IV SA/Po 115/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o odstąpieniu od nakładania obowiązków w sprawie samowolnie powiększonego otworu okiennego, uznając, że mimo wznowienia postępowania, uchylenie pierwotnej decyzji byłoby niemożliwe z uwagi na upływ terminu przedawnienia.
Skarga dotyczyła decyzji odmawiającej uchylenia wcześniejszej decyzji o odstąpieniu od nakładania obowiązków w sprawie samowolnie powiększonego otworu okiennego. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że mimo wznowienia postępowania z powodu ujawnienia nowego dowodu (operatu inwentaryzacyjnego), uchylenie pierwotnej decyzji z 2017 roku byłoby niemożliwe z uwagi na upływ dziesięcioletniego terminu przedawnienia. Sąd podkreślił, że naruszenie praw współwłaścicieli w związku z samowolnym powiększeniem okna powinno być dochodzone przed sądem powszechnym.
Sprawa dotyczyła skargi N. W. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia decyzji z 2017 roku. Decyzja z 2017 roku odstępowała od nakładania obowiązków w sprawie samowolnie powiększonego otworu okiennego w budynku wielorodzinnym. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym błędną ocenę dowodów. Sąd administracyjny, analizując akta sprawy, stwierdził, że choć ujawnienie operatu inwentaryzacyjnego z 2001 roku stanowiło podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to jednak uchylenie pierwotnej decyzji z dnia 1 marca 2017 roku stało się niemożliwe z uwagi na upływ pięcioletniego terminu przedawnienia dla przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. (istotne okoliczności nieznane organowi). Sąd podkreślił, że nawet gdyby doszło do naruszenia prawa materialnego, to uchylenie decyzji nie mogłoby nastąpić, jeżeli od dnia jej doręczenia upłynęło dziesięć lat (art. 146 § 1 K.p.a.). W tej sytuacji, jedyną możliwą decyzją było stwierdzenie, że decyzja z 2017 roku została wydana z naruszeniem prawa, ale bez jej uchylania, lub odmowa uchylenia. Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Sąd zaznaczył, że kwestie naruszenia praw współwłaścicieli w związku z samowolnym powiększeniem okna powinny być rozstrzygane przed sądem powszechnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie decyzji z powodu ujawnienia nowych okoliczności (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.) nie jest możliwe, jeśli od dnia doręczenia decyzji upłynęło pięć lat. Ponadto, nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że termin przedawnienia dla uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wynosi pięć lat od doręczenia decyzji. Dodatkowo, zgodnie z art. 146 § 2 K.p.a., nie uchyla się decyzji, jeśli skutkowałoby to wydaniem decyzji tożsamej z dotychczasową.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 146 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo budowlane art. 51 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 51 § 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo budowlane art. 32 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchylenie decyzji z 2017 roku jest niemożliwe z powodu upływu terminu przedawnienia (5 lat od doręczenia dla przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.). Nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Naruszenie praw cywilnych współwłaścicieli nie jest podstawą do uchylenia decyzji w postępowaniu naprawczym na podstawie Prawa budowlanego; należy je dochodzić przed sądem powszechnym.
Odrzucone argumenty
Organy błędnie oceniły dowody, w tym operat inwentaryzacyjny z 2001 roku. Samowolne poszerzenie otworu okiennego bez pozwolenia na budowę i zgody współwłaścicieli jest niezgodne z prawem i powinno skutkować nałożeniem obowiązków. Organy administracji publicznej wprowadziły w błąd stronę postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie prawa cywilnego. Wymiana okien w obiekcie stanowiącym współwłasność może być zgodna z prawem z punktu widzenia prawa administracyjnego, co nie oznacza, że jednocześnie nie narusza praw współwłaścicieli; naruszenie praw współwłaścicieli może być dochodzone przed sądem powszechnym. składane przez autora skargi od 2013 roku deklaracje i zapewnienia o braku zgody na wykonanie/powiększenie spornego otworu okiennego mają charakter okoliczności indyferentnych z punktu widzenia obowiązków przewidzianych w ustawie Prawo budowlane
Skład orzekający
Izabela Bąk-Marciniak
przewodniczący
Monika Świerczak
członek
Sebastian Michalski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia w postępowaniu wznowionym oraz rozgraniczenia kompetencji między sądem administracyjnym a sądem powszechnym w sprawach dotyczących samowoli budowlanej i praw współwłaścicieli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania i upływu terminów przedawnienia. Sprawa dotyczy konkretnego przepisu Prawa budowlanego (art. 51) i jego relacji do prawa cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność postępowań administracyjnych, szczególnie w kontekście samowoli budowlanej i upływu czasu. Pokazuje, jak procedury i terminy mogą wpływać na możliwość dochodzenia praw, nawet w obliczu nowych dowodów.
“Samowola budowlana i upływ czasu: czy nowe dowody mogą uratować sprawę po latach?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 115/23 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2023-07-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/ Monika Świerczak Sebastian Michalski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 145 par. 1 pkt 5 art. 146 par. 1 par. 2 art. 149 par. 2 art. 151 par. 1 pkt 1 pkt 2 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2021 poz 2351 art. 51 ust. 1 pkt 2 ust. 7 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w 13 lipca 2023 r. sprawy ze skargi N. W. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 13 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę w całości. Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., po ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej instancji w trybie wznowienia postępowania, decyzją z dnia 18 listopada 2022 roku ([...].gm.K. ), na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, odmówił uchylenia decyzji z dnia 1 marca 2017 roku ([...].gm.K. ), którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. 2020, poz. 290), odstąpił od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w sprawie otworu okiennego o wymiarach 1,40m x 0,90m umiejscowionego w ścianie budynku wielorodzinnego, zlokalizowanego w miejscowości Ł. . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że dokumentacja inwentaryzacji powykonawczej budynku Ł. , dostarczona do PINB w G. przez M. S. (pełnomocnik właścicielki lokalu nr [...]), powstała w 2001 roku na potrzeby wydzielenia lokali i nie przesądza o legalności całego budynku, ani też istniejących już wcześniej otworów okiennych. Operat sporządził uprawniony budowniczy, rzeczoznawca N. . W dacie sporządzenia operatu właścicielem budynku była R. w Ł. . Z dokumentu wynika, iż w kwietniu 2001 roku, tj. w dacie sporządzenia operatu, sporny otwór okienny był mniejszych rozmiarów, co wskazuje, że powiększenie tego otworu okiennego nastąpiło po tej dacie. W oparciu o wyjaśnienia I. M. (aktualna właścicielka lokalu nr [...]) organ ustalił, że otwór okienny wykonany został około 2004 roku, co jest zgodne z przedstawionym operatem inwentaryzacji budynku. Jednak takie same ustalenia organ poczynił na potrzeby wydania decyzji z dnia 1 marca 2017 roku. PINB wyjaśnił, że samowolnie poszerzony otwór okienny w żaden sposób nie narusza warunków technicznych. Sporny otwór okienny znajduje się w prawidłowym stanie technicznym i doświetla poddasze lokalu nr [...]. Jego usytuowanie nie powoduje naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Moment powstania/poszerzenia otworu okiennego, tj. po 2001 roku, nie wpływa na odmienną interpretację przepisów prawa, zastosowaną w decyzji z dnia 1 marca 2017 roku. N. W. (właścicielka lokalu nr [...]), reprezentowana przez ojca M. S., podaniem z dnia 16 grudnia 2022 roku, skorzystała z prawa do złożenia odwołania. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że PINB w G. od samego początku jest jednostronny w sprawie okna. Inspektor PINB wraz z rodziną M. "pozbawił prawa decydowania o współwłasności działki w sprawie okna". Dach, mury, strych i grunt są wspólną własnością czterech współwłaścicieli. Pani M. bez zgody współwłaścicieli nie miała prawa poszerzyć okna oraz "(...) nigdy nie dostanie od nas zgody". W kwestii pozyskania operatu autor odwołania wyjaśnił, że "Co do operatu inwentaryzacji nie chciało się Panu szukać, lepiej było powiedzieć, że w Starostwie takiego czegoś nie było. Lepiej napisać, że to jest prywatny operat p. S. . A operat został sporządzony na zlecenie R. (...) i znajdował się w Starostwie pod numerem [...], gm. K. (...). Odnalezienie operatu zajęło mi jeden dzień". Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 13 stycznia 2023 roku (nr [...]), po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wznowione postępowanie administracyjne dotyczy okna zlokalizowanego nad przybudówką w mieszkaniu Ł. nr [...]. Zakres postępowania nadzwyczajnego nie może zostać rozszerzony na inne okna, ponieważ decyzja z 1 marca 2017 roku dotyczyła tylko i wyłącznie jednego okna. WWINB wyjaśnił, że inwentaryzacja została wykonana przez osobę posiadającą stosowane uprawnienia (nr ewid. [...], rzeczoznawcę N. .). Stan udokumentowany musiał być stanem zastanym. W inwentaryzacji, na elewacji frontowej oraz tylnej, zostały zaznaczone okna na parterze, ale także okna znajdujące się na poziomie strychu. Zatem jest to nowy dowód w sprawie, który istniał w dniu wydania decyzji administracyjnej. Stanowi on nową okoliczność faktyczną. Nie ulega wątpliwości, iż na terenie nieruchomości Ł. nr [...] na poziomie strychu istniały dwa małe okna w elewacji frontowej oraz dwa okna w elewacji tylnej. Wykonanie powiększenia okna w elewacji budynku przez jednego ze współwłaścicieli w ścianie konstrukcyjnej (wspólnej) mogło być usankcjonowane uzyskaniem stosowanego pozwolenia na budowę. Inwentaryzacja przedłożona przez M. S. stanowi nowy dowód w sprawie, jednakże nie ma on wpływu na rozstrzygnięcie podjęte przez organ powiatowy w decyzji z dnia 1 marca 2017 roku. Decyzja ta została wydana w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (w uzasadnieniu decyzji błędnie "K.p.a."). Uchylenie dotychczasowej decyzji w postępowaniu wznowieniowym skutkowałoby wydaniem nowej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., która zawierałaby tożsame rozstrzygnięcie, tj. odstąpienie od nałożenia obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane. N. W., reprezentowana przez ojca M. S., skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego. Storna zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. W ocenie skarżącej kwestionowane decyzje zostały wydane z naruszeniem: 1) przepisów prawa materialnego w zakresie w jakim organ stwierdził "dopuszczalność samowolnego poszerzenia otworu okiennego, bez konieczność prowadzenia postępowania administracyjnego, co miało wpływ na wynik sprawy w postaci utrzymania decyzji w mocy", 2) przepisów postępowania poprzez błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie, tj. niezgodnie z ich wagą i intencją strony, brak wyjaśnienia intencji strony wyrażonych w przedkładanych przez nią pismach. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że WWINB przyznał rację autorowi skargi co do wagi przedłożonego dokumentu (inwentaryzacji budynku z 2001 roku). Organ błędnie jednak uznał, iż treść tego dokumentu nie wpływa na wydane rozstrzygnięcie. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji organ wskazuje, że powiększenie otworu okiennego mogło być usankcjonowane jedynie uzyskaniem stosownego pozwolenia na budowę. Takie pozwolenie nigdy nie zostało wydane w związku z czym zasadne jest wnoszenie o nałożenie na osobę, która wbrew wymogom ustawowym dokonała poszerzenia otworu okiennego, obowiązków przewidzianych w ustawie Prawo budowlane. W piśmie z dnia 10 marca 2023 roku zatytułowanym "Uzupełnienie skargi" autor skargi podniósł dodatkowo, że według jego wiedzy w aktach sprawy brakuje dokumentów, które przemawiają za jego stanowiskiem, tj. brakuje pisma z dnia 4 sierpnia 2019 roku. Odnosząc się do pisma z dnia 20 lutego 2017 roku autor skargi zaznaczył, że treść tego pisma została mu podyktowana przez urzędnika, a on wówczas był w złym stanie zdrowia i nie mógł uzyskać dokumentów, które żądał od niego organ. Autor skargi wskazał przy tym, że zaznaczał w tym piśmie, iż brak jest zgody uprawnionych na wybicie okien. Dopiero pismem z dnia 4 sierpnia 2019 roku przekazane zostały dokumenty (operat inwentaryzacji z 2001 roku). Urzędnicy wprowadzili autora skargi w błąd. Autor skargi nie chciał rezygnować ze sprawy, a jedynie ją wstrzymać z uwagi na stan swojego zdrowia. Autor skargi wyjaśnił również, że Starostwo Powiatu G. , w odpowiedzi na żądanie autora skargi, pismem z dnia 5 lutego 2019 roku wyjaśniło, iż nie dysponuje żądanymi dokumentami. Operat inwentaryzacji powykonawczej autor skargi pozyskał z Sądu Rejonowego w G.. W ocenie autora skargi organ mógł sam zwrócić się do Sądu, bowiem ma do tego uprawnienie, a było to konieczne do właściwego wyjaśnienia i rozpatrzenia sprawy. Obowiązki wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego zostały przerzucone na autora skargi. Podsumowując autor skargi zażądał uwzględnienia operatu inwentaryzacji budynku oraz zdjęć, które przekazał organowi. Zdaniem autora skargi stanowisko nadzoru budowlanego, że poszerzenie okna bez zgody współwłaścicieli jest działaniem prawidłowym wynika z tego, iż organy musiałyby przyznać się do błędu i zmienić dotychczasowe stanowisko. Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu wydanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 259 ze zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a."). W świetle art. 145 §1 pkt 1-3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie Sąd w szczególności uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Skarga okazała się nieuzasadniona. Analiza akt sprawy ujawnia następujące okoliczności kontrolowanej sprawy. M. S. (ojciec właścicielki lokalu mieszkalnego pod adresem Ł. [...]), pismem z dnia 10 października 2013 roku skierowanym do Urzędu Gminy w K. , a następnie pismem z dnia 5 lipca 2016 skierowanym do Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., wystąpił z żądaniem wyjaśnienia, sprawdzenia oraz zajęcia stanowiska w kwestii tego, czy I. M. (właścicielka lokalu mieszkalnego pod adresem Ł. [...]) dostała pozwolenie na budowę przybudówki oraz wybicie dwóch okien. Po przeprowadzeniu w dniu 28 lipca 2016 roku kontroli na podstawie art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego, zawiadomieniem z dnia 27 października 2016 roku PINB poinformował właścicieli czterech lokali pod adresem Ł. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie otworu okiennego o wymiarach 1,4m x 0,9m usytuowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanego w miejscowości Ł. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego G., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w powyższej sprawie, decyzją z dnia 1 marca 2017 roku (nr [...]), odstąpił od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 w ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że na działce nr [...] w miejscowości Ł. znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny. Obiekt stanowi współwłasność mieszkańców. I. M. w 2010 roku dokonała zakupu lokalu mieszkalnego nr [...]. W momencie zakupu mieszkania bryła budynku obejmował już dobudówkę i sporne okno w ścianie poddasza usytuowane od strony północnej. Według oświadczenia właścicielki dobudówka i sporne okno zostały prawdopodobnie wykonane przez R. w Ł. , ale nie znana ona dokładnej daty wykonania tych robót. Zgodnie z oświadczeniem właścicielki w 2004 roku dokonano wymiany okna, ale nie dokonywano przebudowy samego otworu okiennego. Natomiast zgodnie z oświadczeniem M. S. (mieszkańca lokalu nr [...]) nigdy nie wyrażał on zgody na powstanie przedmiotowego okna, które samowolne pobudowanie datuje on na lata 2005-2006. Z uwagi na fakt, że M. S. nie jest ujawniony w księdze wieczystej jako właściciel mieszkania nr [...], PINB poinformował go, że nie jest stroną prowadzonego postępowania w rozumieniu art. 28 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Lokal należy do N. W., która zamieszkuje w miejscowości G. Celem rozstrzygnięcia wątpliwości co do legalności pobudowania spornego okna, pismem z dnia 27 października 2016 roku, organ wystosował prośbę do R. w Ł. o udzielenie informacji dotyczących pobudowania okna. W dniu 21 grudnia 2016 roku wpłynęło do Inspektoratu oświadczenie prezesa R. , który wyjaśnił, że nie jest możliwe ustalenie czy w lokalu Ł. nr [...] Spółdzielnia wykonała remont polegający na wykonaniu okna w ścianie poddasza. W piśmie wskazano ponadto, że w latach 2000-2002 wykonany został operat inwentaryzacyjny przedmiotowego budynku, celem używania karty inwentaryzacyjnej oraz pozyskania zaświadczenia o samodzielności lokalu. Dokument został złożony w Wydziale Architektury Starostwa Powiatowego w G.. Pismem z dnia 23 grudnia 2016 roku organ wystąpił do Starostwa o sporządzenie i przesłanie kserokopii dokumentów z przeprowadzonego remontu budynku Ł. przez R. w Ł. . W odpowiedzi PINB został poinformowany, że przedmiotowa dokumentacja nie figuruje w zasobach Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w G.. Z uwagi na powyższe PINB stwierdził, że nie jest możliwe ustalenie przybliżonej daty powstania spornego otworu okiennego na podstawie dokumentów. Mając na uwadze, iż oświadczenia M. S. zostały złożone do protokołu kontroli pod rygorem odpowiedzialności karnej organ uznał, że datą powstania przedmiotowego okna były lata 2005-2006. Organ wyjaśnił, że wybicie okna w ścianie budynku zmienia jego parametry, dlatego wymaga pozwolenia na budowę. Obowiązkiem inwestora jest zachowanie pełnej dokumentacji obiektu przez czas jego istnienia. Taka dokumentacja nie została przedstawiona. Organ stwierdził, że sporny otwór okienny znajduje się w prawidłowym stanie technicznym i doświetla poddasze lokalu nr [...]. Jego usytuowanie nie powoduje naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2022 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2015, poz.1422). Podsumowując PINB wyjaśnił, że w sytuacji gdy nie zachodzi warunki do wydania nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, to organ w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego wydaje decyzję stwierdzającą brak takiej konieczności. Otwory okienne są w dobrym stanie technicznym, nie naruszają obecnie obowiązujących warunków technicznych, wobec czego należało orzec o odstąpieniu od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. M. S. (ojciec i pełnomocnik właścicielki lokalu nr [...]) w piśmie z dnia 20 lutego 2017 roku oświadczył, że "(...) składa pisemną rezygnację z dalszego prowadzenia czynności w sprawie. Proszę o odstąpienie od sprawy". Z uwagi na powyższe decyzja z dnia 1 marca 2017 roku została doręczona bezpośrednio stronie N. W. (właściciel lokalu nr [...]), co miało miejsce w dniu 6 marca 2017 roku (zwrotne potwierdzenie odbioru). Do uwzględnienia skargi nie mogły prowadzić zarzuty odwołujące się do działań organów administracji publicznej, które w ocenie autora skargi doprowadziły do sytuacji, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 1 marca 2017 roku (nr [...]) stała się ostateczna. W przekazanych Sądowi aktach administracyjnych, wbrew twierdzeniom autora skargi, znajdują się: pismo z dnia 20 lutego 2017 roku (rezygnacja z dalszego prowadzenia czynności w sprawie), operat z inwentaryzacji budynku mieszkalnego stanowiącego mienie R. w Ł. sporządzony w maju 2001 roku przez H. P. (włączony do akt sprawy w dniu 23 marca 2019 roku), a także pismo z dnia 7 sierpnia 2019 roku (wniosek o wznowienie postępowania). Przypomnieć jednocześnie należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 13 maja 2021 roku o sygn. akt IV SAB/Po 158/20, po rozpoznaniu skargi N. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej, zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 20 marca 2019 roku w zakresie postępowania w przedmiocie otworu okiennego umiejscowionego w ścianie budynku wielorodzinnego zlokalizowanego w miejscowości Ł. - w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd wyjaśnił, że zakończenie postępowania w przedmiocie otworu okiennego decyzją z dnia 1 marca 2017 roku i zasadne (wobec rezygnacji pełnomocnika) doręczenie tej decyzji skarżącej nie zwalniało organu z obowiązku właściwego procesowego odniesienia się do późniejszych pism składanych przez jej pełnomocnika. W sprawie niniejszej, po wpłynięciu pisma z dnia 20 marca 2019 roku, w którym poruszono kwestie przybudówki, okna oraz przebudowy strychu, organ - w zakresie postępowania w przedmiocie otworu okiennego - nie podjął żadnych czynności, w szczególności nie wezwał skarżącej do sprecyzowania żądań w celu ustalenia czy przedmiot żądania pisma z dnia 20 marca 2019 roku jest tożsamy z przedmiotem decyzji z dnia 1 marca 2017 roku. Z nadesłanych akt administracyjnych nie wynika także, by jakąkolwiek procesową reakcję organu wywołało kolejne pismo skarżącej z dnia 7 sierpnia 2019 roku poruszające kwestię postępowania w przedmiocie okna. Podobnie rzecz ma się ze złożonym dnia 2 stycznia 2020 roku ponagleniem. Jakiekolwiek działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w tej materii nie wynikają także z treści odpowiedzi na skargę. Bez znaczenia są przy tym - sygnalizowane w odpowiedzi na skargę - załatwienia skarg przez Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako że dotyczą skarg składanych w trybie Rozdziału 2 Działu VIII ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., w wykonaniu powyższego wyroku, postanowieniem z dnia 30 listopada 2021 roku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 oraz art. 149 § 1-2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją PINB w G. z dnia 1 marca 2017 roku o odstąpieniu od nałożenia obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wznowił z urzędu postępowanie administracyjne co do otworu okiennego o wymiarach 1,4m x 0,9m w budynku Ł. , gm. K. z uwagi na fakt, iż wyszły na jaw istotne okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Powyżej powołane okoliczności wskazują jednoznacznie na nieaktualność argumentacji skargi, która odwołuje się do okoliczności sprzed wydania postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego. Te okoliczności były już przedmiotem oceny sądu administracyjnego, a wyrok wydany w tym zakresie został wykonany z poszanowaniem ocen i wytycznych sądu. W ocenie Sądu kwestionowane skargą decyzje nie są obarczone wadami prawnymi, które miały lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 149 § 1-2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po wznowieniu postępowania organ jest, stosownie do art. 149 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, zobowiązany w pierwszej kolejności do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia, a następnie dopiero co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Celem postępowania rozpoznawczego w sprawie o wznowienie jest ustalenie istnienia podstaw wznowienia postępowania oraz - w razie pozytywnego wyniku tych czynności - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej (porównaj wyrok WSA w Gliwicach z 26.05.2021 r., II SA/Gl 53/21, LEX nr 3199312). Ustawodawca określił trzy rodzaje decyzji administracyjnych kończących postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Po przeprowadzeniu postępowania w opisanym powyżej zakresie organ administracji publicznej może wydać decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia (art. 151 § 1 pkt 1-2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego) 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego), 3) stwierdza, że dotychczasowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego). Jednak uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat (art. 146 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego). Ponadto nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego). W przypadku przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego możliwość uchylenia decyzji gaśnie po upływie pięciu lat. Decyzja z dnia 1 marca 2017 roku została doręczona N. W. w dniu 6 marca 2017 roku. Zatem już tylko z uwagi na upływ terminu przedawnienia możność uchylenia decyzji z dnia 1 marca 2017 roku zamknęła się z końcem dnia 6 marca 2022 roku. Kwestią aktualną do rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie pozostało zatem to, czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia, że decyzja z dnia 1 marca 2017 roku została wydana z naruszeniem prawa. Analiza dowodów włączonych do akta administracjach (protokół kontroli, dokumentacja fotograficzna, operat inwentaryzacji budynku) jednoznacznie wskazuje na całkowitą niezasadności zarzutów naruszenia przepisów postępowania poprzez błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie. Ujawniony operat inwentaryzacji budynku Ł. dowodzi, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. na potrzeby wydania decyzji z dnia 1 marca 2017 roku błędnie przyjmował, że sporny otwór okienny został wykonany (wybity) w latach 2005-2006. Materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym zwykłym oraz uzupełniony w postępowaniu administracyjnym wznowionym wskazuje bowiem, że sporny otwór został jedynie powiększony w latach 2005-2006. Argumentacja powołana w skardze nie pozostawia wątpliwości, że jej autor podziela stanowisko, iż samowolnie wykonane roboty budowlane obejmowały powiększenie spornego otworu okiennego. Pomiędzy stronami (skarżącą a organem administracji publicznej) nie ma sporu, co do tego, że zarówno legalne wykonanie (wybicie) otworu okiennego, jak i legalne powiększenie spornego otworu okiennego, w stanie prawnym aktualnym na 2005-2006 rok oraz w stanie prawnym aktualnym na 2017 rok, a także w stanie prawnym aktualnym na dzień wydania kwestionowanej skargą decyzji, wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, a to warunkowane jest złożeniem oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednak autor skargi błędnie przyjmuje, że powyższe ma istotne znaczenie w kontrolowanej sprawie, wpływa na treść rozstrzygnięcia na gruncie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.). Sąd nie znajduje podstaw do przyjęcia stanowiska o naruszeniu przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, czy niewłaściwe zastosowanie. Ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie prawa cywilnego. Wymiana okien w obiekcie stanowiącym współwłasność może być zgodna z prawem z punktu widzenia prawa administracyjnego, co nie oznacza, że jednocześnie nie narusza praw współwłaścicieli; naruszenie praw współwłaścicieli może być dochodzone przed sądem powszechnym (wyrok NSA w Warszawie z 13.01.2003 r., IV SA 523/01, ONSA 2004, nr 2, poz. 54). Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (Uchwała NSA(7w) z 10.01.2011 r., II OPS 2/10, ONSAiWSA 2011, nr 2, poz. 22). Z uwagi na powyższe uznać należało, że składane przez autora skargi od 2013 roku deklaracje i zapewnienia o braku zgody na wykonanie/powiększenie spornego otworu okiennego mają charakter okoliczności indyferentnych z punktu widzenia obowiązków przewidzianych w ustawie Prawo budowlane, a warunkujących wydanie w postępowaniu naprawczym decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane. Ochrony interesów prawnych wynikających z naruszenia prawa własności skarżąca może poszukiwać przed sądem powszechnym. Organy zatem słusznie uznały, że ujawnienie nowego dowodu w postaci operatu inwentaryzacji budynku wielorodzinnego pod adresem Ł. przesądzało o konieczności wznowienia postępowania administracyjnego, ale nie stanowi o materialnoprawnej wadliwości decyzji o odstąpieniu od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 w ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane. Skoro w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, to brak jest przesłanek do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. W konsekwencji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej, a Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodnie z prawem utrzymał takie rozstrzygniecie w mocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI