IV SA/PO 119/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-09-27
NSAinneŚredniawsa
świadczenia rodzinnezasiłek rodzinnyalimentywyrok rozwodowysamotne wychowywanieprawo administracyjnepostępowanie administracyjnesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania zasiłku rodzinnego, uznając, że wyrok rozwodowy, mimo braku zasądzenia alimentów, nałożył na matkę obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania dzieci.

Skarżący złożył wniosek o zasiłek rodzinny i dodatki, który został odrzucony przez organy administracji z powodu braku zasądzonego świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców. Sąd Okręgowy w wyroku rozwodowym zobowiązał matkę dzieci do partycypowania w kosztach ich utrzymania, co WSA uznał za wystarczające do przyznania świadczeń. Sąd uchylił decyzje organów, wskazując na naruszenie przepisów KPA i potrzebę wyjaśnienia wątpliwości co do treści wyroku rozwodowego.

Sprawa dotyczyła wniosku M.P. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, który został odrzucony przez Burmistrza Miasta i Gminy N., a następnie utrzymany w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu. Organy administracji odmówiły przyznania świadczeń, powołując się na art. 7 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że zasiłek nie przysługuje osobie samotnie wychowującej dziecko, jeśli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne od drugiego z rodziców, chyba że powództwo o ustalenie świadczenia zostało oddalone. Skarżący argumentował, że w wyroku rozwodowym Sąd Okręgowy w Poznaniu zobowiązał jego byłą żonę do partycypowania w kosztach utrzymania dzieci, co powinno być traktowane jako spełnienie tego warunku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że orzeczenie Sądu Okręgowego, nakładające na matkę obowiązek partycypowania w wydatkach związanych z utrzymaniem dzieci, jest wystarczające dla przyznania zasiłku. WSA podkreślił, że organy administracji nie dopełniły obowiązków wynikających z KPA, nie zebrały wnikliwie materiału dowodowego i nie podjęły starań zmierzających do usunięcia wątpliwości co do treści wyroku rozwodowego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczenie nakładające na rodzica obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania dzieci jest wystarczające do przyznania zasiłku rodzinnego, nawet jeśli nie zostało formalnie zasądzone świadczenie alimentacyjne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zobowiązanie matki do zaspokajania potrzeb dzieci w miarę możliwości finansowych i partycypowania w wydatkach związanych z ich utrzymaniem, zawarte w wyroku rozwodowym, jest równoznaczne z nałożeniem obowiązku alimentowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

u.ś.r. art. 7 § ust. 5 lit. c

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone. Sąd uznał, że orzeczenie sądu cywilnego nakładające obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania dzieci jest wystarczające.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w przypadku naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 352

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Wskazano jako drogę dla organów administracji w celu wyjaśnienia wątpliwości co do wyroku rozwodowego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest w sposób wnikliwy zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy w tej sprawie nie dopełniły tego obowiązku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie sądu cywilnego zobowiązujące matkę do partycypowania w kosztach utrzymania dzieci jest wystarczające do przyznania zasiłku rodzinnego. Organy administracji nie zebrały wnikliwie materiału dowodowego i nie usunęły wątpliwości co do treści wyroku rozwodowego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Okręgowy zobowiązał bowiem matkę małoletnich do zaspokajania potrzeb dzieci w miarę swoich możliwości finansowych i partycypowania w wydatkach związanych z ich utrzymaniem. Organy winny bowiem – zgodnie z art. 77 § 1 kpa w sposób wnikliwy zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy dokonując ustaleń nie wzięły pod uwagę całokształtu okoliczności, a także nie podjęły starań zmierzających do usunięcia wątpliwości.

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący sprawozdawca

Maciej Dybowski

sędzia

Izabela Kucznerowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych w kontekście orzeczeń sądu cywilnego dotyczących kosztów utrzymania dzieci po rozwodzie, a także obowiązki organów administracji w zakresie zbierania dowodów i usuwania wątpliwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnie zasądzonych alimentów, ale istnienia innego orzeczenia nakładającego obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania dzieci.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy interpretacji orzeczeń sądowych przez organy administracji i ich wpływ na dostęp do świadczeń socjalnych. Jest to przykład, jak formalizm może prowadzić do niesprawiedliwych decyzji.

Czy brak zasądzonych alimentów zawsze oznacza brak prawa do zasiłku rodzinnego? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 119/06 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-09-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Kucznerowicz
Maciej Dybowski
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski as.sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 27 września 2006 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] przedmiocie świadczenia rodzinnego, uchyla zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...]. nr [...]. /-/ I. Kucznerowicz /-/ P. Miładowski /-/ M. Dybowski MB
Uzasadnienie
Dnia [...] r. do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. wpłynął wniosek M.P. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na synów – Sz. i M., wraz z dodatkami z tytułu samotnego wychowywania dziecka, rozpoczęcia roku szkolnego oraz podjęcia przez dziecko nauki poza miejscem zamieszkania (syn Sz.). Do wniosku załączona została sentencja wyroku Sądu Okręgowego w P. Wydział XII Cywilny z dnia [...] r., sygn. [...], rozwiązującego małżeństwo E. i M.P.. W pkt. III sentencji Sąd orzekł, że kosztami utrzymania i wychowania małoletnich synów obciąża powoda zobowiązując jednocześnie pozwaną do przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb dzieci w miarę swoich możliwości finansowych i partycypowania w wydatkach związanych z ich utrzymaniem.
Decyzją z dnia [...] r., [...], Burmistrz Miasta i Gminy N. odmówił przyznania prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na synów Wnioskodawcy. Organ wskazał, że Wnioskodawca jest osobą samotnie wychowującą dzieci i nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dzieci od drugiego z rodziców z innych powodów niż wymienione w art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm., dalej: ustawa o świadczeniach rodzinnych).
Od decyzji odwołał się Wnioskodawca. Podniósł, że w jego ocenie wypłata wnioskowanych świadczeń jest w pełni uzasadniona, a rozwód nie jest fikcją.
Decyzją z dnia [...] r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że z przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że Skarżący nie posiada prawa do otrzymania zasiłku rodzinnego ze względu na to, że jako osoba samotnie wychowująca dziecko nie posiada zasądzonego świadczenia alimentacyjnego na rzecz dziecka od drugiego z rodziców. W przedmiotowej sprawie odmówiono zasądzenia świadczenia alimentacyjnego ze względu na to, że była żona Skarżącego nie ma możliwości finansowych by opłacać alimenty na rzecz swoich dzieci.
Pismem z dnia [...] r. Wnioskodawca złożył skargę do sądu administracyjnego. Podniósł, że złożony przez niego wniosek o zabezpieczenie potrzeb rodziny w czasie trwania procesu rozwodowego, jak i wniosek o alimenty po rozwodzie został oddalony ze względu na to, że była żona nie ma możliwości finansowych by opłacać alimenty.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 5 lit. c) ustawy o świadczeniach rodzinnych, obowiązującym od dnia 1 września 2005 r., a więc w dniu wydania decyzji przez organ I instancji, zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.
Analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy prowadzi do konkluzji, iż w toku postępowania o rozwód Skarżący złożył wniosek o zasądzenie alimentów. Wynika to wprost z uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w P. Wydział XII Cywilny z dnia [...] r., [...]. Sąd wskazał mianowicie, że Powód (Skarżący), pod którego opieką znajdują się małoletnie dzieci stron w wieku [...] i [...] lat, złożył wniosek o zasądzenie od pozwanej alimentów w kwocie [...] zł miesięcznie. Wskazanym postanowieniem Sąd oddalił wniosek powoda o zabezpieczenie potrzeb rodziny na czas trwania postępowania, wskazując, że pozwana ma zbyt niskie dochody. W sentencji wyroku z dnia [...] r. nie znalazło się wyrażone wprost orzeczenie o oddaleniu pozwu o alimenty, jednakże Sąd Okręgowy zobowiązał Skarżącego do ponoszenia kosztów utrzymania małoletnich synów.
Ta część wyroku Sądu Okręgowego ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
W ocenie tutejszego Sądu, orzeczenie zawarte w pkt. III sentencji wyroku, jest wystarczające dla stwierdzenia, iż Skarżący spełnił warunki przyznania wnioskowanych świadczeń. Sąd Okręgowy zobowiązał bowiem matkę małoletnich do zaspokajania potrzeb dzieci w miarę swoich możliwości finansowych i partycypowania w wydatkach związanych z ich utrzymaniem. Innymi słowy, Sąd Okręgowy nałożył na matkę dzieci obowiązek ich alimentowania. Dlatego też w przedmiotowej sprawie nie zachodziła przesłanka negatywna przyznania zasiłków rodzinnych wynikająca z braku zasądzenia świadczenia alimentacyjnego.
Możliwa jest jednak odmienna interpretacja – mianowicie stwierdzenie, iż Sąd Okręgowy oddalił pozew o alimenty. Argumentacja taka mogłaby znaleźć oparcie w stwierdzeniu zawartym w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r., iż powód złożył wniosek o zasądzenie od pozwanej alimentów.
Wskazać więc należy organowi, iż w przypadku, gdy stwierdzenia zawarte w sentencji wyroku budzą wątpliwości i nie dają wystarczającej podstawy do oceny, czy Sąd Okręgowy oddalił pozew o alimenty czy też je zasądził, to powinien wskazać Skarżącemu dopuszczalną drogę procesową, z której skorzystanie mogłoby pomóc w ich wyjaśnieniu. Mianowicie, zgodnie z art. 352 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296 ze zm.), sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Jeżeli więc w ocenie organu wątpliwości stanowiły przeszkodę do przyznania wnioskowanego świadczenia, zobowiązany był do skierowania Skarżącego na drogę postępowania cywilnego. Postępowanie zgodne z przedstawionym wyżej wzorcem stanowiłoby gwarancję realizacji zasady prawdy obiektywnej w toku postępowania. Organ jednak rozstrzygnął sprawę w oparciu o posiadane dokumenty, nie rozważając kwestii uzyskania wykładni wyroku rozwodowego.
Konkludując stwierdzić należy, że organy prowadzące kontrolowane postępowanie nie dopełniły swoich obowiązków wynikających z przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: kpa). Organy winny bowiem – zgodnie z art. 77 § 1 kpa w sposób wnikliwy zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy dokonując ustaleń nie wzięły pod uwagę całokształtu okoliczności, a także nie podjęły starań zmierzających do usunięcia wątpliwości.
Wskazane wyżej naruszenie przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
/-/ I. Kucznerowicz /-/ P. Miładowski /-/ M. Dybowski
MB

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI