IV SA/Gl 966/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-01-05
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznakontynuowanie naukiuchybienie terminuprzywrócenie terminupostępowanie administracyjneSKOWSAkryterium dochodowe

WSA w Gliwicach uchylił postanowienie SKO o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, uznając, że organ powinien zbadać wolę strony co do wniosku o przywrócenie terminu.

Sprawa dotyczyła skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odmowie przyznania pomocy na kontynuowanie nauki. Sąd uznał, że organ II instancji nieprawidłowo odczytał wolę strony zawartą w odwołaniu, która mogła zawierać wniosek o przywrócenie terminu. WSA uchylił postanowienie SKO, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem zasad postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmawiającej przyznania pomocy na kontynuowanie nauki. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. K. K. złożył odwołanie, w którym wskazał przyczyny uchybienia terminu (konieczność poszukiwania zakwaterowania w innym mieście) i prosił o uwzględnienie odwołania. SKO stwierdziło uchybienie terminu, uznając, że K. K. nie zawarł w odwołaniu prośby o przywrócenie terminu wraz z uprawdopodobnieniem braku winy. WSA uchylił postanowienie SKO, stwierdzając, że organ II instancji nieprawidłowo odczytał wolę strony. Sąd podkreślił zasadę odformalizowania postępowania administracyjnego i obowiązek organu wyjaśnienia rzeczywistej woli strony. Nakazał organowi ponowne zbadanie, czy odwołanie zawierało wniosek o przywrócenie terminu i czy uchybienie nastąpiło bez winy strony, zgodnie z przepisami k.p.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, oświadczenie strony może być uznane za wniosek o przywrócenie terminu, jeśli zawiera opis przyczyn uchybienia i wyraża wolę rozpoznania sprawy merytorycznie, a organ ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ II instancji nieprawidłowo odczytał wolę strony. Zgodnie z zasadą odformalizowania postępowania administracyjnego, żądanie strony należy oceniać na podstawie treści pisma, a w razie wątpliwości organ ma obowiązek wyjaśnić wolę strony, zamiast od razu stwierdzać uchybienie terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 58 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s. art. 88 § 1 pkt 2

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 8 § 1 pkt 2

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 89 § 5 pkt 2

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 106 § 4 i ust. 6

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 109

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 159

Ustawa o pomocy społecznej

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie udzielania pomocy na usamodzielnienie, kontynuowanie nauki oraz zagospodarowanie dla pełnoletnich osób z rodzin zastępczych oraz osób opuszczających niektóre typy placówek opiekuńczo-wychowawczych i domów pomocy społecznej, zakładów poprawczych, schronisk dla nieletnich oraz specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych

k.p.a. art. 123

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 129 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 59

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odwołanie zawierało oświadczenie o przyczynach uchybienia terminu i prośbę o uwzględnienie, co powinno być potraktowane jako wniosek o przywrócenie terminu. Organ II instancji powinien był zbadać rzeczywistą wolę strony i przesłanki przywrócenia terminu, zgodnie z zasadą odformalizowania postępowania.

Godne uwagi sformułowania

nie można wykluczyć, iż oprócz wskazania expressis verbis przyczyn uchybienia terminu zawarty jest w nich zarazem wniosek o jego przywrócenie. Zasadą postępowania administracyjnego jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. Żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma przez nią wniesionego a nie na podstawie jego tytułu, a w razie jakichkolwiek wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Zaskarżonemu postanowieniu należy zatem przypisać wadę przedwczesności, bowiem orzeczenie o uchybieniu terminu nie może zapaść przed rozpoznaniem wniosku o jego przywrócenie.

Skład orzekający

Szczepan Prax

przewodniczący

Teresa Kurcyusz-Furmanik

sprawozdawca

Zofia Borowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących przywrócenia terminu, zasada odformalizowania postępowania administracyjnego i obowiązek organu wyjaśniania woli strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu w postępowaniu administracyjnym i sposobu jego oceny przez organ.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną w postępowaniu administracyjnym dotyczącą interpretacji woli strony i odformalizowania postępowania, co jest istotne dla praktyków.

Czy Twoje odwołanie może zostać odrzucone przez formalizm? Sąd wyjaśnia, jak interpretować wolę strony.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Gl 966/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-01-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Szczepan Prax /przewodniczący/
Teresa Kurcyusz-Furmanik /sprawozdawca/
Zofia Borowicz
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie NSA Zofia Borowicz, WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Protokolant referent Agnieszka Janecka, po rozpoznaniu w dniu 05 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pomocy na kontynuowanie nauki uchyla zaskarżone postanowienie
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej do spraw Pomocy Środowiskowej i Usług w oparciu o art. 88 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 5 pkt 2, art. 106 ust. 4 i ust. 6, art. 109 i art. 159 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593), rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 października 2001 r. w sprawie udzielania pomocy na usamodzielnienie, kontynuowanie nauki oraz zagospodarowanie dla pełnoletnich osób z rodzin zastępczych oraz osób opuszczających niektóre typy placówek opiekuńczo-wychowawczych i domów pomocy społecznej, zakłady poprawcze, schroniska dla nieletnich oraz specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze (Dz. U. Nr 120, poz. 1293) odmówiono K. K. przyznania pomocy na kontynuowanie nauki od miesiąca [...]r.
Przyczynę takiego rozstrzygnięcia, jak wynikało z uzasadnienia wskazanej decyzji stanowiło przekroczenie 200 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie wnioskodawcy, co zgodnie z treścią art. 89 ust. 5 pkt 2 wskazanej jako podstawa prawna ustawy o pomocy społecznej uniemożliwiało spełnienie żądania strony.
Znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru przesyłki pocztowej świadczyło, iż decyzja powyższa wraz z pouczeniem o przysługującym mu środku odwoławczym i terminie do jej wniesienia doręczona została K. K. w dniu [...r., odwołanie K. K. od tej decyzji zostało natomiast osobiście przez niego złożone do biura podawczego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. w dniu [...] r.
W odwołaniu tym podniesione zostało, iż w związku z kontynuacją nauki na Uniwersytecie [...] w K. odwołujący zamieszkiwać będzie samodzielnie, dochód jego stanowić będzie renta rodzinna w wysokości [...] zł po zmarłej matce.
Ponad merytoryczne argumenty odwołujący zawarł w swoim odwołaniu oświadczenie, iż nie zdążył go złożyć w terminie, gdyż przebywał w K. w związku z koniecznością poszukiwania miejsca w akademiku lub na stancji, dlatego zwraca się z prośbą o wzięcie pod uwagę swego odwołania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w dniu [...] r. postanowieniem Nr [...] na podstawie art. 123, 129 § 2 i art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania K. K. wskazując, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia decyzji administracyjnej, a zatem wobec doręczenia jej stronie w dniu [...] r. ostatni dzień do wniesienia środka odwoławczego przez K. K. upłynął w dniu [...] r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nadto, iż K. K. w swoim odwołaniu nie zawarł prośby o przywrócenie terminu wraz z uprawdopodobnieniem, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy.
Na powyższe rozstrzygnięcie K. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W skardze tej wskazał, iż zawarł w odwołaniu oświadczenie o przyczynach uchybienia terminu i nie przypuszczał, iż musi sformułować wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w sposób dosłowny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powołując się na treść art. 58 ust. 1 i 2 k.p.a. podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak nakazuje art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem zarówno materialnym jak i procesowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn dostrzeżonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach jego działania nakreślonego treścią wskazanego art. 134 § 1 p.p.s.a.
Jak wynika bezspornie z przedstawionych Sądowi akt sprawy, K. K. odebrał wydaną przez organ I instancji decyzję w dniu [...] r., a jego odwołanie złożone zostało w dniu [...] r. Jest zatem również bezsporne, iż nastąpiło to z uchybieniem wymaganego przez ustawodawcę terminu. Termin ten, jako proceduralny podlega przywróceniu, o czym stanowi art. 58 § 1 k.p.a.
Warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie się łącznie trzech przesłanek, a mianowicie wniesienia przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela w tym miejscu poglądu zaprezentowanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonym postanowieniu odnośnie braku wystąpienia przez skarżącego w jego odwołaniu o przywrócenie mu uchybionego terminu. Zdaniem bowiem Sądu istnieją poważne wątpliwości, czy organ administracji II instancji w sposób prawidłowy odczytał wolę strony przedstawioną w treści jej odwołania.
Analizując treść tego odwołania, a w szczególności fragmenty, w których opisuje skarżący przyczyny uniemożliwiające mu złożenie środka zaskarżenia w ustawowym terminie, nie można wykluczyć, iż oprócz wskazania expressis verbis przyczyn uchybienia terminu zawarty jest w nich zarazem wniosek o jego przywrócenie.
Zasadą postępowania administracyjnego jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. Żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma przez nią wniesionego a nie na podstawie jego tytułu, a w razie jakichkolwiek wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Takie obowiązki wynikają dla organów administracji jednoznacznie na mocy art. 7, 8 i 9 k.p.a.
Organ zatem w powtórnym postępowaniu jest zobligowany do zbadania jaka była rzeczywista wola skarżącego odnośnie wskazania przez niego w odwołaniu przyczyn uchybienia terminu do jego wniesienia.
W przypadku ustalenia, iż skarżący chciał w przedstawiony w odwołaniu sposób wyrazić wolę złożenia wniosku o przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania, organ zbada wskazane przez skarżącego przesłanki mające na celu uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy i rozpozna wniosek zgodnie z treścią art. 59 k.p.a. we właściwym trybie. Jak stanowi bowiem art. 59 k.p.a. organ administracji w przypadku odmowy przywrócenia terminu rozstrzyga postanowieniem, na które służy stronie zażalenie.
Zaskarżonemu postanowieniu należy zatem przypisać wadę przedwczesności, bowiem orzeczenie o uchybieniu terminu nie może zapaść przed rozpoznaniem wniosku o jego przywrócenie.
W ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien zbadać wskazane przez skarżącego okoliczności mające na celu uprawdopodobnienie przyczyn uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego, mając na uwadze, iż uprawdopodobnienie wynikające z art. 58 § 1 kpa polega na wskazaniu okoliczności wystarczających do powzięcia przekonania o prawdopodobieństwie braku winy po stronie zainteresowanego w uchybieniu terminu – por. Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz – J. Borkowski i inni, Warszawa 1985 r., s. 141.
Okoliczności powyższe organ ma obowiązek badać zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, a zatem dążyć do ich wszechstronnego wyjaśnienia, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych ku temu środków dowodowych.
W tym celu organ powinien wezwać skarżącego wyznaczając mu termin do przedstawienia stosownych dowodów i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydać postanowienie rozstrzygające w kwestii uchybionego terminu.
Wobec stwierdzonych naruszeń prawa procesowego, które mogły w sposób istotny wpłynąć na treść zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI