IV SA/GL 994/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2007-01-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowykryterium dochodoweuznanie administracyjnemożliwości finansowebezrobociesamotne gospodarstwo domowepotrzeby socjalne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę osoby bezrobotnej na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego w pełnej wnioskowanej wysokości, podkreślając uznaniowy charakter pomocy i ograniczenia finansowe ośrodka.

Skargę wniosła G. B., osoba samotna i bezrobotna, domagając się przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów życia, leków i energii. Organy pomocy społecznej przyznały częściową pomoc, argumentując ograniczeniami finansowymi ośrodka i uznaniowym charakterem świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem, wskazując na konieczność uwzględnienia zarówno potrzeb wnioskodawcy, jak i możliwości finansowych pomocy społecznej.

Sprawa dotyczyła skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji przyznającą zasiłek celowy w ograniczonej wysokości. Skarżąca, osoba samotna i bezrobotna, argumentowała, że przyznana kwota nie pokrywa jej podstawowych potrzeb życiowych, kosztów leczenia i poszukiwania pracy. Organy administracji obu instancji przyznały, że skarżąca spełnia kryteria dochodowe do otrzymania pomocy, jednak podkreśliły, że przyznanie i wysokość zasiłku celowego zależą od uznania administracyjnego oraz możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając skargę, zważył, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej, w tym art. 3 ust. 4, który nakazuje uwzględnianie potrzeb wnioskodawcy w ramach możliwości finansowych pomocy społecznej. Sąd podkreślił, że zasiłek celowy ma charakter uznaniowy i nie jest świadczeniem o charakterze publicznego prawa podmiotowego. Analiza orzecznictwa wskazała, że wysokość zasiłku nie jest ściśle określona przepisami, a wyznacznikami są sytuacja materialna wnioskodawcy, cel pomocy oraz możliwości finansowe organów. Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania, a decyzje organów zostały podjęte w ramach uznania administracyjnego. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Przyznanie i wysokość zasiłku celowego zależą zarówno od potrzeb wnioskodawcy, jak i od możliwości finansowych organu pomocy społecznej.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że potrzeby powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Podkreślono uznaniowy charakter zasiłku celowego i brak ścisłych kryteriów ustalania jego wysokości w przepisach, co oznacza, że organy muszą brać pod uwagę zarówno sytuację wnioskodawcy, jak i budżet ośrodka.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.s. art. 7 § pkt 2 - 15

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 8 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 39 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 106 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 3 § ust. 4

Ustawa o pomocy społecznej

Potrzeby osób korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.k.o. art. 2

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skarżącej, że decyzja nie uwzględnia jej sytuacji jako osoby samotnej, bezrobotnej i bez środków do życia, nie został uwzględniony przez sąd. Argument skarżącej o potrzebie środków na poszukiwanie pracy (bilety, telefon, znaczki, drukarka) nie został uwzględniony.

Godne uwagi sformułowania

pomoc jakiej udziela organ pomocy społecznej jest uzależniona nie tylko od potrzeb wnioskodawcy ale również od możliwości finansowych Ośrodka. wyznacznikami ustalenia wysokości zasiłku są z jednej strony – sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony możliwości finansowe organów pomocy społecznej zasiłek celowy ma charakter uznaniowy nie jest świadczeniem posiadającym charakter publicznego prawa podmiotowego

Skład orzekający

Edyta Żarkiewicz

sprawozdawca

Stanisław Nitecki

członek

Teresa Kurcyusz-Furmanik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uznaniowy charakter zasiłków celowych i konieczność uwzględniania możliwości finansowych organów pomocy społecznej przy ich przyznawaniu."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i przepisów ustawy o pomocy społecznej z 2004 r. Interpretacja uznania administracyjnego w kontekście świadczeń socjalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między potrzebami socjalnymi a ograniczeniami budżetowymi w systemie pomocy społecznej, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem socjalnym.

Czy pomoc społeczna zawsze musi pokryć wszystkie potrzeby? Sąd wyjaśnia granice uznania administracyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Gl 994/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2007-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Edyta Żarkiewicz /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki
Teresa Kurcyusz-Furmanik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta T. Główny Specjalista ds. Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T., na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 7 pkt 2 - 15, art. 8 i art. 39 ust. 1, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 z 2004 r., poz. 593 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...]r. postanowił przyznać G. B. zasiłek celowy w formie pieniężnej z przeznaczeniem: na zakup żywności w wysokości: [...]zł., na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków w wysokości: [...]zł., na dopłatę do dodatku mieszkaniowego w wysokości: [...]zł., na częściowe pokrycie kosztów zużycia energii elektrycznej w wysokości: [...]zł. Całkowita wysokość przyznanego zasiłku wyniosła [...]zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji podniósł, że dochód strony nie przekracza kryterium dochodowego oraz, że przyznano powyższy zasiłek ze względu na bezrobocie strony. Ponadto wysokość pomocy jest zgodna z możliwościami finansowymi Ośrodka.
W odwołaniu z dnia [...]r. strona zakwestionowała powyższą decyzję argumentując, że jest osobą samotną i bezrobotną, bez środków do życia, wymaga stałego leczenia i przestrzegania ścisłej diety. Ponadto nie ma środków na poszukiwanie pracy tj. pieniędzy na bilety, telefon, znaczki pocztowe oraz papier i tusz do drukarki.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 79 z 2001 r.,poz. 856 z późn. zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że odwołująca się spełnia wymogi formalne określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej konieczne do otrzymania świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego, jednakże zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego z [...] r., organ pomocy społecznej ustalił, iż G. B. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, dochód jej wynosi [...]zł. i składają się na niego; zasiłek okresowy w wys. [...] zł. i dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. Strona jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Jednakże pomoc jakiej udziela organ pomocy społecznej jest uzależniona nie tylko od potrzeb wnioskodawcy ale również od możliwości finansowych Ośrodka. Wyznacznikami ustalenia wysokości zasiłku są z jednej strony – sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony możliwości finansowe organów pomocy społecznej (por. wyrok NSA z 12 stycznia 1994 r. sygn. akt ISA 1649/93).
Jak podkreślił organ odwoławczy zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana w ramach uznania administracyjnego i nie stwierdzono naruszenia zasad uznania administracyjnego.
G. B. na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając, że decyzja organu odwoławczego nie opiera się na kompleksowej analizie jej sytuacji i nie jest zgodna ze stanem faktycznym. Domagała się zmiany rozstrzygnięcia i przyznania pomocy w szerszym zakresie. Argumentowała, że decyzja nie uwzględnia okoliczności, że jest osobą samotnie gospodarującą ,pozostaje bez pracy i bez środków do życia.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi przytoczył przepis art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym wyznacznikami przyznania i ustalenia wysokości zasiłku są - z jednej strony- sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej- możliwości finansowe organów pomocy społecznej.
Na rozprawie G. B. podtrzymała stanowisko przedstawione w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie zatem do przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.
Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd dokonuje kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem zgodności z prawem nie będąc związany zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Przeprowadzając ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem, uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Decyzja została bowiem wydana zgodnie z przepisami obowiązującej w dacie jej wydania ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 ze zm.).
Zgodnie z art.7 tej ustawy pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu: ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych i wielodzietnych, braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze, trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej.
Na podstawie natomiast art. 8 ust. 1 cytowanej ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art.40,41,78 i 91, przysługuje:
- osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł., zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",
- osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł. zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie ",
- rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny"
przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art.7pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Na podstawie wywiadu środowiskowego z [...]r., przeprowadzonego przez organ pomocy społecznej ustalono, że G. B. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, dochód jej wynosi [...]zł. i składają się na niego; zasiłek okresowy w wys. [...]zł. i dodatek mieszkaniowy w wysokości [...]zł. Strona jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Strona spełnia zatem kryteria przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego.
Jednakże podkreślić należało, że zasiłek celowy ma charakter uznaniowy, co wynika z treści art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Świadczenie w formie zasiłku celowego nie jest świadczeniem posiadającym charakter publicznego prawa podmiotowego i przyznawane jest stosownie do posiadanych możliwości i zgodnie z celami pomocy społecznej.
Według art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Przepisy ustawy o pomocy społecznej - jak podkreśla się w orzecznictwie - nie określają wysokości zasiłku celowego i nie podają kryteriów ustalania tej wysokości. Oznacza to, że organy orzekające w sprawach zasiłków celowych nie są związane przepisami prawa co do wysokości przyznawanego zasiłku celowego. W tej sytuacji wyznacznikami ustalania tej wysokości są – z jednej strony - sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej – możliwości finansowe organów pomocy społecznej (wyrok NSA z 12 stycznia 1994 r. ONSA 1995/1/33).
Odnosząc się do zarzutów skarżącej, wskazać należało, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił ustalony stan faktyczny; poddał ocenie wszystkie okoliczności sprawy - co zostało poddane szczegółowej analizie w przedstawionych wyżej rozważaniach Sądu.
Organ administracji nie naruszył przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie – tj. wyżej cytowanych przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte w wyniku wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, właściwej oceny dowodów i prawidłowych rozważań prawnych.
Decyzja organu administracji podjęta została w ramach uznania administracyjnego i Sąd nie stwierdził naruszenia granic tego uznania.
Z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie.
Wobec powyższego uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie – w konsekwencji – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI