IV SA/Po 11/24

IV SA/Po 11/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman
Maciej Busz /przewodniczący/
Tomasz Grossmann /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1431/24 - Wyrok NSA z 2025-12-02
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 126 , art. 145 § 1 pkt 5, art. 149
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2024 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "M. " z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 07 grudnia 2023 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu zażalenia stowarzyszenia "M. " z siedzibą w P. (zwanego dalej "Stowarzyszeniem" lub "Skarżącym"), utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy P. z 18 października 2023 r. ([...]) w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia Wójta Gminy P. z 27 marca 2023 r. ([...]) odmawiającego wznowienia postępowania.
Zaskarżone postanowienie SKO, jak wynika z jego uzasadnienia, zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Wnioskiem z 22 lutego 2023 r. Stowarzyszenie, reprezentowane przez J. K., wskazując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 7 i 8 k.p.a., wniosło o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wójta Gminy P. z 1 czerwca 2022 r. ([...]; zwaną dalej "decyzją Wójta z 1.6.2022 r.") umarzającą w całości postępowanie administracyjne w sprawie zmiany zagospodarowania terenu bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu zagospodarowania terenu oznaczonego jako działka nr [...] w P. , gmina P.. Stowarzyszenie zaznaczyło, że postępowanie należy wznowić z uwagi na wydane przez SKO postanowienie z 17 lutego 2023 r. ([...]; zwane dalej "postanowieniem SKO z 17.2.2023 r.") uchylające postanowienie Wójta z 25 maja 2022 r. ([...]) w przedmiocie niedopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym (pkt 1) i dopuszczające Stowarzyszenie do udziału na prawach strony w postępowaniu prowadzonym przez Wójta Gminy P. w sprawie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu zagospodarowania terenu bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy działki nr [...] w P. (pkt 2).
Postanowieniem z 27 marca 2023 r. ([...]; zwanym dalej "postanowieniem Wójta z 27.3.2023 r.") Wójt Gminy P. (dalej jako "Wójt" lub "organ I instancji"), na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wójta z 1.6.2022 r., wyjaśniając w uzasadnieniu, że zachodzi ku temu przeszkoda, gdyż SKO stwierdziło z urzędu nieważność ww. decyzji Wójta – decyzją z 31 stycznia 2023 r. ([...]; zwaną dalej "decyzją SKO z 31.1.2023 r.") – eliminując ją tym samym z obrotu prawnego.
W dniu 25 kwietnia 2023 r. do Wójta wpłynęło żądanie Stowarzyszenia z 24 kwietnia 2023 r. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wójta z 27.3.2023 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., z uwagi na to, że decyzja SKO z 31.1.2023 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją SKO z 24 marca 2023 r. ([...]; zwaną dalej "decyzją SKO z 24.3.2023 r."). Zatem w dniu wydania postanowienia Wójta z 27.3.2023 r. w obrocie prawnym nie było już decyzji SKO z 31.1.2023 r., tzn. nie istniała przesłanka odmowy wznowienia postępowania, gdyż została usunięta z obrotu prawnego 3 dni wcześniej.
Postanowieniem z 10 maja 2023 r. ([...]) Wójt odmówił wznowienia postępowania z ww. wniosku, wskazując, że fakt wyeliminowania decyzji SKO z 31.1.2023 r. decyzją SKO z 24.3.2023 r. nie miał cechy istotności. Z uwagi bowiem na pozytywne załatwienie wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu na prawach strony – postanowieniem SKO z 17.2.2023 r. – kwestionowana decyzja Wójta z 1.6.2022 r. utraciła cechę ostateczności i podlegała doręczeniu Stowarzyszeniu, które następnie wniosło odwołanie do SKO, a postępowanie odwoławcze nadal się toczy. W związku z tym, jak stwierdził organ I instancji, na dzień wydania niniejszego postanowienia utrzymuje się nadal przesłanka niedopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wójta z 1.6.2022 r., bowiem decyzja ta nie ma cechy ostateczności, a pierwszeństwo ma tryb odwoławczy.
Wskutek zażalenia Stowarzyszenia, SKO – postanowieniem z 26 czerwca 2023 r. ([...]) – uchyliło ww. postanowienie Wójta i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, wyjaśniając w uzasadnieniu, że organ I instancji, ponownie rozpatrując sprawę, winien w pierwszym rzędzie ustalić, czy wniosek spełnia warunki formalne (tj. czy postanowienie Wójta z 27.3.2023 r. jest ostateczne, a wniosek jest oparty na jednej z ustawowych podstaw wznowienia oraz czy zachowano miesięczny termin do złożenia wniosku). Dopiero wobec ustalenia braku spełnienia tych warunków, organ może odmówić wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Wójta z 27.3.2023 r. W przeciwnym razie winien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i ewentualnie odmówić uchylenia ww. postanowienia, z uwagi na fakt, że postępowanie, którego wznowienia domaga się Skarżący, nie jest zakończone decyzją ostateczną.
Postanowieniem z 29 czerwca 2023 r. ([...]) Wójt wznowił postępowanie z wniosku Stowarzyszenia z 24 kwietnia 2023 r.
Następnie postanowieniem z 31 lipca 2023 r. ([...]) organ I instancji odmówił uchylenia własnego postanowienia z 27.3.2023 r., wskazując w uzasadnieniu brak spełnienia przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a., tj. wymogu ostateczności decyzji Wójta z 1.6.2022 r.
Wskutek zażalenia Stowarzyszenia, SKO – postanowieniem z 18 września 2023 r. ([...]) – uchyliło ww. postanowienie odmowne Wójta i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania, zaznaczając w uzasadnieniu, że skutek prawny postanowienia o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu zwykłym nie rozciąga się na postępowanie prowadzone w postępowaniu nadzwyczajnym. Organizacja taka nie może automatycznie brać udziału w postępowaniach nadzwyczajnych bez złożenia odrębnego wniosku.
Przywołanym na wstępie postanowieniem z 18 października 2023 r. Wójt, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., ponownie odmówił uchylenia własnego postanowienia 27.3.2023 r. Jak wyjaśnił w uzasadnieniu, w toku ponownego postępowania ustalił, że:
- wniosek o wznowienie postępowania złożono w ustawowym terminie;
- we wniosku wskazano przyczynę wznowienia postępowania – ujętą w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.;
- inicjatywa pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową – za czym przemawia okoliczność, że Stowarzyszenie zostało dopuszczone przez SKO postanowieniem z 17.2.2023 r. do postępowania głównego.
W związku z tym organ I instancji – jak dalej wyjaśnił – wznowił postępowanie, jednak zaszła przesłanka do odmowy uchylenia dotychczasowego postanowienia, gdyż postępowanie w sprawie, której wznowienia domaga się strona, nie zostało zakończone decyzją ostateczną. Przed Wójtem toczy się bowiem nadal postępowanie w przedmiocie zmiany zagospodarowania terenu bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji – na skutek decyzji SKO z 28 sierpnia 2023 r. ([...]), mocą której uchylono decyzję Wójta z 11 lipca 2023 r. ([...]) i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Nie została zatem spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w postaci ostateczności decyzji Wójta z 1.6.2022 r.
W zażaleniu na opisane postanowienie Wójta, Stowarzyszenie stwierdziło, że postanowienie w przedmiocie wznowienia z 27.3.2023 r. jest ostateczne. "Z całą pewnością można stwierdzić, że organ – Wójt Gminy P. w ogóle nie rozumie żądania Stowarzyszenia M. z dnia 24.04.2023 r." Przedmiotowa sprawa nie dotyczy wznowienia w sprawie jakiejkolwiek decyzji administracyjnej, lecz w sprawie postanowienia Wójta z 27.3.2023 r., które jest ostateczne i pozostaje w obrocie prawnym, a które powinno z tego obrotu zostać wyeliminowane.
Utrzymując w mocy postanowienie Wójta z 18 października 2023 r. – przywołanym na wstępie postanowieniem z 7 grudnia 2023 r. – SKO wyjaśniło w uzasadnieniu, że zanim doszło do wydania postanowienia Wójta z 27.3.2023 r. Stowarzyszenie wniosło o wznowienie postępowania, z uwagi na wydanie przez SKO ostatecznego postanowienia z 17.2.2023 r. o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Wójta w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu zagospodarowania terenu bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy działki o nr ew. [...], położonej w P. , znak: [...] (wniosek z 22 lutego 2023 r.). Wskutek wznowienia postępowania zakończonego wydaniem postanowienia Wójta z 27.3.2023 r. otworzyła się droga do ponownego rozpatrzenia sprawy zainicjowanej wnioskiem Stowarzyszenia z 22 lutego 2023 r. – w kontekście argumentów podniesionych we wniosku o wznowienie postępowania z 24 kwietnia 2023 r. SKO – jak zaznaczyło – z urzędu dysponuje wiedzą, że decyzją SKO z 31.1.2023 r. została z urzędu stwierdzona nieważność decyzji Wójta z 1.6.2022 r., a następnie decyzją SKO z 24.3.2023 r. uchylono ww. decyzję nieważnościową i umorzono postępowanie w całości. Przy tym w uzasadnieniu decyzji z 24.3.2023 r. nadmieniono, że 17 lutego 2023 r. SKO wydało postanowienie, mocą którego uchyliło postanowienie Wójta z 25 maja 2022 r. w całości i orzekło o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Wójta w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. W konsekwencji tego dnia Stowarzyszenie zostało dopuszczone do udziału w przedmiotowej sprawie na prawach strony w sposób ostateczny. W rezultacie kwestionowana decyzja Wójta z 1.6.2022 r. utraciła cechę ostateczności i podlegała doręczeniu Stowarzyszeniu, które zyskało uprawnienie do kwestionowania aktu kończącego postępowanie główne. Tryb odwoławczy ma przy tym pierwszeństwo przed trybem nadzwyczajnym. Wskutek wniesionego przez Stowarzyszenie odwołania od decyzji Wójta z 1.6.2022 r., SKO – decyzją z 16 maja 2023 r. – uchyliło tę decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Następnie decyzją z 28 sierpnia 2023 r. SKO uchyliło decyzję Wójta z 11 lipca 2023 r. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. W konsekwencji decyzja Wójta z 1.6.2022 r. została wyeliminowana w toku postępowania zwyczajnego (w dniu 16 maja 2023 r.), a sprawa pozostaje zawisła w ramach procedury administracyjnej – nie ma decyzji ostatecznej kończącej to postępowanie. W konkluzji SKO stwierdziło, że wznowienie postępowania w niniejszej sprawie (zakończonej ostatecznym postanowieniem Wójta z 27.3.2023 r.) doprowadziło do uznania, że wznowienie postępowania w sprawie decyzji Wójta z 1.6.2022 r. jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisane postanowienie SKO, Stowarzyszenie, reprezentowane przez r.pr. G. W., wniosło o:
1. uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego przez SKO w trybie autokontroli, na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.;
2. uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO i poprzedzającego je postanowienia Wójta przez WSA w Poznaniu, w przypadku nieuwzględnienia skargi przez SKO w trybie autokontroli;
3. zasądzenie od SKO na rzecz Stowarzyszenia kosztów postępowania w kwocie 597 zł [wynagrodzenia pełnomocnika 480 zł (1 x stawka minimalna), kosztów sądowych – wpisu 100 zł, kosztów udzielonego pełnomocnictwa – opłaty skarbowej 17 zł).
W uzasadnieniu skargi jej autor stwierdził, że sprawa "stała się dość skomplikowana z uwagi na mataczenie i ogromną niechęć Wójta Gminy P. do załatwienia sprawy: zmiany zagospodarowania terenu tj. działki nr [...] w P. , bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy (art. 53 ust. 3 u.p.z.p.)". Następnie Skarżący przedstawił szczegółowo, w układzie chronologicznym, istotne, jego zdaniem, okoliczności faktyczne sprawy, by w konkluzji stwierdzić, że skoro w postanowieniu z 27.3.2023 r. Wójt jednoznacznie stwierdził brak pozostawania w obrocie prawnym własnej decyzji z 1.6.2022 r. umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie zmiany zagospodarowania terenu, z uwagi na stwierdzenie jej nieważności decyzją SKO z 31.1.2023 r., a stan faktyczny był inny – nie zachodziła przesłanka braku decyzji, a wręcz przeciwnie – to zaistniała przesłanka do uchylenia postanowienia z 27.3.2023 r. po prawidłowym wznowieniu postępowania. Autor skargi podkreślił, że skoro 3 dni wcześniej, tj. 24 marca 2023 r., na żądanie inwestora SKO uchyliło własną decyzję z 31.1.2023 r. stwierdzającą nieważność ostatecznej decyzji Wójta z 1.6.2022 r., to jest oczywistym, że od 24 marca 2023 r. decyzja z 1.6.2022 r. ponownie obowiązywała (zaistniała) i funkcjonowała w obrocie prawnym. W tym tkwi istota przedmiotowej sprawy. Stowarzyszenie nie wniosło zażalenia, gdyż nie miało wiedzy, że zaszły w sprawie nowe okoliczności. Postanowienie to niewątpliwie powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego – czego domaga się Stowarzyszenie, żądając wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie (podanie z 24.04.2023 r.). Postanowienie Wójta z 27.3.2023 r. powinno zostać uchylone, a postępowanie wznowione postanowieniem tego organu z 29 marca 2023 r. – umorzone, z uwagi na wydanie decyzji ostatecznej i prawomocnej z 16 maja 2023 r.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.").
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, kończące postępowanie (pkt 2) – a takim jest niewątpliwie postanowienie o odmowie uchylenia we wznowionym postępowaniu dotychczasowego postanowienia. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonawszy tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 07 grudnia 2023 r. ([...]) – utrzymującego w mocy postanowienie Wójta Gminy P. z 18 października 2023 r. ([...]) w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia Wójta Gminy P. z 27 marca 2023 r. ([...]) odmawiającego wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wójta Gminy P. z 1 czerwca 2022 r. ([...]) umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zmiany zagospodarowania terenu bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu zagospodarowania terenu oznaczonej jako działka nr [...], położonej w P. (gm. P. ) – Sąd nie dopatrzył się przy jego wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia SKO, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa. W szczególności, w ocenie Sądu, organ dokonał prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni podstawą faktyczną dalszych rozważań.
Jest to tym bardziej uzasadnione, że analiza stanowisk procesowych stron pokazuje, że okoliczności faktyczne sprawy nie są przedmiotem sporu pomiędzy stronami. Spór w istocie dotyczy jedynie prawidłowego określenia ich prawnych konsekwencji, w kontekście przedmiotu sprawy.
Przedmiot ten zaś ogniskuje się wokół kwestii istnienia podstaw do uchylenia – w trybie wznowieniowym, zainicjowanym wnioskiem Stowarzyszenia z 24 kwietnia 2023 r., wniesionym z powołaniem się na podstawę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – ww. postanowienia Wójta z 27.3.2023 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją Wójta z 1.6.2022 r.
W myśl przywołanego we wniosku Stowarzyszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.: "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie [...] jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję".
W świetle cytowanego przepisu jest jasne, że jednym z podstawowych warunków dopuszczalności wznowienia postępowania w danej sprawie jest to, aby sprawa ta była "zakończona decyzja ostateczną".
W świetle art. 126 k.p.a. wznowienie postępowania może nastąpić także w sprawie (w kwestii) zakończonej ostatecznym postanowieniem, na które służy zażalenie (tu: postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania – które jest zaskarżalne, zgodnie z nw. art. 149 § 4 k.p.a.). W takim jednak przypadku zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 k.p.a., wydaje się postanowienie (art. 126 in fine k.p.a.).
W myśl art. 149 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1). Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 3). Na postanowienie, o którym mowa w § 3, służy zażalenie (§ 4).
Cytowany przepis art. 149 § 3 k.p.a., przewidując możliwość wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, zarazem nie precyzuje, z jakich powodów postanowienie w tym przedmiocie może zostać wydane. W doktrynie i orzecznictwie sądowym nie ulega jednak wątpliwości, że odmowa wznowienia postępowania w myśl ww. przepisu następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania jest z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych niedopuszczalne. Chodzi zatem wyłącznie o przyczyny formalne, a nie merytoryczne. Do przyczyn podmiotowych zalicza się przede wszystkim złożenie wniosku przez osobę w sposób oczywisty niebędącą stroną. Z kolei przyczyny przedmiotowe obejmują złożenie żądania po upływie ustawowego terminu (jeżeli nie został on przywrócony), a także sytuacje, gdy sprawa nie została rozstrzygnięta w formie decyzji albo postanowienia zaskarżalnego, lub gdy decyzja (odpowiednio postanowienie) nie była ostateczna, bądź gdy podniesiono inne zarzuty niż określone w art. 145, 145a, 145aa i 145b k.p.a. (por. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024, uw. III.3.-III.4.).
W kontrolowanej sprawie jest poza sporem, że wystąpiły formalne przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie (w kwestii) zakończonej postanowieniem Wójta z 27.3.2023 r. Organy obu instancji prawidłowo bowiem ustaliły, że postanowienie to jest ostateczne oraz że wniosek został złożony przez podmiot (Stowarzyszenie) do tego legitymowany, z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., i że zawierał wskazanie jednej z przewidzianych przez ustawodawcę podstaw wznowieniowych (z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).
Wobec tego należy stwierdzić, że Wójt prawidłowo postanowieniem z 29 czerwca 2023 r. wznowił postępowanie ww. sprawie, z wniosku Stowarzyszenia z 24 kwietnia 2023 r.
Zgodnie zaś z brzmieniem art. 149 § 2 ab initio p.p.s.a. postanowienie to otworzyło drogę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania – w pierwszej kolejności – co do przyczyn wznowienia.
I to właśnie kwestia, czy w sprawie zakończonej postanowieniem Wójta z 27.3.2023 r. wystąpiła wskazana przez Stowarzyszenie przyczyna wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jest przedmiotem sporu pomiędzy stronami.
Zarazem nie jest sporne, że ww. postanowienie:
- zostało wydane na skutek wniosku Stowarzyszenia z 22 lutego 2023 r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wójta z 1.6.2022 r.;
- dotyczyło odmowy wznowienia postępowania w ww. sprawie;
- jako podstawę odmowy wskazywało, że: "W niniejszej sprawie zachodzi przeszkoda do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy P. dnia 1 czerwca 2022 r. nr [...], którą organ umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie zmiany zagospodarowania terenu bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu zagospodarowania terenu oznaczonej jako działka nr [...], położonej w P. , gmina P., bowiem decyzja ta została wyeliminowania z obrotu prawnego. Decyzją z dnia 31 stycznia 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność ostatecznej decyzji Wójta Gminy P. z dnia 1 czerwca 2022 r. nr [...] w całości."
Jest także poza sporem, że przywołana wyżej decyzja SKO z 31.1.2023 r., stwierdzająca nieważność decyzji Wójta z 1.6.2022 r., została następnie uchylona przez SKO decyzją wydaną w dniu 24 marca 2023 r. – a więc 3 dni przed wydaniem przez Wójta spornego postanowienia z 27.3.2023 r.
I to właśnie fakt wydania ww. decyzji SKO z 24.3.2023 r. ma stanowić – zdaniem Stowarzyszenia – wzmiankowaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. istotną dla sprawy nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania postanowienia Wójta z 27.3.2023 r., nieznaną organowi, który wydał to postanowienie.
Sąd tego stanowiska strony skarżącej nie podziela.
O ile bowiem można zgodzić się z twierdzeniem Skarżącego, że była to okoliczność już istniejąca, a nieznana organowi I instancji w momencie wydawania postanowienia z 27.3.2023 r., to Sąd przychyla się do stanowiska organów obu instancji, że nie była to jednak okoliczność "istotna dla sprawy" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Należy bowiem zauważyć, że choć literalnie organ I instancji w ww. postanowieniu z 27.3.2023 r. odmawiającym wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wójta z 1.6.2022 r. powołał się na fakt wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego (na skutek stwierdzenia jej nieważności decyzją SKO z 31.1.2023 r.), to w istocie, w świetle art. 145 § 1 ab initio k.p.a., przesłankę orzeczonej odmowy stanowiła okoliczność, że w efekcie ta sprawa nie mogła zostać uznana za "zakończoną decyzją ostateczną" – jak tego wymaga ww. przepis.
W tym kontekście okoliczność, że przed wydaniem przez Wójta postanowienia z 27.3.2023 r. nieważnościowa decyzja SKO z 31.1.2023 r. została uchylona decyzją SKO z 24.3.2023 r. – co, jak można przyjąć, doprowadziło do "odżycia" decyzji Wójta z 1.6.2022 r. – nie miała istotnego znaczenia w sprawie o wznowienie. Już bowiem wcześniej – w związku z dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w sprawie postanowieniem SKO z 17.2.2023 r. – decyzja Wójta z 1.6.2022 r. utraciła przymiot ostateczności (por. wyroki NSA: z 12.06.2007 r., II GSK 20/07; z 25.10.2013 r., II OSK 1217/12; dostępne w CBOSA), na co słusznie wskazywały organy obu instancji. I z tego właśnie powodu, sprawa, której dotyczył wznowieniowy wniosek Stowarzyszenia z 22 lutego 2023 r., nie mogła być uznana za zakończoną decyzją ostateczną, co w świetle art. 145 § 1 ab initio k.p.a. wykluczało dopuszczalność wznowienia postępowania w tej sprawie i obiektywnie uzasadniało wydanie przez Wójta postanowienia z 27.3.2023 r. o odmowie wznowienia postępowania.
Wypada w tym miejscu nadmienić, że ww. sprawa nie została zakończona decyzją ostateczną do dnia wydania zaskarżonego postanowienia SKO z 7 grudnia 2023 r. Sądowi wiadomym jest bowiem z urzędu – z akt sprawy o sygnaturze IV SA/Po 122/24 – że ostateczna decyzja SKO kończąca postępowanie w tej sprawie zapadła dopiero w dniu 4 stycznia 2024 r. ([...]).
Wszystko to prowadzi do wniosku zbieżnego ze stanowiskiem organów obu instancji, że w sprawie (kwestii) zakończonej ostatecznym postanowieniem Wójta z 27.3.2023 r. o odmowie wznowienia postępowania nie wystąpiła wskazana we wniosku Stowarzyszenia z 24 kwietnia 2023 r. przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.
W myśl art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje postanowienie, w którym odmawia uchylenia postanowienia dotychczasowego, gdy stwierdzi brak podstaw do jego uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b k.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.