IV SA/Gl 333/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2007-03-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenia rodzinnezwrot nienależnych świadczeńpostępowanie administracyjneuzasadnienie decyzjiwada proceduralnauchylenie decyzjiSKOWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące sposobu spłaty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych z powodu wadliwego uzasadnienia i przedwczesnego wydania decyzji.

Sprawa dotyczyła ustalenia sposobu spłaty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych przez A. S. Organy administracji wydały decyzje nakazujące zwrot świadczeń wraz z odsetkami. Skarżąca podniosła zarzut, że decyzje zostały wydane przedwcześnie, zanim zakończono postępowanie w sprawie umorzenia świadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając obie decyzje z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności wadliwie sporządzonych uzasadnień i braku odniesienia się do zarzutu przedwczesności postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. ustalającą sposób spłaty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Organy administracji ustaliły zwrot świadczeń w wysokości [...] zł wraz z odsetkami. Skarżąca zarzuciła, że decyzje zostały wydane przedwcześnie, ponieważ nie zakończono postępowania dotyczącego jej wniosku o umorzenie tych świadczeń. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. W uzasadnieniu wskazano na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 i 107 § 1 i 3, dotyczące obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz prawidłowego sporządzenia uzasadnienia decyzji. Sąd stwierdził, że uzasadnienie organu pierwszej instancji było wadliwe, a uzasadnienie organu odwoławczego, choć rozbudowane, nie zawierało merytorycznych rozważań i nie odniosło się do zarzutu przedwczesności postępowania. Dodatkowo, Sąd powołał się na własny wyrok z tej samej daty (IV SA/Gl 332/06), którym uchylono decyzję o odmowie umorzenia świadczenia, co potwierdzało zasadność zarzutów skarżącej. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i określił, że nie mogą być one wykonywane.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wydanie takiej decyzji przed zakończeniem postępowania w sprawie umorzenia świadczeń stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu skarżącej o przedwczesności wydania decyzji, co było istotne, zwłaszcza w kontekście toczącego się postępowania o umorzenie świadczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "c"

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.ś.r. art. 30 § 1, 7, 8 i 9

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzje zostały wydane przedwcześnie, przed zakończeniem postępowania w sprawie umorzenia świadczeń. Organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 i 107 K.p.a. Uzasadnienie decyzji organów administracji było wadliwe i nie spełniało wymogów prawnych.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy nie udzielił jej odpowiedzi na zarzut przedstawiony w odwołaniu, a mianowicie to, że decyzja ta została wydana przedwcześnie, nim nie zostało zakończone postępowanie dotyczące umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. Uchybienie wskazanym przepisom wyczerpuje przesłankę uwzględnienia skargi do sądu administracyjnego przewidzianą treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyli inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Tadeusz Michalik

przewodniczący

Stanisław Nitecki

sprawozdawca

Edyta Żarkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania, w szczególności wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji administracyjnej oraz przedwczesność postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów o świadczeniach rodzinnych oraz K.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe błędy proceduralne popełniane przez organy administracji, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Wadliwe uzasadnienie i przedwczesne decyzje: WSA uchyla orzeczenia w sprawie świadczeń rodzinnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Gl 333/06 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2007-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Edyta Żarkiewicz
Stanisław Nitecki /sprawozdawca/
Tadeusz Michalik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2007r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ustalenia sposobu spłaty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z [...]r. Nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Uzasadnienie
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 30 ust. 1, 7, 8 i 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 22 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego ustalił A. S. sposób spłaty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ustalonych ostateczną decyzją z dnia [...]r. Nr [...] w wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że osoba która pobrała nienależne świadczenie jest obowiązana do jego zwrotu, a w przypadku nie uczynienia tego uruchomione zostanie postępowanie egzekucyjne.
Odwołanie od tej decyzji wniosła A. S., która wyraziła swoje niezadowolenie z niej i wystąpiła o jej uchylenie. W odwołaniu tym podniosła, że decyzja o odmowie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego nie jest decyzją ostateczną.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ ten wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, jak również przytoczył przepisy mające zastosowanie w sprawie.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła A. S., która wyraziła swoje z niej niezadowolenie. W motywach skargi podniosła, że organ odwoławczy nie udzielił jej odpowiedzi na zarzut przedstawiony w odwołaniu, a mianowicie to, że decyzja ta została wydana przedwcześnie, nim nie zostało zakończone postępowanie dotyczące umorzenia nienależnie pobranego świadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej jaką zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do postanowień art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji w toku postępowania winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, a po myśli art. 77 tegoż Kodeksu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Po myśli art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego prawidłowo wydana decyzja administracyjna winna zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne. Stosownie do treści art. 107 § 3 tego Kodeksu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uchybienie wskazanym przepisom wyczerpuje przesłankę uwzględnienia skargi do sądu administracyjnego przewidzianą treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyli inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie Sąd zetknął się z sytuacją, w której organy administracji dopuściły się naruszenia wskazanych przepisów prawa. W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że organ pierwszej instancji w praktyce nie zamieścił uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, ponieważ takiego wymogu nie spełnia ta część decyzji, która została w ten sposób określona. Z kolei organ odwoławczy w swojej decyzji zamieścił rozbudowane uzasadnienie, jednakże w praktyce jest to tylko pozorne uzasadnienie. Otóż w uzasadnieniu tym organ odwoławczy przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania, tj. działania, jakie podjął organ pierwszej instancji i czynności, które wykonała strona oraz przytoczył treść wykorzystanych w sprawie przepisów prawa. Uzasadnienie tej decyzji nie zawiera natomiast żadnych rozważań na temat podjęcia takiego a nie innego rozstrzygnięcia, jak również nie zawiera wyjaśnienia przyczyn z powodu, których nakazał skarżącej zwrócić całość nienależnie pobranego dodatku do świadczenia rodzinnego w formie jednorazowej wpłaty, a nie w inny możliwy sposób. Podzielić należy stanowisko skarżącej zamieszczone w skardze, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu kierowanego pod adresem wskazanej decyzji, że została ona wydana przedwcześnie tj. przed zakończeniem postępowania dotyczącego jej żądania skierowanego do organu pierwszej instancji, w którym występowała ona o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia. Jest to tym bardziej istotny zarzut, że mocą wyroku tutejszego Sądu z dnia 20 marca 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 332/06 została uchylona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...]r. o odmowie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. W tej sytuacji prawnej i faktycznej musiała zostać uchylona zarówno zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji.
Konsekwencją niniejszego wyroku jest powrót sprawy na etap postępowania przed organem pierwszej instancji. Prowadzenie tego postępowania uzależnione będzie od rozstrzygnięcia podjętego w ramach innego postępowania prowadzonego przed tym organem, a mianowicie dotyczącego wniosku skarżącej o umorzenie nienależnie pobranego dodatku do zasiłku rodzinnego. Zatem na tym etapie nie są możliwe żadne wskazania o charakterze kierunkowym, Sąd może jedynie zwrócić uwagę organom administracji, aby przy podejmowaniu rozstrzygnięcia pamiętały o wymogach, jakie musi spełniać prawidłowo wydana decyzja administracyjna.
Sąd po myśli art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określił, że uchylona decyzja nie może być wykonywana.
Wobec powyższego stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI