II SA/Bk 207/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2004-07-15
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacja obiektuopłata legalizacyjnaWSAnadzór budowlanygarażkoszty budowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o opłacie legalizacyjnej za samowolnie wybudowany garaż, uznając prawidłowość naliczenia kwoty 15.000 zł zgodnie z przepisami Prawa budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi B. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy decyzję o opłacie legalizacyjnej za samowolnie wybudowany garaż. Skarżąca kwestionowała wysokość opłaty, twierdząc, że przekracza ona wartość budynku i jest nierówna w porównaniu do innych samowoli. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że opłata została naliczona prawidłowo zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, a interpretacja skarżącej dotycząca możliwości zmniejszenia opłaty była błędna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę B. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. ustalającą opłatę legalizacyjną za samowolnie wybudowany garaż. Pierwotnie nakazano rozbiórkę obiektu, jednak po zmianie przepisów Prawa budowlanego, organ odwoławczy uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu legalizacji. Po spełnieniu przez skarżącą wymogów formalnych, organ I instancji ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 15.000 zł. Skarżąca zarzuciła obrazę przepisów postępowania, nierozważenie jej interesu oraz brak pouczenia o możliwości zmniejszenia opłaty. Podnosiła, że wysokość opłaty jest sprzeczna z celem legalizacji i nierówna w zależności od rodzaju samowoli. Sąd oddalił skargę, uznając, że opłata została prawidłowo obliczona na podstawie art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003 r. Stawka opłaty wynosiła 300 zł, a mnożnik 50-krotnego podwyższenia, współczynniki kategorii i wielkości obiektu (1,0) dały łącznie 15.000 zł. Sąd podkreślił, że przepis art. 59 f ust. 6 Prawa budowlanego nie upoważnia organu do zmniejszania opłaty ani nie nakłada obowiązku pouczania o takiej możliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wysokość opłaty legalizacyjnej jest ściśle określona przepisami prawa i nie zależy od wartości obiektu ani od uznania organu. Przepisy nie przewidują możliwości zmniejszenia opłaty ani obowiązku pouczania o takiej możliwości.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że opłata legalizacyjna jest obliczana na podstawie sztywnych reguł określonych w Prawie budowlanym i rozporządzeniach wykonawczych, a przepis art. 59 f ust. 6 Prawa budowlanego stanowi jedynie wskazówkę dla ministra przy ustalaniu stawki opłaty, a nie podstawę do indywidualnego zmniejszania opłaty przez organ administracji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.b. art. 49 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 49 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 59 f § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 59 f § 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 59 f § 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Przepis stanowi upoważnienie i ograniczenie dla ministra przy ustalaniu stawki opłaty, nie daje organowi administracji prawa do zmniejszania opłaty ani obowiązku pouczania o takiej możliwości.

Dz.U. Nr 80, poz. 718

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw

Dz.U. 2003 Nr 120, poz. 1132 art. § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003 r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczenia kary wymierzanej w wyniku obowiązkowej kontroli

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata legalizacyjna została naliczona zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego. Przepisy Prawa budowlanego nie przewidują możliwości zmniejszenia opłaty legalizacyjnej przez organ administracji ani obowiązku pouczania o takiej możliwości.

Odrzucone argumenty

Wysokość opłaty legalizacyjnej przekracza wartość budynku. Nierówność wobec prawa w zależności od rodzaju popełnionej samowoli budowlanej. Obowiązek organu pouczenia o możliwości ubiegania się o zmniejszenie opłaty legalizacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Interpretacja tego przepisu dokonana przez skarżącą jest więc błędna, gdyż z brzmienia powyższego przepisu nie wynika prawo organu administracyjnego do zmniejszania wysokości opłaty legalizacyjnej ani też obowiązek organu do pouczania strony o możliwości ubiegania się o obniżenie opłaty.

