IV SA/Po 101/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2004-04-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
praca przymusowadeportacjaświadczenie pieniężnekombatancirepresjeII wojna światowaprawo administracyjnewiekinterpretacja ustawy

WSA w Poznaniu uchylił decyzję odmawiającą świadczenia pieniężnego za pracę przymusową, uznając, że wiek deportowanego dziecka nie wyklucza prawa do świadczenia.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pieniężnego za pracę przymusową osobie deportowanej w dzieciństwie. Organ administracji odmówił świadczenia, uznając, że ze względu na wiek (dziecko) skarżący nie mógł wykonywać pracy. WSA w Poznaniu, opierając się na wykładni Sądu Najwyższego, uchylił decyzję, stwierdzając, że wiek deportowanego nie wyklucza uznania deportacji za dokonaną w celu pracy przymusowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę ze skargi F. Sz. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego za pracę przymusową. Skarżący został deportowany do III Rzeszy w 1942 r. jako dziecko. Organ administracji uznał, że nie spełnia on warunków ustawy, ponieważ w tak młodym wieku nie mógł wykonywać pracy. WSA, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego, który uchylił wcześniejszy wyrok NSA, wyjaśnił, że ustawa nie wyklucza prawa do świadczenia z powodu wieku deportowanego. Sąd Najwyższy wskazał, że władze okupacyjne wywoziły całe rodziny, zakładając, że dzieci z czasem staną się zdolne do pracy, a nawet małe dzieci były zmuszane do prac. W związku z tym WSA uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne i uchylił ją wraz z poprzedzającą decyzją, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wiek deportowanej osoby nie wyklucza możliwości uznania deportacji za dokonaną w celu wykonywania pracy przymusowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że ustawa o świadczeniu pieniężnym nie zawiera takiego wyłączenia. Władze okupacyjne wywoziły całe rodziny, zakładając, że dzieci z czasem staną się zdolne do pracy, a nawet małe dzieci były zmuszane do wykonywania pewnych prac.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.ś.p.p.d. art. 2 § pkt 2 lit. a

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

u.ś.p.p.d. art. 4 § ust. 1, 2 i 4

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wiek deportowanego dziecka nie wyklucza uznania deportacji za dokonaną w celu pracy przymusowej, zgodnie z wykładnią Sądu Najwyższego.

Odrzucone argumenty

Argument organu administracji, że skarżący ze względu na wiek nie mógł wykonywać pracy, co wykluczało przyznanie świadczenia.

Godne uwagi sformułowania

nie wynika aby niemożność wykonywania pracy, np. z powodu wieku, wyłączała uznanie, że deportacji dokonano w celu wykonywania pracy przymusowej. władze okupacyjne wywożąc do III Rzeszy całe rodziny nie określały czasu trwania deportacji zakładając, że dzieci w pewnym momencie staną się zdolne do wykonywania pracy.

Skład orzekający

Maciej Dybowski

przewodniczący

Maria Hrycaj

sprawozdawca

Rafał Batorowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń za pracę przymusową, w szczególności kwestii wpływu wieku deportowanego na prawo do świadczenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej ustawy z 1996 r. i stanu faktycznego związanego z okresem II wojny światowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędną wykładnię przepisów przez organy administracji i sądy niższych instancji, podkreślając ludzki wymiar prawa i potrzebę uwzględniania kontekstu historycznego.

Czy wiek dziecka deportowanego na przymusowe roboty wyklucza świadczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 101/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-04-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-02-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Maciej Dybowski /przewodniczący/
Maria Hrycaj /sprawozdawca/
Rafał Batorowicz
Symbol z opisem
6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędzia NSA Maria Hrycaj (spr) Protokolant referent - stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi F. Sz. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie : świadczenia pieniężnego przysługującego osobie deportowanej do pracy przymusowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] roku nr [...]; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego F. Sz. kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/M.Hrycaj /-/M.Dybowski /-/R.Batorowicz
Uzasadnienie
IV SA/Po 101/04
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 pkt 2 li. a i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku F.Sz. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r. Nr [...], odmawiającą przyznania świadczenia. Organ orzekający ustalił, że F.Sz. w 1942 r. został z rodzicami i rodzeństwem deportowany do miejscowości Hutzfeld w III Rzeszy, gdzie przebywał od czerwca 1942 do kwietnia 1945 r. Ze względu na to, że wnioskodawca urodził się [...] r. i w chwili deportacji był [...]letnim dzieckiem. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał, że nie spełnia warunków określonych w art. 2 pkt 2 lit. a cyt. ustawy, bowiem w tym wieku nie mógł wykonywać pracy.
Skarga F.Sz. na powyższą decyzję została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2002 r. w sprawie II SA/Po 1903/00. Sąd podzielił w szczególności wyrażony w zaskarżonej decyzji pogląd, że F.Sz., ze względu na wiek, nie mógł być deportowany do pracy przymusowej na terytorium III Rzeszy.
Na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Najwyższy, wyrokiem z dnia 24 października 2003 r. sygn. akt III RN 120/02, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu Ośrodkowi Zamiejscowemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że z unormowania zawartego w art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym nie wynika aby niemożność wykonywania pracy, np. z powodu wieku, wyłączała uznanie, że deportacji dokonano w celu wykonywania pracy przymusowej. Przeciwnie, władze okupacyjne wywożąc do III Rzeszy całe rodziny nie określały czasu trwania deportacji zakładając, że dzieci w pewnym momencie staną się zdolne do wykonywania pracy. Nawet małe dzieci były zmuszane do wykonywania niektórych prac, głównie w gospodarstwach rolnych.
W dniu [...]. r. akta sprawy, przesłane przez Sąd Najwyższy, wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który stosownie do treści art. 97 § 1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stał się właściwy do rozpatrzenia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że skarżący, wraz z rodzicami i rodzeństwem, został deportowany do pracy przymusowej w III Rzeszy i przebywał na deportacji od czerwca 1942 r. do kwietnia 1945 r. Wynika z tego, że może być zaliczony do osób represjonowanych w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniu pieniężnym.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów naruszają zatem prawo materialne, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Z tego względu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
/-/M.Hrycaj /-/M.Dybowski /-/R.Batorowicz
KB/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI