IV SA/Po 115/24

IV SA/Po 115/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Maciej Busz
Sebastian Michalski /sprawozdawca/
Tomasz Grossmann /przewodniczący/
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Inspekcja pracy
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1614
art. 1 art. 10 ust. 1 pkt 1 art. 11 pkt 7 art. 21 art. 33 ust. 1 pkt 1 art. 35 ust. 1
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 136 ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 09 maja 2024 r. sprawy ze skargi "S. z siedzibą w O. na decyzję Inspektor Pracy z dnia 29 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Inspektor Pracy, po przeprowadzeniu kontroli, decyzją z dnia 17 października 2023 roku (nr rej. [...]), skierowaną do "S" w O. , nakazał wypłacić pracownikowi S. M. ekwiwalent pieniężny za 25 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w kwocie [...]zł brutto w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w dniu 6 kwietnia 2023 roku. Organ zaznaczył, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 roku o Państwowej Inspekcji Pracy.
""S" w O. skorzystała z prawa do złożenia odwołania.
Strona zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zawieszenia rygoru natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu żądań odwołania wskazano, że postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 14 września 2023 roku o sygn. akt [...] zostało otworzone przyśpieszone postępowanie układowe wobec "S. w O. . W spisie wierzycieli ujęte zostały należności przysługujące wszystkim wierzycielom Spółdzielni. Do odwołania załączone zostało wskazane powyżej postanowienie Sądu.
Inspektor Pracy, po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym, decyzją z dnia 29 listopada 2023 roku (nr [...]), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że do wydania nakazu konieczne jest by wynagrodzenie za pracę przysługujące pracownikowi było "należne". Kwestię wypłaty wynagrodzeń w pierwszej kolejności regulują przepisu Kodeksu pracy. Pracodawca może kwestionować daną należność już w fazie podpisywania protokołu kontroli poprzez złożenie zastrzeżeń.
Zapis w protokole kontroli, że pracownik nie otrzymał ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop jest prawdziwy. Obowiązek pracodawcy jest bezsporny i wymagalny. Należny pracownikowi ekwiwalent za urlop nie był kwestionowany przez pracodawcę w toku kontroli. Należność nie stała się przedmiotem pozwu do sądu pracy, lecz została naliczona i wykazana do wypłaty.
Podnoszone w odwołaniu wszczęcie postępowania układowego nie ma wpływu na zasadność wypłacenia świadczenia objętego nakazem.
Zgodnie z brzmieniem art. 151 ust. 2 ustawy z dnia 15 maja 2015 roku Prawo restrukturyzacyjne układ nie obejmuje wierzytelności ze stosunku pracy, chyba że wierzyciel wyraził na jej objecie układem. Do dnia otrzymania nakazu strona odowłujaća się nie dysponowała zgoda wierzyciela S. M., który potwierdził brak takiej zgody w oświadczeniu z dnia 26 października 2023 roku.
"S. w O. skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego.
Skarżąca zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Inspektor Pracy, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Na podstawie art. 106 P.p.s.a. skarżąca zażądała przeprowadzenia dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 14 września 2023 roku o sygn. akt [...] na okoliczność składania zastrzeżeń i uwag, a także poinformowania organu o otwarciu postępowania układowego.
W ocenie skarżącej Spółdzielni kwestionowane decyzje zostały wydane z naruszeniem:
1) art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 oraz art. 80 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez:
- dokonanie oceny materiału dowodowego prowadzącej do nieprawidłowych wniosków,
- niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy,
- brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
- brak uwzględnienia informacji o otwarciu postępowania układowego wobec skarżącej Spółdzielni.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Starszy Inspektor Pracy wywiódł nieprawidłowe wnioski z prawidłowo poczynionych ustaleń. Organ przyjął, że Spółdzielnia nie wypłaciła należności pracowniczych w terminie, gdy skarżąca nie uczyniła tego nie ze swojej winy, lecz z powodu sytuacji finansowej. Wobec skarżącej otwarte zostało postępowanie układowe.
Skarżąca uznaje, że organ zaniechał zebrania materiału dowodowego na okoliczność uzasadnionych podejrzeń dopuszczenia się prze pracownika rażącego naruszenia obowiązków pracowniczych, co miało istotne znaczenie dla sprawy.
Organ nie przeprowadził dowodu z przesłanej pocztą korespondencji zawierającej postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 14 września 2023 roku o sygn. akt [...]
W konsekwencji organ I instancji dowolnie przyjął, że skarżąca Spółdzielnia nie wypłaca pracownikowi ekwiwalentu za urlop.
Inspektor Pracy zażądał oddalenia skargi oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanej skargą decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie przepisu art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021, poz. 2095 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zarządzenia w tym przedmiocie.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022, poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 P.p.s.a. Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.)
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie - art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 roku o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. 2022, poz. 1614 ze zm.).
Do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy nadzór i kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, czasu pracy, urlopów, uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, zatrudniania młodocianych i osób niepełnosprawnych (art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy).
Postępowanie kontrolne ma na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie przestrzegania prawa pracy (art. 21 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy).
Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli właściwy inspektor pracy w szczególności wydaje decyzję, kieruje wystąpienia i wydaje polecenia, wnosi powództwa oraz wstępuje do postępowania, podejmuje inne działania, jeżeli prawo lub obowiązek ich podjęcia wynika z odrębnych przepisów.
Natomiast zgodnie z art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, a nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu.
Całkowicie nieuzasadnione są zarzuty wskazujące na naruszenie przepisów postępowania poprzez brak uwzględnienia wniosków dowodowych strony skarżącej, czy przyjęcie nieprawidłowych ustaleń faktycznych.
Analiza akt sprawy, a także uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, ponad wszelką wątpliwość ujawniają, że w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego uwzględniona została okoliczność otwarcia postępowania układowego wobec skarżącej Spółdzielni.
Przy rozstrzyganiu kontrolowanej sprawy w postępowaniu odwoławczym Okręgowy Inspektor Pracy uwzględnił i rozważył także powołaną powyżej okoliczność.
Organ wyjaśnił przecież, że zgodnie z treścią art. 151 ust. 2 ustawy z dnia 15 maja 2015 roku - Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2309 z późn. zm.) układ nie obejmuje wierzytelności ze stosunku pracy oraz wierzytelności zabezpieczonej na mieniu dłużnika hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską, w części znajdującej pokrycie w wartości przedmiotu zabezpieczenia, chyba że wierzyciel wyraził zgodę na objęcie jej układem. Zgodę na objęcie wierzytelności układem wyraża się w sposób bezwarunkowy i nieodwołalny, najpóźniej przed przystąpieniem do głosowania nad układem. Zgoda może zostać wyrażona ustnie do protokołu zgromadzenia wierzycieli.
Do akt administracyjnych włączone zostało oświadczenie pracownika S. M. z dnia 26 października 2023 roku, z którego wynika, że nie wyrażał on zgody na objęcie przypadających mu należności ze stosunku pracy postępowaniem układowym prowadzonym wobec skarżącej Spółdzielni.
Okoliczność, że powołane oświadczenie zostało złożone już po dacie wydania decyzji przez organ I instancji z punktu widzenia legalności decyzji odwoławczej jest okolicznością nieistotną.
Zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.). organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
W postępowaniu odwoławczy usunięte zostały wadliwości decyzji organu I instancji. Dostrzegać więc należy, że stosowanie środków sądowoadministracyjnych w odniesieniu do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jest aktualne w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Kontrolowana sprawa administracyjna została załatwiona w postępowaniu odwoławczym zgodnie z prawem, tj. po uwzględnieniu żądań dowodowych zawartych w odwołaniu oraz po usunięciu wadliwości postępowania wyjaśniającego zarzucanych w odwołaniu.
Sąd nie ujawnił postaw dla stwierdzenia naruszenia prawa poprzez jego błędną wykładnię, czy też niewłaściwe zastosowanie.
Organ odwoławczy trafnie przyjął i wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że inspektor pracy jest obowiązany wydać nakaz zapłaty określony w art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy także wtedy, gdy pracodawca nie wypłacił wynagrodzenia albo innego należnego pracownikowi świadczenia tylko i wyłącznie z powodu braku środków finansowych na skutek problemów ekonomicznych, nawet gdy było to niezawinione prze pracodawcę.
Sąd podziela stanowisko, że przyczyny braku terminowej realizacji bezspornych należności ze stosunku są nieistotne materialnoprawnie na gruncie treści art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.
Okolicznością całkowicie bez znaczenia dla legalność załatwienia kontrolowanej sprawy jest podnoszona w skardze kwestia "uzasadnionych podejrzeń o dopuszczeniu się przez pracownika rażącego naruszenia obowiązków pracowniczych".
Kwestionowanym nakazem płatniczym objęte zostały wymagalne i należne świadczenia pracownicze (ekwiwalent za niewykorzystany urlop).
Celem nakazu płatniczego z art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy jest urzeczywistnienie obowiązku pracodawcy wynikającego z przepisów prawa pracy, w szczególności z art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracodawca jest obowiązany terminowo wypłacać wynagrodzenie.
Okolicznością indyferentną prawnie dla wydania nakazu w trybie art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy są przyczyny zaistnienia stanu bezprawia w zakresie terminowej wypłaty świadczeń pracowniczych. Obszarem właściwym dla rozważania takich kwestii jest sprawa administracyjna obejmująca wykonanie nakazu płatniczego. Podmiot kontrolowany, do którego została skierowana decyzja, o której mowa w art. 11 pkt 7 ustawy, ma obowiązek informowania odpowiedniego organu Państwowej Inspekcji Pracy o jej realizacji z upływem terminów określonych w decyzji (art. 35 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy).
Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2022, poz. 2505) czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych wierzyciel podejmuje w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku.
Dostrzegać przy tym należy, że pracownik, którego należności objęte zostały kwestionowanym nakazem, nie miał statusu strony w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, a wydana decyzja nie stanowi dla niego podstawy, tytułu prawnego, do dochodzenia objętych nakazem należności na drodze postępowania egzekucyjnego. Nakaz płatniczy nie zastępuje wyroku sądu pracy, lecz rozstrzyga o sytuacji prawnej pracodawcy z punktu widzenia zadań i kompetencji Państwowej Inspekcji Pracy. Wierzycielem obowiązków wskazanych w nakazie są organy Państwowej Inspekcji Pracy, a ich przymusowa realizacja jest możliwa w trybie przepisów regulujących postępowanie egzekucyjne dotyczące obowiązków o charakterze niepieniężnym (wyrok WSA w Łodzi z 16.10.2014 r., III SA/Łd 496/14, Legalis nr 1152398).
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.