Skład orzekający

Janusz Lewkowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Grażyna Gryglaszewska

członek

Wojciech Stachurski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat legalizacyjnych w prawie budowlanym, odpowiedzialność następcy prawnego za samowole budowlane, zakres kompetencji organów administracji w sprawach legalizacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naliczania opłaty legalizacyjnej na podstawie przepisów obowiązujących w 2003/2004 roku. Może być mniej aktualne w kontekście późniejszych zmian w Prawie budowlanym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z samowolą budowlaną i kosztami jej legalizacji, co jest istotne dla branży budowlanej i właścicieli nieruchomości.

Samowola budowlana kosztuje fortunę: 15 tys. zł opłaty za garaż.

Dane finansowe

WPS: 15 000 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 207/04 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2004-07-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Grażyna Gryglaszewska
Janusz Lewkowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
OSK 1663/04 - Postanowienie NSA z 2005-06-14
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 59 f ust. 5 i ust. 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Lewkowicz (spr.), Sędziowie NSA G. Gryglaszewska, asesor WSA W. Stachurski, Protokolant M. Lawda, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2004 r. sprawy ze skargi B. Ś. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. decyzją z dnia [...].06.2003r. w oparciu o przepis art. 48 ustawy 07.07.1994r. – Prawo budowlane nakazał p. B. Ś. rozbiórkę wykonanego w warunkach samowoli budowlanej garażu murowanego o wymiarach w rzucie 13mx7,80m i wysokości 6,00 do 2,50 m zlokalizowanego na działce nr geod. [...] we wsi Ś. [...] gm. S.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu odwołania strony uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na możliwość legalizacji wykonanego obiektu budowlanego w oparciu o znowelizowane przepisy ustawy – Prawo budowlane.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji postanowieniem z dnia [...].09.2003r. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez p. B. Ś. związane z budową garażu i zobowiązał ją do złożenia w zakreślonym terminie stosownego zaświadczenia w zakresie zgodności obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, cztery egzemplarze projektu budowlanego odzwierciedlającego istniejący stan faktyczny i oświadczenie o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W wyznaczonym terminie p. B. Ś. wykonała powyższe postanowienie. W związku z powyższym stosownie do przepisu art. 49 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. wydal w dniu [...].12.2003r. postanowienie, którym ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej, której opłacenie jest warunkiem zalegalizowania obiektu budowlanego zrealizowanego samowolnie.
W zażaleniu na to postanowienie p. B. Ś. podniosła, że wysokość ustalonej opłaty przekracza wartość budynku. Nadmieniła też, że gospodarstwo kupiła z istniejącymi budynkami, a sąsiedzi składają fałszywe oświadczenia.
P. Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...].02.2004r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Ustosunkowując się do podniesionych zarzutów organ odwoławczy wskazał, że wysokość opłaty legalizacyjnej wylicza się stosując przepisy ustawy z 1994r. – Prawo budowlane (art. 59 f i art. 59 g) z pięćdziesięciokrotnym ich podwyższeniem. Stawka opłaty została ustalona w wysokości 300zł. w § 1 rozporządzenia z dnia 28.06.2003r. Ministra Infrastruktury w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczenia kary wymierzonej w wyniku obowiązkowej kontroli (Dz.U. Nr 120, poz. 1132). Oplata legalizacyjna stanowi zatem iloczyn stawki opłaty, współczynnik kategorii obiektu budowlanego, współczynnik wielkości obiektu budowlanego i liczby 50. Reasumując kwota opłaty w przedmiotowej sprawie wynosi 1x1x300x50=15.000zł. I taką kwotę opłaty legalizacyjnej ustalił organ I instancji.
Odnośnie twierdzenia strony, iż kupiła gospodarstwo wraz z istniejącymi budynkami organ odwoławczy podał, że p. B. Ś. jako następca prawny inwestora przejęła wszelkie prawa i obowiązki związane z działką o nr geod. [...] we wsi Ś. Wbrew jednak twierdzeniom strony przeprowadzone postępowanie wykazało, że w 2000r. na nieruchomości we wsi Ś. [...] powstał zupełnie nowy obiekt budowlany.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku p. B. Ś. zarzuciła obrazę przepisów postępowania poprzez nierozważenie i nieuwzględnienie słusznego interesu strony oraz brak pouczenia o możliwości ubiegania się o zmniejszenie wysokości opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że jej zdaniem wysokość opłaty jest sprzeczna z celem jakim służą opłaty o legalizacji samowoli budowlanej. Wysokość tej opłaty przewyższa wartość danego obiektu. Gdyby to był dom mieszkalny jednorodzinny, to w świetle obowiązujących przepisów naliczona oplata wyniosłaby 30.000zł. i byłaby mniejsza od wartości domu. Taka sytuacja powoduje nierówność wobec prawa w zależności od rodzaju popełnionej samowoli budowlanej.
Skarżąca nadmieniła także, że z przepisu art. 59 f ust. 6 prawa budowlanego wynika, że wysokość stawki opłaty powinna być ustalona na poziomie ekonomicznie uzasadnionym, niepowodującym nadmiernego obciążenia inwestora. Zdaniem skarżącej oznacza to, że organ administracyjny powinien uwzględniać słuszny interes strony i pouczać o możliwości ubiegania się o zwolnienie od wnoszenia tak wysokiej opłaty legalizacyjnej.
W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że zaskarżone postanowienie oparte zostało na obowiązujących przepisach prawa a przytoczony przez skarżącą przepis art. 59 f ust. 6 znowelizowanej ustawy z dnia 07.07.1994r. prawo budowlane dotyczy kompetencji właściwego ministra i stanowi dlań wskazówkę ustawodawcy określającą górną granicę wysokości stawki opłaty. Organ nie mógł więc pouczyć stronę o możliwości ubiegania się o zmniejszenie kwoty opłaty, gdyż ustawa takiej możliwości nie przewiduje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W sprawie nie jest kwestionowana zasadność przeprowadzenia przez organy administracyjne postępowania legalizacyjnego w zakresie stwierdzonej samowoli budowlanej. Stosownie do przepisów znowelizowanej ustawy z 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (por. ustawa z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw – Dz.U. Nr 80, poz. 718), do opłaty legalizacyjnej stosuje się przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1 z tym, że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 49 ust. 2 ustawy). Współczynnik kategorii obiektu i wielkość obiektu określa załącznik do ustawy. Zgodnie z załącznikiem do ustawy do kategorii II zaliczone zostały budynki służące gospodarce rolnej, jak: produkcyjne, gospodarcze, inwentarsko-składowe. Współczynnik kategorii obiektu (K) wynosi dla tych budynków1,0 i tyle samo wynosi współczynnik wielkości obiektu (W).
Wydane na podstawie art. 59 f ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczenia kary wymierzanej w wyniku obowiązkowej kontroli (Dz.U. 2003 Nr 120, poz. 1132) określiło stawkę opłaty służącą do obliczenia kary w wysokości 300zł.
Opłata legalizacyjna ustalona na podstawie przytoczonych przepisów wynosi więc kwotę stanowiącą iloczyn 1x1x300x50=15.000zł.
Przytoczony przez skarżącą przepis art. 59 f ust. 6 ustawy – Prawo budowlane stanowi upoważnienie – w powiązaniu z ust. 5 – a jednocześnie ograniczenie właściwego ministra w zakresie określenia wysokości stawki opłaty.
Interpretacja tego przepisu dokonana przez skarżącą jest więc błędna, gdyż z brzmienia powyższego przepisu nie wynika prawo organu administracyjnego do zmniejszania wysokości opłaty legalizacyjnej ani też obowiązek organu do pouczania strony o możliwości ubiegania się o obniżenie opłaty. Załącznik do ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane zawiera aż XXX kategorii różnego rodzaju obiektów oraz różne współczynniki kategorii obiektu (do 15,0) i współczynniki wielkości obiektu (do 2,5). O racjonalności ustawodawcy świadczy całość ustawy.
Z przytoczonych powodów skoro zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).-

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI