IV SA/PO 112/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi L. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty K. o wyłączeniu z produkcji rolnej działek o łącznej powierzchni 0,1034 ha. Organy administracji uznały, że działki te, stanowiące rolę klasy IIIa, zostały faktycznie wyłączone z produkcji rolnej bez wymaganej decyzji, ponieważ służą jako drogi dojazdowe do nowopowstałych budynków mieszkalnych i są uzbrojone, co uniemożliwia prowadzenie działalności rolniczej. Skarżący twierdził, że działki te zawsze stanowiły drogi dojazdowe do gruntów rolnych i były użytkowane rolniczo, a on sam prowadzi gospodarstwo rolne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że materiał dowodowy, w tym dokumentacja fotograficzna, mapy, decyzje podziałowe i zezwolenia na budowę, jednoznacznie potwierdza, że doszło do faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej na cele nierolnicze (drogi dojazdowe, zabudowa). Sąd podkreślił, że nawet jeśli działki te były drogami dojazdowymi do gruntów rolnych, to ich obecne zagospodarowanie pod zabudowę i sieci uzbrojenia uniemożliwia rolnicze użytkowanie. Sąd podzielił stanowisko organów, że wyłączenie nastąpiło bez wymaganej decyzji, co uzasadniało zastosowanie sankcyjnego trybu postępowania z art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Sąd wskazał również na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące stosowania art. 12 ust. 6 ustawy w przypadku sankcyjnego trybu wyłączenia, co uniemożliwiło uchylenie decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, zwłaszcza w kontekście dróg dojazdowych i zabudowy mieszkaniowej, a także stosowanie sankcyjnego trybu postępowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może być mniej przydatne w sprawach, gdzie brak jest tak jednoznacznych dowodów na faktyczne wyłączenie gruntu z produkcji rolnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy działki stanowiące drogi dojazdowe do gruntów rolnych, które zostały zabudowane lub przeznaczone pod zabudowę, mogą być uznane za wyłączone z produkcji rolnej w trybie sankcyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli faktyczne zagospodarowanie gruntu (zabudowa, sieci uzbrojenia) uniemożliwia prowadzenie działalności rolniczej, a przeznaczenie w planie miejscowym dopuszcza cele nierolnicze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza faktyczne wyłączenie gruntów z produkcji rolnej na rzecz zabudowy mieszkaniowej i dróg wewnętrznych, co uzasadniało wydanie decyzji w trybie sankcyjnym, nawet jeśli działki te pierwotnie służyły jako drogi dojazdowe do gruntów rolnych.
Czy w przypadku sankcyjnego wyłączenia gruntu z produkcji rolnej (art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych) można zastosować pomniejszenie należności o wartość gruntu (art. 12 ust. 6 ustawy)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku sankcyjnego wyłączenia gruntu z produkcji rolnej nie można zastosować pomniejszenia należności o wartość gruntu, ponieważ jest to rozwiązanie przewidziane dla legalnych wyłączeń.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że instytucja pomniejszenia należności o wartość gruntu, uregulowana w art. 12 ust. 6 ustawy, dotyczy sytuacji legalnych wyłączeń i nie może być stosowana w trybie sankcyjnym, gdzie decyzja jest wydawana post factum.
Przepisy (64)
Główne
u.o.g.r.l. art. 2 § ust. 1 pkt 10
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Grunty rolne obejmują także grunty pod drogami dojazdowymi do gruntów rolnych.
u.o.g.r.l. art. 4 § pkt 11
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Wyłączenie z produkcji rolnej to rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowania gruntów.
u.o.g.r.l. art. 4 § pkt 12
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Należność to jednorazowa opłata z tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji.
u.o.g.r.l. art. 4 § pkt 13
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Opłata roczna to opłata z tytułu użytkowania na cele nierolnicze gruntów wyłączonych z produkcji.
u.o.g.r.l. art. 4 § pkt 20
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Drogi dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych to drogi zakładowe i wiejskie.
u.o.g.r.l. art. 11 § ust. 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Wyłączenie gruntów rolnych z produkcji wymaga wydania decyzji zezwalającej.
u.o.g.r.l. art. 12 § ust. 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Obowiązek uiszczenia należności i opłat rocznych powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji.
u.o.g.r.l. art. 12 § ust. 7
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Należność za wyłączenie 1ha gruntów klasy IIIa pochodzenia mineralnego pod budynkami i urządzeniami wynosi [...] zł.
u.o.g.r.l. art. 12 § ust. 9
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Należność za wyłączenie 1ha gruntów pod drogami dojazdowymi do gruntów rolnych ustala się jak za grunty pod budynkami.
u.o.g.r.l. art. 28 § ust. 2
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
W przypadku wyłączenia gruntów bez decyzji, organ wydaje decyzję z urzędu, podwyższając należność o 10%.
u.o.g.r.l. art. 2 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 2 § ust. 1 pkt 10
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 11 § ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 12 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 12 § ust. 7
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 12 § ust. 9
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
tj art. 2 § ust. 1 pkt 10
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
tj art. 4 § pkt 11
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
tj art. 4 § pkt 12
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
tj art. 4 § pkt 13
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
tj art. 4 § pkt 20
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
tj art. 12 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
tj art. 12 § ust. 7
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
tj art. 12 § ust. 9
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
- tj art. 2 § ust. 1 pkt 10
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
- tj art. 4 § pkt 11
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
- tj art. 4 § pkt 12
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
- tj art. 4 § pkt 13
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
- tj art. 4 § pkt 20
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
- tj art. 12 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
- tj art. 12 § ust. 7
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
- tj art. 12 § ust. 9
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
- tj art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Pomocnicze
u.o.g.r.l. art. 12 § ust. 6
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Pomniejszenie należności o wartość gruntu stosuje się w przypadku legalnych wyłączeń.
P.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 134 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że ujawni naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) lub lit. c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję w całości albo w części w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku uzasadnionych podstaw, skarga podlega oddaleniu.
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § par. 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.g.r.l. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 12 § ust. 6
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Dz. U. poz. 2163 art. 2
Ustawa z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Dz.U. 2023 poz. 1634 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2023 poz. 775 art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2023 poz. 775 art. 77 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2023 poz. 775 art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
tj art. 12 § ust. 6
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Dz.U. 2023 poz. 1634 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
t. j. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
t. j. art. 77 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
t. j. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
- tj art. 12 § ust. 6
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Dz.U. 2023 poz. 1634 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
t. j. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
t. j. art. 77 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
t. j. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne wyłączenie gruntu z produkcji rolnej na rzecz zabudowy mieszkaniowej i dróg wewnętrznych. • Przeznaczenie terenu w planie miejscowym na cele gospodarcze z możliwością zabudowy mieszkaniowej. • Niemożność prowadzenia działalności rolniczej z powodu zabudowy i sieci uzbrojenia terenu.
Odrzucone argumenty
Działki stanowią drogi dojazdowe do gruntów rolnych i były użytkowane rolniczo. • Skarżący prowadzi gospodarstwo rolne i płaci podatek rolny. • Wadliwość dowodu z przesłuchania świadka.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie ujawnił podstaw dla przyjęcia stanowiska, że zaskarżona decyzja, została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • Analiza dowodów włączonych do akt administracyjnych ujawnia następujące okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy. • W ocenie Sądu dowody włączone do akt sprawy jednoznacznie potwierdzają, że na skutek kolejnych podziałów gruntów rolnych usytuowanych od strony ulicy [...] w stronę siedliska gospodarstwa rolnego oraz powstawania w tym obszarze kolejnych budynków mieszkalnych nastąpiło zakończenie rolniczego użytkowania wskazanych gruntów. • W świetle powołanej podstawy prawnej w razie stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2, decyzję taką wydaje się z urzędu, podwyższając jednocześnie wysokość należności o 10%.
Skład orzekający
Monika Świerczak
sędzia
Sebastian Michalski
asesor sądowy (sprawozdawca)
Wojciech Rowiński
sędzia (przewodniczący)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, zwłaszcza w kontekście dróg dojazdowych i zabudowy mieszkaniowej, a także stosowanie sankcyjnego trybu postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może być mniej przydatne w sprawach, gdzie brak jest tak jednoznacznych dowodów na faktyczne wyłączenie gruntu z produkcji rolnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak zmieniające się zagospodarowanie terenu, nawet pierwotnie rolnego, może prowadzić do konieczności uregulowania jego statusu prawnego i finansowego, co jest częstym problemem w praktyce.
“Droga dojazdowa czy teren budowlany? Sąd rozstrzyga o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.