IV SA/Gl 943/07

IV SA/Gl 943/07 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2008-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-09-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Elżbieta Naumowicz /sprawozdawca/
Tadeusz Michalik /przewodniczący/
Teresa Kurcyusz-Furmanik
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 57 par. 4, art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1951 nr 4 poz 28
art. 1
Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA (del.) Elżbieta Naumowicz (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi Z.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi, wniesionej przez Z. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Działu Świadczeń i Zaliczek Alimentacyjnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. Ś. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy świadczenia w postaci zasiłku okresowego. W uzasadnieniu wskazano, że w powyższej decyzji organ pierwszej instancji prawidłowo pouczył o przysługującym stronie środku odwoławczym w postaci odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, za pośrednictwem organu, który ją wydał. Dalej stwierdzono w oparciu o zwrotne potwierdzenie odbioru, że powyższa decyzja została doręczona w dniu [...] w związku z czym ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] natomiast odwołanie zostało złożone przez stronę osobiście w siedzibie organu pierwszej instancji w dniu [...] czyli z uchybieniem 14-dniowego terminu przewidzianego do jego wniesienia.
W skardze na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie, Z. N. zarzucił, że organ odwoławczy ograniczył się wyłącznie do arytmetycznego obliczenia terminu. Skarżący podniósł, że w innej jego sprawie Kolegium, stwierdzając również uchybienie terminu, przywołało dawno wydaną ustawę z [...] o dniach wolnych od pracy, w której wśród dni ustawowo wolnych od pracy nie wskazano soboty. Skarżący zauważył, że było to wadliwe uregulowanie i powołał się na genezę dni wolnych od pracy, wskazując, że początkowy system jednej wolnej soboty w miesiącu nie był zniesiony nawet w stanie wojennym, a zastąpiony został systemem jednej pracującej soboty w miesiącu, aż do pięciodniowego tygodnia pracy. Dalej skarżący wywiódł, że w istocie w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia, czy dzień jest "bardziej ustawowo" wolny od pracy, czy tylko wolny, nawet jeśli tego przyczyną byłoby święto branżowe, strajk itp. Rozstrzygające znaczenie ma natomiast, zdaniem skarżącego, okoliczność, że w ostatnim dniu terminu na złożenie odwołania nie mógł tego uczynić, a w wyniku zawężającej wykładni organu odwoławczego na wniesienie odwołania przysługiwało tylko 13 dni. Dodatkowo wskazał, że Kolegium dostrzega dwudniowe uchybienie terminu, pomijając zupełnie kilkunastodniowe przekroczenie terminu na wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i podtrzymując ją w całości, dodając, że sobota [...] nie była dniem wolnym od pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, wynika konsekwencja co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji, badając prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżony akt administracyjny może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa materialnego bądź procesowego w sposób określony w tym przepisie. Niestwierdzenie przez sąd takich okoliczności, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, skutkuje natomiast oddaleniem skargi na postawie art. 151 P.p.s.a.
Rozważania w tym zakresie poprzedzić należy stwierdzeniem, że zaskarżone postanowienie ma charakter formalnoprawny. Podstawą jego wydania był przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym od razu podkreślić przyjdzie, że dokonywanie określonych czynności procesowych w procedurze administracyjnej ograniczone jest zwykle ustawowym terminem, którego uchybienie wywołuje określone w przepisach skutki. Przepis art. 129 § 2 K.p.a. przewiduje, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Wniesienie odwołania po terminie oznacza, iż jest ono zwrócone przeciwko ostatecznej decyzji, jako że bezskuteczny upływ terminu do wniesienia odwołania wywołał już jej ostateczność, a jest to niedopuszczalne. Strony powinny być pouczane o terminach i sposobach wnoszenia środków zaskarżenia. Ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że organ pierwszej instancji w swoim orzeczeniu zawarł właściwe pouczenie o przysługującym prawie wniesienia odwołania oraz sposobie i terminie jego wniesienia.
W przepisach procedury administracyjnej, zawartych w K.p.a., ustawodawca uregulował sposób obliczania terminów, wobec czego niedopuszczalne jest stosowanie innych sposobów niż wskazane w tych przepisach, w szczególności w art. 57 § 4 K.p.a., zgodnie z którym w sytuacji, gdy koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni.
W tym miejscu stwierdzić należy, że na gruncie niniejszej sprawy okolicznością niekwestionowaną, choć wprawdzie niewyeksponowaną przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jest fakt, iż ostatni dzień czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji, doręczonej skarżącemu w dniu [...] upływał z dniem [...] przypadającym na sobotę. Skarżący natomiast złożył w siedzibie organu pierwszej instancji odwołanie, opatrzone datą [...] w tym samym dniu, czyli w poniedziałek.
Mając na uwadze treść skargi i argumenty podnoszone w odpowiedzi na skargę, należy uznać, iż rozstrzygnięcie sprawy i skargi sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w obecnym stanie prawnym sobotę można uznać za dzień ustawowo wolny od pracy, o jakim mowa w art. 57 § 4 K.p.a. Ocena w tym zakresie implikuje z kolei prawidłowość ustaleń organu odnośnie zachowania terminu do wniesienia odwołania i w konsekwencji przesądza o legalności zaskarżonego postanowienia.
Przechodząc do rozważań w tym zakresie podnieść trzeba, że pojęcie "dzień ustawowo wolny od pracy" nie zostało wyjaśnione przez ustawodawcę w przepisach procedury administracyjnej. W związku z tym należy dokonywać ustalenia jego znaczenia zgodnie z utrwaloną w orzecznictwie zasadą interpretacji, przyznającą pierwszeństwo wykładni językowej i subsydiarności wykładni systemowej oraz funkcjonalnej, co sprowadza się do przyjęcia, że jeżeli językowe znaczenie tekstu jest jasne, wówczas - zgodnie z zasadą clara non sunt interpretanda - nie ma potrzeby sięgania po inne, pozajęzykowe metody wykładni. W takim wypadku wykładnia pozajęzykowa (systemowa czy funkcjonalna) może jedynie dodatkowo potwierdzać, a więc wzmacniać wyniki wykładni językowej. Zwrócić należy również uwagę, że dokonując interpretacji tekstu prawnego, kierować należy się również tym, że ustawodawca był racjonalny, używając takich a nie innych słów (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 1998r., sygn. akt FPS 9/97, opubl. ONSA 1998 nr 4, poz. 110, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1916/04, System Informacji Prawnej LEX nr 168094, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2000 r. sygn. akt K 25/99, opubl. OTK 2000, nr 5, poz. 141).
Odkodowanie zakresu znaczeniowego pojęcia "dzień ustawowo wolny od pracy" w drodze wykładni językowej sprowadza się do odszukania w obowiązującym systemie prawnym przepisu ustawy (aktu zrównanego z ustawą), który określa jako dzień "wolny od pracy" konkretny dzień, sprecyzowany datą albo inną indywidualizujacą go cechą. Takim aktem prawnym jest z całą pewnością wskazywana przez skarżącego ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. Nr 4, poz. 28 ze zm.), która – aczkolwiek uchwalona w bardzo odległym czasie – nadal funkcjonuje w obowiązującym porządku prawnym. Wskazuje ona jako wolne od pracy następujące dni: 1 stycznia, pierwszy i drugi dzień Wielkiej Nocy, 1 i 3 maja, pierwszy dzień Zielonych Świątek, Boże Ciało, 15 sierpnia, 1 i 11 listopada, 25 i 26 grudnia oraz niedziele. Drugim aktem prawnym mającym walor ustawowy jest Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzeczpospolitą Polską, podpisany w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 51, poz. 318), stanowiący w art. 9, że wolne od pracy są niedziele i następujące dni świąteczne: 1 stycznia - uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi (dzień Nowego Roku), drugi dzień Wielkanocy, dzień Bożego Ciała, 15 sierpnia - uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, 1 listopada - dzień Wszystkich Świętych, 25 grudnia - pierwszy dzień Bożego Narodzenia, 26 grudnia - drugi dzień Bożego Narodzenia. Tak ustalony katalog jest zbieżny z katalogiem ustalonym w powołanej wyżej ustawie o dniach wolnych od pracy, przy czym ustawa wymienia wprawdzie pierwszy dzień Wielkiej Nocy oraz pierwszy dzień Zielonych Świątek, które nie zostały wskazane w Konkordacie, jednak są to święta przypadające zawsze na niedzielę. Żaden z powołanych aktów prawnych nie wymienia natomiast soboty jako dnia wolnego od pracy.
Odnośnie wskazywanych przez skarżącego tzw. "wolnych sobót" należy zauważyć, że do dnia 31 grudnia 2003 r. obowiązywał przepis art. 138 § 1 ustawy z dnia [...] Kodeks pracy, który stanowił, że dniami wolnymi od pracy są niedziele i święta określone odrębnymi przepisami. Od 1 stycznia 2004 r. ustawą z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 213, poz. 2081) wprowadzono natomiast art. 1519 K.p., stanowiący w § 1, że dniami wolnymi od pracy są niedziele i święta określone w przepisach o dniach wolnych od pracy.
Natomiast dodatkowe dni wolne od pracy wprowadzane były, począwszy od roku 1972, uchwałami Rady Ministrów, wydawanymi na podstawie dekretu z dnia 20 lipca 1972 r. o dodatkowych dniach wolnych od pracy (Dz. U. Nr 29, poz. 203), a następnie corocznie na podstawie dekretu z dnia 14 lipca 1973 o dodatkowych dniach wolnych od pracy (Dz. U. Nr 29, poz. 160), przy czym od roku 1974 uchwały te określały również terminy dodatkowych dniach wolnych od pracy, przypadające w zasadzie w soboty (por. uchwała Nr 41 Rady Ministrów z dnia 6 lutego 1974 r. w sprawie zasad i terminów wprowadzania dodatkowych dni wolnych od pracy w latach 1974 i 1975 - Mon. Pol. Z 1975 r. Nr 1, poz. 2), których liczba w roku 1974 wynosiła 6, a od 1975 r. - 12. Poczynając od roku 1976 podstawą wprowadzania dodatkowych dni wolnych od pracy była z kolei delegacja ustawowa dla Rady Ministrów, wynikająca z art. 150 K.p., który obowiązywał do 31 grudnia 1996 r. i stanowił, że Rada Ministrów określa warunki wprowadzania dodatkowych dni wolnych od pracy, szczegółowe normy czasu pracy na dobę i na tydzień oraz okresy rozliczeniowe tygodniowej normy czasu pracy. Od roku 1979 liczba dodatkowych dni wolnych od pracy przypadających w soboty rosła i wynosiła 12 na ogólną liczbę 14 dni dodatkowo wolnych od pracy (uchwała Nr 189 Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1978 r. w sprawie zasad i terminów wprowadzania dodatkowych dni wolnych od pracy w 1979 r. - Mon. Pol. Nr 39, poz. 152), natomiast w roku 1980 – 15 na ogólną liczbę 16 dodatkowych dni wolnych od pracy. Od roku 1981 wprowadzono zasadę ustalania dodatkowych dni wolnych od pracy, która przy czterotygodniowym rozliczeniu obejmowała trzy tygodnie pracy pięciodniowej w wymiarze 40 godzin tygodniowo oraz jeden tydzień pracy sześciodniowej w wymiarze 48 godzin; przy tym rozkładzie czasu pracy liczba dodatkowych dni wolnych od pracy wynosiła 38 (§ 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lutego 1981 r., w sprawie czasu pracy i zasad wprowadzania w uspołecznionych zakładach pracy dodatkowych dni wolnych od pracy w 1981 r. – Dz. U. Nr 3, poz. 15), co oznaczało przyjęcie trzech wolnych sobót w miesiącu. Od 1 stycznia 1989 r. ustawą z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 24, poz. 110) wprowadzono przepis art. 1041 K.p., stanowiący w § 1 pkt 3, że terminy dodatkowych dni wolnych od pracy określa regulamin pracy, a jednocześnie przepis art. 129, stanowiący, że czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 42 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym i art. 1291 § 1 określający, że przy wprowadzaniu rozkładów czasu pracy, o którym mowa w art. 129, uwzględnia się 39 dodatkowych dni wolnych od pracy w roku kalendarzowym. Z kolei ustawą z dnia 1 marca 2001 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy (Dz. U. Nr 28, poz. 301) wprowadzono w art. 129 § 1 K.p., począwszy od 1 maja 2001 r., pojęcie pięciodniowego tygodnia pracy, przy czym na zasadzie art. 1297 K.p. sposób ustalenia rozkładów czasu pracy, o którym mowa w tym przepisie, powierzono pracodawcy do określenia w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy. Pojęcie to zastąpiło wcześniej występujące pojęcie dodatkowych dni wolnych od pracy. Konstrukcja pięciodniowego tygodnia pracy nie mówi, w jakich dniach ma być świadczona praca – omawiana ustawa nie wprowadziła zatem wolnych sobót. Od pracodawcy zależy, które dni tygodnia – poza dniami ustawowo wolnymi od pracy – uzna za dni pracy, a które za wolne. Dniem wolnym od pracy z tytułu zasady pięciodniowego tygodnia pracy może być każdy dzień tygodnia, niekonieczne sobota. Istotne jest jedynie, by w tzw. okresie rozliczeniowym dni pracy było przeciętnie nie więcej niż 5 w tygodniu, a czas pracy nie przekroczył 42 godzin tygodniowo.
Odnotować wypada, że na tle uregulowań Kodeksu pracy w literaturze oraz w orzecznictwie uznawano, że soboty nie zostały zaliczone do kategorii dni ustawowo wolnych od pracy (J. Iwulski, W. Sanetra: "Kodeks pracy – Komentarz", Warszawa 1996 r., Wyd. Librata, s. 401-402 oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 1987 r., sygn. akt III CZP 81/87, OSNCP 1989, nr 5, poz. 73 i postanowienia: z dnia 20 maja 2002 r. sygn. akt I PKN 502/2001, OSNP-wkł. 2002 nr 17, poz. 4; z dnia 19 listopada 2001 r. sygn. akt I PZ 85/01, OSNP 2003 nr 20, poz. 493; z dnia 4 października 2001 r. sygn. akt I CZ 116/01 i z dnia 23 listopada 2000 r. sygn. akt III CZ 105/00 – publ. System Informacji Prawnej LEX nr 52578 oraz nr 51820).
Natomiast zagadnienie ostatniego dnia terminu przypadającego na dzień będący sobotą stanowiło przedmiot obszernego orzecznictwa sądowego, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego. Orzecznictwo to odnosiło się najczęściej do kwestii zachowania terminu do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle art. 59 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 57 § 4 K.p.a., albo terminu do wniesienia środka odwoławczego w postępowaniu cywilnym na tle art. 165 § 1 K.p.c. w związku z art. 115 K.c., mającym identyczne brzmienie jak art. 57 § 4 K.p.a. Spośród tych orzeczeń wystarczające jest w tym miejscu przytoczenie dwóch najbardziej charakterystycznych, jednakże rozbieżnych stanowisk, wyrażonych w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2001 r. (sygn. akt FPS 7/00, ONSA 2001, nr 4, poz. 149) oraz w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2003 r. (sygn. akt III CZP 8/03, OSNC 2004 nr 1, poz. 1), której została nadana moc zasady prawnej. W pierwszej z powołanych uchwał Naczelny Sąd Administracyjny, na tle omówionej już wyżej zasady powszechnego pięciodniowego tygodnia pracy, wprowadzonej w K.p., przyjął, że jeżeli dzień wolny od pracy w pięciodniowym tygodniu pracy przypada na sobotę (nieobjętą ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. od dniach wolnych od pracy), to dzień ten należy uznać za równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 K.p.a. w związku z art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istnieją dwie kategorie dni wolnych od pracy, czyli – po pierwsze – takie, które wynikają z ustawy o dniach wolnych od pracy, oraz – po wtóre – takie, które wynikają z ustawowej zasady pięciodniowego tygodnia pracy i stwierdził, że pięciodniowy tydzień pracy ma charakter ustawowy i powszechny, a w praktyce dniem wolnym od pracy, ustalonym w rozkładach czasu pracy, jest sobota. Jednocześnie powołał się na ustawodawcę, który w art. 161 § 4 Ordynacji podatkowej (obecnie zapis ten zawarty jest w art. 12 § 5 Ordynacji – podkr. Sądu) zrównał sobotę z dniem ustawowo wolnym od pracy w zakresie obliczania terminów dla dokonywania czynności prawnych w sprawach podatkowych. Natomiast w drugiej z uchwał Sąd Najwyższy, wychodząc z literalnej wykładni przepisów prawa, stanął na stanowisku, że sobota nie jest dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy w rozumieniu art. 115 K.c. w związku z art. 165 § 1 K.p.c. i stwierdził, że żaden przepis prawa nie wskazuje, że sobota mogłaby być uznana za dzień ustawowo wolny od pracy, przy czym art. 129 § 1 K.p. wprowadza pięciodniowy tydzień pracy, a o tym, który dzień jest drugim dniem wolnym od pracy, decyduje układ zbiorowy pracy, regulamin pracy, umowa stron lub jednostronne zarządzenie pracodawcy. W powołanej uchwale Sąd Najwyższy uznał, że z punktu widzenia podstawowej funkcji ustanowienia dni ustawowo wolnych od pracy (świąt) nie ma przeszkód, aby koniec terminu przypadał na sobotę, choćby była ona dniem wolnym od pracy oraz przyjął, że aby uznać za niemożliwe lub nadmiernie utrudnione dokonanie czynności procesowej w sobotę przez złożenie pisma procesowego w polskim urzędzie pocztowym, musiałoby to być zjawisko powszechne, co przy możliwości dokonania czynności procesowej w polskim urzędzie pocztowym nie stanowi problemu.
W związku z powyższym, korzystając z poglądów wyrażonych w powołanych uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, należy przede wszystkim mieć na uwadze, że z art. 100 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) wynika, iż uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, podjęte przed 1 stycznia 2004 r., utraciły moc wiążącą. Z tych względów w rozpoznawanej sprawie rozważania i przeciwstawne wnioski sformułowane w powołanych uchwałach mają ograniczone znaczenie. Nie ulega jednak wątpliwości, że stanowią one znaczący dorobek orzecznictwa i z tego względu nie mogą być całkowicie pomijane.
Podkreślić w tym miejscu przyjdzie, że obie z omówionych wyżej uchwał dotyczyły kwestii końca terminu do dokonania czynności procesowej, jaką było wniesienie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wniesienie kasacji do Sądu Najwyższego i z tego względu wykładnia art. 57 § 4 K.p.a. była dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny w kontekście konstytucyjnego prawa do sądu, zagwarantowanego w art. 45 Konstytucji RP, który to problem nie występuje na gruncie niniejszej sprawy. Istotnym jest przy tym, że na tle procedury sądowoadministracyjnej, począwszy od 1 stycznia 2004 r. wątpliwości w tym zakresie usunął sam ustawodawca, stanowiąc w art. 83 § 2 P.p.s.a., że "jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy". Tak samo brzmiący zapis zawarty został przez ustawodawcę w art. 12 § 5 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Odczytując ostatnio powołane przepisy P.p.s.a. i Ordynacji podatkowej nie można nie dostrzec, że ustawodawca wymienia w każdym z nich soboty obok dni ustawowo wolnych od pracy, a zatem wyraźnie rozróżnia pojęcie dni ustawowo wolnych od pracy oraz nie mieszczących się w tej kategorii sobót. Przesądza o tym spójnik "lub", wyrażający możliwą wymienność bądź wzajemne wyłączanie się tych dwóch pojęć. W przepisach tych soboty zrównane są jednak przez ustawodawcę pod względem skutków procesowych z dniami ustawowo wolnymi od pracy, jeśli przypadają na ostatni dzień terminu do dokonania czynności procesowej. W porównaniu z tymi uregulowaniami zapis art. 57 § 4 K.p.a. jest znacząco odmienny, gdyż ustawodawca nie wymienia w nim sobót, a wyłącznie dni ustawowo wolne od pracy. Wobec tego, zakładając racjonalność ustawodawcy, można przyjąć, że nie przypadkowo rozgranicza on soboty od dni ustawowo wolnych od pracy, tym samym świadomie różnicuje sytuację procesową stron w poszczególnych procedurach. Dodatkowo podnieść należy, iż w rozpoznawanej sprawie, w której zastosowanie mają przepisy procedury administracyjnej, nie ma podstaw do stosowania przez analogię szczególnych uregulowań zawartych w P.p.s.a. albo w Ordynacji podatkowej, gdyż te z kolei przepisy normują w sposób samodzielny tylko ściśle określony zakres przedmiotowy; pierwsze z nich dotyczą postępowania sądowoadministracyjnego, natomiast drugie – postępowania podatkowego. Zważyć należy, że gdyby ustawodawca chciał ujednolicić kwestię upływu terminu procesowego, szczególnie na tle K.p.a. i Ordynacji podatkowej, wówczas zapewne dałby temu wyraz poprzez wprowadzenie w tych aktach prawnych jednakowo brzmiących zapisów, czego jednak nie uczynił.
Odnotowując nadal istniejące rozbieżności w orzecznictwie, wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 30 marca 2006 r. (sygn. akt II GSK 401/2005, System Informacji Prawnej LEX nr 197607) oraz z dnia 17 października 2007 r. (sygn. akt I OSK 60/07 – niepubl.), wydanych na tle art. 57 § 4 K.p.a., podzielając pogląd wyrażony w przedstawionej wyżej uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2003 r., zajmował stanowisko, iż soboty nie można uznać w obecnym stanie prawnym za dzień ustawowo wolny od pracy. W omawianych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli treść przepisu nie budzi żadnych wątpliwości, nie ma potrzeby stosowania wykładni pozajęzykowej tzn. systemowej lub funkcjonalnej. Natomiast dopiero w sytuacji, kiedy przepis nie jest wystarczająco jasny należy z korzystać z wykładni systemowej, a w następnej kolejności - w razie dalszych wątpliwości - należy posłużyć się wykładnią funkcjonalną. Ten pogląd skład orzekający w niniejszej sprawie, na gruncie dotychczas przedstawionych rozważań, w pełni podziela.
Z przedstawionych wyżej powodów nie można było uwzględnić zarzutów skargi, że okoliczność, iż ostatni dzień terminu do wniesienia odwołania, przypadający na sobotę, był dniem zrównanym z ustawowo wolnym od pracy, co w myśl art. 57 § 4 K.p.a. skutkowałoby przesunięciem tego ostatniego dnia terminu na najbliższy dzień powszedni, czyli poniedziałek [...], kiedy to skarżący sporządził i złożył odwołanie w siedzibie organu pierwszej instancji. Tym samym Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie można było zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia przepisów prawa, o których stanowi przepis art. 145 § 1 P.p.s.a., stąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.