IV SA/Gl 995/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku M. R. o zasiłek celowy na zakup leków. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, powołując się na art. 105 k.p.a. i brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z powodu odmowy strony wpuszczenia pracowników socjalnych do mieszkania. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, również wskazując na brak współpracy strony i art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Skarżący zarzucił organom naruszenie prawa, podkreślając, że był gotów wpuścić do mieszkania tylko przydzielonego mu pracownika socjalnego i że odmowa przyznania świadczenia jest krzywdząca ze względu na jego stan zdrowia, niepełnosprawność i trudną sytuację materialną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy obu instancji błędnie uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, co stanowiło rażące naruszenie art. 105 k.p.a. Sąd podkreślił, że brak współdziałania strony może być podstawą do odmowy przyznania świadczenia (art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej), ale nie do umorzenia postępowania. Wniosek strony powinien zostać merytorycznie rozpoznany. W związku z tym sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 PPSA w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd nakazał organowi pierwszej instancji ponowne rozpoznanie wniosku strony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia bezprzedmiotowości postępowania w kontekście wniosków o świadczenia z pomocy społecznej oraz prawidłowego stosowania art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku współpracy strony w kontekście wywiadu środowiskowego w sprawach o świadczenia z pomocy społecznej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odmowa strony wpuszczenia pracowników socjalnych do mieszkania w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, przy jednoczesnym wskazaniu preferowanego pracownika, może stanowić podstawę do umorzenia postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa strony wpuszczenia pracowników socjalnych do mieszkania, zwłaszcza gdy strona wskazuje na preferowanego pracownika, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Może być natomiast podstawą do odmowy przyznania świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umorzenie postępowania z powodu braku możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego było rażącym naruszeniem prawa. Brak współdziałania strony może być podstawą do odmowy przyznania świadczenia, ale nie do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania. Wniosek strony powinien zostać merytorycznie rozpoznany.
Czy umorzenie postępowania w sprawie świadczenia z pomocy społecznej z powodu braku możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego jest zgodne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie postępowania w takiej sytuacji jest niezgodne z przepisami, ponieważ brak przedmiotu postępowania (bezprzedmiotowość) nie zachodzi, gdy strona ma interes prawny w żądaniu rozstrzygnięcia sprawy, a wniosek może zostać merytorycznie rozpoznany (np. poprzez odmowę przyznania świadczenia).
Uzasadnienie
Sąd powołał się na definicję bezprzedmiotowości postępowania z k.p.a. oraz orzecznictwo NSA, wskazując, że interes prawny strony w żądaniu rozstrzygnięcia sprawy wyklucza bezprzedmiotowość. Brak możliwości uwzględnienia wniosku nie czyni postępowania bezprzedmiotowym.
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce, gdy istnieją okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji administracyjnej z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Nie zachodzi, gdy strona ma interes prawny w żądaniu rozstrzygnięcia sprawy.
u.p.s. art. 106 § ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
Decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego.
PPSA art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej.
PPSA art. 145 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Nieważność decyzji stwierdza się, gdy decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub procesowego w stopniu powodującym nieważność.
Pomocnicze
u.p.s. art. 11 § ust. 2
Ustawa o pomocy społecznej
Brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji lub wstrzymania świadczeń.
u.p.s. art. 107 § ust. 3
Ustawa o pomocy społecznej
Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby zainteresowanej.
u.p.s. art. 107 § ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
W przypadku ponownego ubiegania się o świadczenie lub zmiany danych, sporządza się aktualizację wywiadu środowiskowego.
PPSA art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzekający o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji, wydaje postanowienie o wstrzymaniu jej wykonania.
u.s.g. art. 17 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o samorządzie gminnym
Do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad przekazywania składników majątkowych.
u.s.g. art. 11 § a ust. 1 pkt 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Organy gminy wykonują zadania określone w ustawach, w tym w zakresie pomocy społecznej.
PPSA art. 239 § pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strony korzystają z pomocy prawnej z urzędu lub są zwolnione od kosztów sądowych w przypadkach określonych w ustawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego było rażącym naruszeniem prawa, ponieważ brak współdziałania strony może być podstawą do odmowy przyznania świadczenia, a nie do umorzenia postępowania. • Wniosek strony o zasiłek celowy powinien zostać merytorycznie rozpoznany, a nie umorzony. • Organy obu instancji nie zastosowały prawidłowo przepisów k.p.a. i ustawy o pomocy społecznej.
Odrzucone argumenty
Organy obu instancji uznały, że brak współpracy strony w przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego czyni postępowanie bezprzedmiotowym i uzasadnia umorzenie. • Strona nie współpracowała z pracownikami socjalnymi, odmawiając wpuszczenia ich do mieszkania i stawiania warunków.
Godne uwagi sformułowania
brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej [...] może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia • bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania • Nie stanowi o bezprzedmiotowości postępowania fakt, iż określone żądanie nie może być uwzględnione. Taki bowiem wniosek jako niezasadny merytorycznie podlega negatywnemu rozpoznaniu poprzez np. odmowę przyznania określonego świadczenia
Skład orzekający
Małgorzata Walentek
przewodniczący
Teresa Kurcyusz-Furmanik
członek
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezprzedmiotowości postępowania w kontekście wniosków o świadczenia z pomocy społecznej oraz prawidłowego stosowania art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku współpracy strony w kontekście wywiadu środowiskowego w sprawach o świadczenia z pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie procedur administracyjnych i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet w sprawach dotyczących podstawowej pomocy społecznej.
“Sąd administracyjny: Umorzenie wniosku o zasiłek zamiast odmowy to rażące naruszenie prawa!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.