IV SA/Po 1064/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2020-07-16
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęodstępstwo od projektuzmiana rzędnychprojekt zagospodarowania działkinadzór budowlanynieruchomościbudowasamowolne podniesienie terenu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że stan faktyczny sprawy nie został wystarczająco wyjaśniony i udokumentowany w kwestii istotności odstępstw od projektu budowlanego dotyczących zmiany poziomu terenu.

Sprawa dotyczyła skargi M. T. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego z odstępstwami od projektu budowlanego. Kluczowym zagadnieniem była kwalifikacja zmiany rzędnych terenu jako odstępstwa istotnego lub nieistotnego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, ponieważ organy nie wyjaśniły i nie udokumentowały w sposób wystarczający, czy stwierdzone odstępstwo od projektu budowlanego w zakresie zmiany rzędnych było istotne, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę M. T. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie administracyjne. Postępowanie dotyczyło wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, w szczególności w zakresie zmiany poziomu terenu (rzędnych). Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 11, 14, 77 k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Głównym zarzutem było niewystarczające wyjaśnienie i udokumentowanie przez organy administracji stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie kwalifikacji odstępstwa od projektu budowlanego dotyczącego zmiany rzędnych. Sąd podkreślił, że organy nie wykazały w sposób przekonujący, czy stwierdzone odstępstwo było istotne, czy nieistotne, zgodnie z art. 36a Prawa budowlanego. Brakowało dowodów potwierdzających, czy odstępstwo nie zwiększa obszaru oddziaływania obiektu, nie narusza przepisów techniczno-budowlanych ani nie wpływa na warunki techniczne i użytkowe. Sąd wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, w tym przeprowadzenia oględzin działki z udziałem stron oraz załączenia operatu geodezyjnego, a także udokumentowania tytułu prawnego skarżącego do nieruchomości. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający, czy stwierdzone odstępstwo od projektu budowlanego w zakresie zmiany rzędnych było istotne, czy nieistotne. Wymaga to udokumentowania ustaleń organów, w tym analizy, czy odstępstwo nie zwiększa obszaru oddziaływania obiektu, nie narusza przepisów techniczno-budowlanych i czy gwarantuje spełnienie wymaganych warunków technicznych i użytkowych.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy nie udokumentowały swoich ustaleń dotyczących kwalifikacji odstępstwa od projektu budowlanego w zakresie zmiany rzędnych. Brakowało dowodów na to, czy odstępstwo było istotne, a także nie uwzględniono w pełni argumentacji skarżącego dotyczącej różnicy w poziomach rzędnych. Konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

P.b. art. 36a § ust. 5 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, z wyjątkiem urządzeń budowlanych oraz obiektów małej architektury. Sąd wskazał, że każda zmiana rzędnych stanowi co do zasady istotne odstępstwo, chyba że spełnione są warunki z art. 36a ust. 5a P.b. (nie przekracza 2% wysokości, szerokości lub długości, nie zwiększa obszaru oddziaływania, nie narusza przepisów techniczno-budowlanych).

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych.

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

P.p.s.a. art. 133

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 205

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania.

P.b. art. 51 § ust. 1 pkt. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Postępowanie naprawcze w przypadku istotnego odstępstwa od projektu budowlanego.

P.b. art. 34 § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zakres projektu budowlanego, w tym projekt zagospodarowania działki lub terenu.

P.b. art. 5 § ust. 1 pkt 1-10

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymagania dotyczące warunków technicznych i użytkowych obiektów budowlanych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające wyjaśnienie i udokumentowanie przez organy administracji stanu faktycznego sprawy w zakresie kwalifikacji odstępstwa od projektu budowlanego dotyczącego zmiany rzędnych. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organy obu instancji.

Odrzucone argumenty

Argumenty organu o braku istotnego odstępstwa od projektu budowlanego w zakresie zmiany rzędnych. Argumenty inwestora o braku interesu prawnego skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

stan faktyczny sprawy nie został w pełni wyjaśniony i udokumentowany każda zmiana rzędnych stanowi istotne odstępstwo od projektu budowlanego, co wynika z art. 36a ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 1 P.b. organy swoim ustaleniom w tym zakresie nie dały wyrazu w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji i nie sposób ustaleń organów w kontekście spełnienia wymaganych warunków technicznych, jak i użytkowych wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1–10 P.b. zweryfikować na podstawie akt sprawy.

Skład orzekający

Maciej Busz

przewodniczący

Maria Grzymisławska-Cybulska

sprawozdawca

Tomasz Grossmann

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących istotnych i nieistotnych odstępstw od projektu budowlanego, w szczególności w zakresie zmiany rzędnych terenu i projektu zagospodarowania działki. Podkreślenie obowiązku organów administracji do dokładnego wyjaśnienia i udokumentowania stanu faktycznego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego zagadnienia zmiany rzędnych w kontekście zabudowy bliźniaczej. Orzeczenie kładzie nacisk na proceduralne aspekty postępowania administracyjnego, a nie na merytoryczne rozstrzygnięcie kwestii budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowlanego – odstępstw od projektu, a konkretnie zmiany poziomu terenu, co może wpływać na sąsiednie nieruchomości. Sąd podkreśla znaczenie prawidłowego postępowania dowodowego przez organy administracji.

Zmiana poziomu terenu a prawo budowlane: Sąd wskazuje na błędy organów w ocenie odstępstw od projektu.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 1064/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2020-07-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Maciej Busz /przewodniczący/
Maria Grzymisławska-Cybulska /sprawozdawca/
Tomasz Grossmann
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2946/20 - Wyrok NSA z 2023-08-30
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 36a ust. 5 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. T. kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej z odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną przez Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...].
Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. L. T. i M. T. poinformowali Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej jako: PINB) o tym, iż inwestor robót budowlanych, prowadzonych na nieruchomości przy ul. [...] w P., podniósł swoją działkę o około 1 m ponad pierwotny poziom terenu.
Podczas kontroli w dniu [...] marca 2016 r. ustalono, że na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 2014 r. ([...]) został wybudowany budynek mieszkalny jednorodzinny. Inwestor uzyskał zaświadczenie o ukończeniu robót budowlanych z dnia [...] listopada 2015 r. ([...]). Ustalono również, iż nie zakończono wszystkich robót budowlanych, związanych z zagospodarowaniem działki. Po analizie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją pozwolenia na budowę stwierdzono, że na projekcie zagospodarowania terenu przed wykonaniem budynku widnieje rzędna terenu 87,27 mnpm, natomiast na działce od strony północnej - rzędna 86,72 mnpm. Wobec tego uznano, iż spadek działki skierowany jest w kierunku północnym, a nie w kierunku działki skarżących.
W dniu [...] października 2017 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę na spornej nieruchomości, w trakcie której ustalono, iż latem 2017 r. Inwestorzy wykonali taras z elementów kompozytowych, który znajdował się w odległości 3,03 m od ogrodzenia z działką, względem czego zobowiązano Inwestorów do rozbiórki ww. tarasu, czego wykonanie zgłoszono pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. Wskazano też, że Inwestor wykonał operat geodezyjny z pomiaru wysokości wykonanej posadzki w poziomie przyziemia, która w rzeczywistości wynosi 88,00 mnpm, natomiast w projekcie 87,77 mnpm, tj. 23cm. W związku z tym, wezwano projektanta wskazanego w projekcie budowlanym w celu udzielenia informacji dotyczących projektowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] w P.. Projektant uznał istniejące zagospodarowanie terenu w stosunku do projektowanego za zmianę nieistotną, wobec czego PINB nie stwierdził podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w tej sprawie i postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] ([...]) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie samowolnego podniesienia terenu działki nr ew. [...] przy ul. [...] w P.. Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. ([...]) uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Organ powiatowy pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. ([...]) wszczął postępowanie w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej (segment lewy) przy ul. [...] w P. (nr ew. [...], arkusz [...] obręb G.) z odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 2014 r.
Projektant obiektu M. J. obecne zagospodarowanie terenu (nie dotyczy tarasu) zakwalifikował jako nieistotne odstąpienie od projektu budowlanego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej z odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną przez Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...].
Uzasadniając wydaną decyzję organ I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm., dalej: Prawo budowlane) "istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie:
1) projektu zagospodarowania działki lub terenu, z wyjątkiem urządzeń budowlanych oraz obiektów malej architektury;
2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 5a;
3) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze;
4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;
5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawo miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
6) wymagającym uzyskania lub zmiany uzgodnień lub pozwoleń, które są wymagane di uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia:
a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt la, 2b i 19a, łub
b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt lb ".
Wskazano, że na gruncie niniejszej sprawy z projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] r. z dnia [...] lipca 2014 r. ([...]) wynika, że rzędna poziomu wybudowania budynku mieszkalnego wynosi 87,77mnpm, natomiast różnice wynoszą maksymalnie 0,20 m. Na mapie z inwentaryzacją powykonawczą budynku sporządzoną przez J. K. nie wskazano rzędnych, jednakże fakt ten nie może działać na niekorzyść inwestora w niniejszym postępowaniu. Wykonany na zlecenie Inwestora dodatkowy pomiar - operat geodezyjny wskazywał rzędną posadowienia na 88,00 mnpm. Uznano, że stwierdzona zmiana rzędnych może zostać uznana za nieistotne odstąpienie od projektu budowlanego.
W przewidzianym prawem terminie odwołanie od tej decyzji wnieśli L. i M. T. podnosząc, że nie interesuje ich kwestia podniesienia podłogi w budynku, ale samowolnego podniesienia przez inwestora poziomu terenu. Skarżący wskazali, że doszło do podniesienia terenu o 1m, a konieczność zrealizowania przewidzianych decyzją o pozwoleniu na budowę miejsc postojowych spowoduje, że finalnie działka Skarżącego znajdzie się "całkowicie w dole".
Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania M. T. oraz L. T., decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej z odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną przez Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...].
Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji stwierdził, że podwyższenie nie powoduje zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości, pozostając w zgodzie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Stwierdzono, że zmiana rzędnych może zostać uznana za nieistotne odstąpienie od projektu. A zatem decyzję organu I instancji należało uznać za prawidłową.
W przewidzianym prawem terminie skargę do sądu administracyjnego wywiódł M. T. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 79 kpa, art. 7 w zw. z art. 77 kpa oraz art. 36a ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Żądaniem skargi objęto uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zwrot kosztów postępowania. Skargę uzasadniono ponawiając zarzuty podniesione w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. Inwestor – A. R. wniósł o oddalenie skargi, zarzucając, że M. T. nie posiada interesu prawnego w niniejszej sprawie, ale wywodzi go "najprawdopodobniej z majątku osobistego innej osoby".
Na rozprawie przed sądem administracyjnym stawił się Skarżący oraz uczestnicy postępowania (Inwestor). Uczestnicy postępowania wnieśli o oddalenie skargi, wskazując, że nie zgadzają się z ustaleniami, aby doszło do odstępstwa od projektu budowlanego w zakresie rzędnych poziomu wybudowania budynku mieszkalnego wskazując, że jedyne zmiany rzędnych dotyczyły posadzki wewnątrz budynku. Uczestnik postępowania podkreślił, że na działce przy ulicy [...] dokonano drenażu terenu w zakresie wody spływającej z rynien i wskazał, że dotychczas nie udokumentowano faktu zalewania działki sąsiedniej. Odnosząc się do opinii M. J. Inwestor wskazał, że dotyczy ona poziomu wewnątrz budynku, który jest tożsamy z poziomem tarasu.
Skarżący wskazał, że uczestnicy postępowania nawieźli na swoją nieruchomość ziemię powodując podniesienie terenu o 1 metr na działce sąsiedniej. Skarżący podniósł, że dochodzi do zalewania jego nieruchomości oraz wskazał też na kwestię tarasu, który "jak był tak jest". Na pytanie Sądu Skarżący oświadczył nadto, że wraz z małżonką są współwłaścicielami nieruchomości przy ul. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 – dalej jako: P.p.s.a.) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Badając legalność zaskarżonej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego Sąd stwierdził naruszenie prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie jej, albowiem stan faktyczny sprawy nie został w pełni wyjaśniony i udokumentowany.
Przystępując do omówienia motywów wydanego przez Sąd rozstrzygnięcia należy zauważyć, że postępowanie zostało wszczęte i toczyło się w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej z odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną przez Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]. Poza sporem w okolicznościach badanej sprawy pozostaje, że w dniu [...] listopada 2015 r. wydano zaświadczenie nr [...] dotyczące zakończenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] w P. zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę wydaną przez Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]. Kwestią bezsporną pozostaje także, że w 2017 r. dokonano rozbiórki istniejącego wówczas tarasu. Informował o tym inwestor A. R. (k. 52 akt adm.), jak i okoliczność tę w odwołaniu zatytułowanym "zażalenie" z dnia [...] lipca 2019 r. podnosił M. T.. Jak wskazują również zdjęcia załączone do skargi, oraz jak ustaliły organy aktualnie taras na działce przy ul. [...] w P. ponownie istnieje. Należy jednak zauważyć, że ten taras został zrealizowany już po zakończeniu prac budowlanych zakończonych [...] listopada 2015 r. (realizowanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Prezydenta [...] poznania z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]), a więc postępowanie w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej z odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną przez Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] – jak prawidłowo przyjęły organy – nie mogło dotyczyć budowy tarasu zrealizowanego już po zakończeniu budowy. Poza sporem w niniejszej sprawie na etapie postępowania administracyjnego pozostawała również kwestia odstępstwa od projektu budowlanego w zakresie projektu zagospodarowania działki, obejmującego wskazanie rzędnych.
Istota sporu dotyczyła kwalifikacji stwierdzonego odstępstwa od projektu budowlanego jako odstępstwa nieistotnego.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017, poz. 1257 – aktualnie: Dz.U. z 2018, poz. 2096 – dalej jako: k.p.a.) oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 – dalej jako: P.b.).
Na wstępie należy wskazać, że na podstawie art. 36a ust. 5 pkt. 1 P.b. istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, z wyjątkiem urządzeń budowlanych oraz obiektów małej architektury. Jeśli zmianę w zakresie rzędnych potraktowano by jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, to organ nadzoru budowlanego zobligowany byłby do podjęcia postępowania naprawczego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 3 P.b. Zaakcentować jednak trzeba, że nawet stwierdzenie istotnego odstępstwa od projektu budowlanego nie oznacza, aby po stronie inwestora automatycznie rodził się obowiązek usunięcia stwierdzonego odstąpienia – jak niewątpliwie oczekuje tego Skarżący.
W okolicznościach badanej sprawy organy obydwu instancji stwierdziły odstępstwo od projektu budowlanego w zakresie zmiany rzędnych. W judykaturze prezentowane są dwa – w ocenie Sądu sprawę niniejszą rozpoznającego – uzupełniające się w istocie stanowiska dotyczące kwalifikacji odstępstwa od projektu budowlanego w zakresie zmiany rzędnych. W ocenie składu badającego niniejszą sprawę należy wskazać, że - co do zasady - każda zmiana rzędnych stanowi istotne odstępstwo od projektu budowlanego, co wynika z art. 36a ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 1 P.b. Zgodnie, bowiem z art. 36a ust. 5 pkt 1, każde odstępstwo od projektu budowlanego w zakresie objętym projektem zagospodarowania działki lub terenu jest odstępstwem istotnym (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2018 r., II OSK 774/16). Zawsze jednak trzeba posługiwać się regułami wykładni systemowej i celowościowej, zgodnie z którymi wykładnia art. 36a P.b. prowadzi do wniosku, że wartością chronioną w świetle przepisów Prawa budowlanego jest zapewnienie takiego stanu rzeczy, by odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę nie prowadziło do wykroczenia poza przysługujące inwestorowi prawo do zabudowy, było zgodne z obowiązującym na określonym terenie ładem przestrzennym, nie naruszało norm i zasad zapewniających spełnienie wymaganych warunków technicznych, jak i użytkowych wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1–10 P.b. Można zatem przyjąć, że w przypadku gdy odstąpienie od zakresu projektu zagospodarowania terenu lub działki łącznie spełnia warunki określone w art. 36a ust. 5a, a więc nie przekracza 2% wysokości, szerokości lub długości obiektu określonych w projekcie budowlanym, nie zwiększa obszaru oddziaływania obiektu, nie mieści się w zakresie odstępstw, o których mowa w ust. 5 pkt 3–6 z określonym w ustawie warunkiem, nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, to wówczas stanowi nieistotne odstąpienie, ponieważ przesłanki te nie prowadzą do wykroczenia poza przysługujące inwestorowi prawo do zabudowy, zabezpieczają zgodność odstępstw z obowiązującym na danym terenie porządkiem planistycznym, gwarantują spełnienie przepisów i zasad zapewniających spełnienie wymaganych warunków technicznych, jak i użytkowych wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1–10 P.b. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 maja 2020 r. sygn. II SA/Gl 376/20).
Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że stwierdzenie przez organy, że odstępstwo od projektu budowlanego w zakresie objętym projektem zagospodarowania działki lub terenu nie jest odstępstwem istotnym, wymaga udokumentowania takich ustaleń w aktach sprawy. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd miał na uwadze fakt, że w myśl art. 133 p.p.s.a., Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, a jak się zasadnie wskazuje w orzecznictwie, sąd administracyjny jest zobligowany przyjmować, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu (por. wyrok NSA z 01.02.2008 r., I OSK 1548/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA").
Rozpoznając badaną sprawę organy obydwu instancji stwierdziły, że w sprawie doszło do odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, poprzez zmianę rzędnych. Jednocześnie organy obydwu instancji zakwalifikowały to odstępstwo jako nieistotne. W ocenie Sądu, pogląd wyrażony a priori w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji, co do kwalifikacji jako nieistotne, odstępstwa od projektu zagospodarowania działki zmian w zakresie rzędnych posadowienia budynku jednorodzinnego, bez udokumentowania ustaleń organów w tym zakresie należy oceniać jako przedwczesny. Należy bowiem wskazać, że przyjęte przez organy obydwu instancji ustalenia w tym zakresie nie poddają się weryfikacji na podstawie akt sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonych decyzji nie wynika w szczególności czy organy rozważyły w ogóle, czy stwierdzone odstępstwo nie zwiększa obszaru oddziaływania obiektu, nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, czy zagwarantowane jest spełnienie przepisów i zasad zapewniających spełnienie wymaganych warunków technicznych, jak i użytkowych wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1–10 P.b. Organy swoim ustaleniom w tym zakresie nie dały wyrazu w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji i nie sposób ustaleń organów w kontekście spełnienia wymaganych warunków technicznych, jak i użytkowych wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1–10 P.b. zweryfikować na podstawie akt sprawy. Co więcej, organy nie wyjaśniły na czym opierają swoje ustalenia w tym zakresie. Należy zauważyć, że jakkolwiek w aktach sprawy znajduje się kwalifikacja tego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków dokonana przez projektanta (art. 36 ust. 6 P.b.), to stanowisko to również nie zostało w żaden sposób umotywowane. Jakkolwiek, Sąd dostrzega, że organy deklarowały dokonanie samodzielnej oceny odstąpienia (wynika to z treści uzasadnień obydwu decyzji) to jednak należy wskazać, że z zaskarżonych aktów nie wynika na czym organy oparły swoje ustalenia w tym zakresie.
W następnej kolejności należy wskazać, że organy obydwu instancji stwierdzając, że doszło do zmiany rzędnych powołują się na ustalenia operatu geodezyjnego przedstawionego przez Inwestora. Analiza akt sprawy wskazuje jednak, że organy nie prowadziły żadnych własnych ustaleń w zakresie rzędnych, a przynajmniej nie udokumentowano ich w aktach sprawy. W protokołach z kontroli, które miały miejsce w dniach: [...] marca 2016 r. oraz [...] października 2017 r. organ I instancji odnosząc się do kwestii rzędnych odwołuje się – wyłącznie – do ustaleń operatu geodezyjnego przygotowanego na zlecenie Inwestora. Do akt sprawy nie załączono jednak powoływanego w protokole z kontroli operatu geodezyjnego. Tymczasem, M. T., kwestionuje przyjęte przez organy ustalenia jakoby do zmiany rzędnych doszło wyłącznie w zakresie 20 cm. Skarżący konsekwentnie wskazuje, że w jego ocenie doszło do podniesienia terenu o 1m i co należy szczególnie zaakcentować, w odwołaniu wyjaśnił jak w jego ocenie należało obliczyć różnicę w poziomach rzędnych. Do przedstawionych przez Skarżącego wyliczeń w żaden sposób nie ustosunkowano się w decyzji organu II instancji, czym naruszono art. 11 k.p.a. Skarżący nie brał udziału w przeprowadzanych przed wszczęciem postępowania kontrolach na terenie działki Inwestora, natomiast w oparciu o przedstawiony materiał dowodowy nie sposób ustalić z czego wynika rozbieżność w ustaleniach organu i Skarżącego, co do różnicy pomiędzy rzędnymi na projekcie budowlanym oraz ich aktualnymi wartościami.
W dalszej kolejności należy zwrócić uwagę, że jak podniósł na rozprawie Inwestor operat geodezyjny odnosi się do rzędnych na wysokości posadzki wewnątrz budynku i tego też - w jego ocenie - dotyczy stwierdzona rozbieżność pomiędzy rzędnymi w projekcie budowlanym oraz aktualnymi. Tymczasem, należy zauważyć, że jakkolwiek w piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. mgr inż. arch. M. J. dokonuje kwalifikacji "zmiany wysokości budynku" (k.53 akt. adm.), to już w piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. wyraźnie wskazuje, że w kwestii nieistotnego odstępstwa od projektu budowlanego odnosi się do "istniejącego zagospodarowania terenu" (k.56 akt adm.). Zważywszy na brzmienie art. 36a ust. 5 P.b. należy przyjąć, że również organy stwierdziły, że w sprawie doszło do odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, poprzez zmianę rzędnych.
Reasumując, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 11, art. 14 oraz art. 77 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd w tym miejscu zaznacza, że z uwagi na braki dokumentacji akt sprawy nie jest uprawniony do czynienia merytorycznych wskazań, czy choćby sugestii, co do tego, czy w sprawie doszło do istotnego odstępstwa od projektu budowlanego. Sąd zwraca jedynie uwagę, że Inspektor Nadzoru Budowlanego obowiązany jest uzupełnić materiał dowodowy w zakresie dotyczącym różnic w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, z uwagi na zmianę rzędnych. W trybie art. 136 k.p.a. organ II instancji winien zlecić organowi I instancji przeprowadzenie oględzin działki inwestora przy udziale Skarżących. Konieczne również jest w ocenie Sądu załączenie do akt sprawy operatu geodezyjnego powoływanego przez organ I instancji, na podstawie którego organy poczyniły ustalenia w sprawie oraz z uwagi na podniesiony w toku postępowania zarzut Inwestora, udokumentowanie przysługującego Skarżącemu tytułu prawnego do nieruchomości z której wywodzi on swój interes prawny w sprawie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie udokumentowanie w aktach sprawy przysługującego Skarżącemu tytułu prawnego do nieruchomości z której wywodzi on swój interes prawny w sprawie, uzupełnienie, albo zlecenie organowi I instancji uzupełnienia materiału dowodowego (przeprowadzenie przy udziale Skarżącego kontroli na odstępstw od projektu budowlanego) oraz udokumentowanie tych ustaleń w aktach sprawy, a następnie ustalenie czy stwierdzone i opisane w uzasadnieniu niniejszego wyroku uchybienia miały wpływ na wynik sprawy, a w dalszej kolejności wydanie rozstrzygnięcia w którym stanowisko organu we wskazanym zakresie zostanie udokumentowane, w sposób poddający się kontroli.
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzeczono w pkt. 1 sentencji wyroku.
Stosownie zaś do art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. należało orzec o zwrocie kosztów postępowania, który przysługuje Skarżącemu od organu. O zwrocie kosztów Sąd orzekł w pkt. 2 sentencji wyroku. Na zasądzone koszty złożył się wpis od skargi ([...]) zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI