IV SA/Gl 959/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-03-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezrobotnyzasiłek dla bezrobotnychświadczenie przedemerytalneprawo pracypostępowanie administracyjneurząd pracywłaściwość organów

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów zatrudnienia dotyczące statusu bezrobotnego i zasiłku, ponieważ skarżący domagał się świadczenia przedemerytalnego, a organy błędnie wszczęły postępowanie w innej sprawie.

Skarżący zarejestrował się w urzędzie pracy, wskazując w karcie rejestracyjnej, że ubiega się o świadczenie przedemerytalne, a nie o status bezrobotnego czy zasiłek. Organy zatrudnienia mimo to wydały decyzje przyznające status bezrobotnego i zasiłek. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił te decyzje, uznając, że organy błędnie wszczęły postępowanie w sprawie, o którą skarżący się nie ubiegał, naruszając tym samym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skarżącego W. S., który zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w B., wypełniając kartę rejestracyjną w sposób wskazujący na ubieganie się o świadczenie przedemerytalne. W karcie tej skreślono słowa "bezrobotnego" i "zasiłku", pozostawiając "Karta rejestracyjna osoby uprawnionej do świadczenia przedemerytalnego". Mimo to, Starosta Powiatu wydał decyzję o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną i przyznaniu mu prawa do zasiłku. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący w skardze do WSA podtrzymał swoje stanowisko, że nie występował o status bezrobotnego ani zasiłek, lecz o świadczenie przedemerytalne, a organy wprowadziły go w błąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, ponieważ wszczęły postępowanie i wydały decyzje w sprawie, o którą skarżący się nie ubiegał. Sąd podkreślił, że organy miały obowiązek wyjaśnić wątpliwości co do zakresu żądania strony, a nie podejmować postępowanie w innej materii. Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji publicznej nie może wszcząć postępowania i wydać decyzji w sprawie, o którą strona się nie ubiegała. Jeśli organ ma wątpliwości co do zakresu żądania strony, powinien wezwać ją do usunięcia niejasności, a nie podejmować postępowanie w innej materii.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy zatrudnienia naruszyły przepisy KPA, ponieważ skarżący jednoznacznie wskazał w karcie rejestracyjnej oraz w odwołaniu, że domaga się świadczenia przedemerytalnego, a nie statusu bezrobotnego czy zasiłku. Organy nie miały prawa podejmować postępowania i wydawać decyzji w sprawie, o którą skarżący nie występował.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "c"

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.z.i.i.r.p. art. 9 § 1 pkt 14 lit. "a" i "b"

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.i.r.p. art. 73 § ust. 5 w związku z art. 71 ust. 1 i 2

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.i.i.r.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.i.r.p. art. 71 § ust. 1

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.i.r.p. art. 73 § ust. 5

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

k.p.a. art. 132

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 63 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 39

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie występował o status bezrobotnego ani zasiłek, lecz o świadczenie przedemerytalne, co wynikało z karty rejestracyjnej. Organy administracji błędnie wszczęły postępowanie w sprawie, o którą skarżący się nie ubiegał, naruszając przepisy KPA.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 39 KPA dotyczący wadliwego doręczenia decyzji nie miał wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżący skorzystał ze środka zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

skarżący utrzymuje, że nie jest zainteresowany zarówno statusem bezrobotnego jak również zasiłkiem dla bezrobotnych lecz domaga się przyznania świadczenia przedemerytalnego skarżący w sposób jednoznaczny wyznaczył zakres swojego żądania skierowanego do organu zatrudnienia organy administracji rozstrzygnęły o czymś, o co skarżący nie występował, natomiast nie podjęły decyzji w zakresie świadczenia przedemerytalnego, o którego przyznanie od samego początku się ubiegał

Skład orzekający

Szczepan Prax

przewodniczący

Stanisław Nitecki

sprawozdawca

Barbara Rymaszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących wszczynania postępowania administracyjnego i zakresu żądania strony, a także znaczenia jednoznacznego wskazania celu rejestracji w urzędzie pracy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rejestracji w urzędzie pracy i rozbieżności między intencją strony a działaniami organu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie swojego żądania w postępowaniu administracyjnym i jak organy powinny reagować na niejednoznaczności, aby uniknąć błędów proceduralnych.

Urzędnicy pomylili świadczenie przedemerytalne z zasiłkiem dla bezrobotnych – sąd wyjaśnia, jak nie dać się wprowadzić w błąd.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Gl 959/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Rymaszewska
Stanisław Nitecki /sprawozdawca/
Szczepan Prax /przewodniczący/
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędzia WSA (del.) Barbara Rymaszewska Protokolant st. ref. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2006 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty B. z [...] r. nr [...]
Uzasadnienie
Starosta Powiatu w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "a" i "b", art. 73 ust. 5 w związku z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. Nr 99, poz. 1001/ w trybie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o uznaniu W. S. z dniem [...] 2004 r. za osobę bezrobotną i o przyznaniu mu prawa do zasiłku od [...] 2004 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu tej decyzji organ administracji wskazał, że skarżący w dniu [...] 2003 r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. nabywając uprawnienie do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] 2003 r. W dniu [...] 2003 r. skarżący podjął zatrudnienie, a w dniu [...] 2004 r. ponownie zarejestrował się jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w B.. W tej sytuacji organ pierwszej instancji uznał, że skarżący posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego na okres pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku, a prawo do zasiłku przysługuje od następnego dnia po dniu ponownego zarejestrowania się.
Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody [...] wniósł skarżący, który podał, że nie ubiegał się o status bezrobotnego oraz o prawo do zasiłku dla bezrobotnych lecz wnioskował o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Nadto podniósł, że pracownicy organów zatrudnienia wprowadzili go w błąd co do możliwości ubiegania się o świadczenie przedemerytalne. Dodatkowo zarzucił organowi pierwszej instancji wadliwe doręczenie decyzji, ponieważ odbyło się ono listem zwykłym a nie za dowodem doręczenia.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 2 ust. 1, art. 71 ust. 1 i art. 73 ust. 5 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. Nr 99, poz. 1001/ utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz podzielił stanowisko organu pierwszej instancji o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną z dniem [...] 2004 r. i o przyznaniu mu z dniem [...] 2004 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Odnosząc się do treści odwołania Wojewoda [...] stwierdził, że skarżący nie składał wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, a od [...] 2004 r. świadczenia te przyznawane są przez organ rentowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania uprawnionej osoby.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zarzucił powyższej decyzji Wojewody [...] naruszenie przepisów prawa materialnego jak i procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy. Po przedstawieniu przebiegu dotychczasowego postępowania, skarżący uznał, że z decyzją Wojewody [...] nie można się zgodzić dlatego, iż nie występował o przyznanie statusu bezrobotnego oraz zasiłku dla bezrobotnych lecz rejestrował się w celu otrzymania świadczenia przedemerytalnego, czego potwierdzeniem jest wypełniona karta rejestracyjna bezrobotnego. Zaznaczył także, że składał wniosek o przyznanie świadczenia jednakże fakt ten został całkowicie pominięty. Podtrzymał także zarzut co do wadliwego sposobu doręczenia mu decyzji organu pierwszej instancji. Dodatkowo wskazał na naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 9, art. 39, art. 77 § 1, art. 80 czy art. 104 i art. 107 § 3.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o postanowienie art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 e zm./ sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z brzmieniem art. 61 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie administracyjne wszczyna się na wniosek strony lub z urzędu. Organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ ten obowiązany jest uzyskać zgodę strony w toku postępowania, a w razie nie uzyskania zgody – umorzyć postępowanie. Według art. 63 § 2 wyżej wymienionego Kodeksu podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.
W rozpatrywanej sprawie kluczowym zagadnieniem jest ustalenie zakresu żądania strony skierowanego pod adresem organów administracji, ponieważ organy zatrudnienia prowadziły postępowanie w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego oraz zasiłku dla bezrobotnych, natomiast skarżący utrzymuje, że nie jest zainteresowany zarówno statusem bezrobotnego jak również zasiłkiem dla bezrobotnych lecz domaga się przyznania świadczenia przedemerytalnego. Organy administracji wskazany w decyzji zakres prowadzonego postępowania uzasadniają tym, że skarżący nie zgłosił żądania o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, a z faktu rejestracji wynika domniemanie ubiegania się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej i przyznania zasiłku dla bezrobotnych, tym bardziej, że w przypadku skarżącego, przed ostatnim okresem zatrudnienia pobierał zasiłek dla bezrobotnych i nie wyczerpał okresu jego pobierania. Z zasady działania organów zatrudnienia były prawidłowe, jednakże nie uwzględniły one następujących okoliczności. Otóż skarżący rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. wypełnił kartę rejestracyjną i w sposób jednoznaczny wskazał w niej, że stara się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. W karcie tej skreślone zostały słowa "bezrobotnego" oraz "zasiłku", natomiast pozostawione zostało "Karta rejestracyjna osoby uprawnionej do świadczenia przedemerytalnego". Z powyższego wynika, że skarżący w sposób jednoznaczny wyznaczył zakres swojego żądania skierowanego do organu zatrudnienia. Nadto wola skarżącego znalazła odzwierciedlenie w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, w którym to skarżący wyraźnie zaznaczył, że jego nie interesuje zasiłek dla bezrobotnych lecz domaga się przyznania świadczenia przedemerytalnego, jednakże organ pierwszej instancji nie skorzystał z możliwości wynikającej z treści art. 132 Kodeksu postępowania administracyjnego, a organ odwoławczy jedynie w końcowej części uzasadnienia wskazał, że problematyka świadczeń przedemerytalnych należy już do właściwości właściwych organów rentowych. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu organ ten stwierdził, że w aktach sprawy brak jest wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Przedstawione powyżej zachowanie obu organów podejmujących rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, pozwala stwierdzić, że obie decyzje wydane zostały z naruszeniem przywołanych powyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Otóż jeżeli organ pierwszej instancji miał wątpliwość co do zakresu żądania strony do niego skierowanego, to zobligowany był do wezwania skarżącego celem usunięcia wszelkich niejasności w tym zakresie, natomiast nie miał prawa podejmować postępowania i wydawać decyzji przyznającej status bezrobotnego i zasiłek dla bezrobotnego, o które skarżący nie występował. Nadto po wpłynięciu do niego odwołania miał prawną możliwość skorygowania swojego rozstrzygnięcia. Natomiast organ odwoławczy rozpatrując odwołanie nie zwrócił uwagi na kartę rejestracyjną bezrobotnego znajdującą się w aktach sprawy, z której wynika cel rejestracji skarżącego. Brak w tychże aktach żądania sformułowanego na odrębnym dokumencie nie może być utożsamiane z brakiem uzewnętrznienia zakresu żądania skarżącego skierowanego pod adresem organów zatrudnienia. W konsekwencji należy uznać, że organy administracji rozstrzygnęły o czymś, o co skarżący nie występował, natomiast nie podjęły decyzji w zakresie świadczenia przedemerytalnego, o którego przyznanie od samego początku się ubiegał. Zatem wyczerpane zostały przesłanki uwzględnienia skargi określone art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący w swojej skardze zarzucił organom administracji naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia postanowień art. 39 tego Kodeksu. Co prawda we wskazanym przepisie stanowi się, że organ administracji doręcza pisma za pokwitowaniem. Organ pierwszej instancji doręczył skarżącemu swoją decyzję z naruszeniem wskazanego przepisu, ponieważ nie uczynił tego za pokwitowaniem lecz przesłał zwykłym listem. Z uwagi na fakt, że skarżący w terminie skorzystał z przysługującego mu środka zaskarżenia nie poniósł żadnych negatywnych konsekwencji wskazanego uchybienia, na co zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy. Zatem powyższe uchybienie organu pierwszej instancji nie miało wpływu na wynik sprawy, a tym samym nie mogło stanowić przesłanki uwzględnienia wniesionej skargi.
Skutkiem niniejszego wyroku jest powrót sprawy do organu pierwszej instancji, który winien przeprowadzić je zgodnie z żądaniem sformułowanym przez skarżącego, ponieważ to skarżący wyznacza zakres prowadzonego postępowania uruchamianego na jego żądanie. W ramach tego postępowania organ ten winien wyjaśnić wszystkie przesłanki związane z ubieganiem się przez skarżącego o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, a następnie podjąć stosowne rozstrzygnięcie.
Z uwagi na fakt, że mocą uchylonej decyzji organ administracji przyznał skarżącemu status bezrobotnego oraz zasiłek dla bezrobotnych Sąd stosownie do postanowień art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ nie orzekał, o wykonalności zaskarżonej decyzji.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" cytowanej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu w B..

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI