminnych aktów planistycznych. Okoliczność, że gmina w studium planuje przeznaczyć dany teren pod określoną zabudowę, nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla dopuszczalności wydania warunków zabudowy (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2020 r., II OSK 1580/18, CBOSA). Prowadzi to do konkluzji, iż brak rozmieszczenia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW nie wyłącza a priori dopuszczalności ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla takiej inwestycji. Jest to podyktowane tym, że stosownie do art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Jeżeli zatem studium nie jest aktem prawa miejscowego, co wynika z art. 9 ust. 5 u.p.z.p., to jego postanowienia nie są wiążące dla organu na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Z uwagi na powyższe art. 10 ust. 2a u.p.z.p., jak i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. nie mogą stanowić podstaw normatywnych, które powinny być uwzględniane przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Za powyżej wskazaną wykładnią przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przemawia również uzasadnienie projektu wspomnianej ustawy nowelizującej z lipca 2019 r. W pkt 5 uzasadnienia projektu wskazano bowiem jednoznacznie, że "ze względu na rozbieżności judykatury, interwencji ustawodawcy wymagała również kwestia kwalifikowania budowy urządzeń wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych do kategorii urządzeń infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. p.p.z.p. (...) Zaproponowano rozszerzenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. o instalacje odnawialnego źródła energii. Przy ustalaniu warunków zabudowy dla tych instalacji nie będzie wymagane spełnienie zasady dobrego sąsiedztwa oraz warunku dostępu do drogi publicznej. Tym samym wskazany zapis potwierdza, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł nie stanowią urządzeń infrastruktury technicznej".
Słusznie zauważa także WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z 05 kwietnia 2023r. (sygn. akt II SA/Go 343/22, dostępne CBOSA), że nowelizację art. 61 ust. 3 u.p.z.p. trzeba postrzegać systemowo jako realizację celów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych. Jednym z celów tej dyrektywy, który został uprzednio również wyrażony w Dyrektywach 2009/28/EC oraz 2001/77/EC, jest zalecenie uproszczenia i skrócenia procedur administracyjnych dotyczących realizacji inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii. Każdy krok w celu zwiększenia dostępności energii słonecznej ma fundamentalne znaczenie w transformacji polityki energetycznej i zmniejszenia uzależnienia od tradycyjnej energii, jak i ochronę klimatu. Wdrożenie technologii fotowoltaiki słonecznej i energii słonecznej termicznej daje szanse przynoszenia obywatelom i przedsiębiorstwom korzyści, tak w zakresie ochrony klimatu, jak i korzyści ekonomiczne.
Reasumując, lokalizacja farmy fotowoltaicznej, niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wymaga w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy oceny przesłanki zasady kontynuacji (dobrego sąsiedztwa) oraz dostępu do drogi publicznej. Stanowisko to jest dominujące w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 29 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 1276/21; z dnia 12 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1482/21; z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2130/22; z dnia 22 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2249/22; z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2619/22; z dnia 17 stycznia 2023r., sygn. akt II OSK 2706/22; z dnia 1 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 159/23; z dnia 2 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 202/23, jak i wyrażone w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 października 2022 r. o sygn. IV SA/Po 524/22, z dnia 09 listopada 2022 r. o sygn. IV SA/Po 556/22 oraz z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 762/22, zapadłych w analogicznych stanach faktycznych, które Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela (dostępne CBOSA).
Dokonując sądowoadministracyjnej kontroli wydanej decyzji w pozostałym zakresie Sąd wskazuje, że zasadnie przyjęły organy obu instancji, że projektowana inwestycja spełnia pozostałe warunki wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy. Do wniosku przedłożono także decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia wydaną przez Wójta Gminy B. dnia 08 grudnia 2021r. określającą warunki korzystania ze środowiska, które zostały uwzględnione w treści zaskarżonej decyzji o warunkach zabudowy (k. 210 i nast. akt adm. I inst.). Inwestycję zaliczono bowiem do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko opisanych w § 3 pkt 54 lit b) Rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019r., poz. 1839 ze zm.). Sporządzona została w świetle art. 53 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. analiza warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji (k. 127 akt adm. I inst.). Projekt decyzji został sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia architektoniczne o jakich mowa w treści art. 60 ust. 4 w u.p.z.p. (k. 118 i nast. akt adm. I inst.). Inwestycja nie znajduje się na obszarze o jakim mowa w art. 61 ust. 1 pkt 6 u.p.z.p. Organ I instancji zwrócił się także w trybie art. 106 k.p.a. o wymagane dla projektowego przedsięwzięcia uzgodnienia z organami wymienionymi w art. 53 ust. 4 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. Starosta K. uzgodnił bez uwag przedsięwzięcie w zakresie zgodności z przepisami ochrony gruntów rolnych i leśnych. Natomiast Państwowe Gospodarstwo Wodne - Wody Polskie – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W., Marszałek Województwa W. oraz Zarządca drogi gminnej po skutecznym doręczeniu im projektu decyzji oraz upływie ustawowego terminu 14 dni uzgodnili projekt decyzji o warunkach zabudowy w trybie "milczącego uzgodnienia". Spełnione zostały zatem warunki zgodności projektowanej inwestycji z przepisami odrębnymi (art. 61 ust. 1 pkt 4 i 5 u.p.z.p.). Inwestycja spełnia także wymagania w zakresie wystarczającego dla zamierzenia uzbrojenia terenu (art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.). Zapotrzebowanie na energię elektryczną będzie zapewnione z produkcji własnej inwestycji; nie wymaga natomiast zapotrzebowania na wodę, odprowadzania ścieków, w tym bytowych oraz na energię cieplną. Określono także w decyzji sposób postępowania z wodami opadowymi oraz odpadami stałymi powstającymi tylko w ramach prac konserwacyjnych urządzeń technicznych. Decyzja o warunkach zabudowy z 26 października 2022r. zawiera także wymagane załączniki, które stanowią jej część (art. 53 ust. 3 i art. 54 pkt 3 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.).
W tym stanie rzeczy zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. organ I instancji nie mógł odmówić ustalenia warunków zabudowy dla projektowanych [...] farm fotowoltaicznych o mocy do 1 MWp każda, łącznie do 3 MW, na działce o powierzchni do [...] ha o numerze ewid. [...] w N. , gmina B. , skoro zamierzenie inwestycyjne okazało się zgodne z przepisami.
Mając na uwadze powyższe rozważania, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, zatem Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.
Sąd wskazuje, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV (k. 74) na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 6 października 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zarządzenia, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Strony zostały poinformowane o powyższym trybie rozpoznania sprawy i umożliwiono im złożenie w terminie 7 dni ewentualnych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które miałyby być zgłoszone lub podnoszone na rozprawie (k. 75 i nast. akt sąd.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI