IV SA/Gl 917/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające policjantowi pomocy finansowej na zakup lokalu, uznając, że organy nie zbadały wystarczająco jego sytuacji mieszkaniowej po zakupie lokalu wymagającego remontu.
Policjant T.P. ubiegał się o pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego, jednak organy Policji odmówiły, uznając, że zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe, nabywając lokal przed złożeniem wniosku. Policjant argumentował, że lokal wymagał remontu i nie był od razu zdatny do zamieszkania. WSA uchylił decyzje organów, wskazując na niewystarczające ustalenie stanu faktycznego w zakresie faktycznego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych oraz naruszenie zasad postępowania.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania policjantowi T.P. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Organy Policji uznały, że policjant zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe, ponieważ nabył lokal w miejscowości pełnienia służby przed złożeniem wniosku. Policjant odwoływał się, podnosząc, że lokal wymagał remontu i nie był od razu zdatny do zamieszkania, a także że organy nieprawidłowo zinterpretowały przepisy i naruszyły zasady postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego stanu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych policjanta. Sąd podkreślił, że nabycie lokalu nie wyklucza automatycznie prawa do pomocy finansowej, jeśli lokal wymagał remontu lub istniała inna usprawiedliwiona niemożność zamieszkania. WSA powołał się na uchwałę NSA, która wiąże sądy administracyjne, i wskazał na naruszenie zasad prawdy obiektywnej, wyważenia interesów oraz zaufania do organów państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, nabycie lokalu przed złożeniem wniosku nie wyklucza automatycznie uprawnienia do pomocy finansowej, jeśli funkcjonariusz nie miał faktycznie zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych z powodu konieczności remontu lub innej usprawiedliwionej niemożności zamieszkania.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale NSA, która wskazuje, że kluczowe jest faktyczne zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, a nie tylko data nabycia lokalu. Nabycie lokalu w budowie lub wymagającego remontu nie oznacza zaspokojenia potrzeb.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
u. Policji art. 88 § ust. 1
Ustawa o Policji
u. Policji art. 94 § ust. 1
Ustawa o Policji
u. Policji art. 95 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o Policji
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów art. 2 § ust. 1
Pomocnicze
u. Policji art. 97 § ust. 5
Ustawa o Policji
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów art. 1 § § 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów art. 3a § ust. 1 pkt 6
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 269
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające ustalenie stanu faktycznego w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych policjanta. Konieczność remontu zakupionego lokalu jako przesłanka braku zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Naruszenie przez organy zasad postępowania administracyjnego (prawda obiektywna, wyważenie interesów, zaufanie do państwa). Zmiana interpretacji przepisów bez zmiany ich treści nie może szkodzić stronie. Brak podstaw prawnych do żądania zaświadczenia o remoncie od Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Odrzucone argumenty
Nabycie lokalu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o pomoc finansową automatycznie wyklucza prawo do tej pomocy. Policjant miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, ponieważ posiadał lokal w miejscowości pełnienia służby.
Godne uwagi sformułowania
pomoc finansowa jest alternatywną formą spełnienia prawa do lokalu mieszkalnego i konsekwencją niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie można traktować jako swoistej rekompensaty za nieotrzymanie w drodze decyzji administracyjnej przydziału lokalu mieszkalnego Nabycie domu (lokalu) przed datą zgłoszenia roszczenia o pomoc finansową automatycznie nie wyklucza uprawnień Trudno mówić o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych na przykład w sytuacji nabycia domu w budowie czy w stanie surowym Nagłe odejście od dotychczasowej praktyki, wywołane odmienną wykładnią przepisów, nie może szkodzić stronie
Skład orzekający
Stanisław Nitecki
przewodniczący sprawozdawca
Beata Kalaga-Gajewska
członek
Edyta Żarkiewicz-Kunicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy finansowej dla funkcjonariuszy Policji na uzyskanie lokalu mieszkalnego, zwłaszcza w kontekście nabycia lokalu wymagającego remontu i zmiany wykładni przepisów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji, ale zasady dotyczące ustalania faktycznego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych i ochrony praw strony w obliczu zmiany interpretacji mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez organy i jak zmiana interpretacji prawa może wpłynąć na obywatela. Pokazuje też, że posiadanie nieruchomości nie zawsze oznacza zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.
“Czy kupno mieszkania przed złożeniem wniosku o pomoc finansową oznacza przegraną? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Gl 917/10 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2011-06-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2010-11-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Beata Kalaga-Gajewska Edyta Żarkiewicz Stanisław Nitecki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6213 Inne świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym Hasła tematyczne Policja Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2007 nr 43 poz 277 art. 88, art. 94, art. 95, art. 97 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz-Kunicka Protokolant Paulina Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie innych świadczeń finansowych związanych z lokalem mieszkalnym uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia [...] r. nr [...]. Uzasadnienie Komendant Miejski Policji w P. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 97 ust. 5 w związku z art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz § 1 i § 3a ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468 ze zm.) odmówił T.P. przyznania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że strona w dniu [...] wystąpiła z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Następnie organ pierwszej instancji przywołał treść przepisów ustawy o Policji regulujących zagadnienia związane z przyznawaniem pomocy pieniężnej policjantom nie posiadającym zaspokojonych potrzeb w zakresie warunków mieszkaniowych. Podkreślono, że pomoc finansowa jest alternatywną formą spełnienia prawa do lokalu mieszkalnego i konsekwencją niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza do otrzymania lokalu mieszkalnego poprzez jego przydział w drodze decyzji administracyjnej. Następnie wskazany organ wskazał, że strona w dniu [...] nabyła lokal mieszkalny w P. przy ul. [...] w drodze aktu notarialnego. Zatem strona zajmowała na dzień złożenia wniosku w miejscowości pełnienia służby lokal mieszkalny odpowiadający przysługującej powierzchni mieszkalnej. Z uwagi na zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, udzielenie pomocy finansowej jest niezasadne. Nadto wskazano, że stanowisko takie znajduje umocowanie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się T.P., który wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. W odwołaniu tym wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia, a następnie przybliżył przebieg służby, jak również zaakcentował, że nie otrzymał przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej. Następnie zaznaczył, że przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej wielokrotnie pytał się o obowiązujące reguły w tym zakresie, a zwłaszcza jakie dokumenty należy dołączyć do stosownego wniosku. W dalszej części odwołania odwołał się do postanowień art. 94 pkt 2 ustawy o Policji oraz do treści § 3 pkt 2 przywoływanego powyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, jak również zaznaczył, że po złożeniu wniosku stale monitorował prowadzone postępowanie. W trakcie prowadzonego postępowania poinformował organ pierwszej instancji, że pomimo zakupienia lokalu mieszkalnego w dniu złożenia wniosku nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych ponieważ z uwagi na jego zły stan techniczny wymagał on remontu poprzez wymianę stolarki okiennej, wymianę urządzeń sanitarnych, remontu podłóg i ścian. Remont tego lokalu przeprowadzony został w okresie od [...] do [...]. Po otrzymaniu kwestionowanej decyzji strona doszła do przekonania, że przy jej podejmowaniu nie brano pod uwagę podnoszonych przez nią argumentów. Odnosząc się do aspektów normatywnych odwołujący się wskazał, że z postanowień uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wynika, aby nabycie lokalu przed złożeniem wniosku wykluczało możliwość otrzymania wnioskowanej pomocy. Odwołujący się nie podziela stanowiska organu pierwszej instancji i na tę okoliczność przywołuje liczne orzeczenia sądów administracyjnych rozstrzygających przedmiotowe zagadnienie zgodnie z jego oczekiwaniem. W konkluzji swoich rozważań T.P. podkreślił, że organ administracji winien kierować się zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa jak również zasadą informacji. Obie te zasady jego zdaniem w ramach prowadzonego postępowania zostały naruszone. Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 88 ust. 1, art. 94 ust. 1 i art. 95 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji przedstawił wpierw w rozbudowany sposób dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie zamieścił własne rozważania. Zdaniem organu odwoławczego strona w dniu [...] złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jednocześnie organ ten ustalił, że w dniu [...] strona nabyła lokal położony w P. przy ul. [...], to jest w miejscowości pełnienia służby. Nadto według oświadczenia strony z dniem [...] zamieszkała w nim. W przedstawionym stanie faktycznym, zdaniem organu odwoławczego brak jest podstaw prawnych do przyznania stronie przedmiotowej pomocy finansowej. Zdaniem organu odwoławczego funkcjonariuszowi Policji przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego, które może być zrealizowane poprzez wydanie decyzji o przydzieleniu lokalu będącego w dyspozycji jednostek organizacyjnych Policji, a jeżeli prawo to nie może być zrealizowane to wówczas funkcjonariuszowi przysługuje świadczenie ekwiwalentne w postaci pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Z uwagi na ekwiwalentność tego świadczenia przysługuje ono jedynie wówczas, gdy funkcjonariusz spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Według organu odwoławczego pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie można traktować jako swoistej rekompensaty za nieotrzymanie w drodze decyzji administracyjnej przydziału lokalu mieszkalnego. Pomocy finansowej nie można utożsamiać z bezzwrotnym co do zasady świadczeniem udzielanym na spłatę wszystkich wydatków związanych z nabyciem domu (lokalu) mieszkalnego. Tym samym, jeżeli funkcjonariusz posiada odpowiednie mieszkanie w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej, to cel przepisu jest osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu. Tym samym jeśli funkcjonariusz w dacie złożenia wniosku ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby to nie spełnia on warunków do uzyskania pomocy finansowej. Skoro strona w dniu [...] była właścicielem odpowiadającej jej powierzchni mieszkalnej lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość położoną w miejscowości pełnienia służby to tym samym nie spełnia warunków do otrzymania wnioskowanej formy pomocy. W tym zakresie sam organ odwoławczy zaznaczył, że z dokumentów nie wynika, jaka jest powierzchnia mieszkalna lokalu strony, jednakże uznał, że można przyjąć założenie, że przedmiotowe mieszkanie spełnia ustawowe wymogi dotyczące przysługującej powierzchni mieszkalnej. Zdaniem organu odwoławczego nie jest trafny jej zarzut sprowadzający się do tego, że w dacie złożenia wniosku obowiązywały przepisy uprawniające stronę do wnioskowanej formy pomocy, ponieważ przepisy te nie uległy zmianie, natomiast w następstwie przyjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 29 kwietnia 2009 r. zmianie nastąpiła interpretacja tych przepisów. Organ zaznaczył, iż faktycznie dotychczasowa praktyka była odmienna od interpretacji przyjętej w powyższej uchwale i wiązała się z rozbieżnym orzecznictwem sądów administracyjnych. Organ wyższego stopnia odniósł się do przywołanego przez stronę orzecznictwa sądów administracyjnych i zaakcentował, że wraz z podjęciem uchwały w omawianym zakresie linia orzecznicza tych sądów uległa zmianie i ukształtowała się w takim kierunku, który został uzewnętrzniony w zaskarżonej decyzji. W konkluzji swoich rozważań organ odwoławczy doszedł do przekonania, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa i jako taka zasługuje na utrzymanie. Z decyzja tą nie zgodził się T.P., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W motywach skargi skarżący wpierw przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że organy administracji nie przyznały mu w drodze decyzji administracyjnej lokalu mieszkalnego z tego powodu podjął działania zmierzające do zaspokojenia tej potrzeby we własnym zakresie i w dniu [...] w drodze aktu notarialnego nabył lokal położony w P. Podkreślił, że przed nabyciem przedmiotowego lokalu wielokrotnie informował się w odpowiednich służbach o wymogach jakie musi spełnić, aby otrzymać stosowną pomoc finansową na uzyskanie takiego lokalu. W tym zakresie skarżący powielił swoje rozważania zamieszczone w odwołaniu od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, łącznie z przywołaniem licznych orzeczeń sądów administracyjnych, które podzielały jego stanowisko wyrażone w odwołaniu odnośnie zasad udzielania tej pomocy. W oparciu o analizę orzeczeń sądowych skarżący doszedł do przekonania, że domaganie się przedłożenia przez niego zaświadczenia Inspektora Nadzoru Budowlanego nie znajduje umocowania w przepisach prawa. Nadto zaakcentował, że w ramach prowadzonego postępowania organy administracji dopuściły się naruszenia postanowień art. 35 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazał także przypadek funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji w P., który otrzymał pomoc pieniężną według reguł obowiązujących przed przyjęciem uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżący podkreślił, że termin złożenia wniosku o przyznanie przedmiotowej pomocy był konsultowany z odpowiednimi służbami socjalnymi Komendy Miejskiej Policji w P. Nadto zaznaczył, że służby te prowadziły postępowanie w sposób wprowadzający go w błąd co do możliwości uzyskania przedmiotowej pomocy, gdyż był zapewniany o tym, że uzyska wspomnianą pomoc w oparciu o złożone dokumenty. Jego zdaniem organy administracji dopuściły się naruszenia postanowień art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie poinformowały go w sposób należyty o przysługujących mu prawach, ponieważ przepis prawa nie uległ zmianie, lecz zmieniła się jego interpretacja. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności przedstawić należy stan prawny obowiązujący w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. W przypadku, gdy prawo to, nie może być zrealizowane poprzez przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, przysługuje funkcjonariuszowi dwojakiego rodzaju uprawnienie o charakterze rekompensacyjnym w postaci – równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania lub pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wynika z art. 94 ust. 1 powoływanej ustawy. Z kolei, przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468) stanowi, że pomoc finansowa przyznaje się jednorazowo funkcjonariuszowi, który spełnia warunki do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ale lokalu takiego nie otrzymał. Organy słusznie podkreślały, że potrzeby mieszkaniowe funkcjonariuszy Policji mogą być zaspokajane w różny sposób. Podstawową jednak formą pomocy funkcjonariuszom w uzyskaniu mieszkania jest przydział w drodze decyzji administracyjnej lokalu z zasobów mieszkaniowych będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Dopiero, gdy przydziału takiego nie dokonano, w grę mogą wchodzić inne świadczenia, w tym pomoc finansowa. Przy czym pamiętać należy, że pomoc finansowa jest alternatywną formą spełnienia prawa do lokalu oraz konsekwencją niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza, który ma prawo ubiegania się o przydział lokalu mieszkalnego. Ponadto, zaakcentować trzeba, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie została ukształtowana jako prawo z tytułu samego pełnienia służby w charakterze funkcjonariusza Policji. Nie może być ona też uznawana za dodatkowy przywilej tej grupy zawodowej, a poczynione w tej mierze przez Naczelny Sąd Administracyjny uwagi, zawarte w uchwale z dnia 29 marca 1999 r., sygn. akt OPS 1/98 (Lex nr 36572) oraz stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt SK 1/00 (Lex nr 48037), mają odpowiednie zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi, który jest właścicielem lub współwłaścicielem, w części odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu, położonych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, że skoro skarżący jest właścicielem lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spełniającego normy przysługującej jej powierzchni mieszkalnej, położonego w miejscowości pełnienia służby, to na dzień złożenia wniosku miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i tym samym nie posiada prawa do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a co się z tym wiąże, nie posiada prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Na potwierdzenie powyższego stanowiska, organ wskazał na ustalony stan faktyczny w oparciu o dokumenty dołączone do wniosku tj. w szczególności umowę kupna – sprzedaży przeprowadzoną w drodze aktu notarialnego z dnia [...]. Wspomniana pomoc finansowa nie jest świadczeniem udzielanym z urzędu, lecz na wniosek funkcjonariusza, a realizacja tego uprawnienia zależy przede wszystkim od tego, czy funkcjonariusz występując o pomoc finansową ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i czy możliwym jest przydzielenie mu lokalu mieszkalnego, czy też występują negatywne przesłanki uniemożliwiające przyznanie takiego lokalu. Zatem, kluczowe znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma jednoznaczne ustalenie sytuacji mieszkaniowej funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie pomocy finansowej, tj. czy funkcjonariusz zgłaszając roszczenie o to świadczenie nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale OPS 7/08 z dnia 29 kwietnia 2009 r. o sygn. akt OPS 7/08 (Lex nr 490969) uznał, iż: "1. Nabycie domu (lokalu) przed datą zgłoszenia roszczenia o pomoc finansową automatycznie nie wyklucza uprawnień przewidzianych w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.); 2. Trudno mówić o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych na przykład w sytuacji nabycia domu w budowie czy w stanie surowym; 3. Wykładnia celowościowa przepisów rozdziału 6 ustawy prowadzi do wniosku, że w przypadkach takich jak: umowa najmu, współwłasność lokalu lub domu, ale przy usprawiedliwionej niemożności zamieszkania w nim – funkcjonariusz Służby Więziennej nie powinien być pozbawiony prawa do pomocy finansowej, o jakiej mowa w art. 90 ust. 1 ustawy". W uzasadnieniu powyższej uchwały NSA między innymi stwierdził, iż "wyjaśnianego zagadnienia prawnego nie można zatem wiązać wyłącznie z datą nabycia przez funkcjonariusza domu (lokalu) mieszkalnego, ani też wyłącznie z datą złożenia wniosku o pomoc finansową, albowiem istotne jest przede wszystkim to, czy funkcjonariusz ma zaspokojone prawo do mieszkania w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Nabycie domu (lokalu) przed datą zgłoszenia roszczenia o pomoc finansową automatycznie nie wyklucza uprawnień przewidzianych w art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej" podając m. in., że "...w przypadkach takich jak: umowa najmu, współwłasność lokalu lub domu, ale przy usprawiedliwionej niemożności zamieszkania w nim – funkcjonariusz Służby Więziennej nie powinien być pozbawiony prawa do pomocy finansowej, o jakiej mowa w art. 90 ust. 1 ustawy". Zauważyć przyjdzie, że przedmiotowa uchwała dotyczy problematyki przyznawania pomocy pieniężnej funkcjonariuszom służby więziennej, jednakże z uwagi na zbieżność unormowań w omawianym zakresie na gruncie ustawy o Służbie Więziennej oraz ustawy o Policji, powyższa uchwała będzie stanowiła o sposobie wykładni przepisów stosowanych w niniejszej sprawie. Uwaga ta pozwala na wykorzystanie postanowień tej uchwały. Uchwała ta została podjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie art. 15 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchwały przewidziane w tym przepisie – jak wyjaśniono w jej uzasadnieniu – "mają istotne znaczenie dla funkcjonowania sądownictwa administracyjnego, a ich podstawowym celem jest zapewnienie jednolitości orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Są one przy tym podejmowane nie w konkretnej sprawie, lecz in abstracto". Oznacza to, że odejście od wykładni ustalonej w takiej uchwale wymaga dochowania szczególnego trybu postępowania sądu określonego w art. 269 wyżej wymienionej ustawy. Zatem powyższa uchwała, z mocy art. 269 powoływanej ustawy, jest wiążąca dla sądów administracyjnych, dlatego też skład orzekający w niniejszej sprawie jest zobligowany tę uchwałę respektować. Skoro, w rozpoznawanej sprawie, przy ustalaniu stanu faktycznego w kwestii "zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza" organ pierwszej instancji nie poczynił żadnych ustaleń oraz nie dokonał ich wszechstronnej oceny pomimo wydłużenia postępowania administracyjnego, a organ odwoławczy taką ocenę zaakceptował, należy uznać, że takie postępowanie organów naruszyło zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, określoną w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Brak jest bowiem jednoznacznej odpowiedzi, czy skarżący istotnie miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w nowo zakupionym lokalu, czy też wystąpiła usprawiedliwiona niemożność zamieszkiwania w nim. Wskazane okoliczności mają istotne znaczenie dla sprawy z uwagi na argumenty podnoszone w trakcie postępowania administracyjnego, że z powodu konieczności przeprowadzenia remontu mieszkania, skarżący wspólnie z żoną zamieszkał w nim dopiero [...]. Pośrednim potwierdzeniem twierdzeń skarżącego są kserokopie faktur dołączonych do skargi, a świadczących o prowadzonym remoncie. Nadto podzielić przyjdzie stanowisko prezentowane przez skarżącego, że w obowiązujących przepisach brak jest podstaw domagania się od niego przedłożenia zaświadczenia wystawionego przez Inspektora Nadzoru Budowlanego potwierdzającego prowadzenie prac remontowych w zajmowanym lokalu. Zatem przyjdzie uznać, że organy administracji nie przeprowadziły postępowania dowodowego w taki sposób, który umożliwiłby wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Działanie organu administracji w tym zakresie jest nie do pogodzenia z zasadami rzetelnej procedury przewidzianej postanowieniami art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, a przez to z konstytucyjną zasadą państwa prawa, przewidzianą art. 2 Konstytucji RP (zob. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1609/00 – ONSA 2001, nr 3, poz. 121) oraz stanowi naruszenie art. 77 § 1 wyżej wymienionego Kodeksu, zgodnie z którym organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Należy w tym miejscu zwrócić również uwagę na dyspozycję art. 80 powoływanego Kodeksu, który nakazuje przeprowadzić ocenę poszczególnych dowodów w kontekście całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich zebranych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich wątpliwości, bowiem tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem prawa (uprawnienia) lub obowiązku strony (zob. wyrok WSA z dnia 6 sierpnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 528/08, Lex nr 512883). Niemniej jednak nie można pominąć w ocenie całokształtu okoliczności sprawy poprzedniej praktyki działania organów administracji, opartej na treści § 3a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów oraz już wcześniej udzielonych skarżącemu w tym zakresie informacji. Nagłe odejście od dotychczasowej praktyki, wywołane odmienną wykładnią przepisów, nie może szkodzić stronie, gdyż narusza zasadę zaufania do organów państwa zamieszczoną w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz prowadzi do zaniedbań w zakresie obowiązku jej informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, a więc zasady uregulowanej w art. 9 tego Kodeksu. Na marginesie prowadzonych rozważań przyjdzie stwierdzić, że zarzuty skarżącego związane z naruszeniem przez organy administracji postanowień art. 35 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego nie mogą zostać uwzględnione. Zarzuty te zgłoszone zostały już po zakończeniu prowadzonego postępowania, a zatem nie posiadają już żadnego wpływu na przebieg prowadzonego postępowania administracyjnego jak również na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Ze wskazanymi zarzutami skarżący uprawniony był wystąpić wówczas, gdy jego żądanie skierowane do organu administracji w prawem przewidzianym terminie nie było rozpatrywane. W kontekście przedstawionych wyżej wywodów Sąd uznał, że decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż są przedwczesne. W związku z powyższym organ administracji ponownie rozpatrując sprawę, ustali zgodnie z dyspozycją art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, mając na uwadze treść art. 88, art. 94 i art. 95 ustawy o Policji oraz przywołaną uchwałę NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r., kiedy skarżący miał możliwość zamieszkiwania w zakupionym lokalu mieszkalnym. Decydujące bowiem znaczenie ma związek materialny i czasowy uzyskania prawa do tego lokalu oraz sam moment faktycznego z niego korzystania, tym samym spełnienia przesłanki zaspokojenia potrzeb mieszkalnych skarżącego. Nadto, organ pierwszej instancji oceni skutki zmiany dotychczasowej praktyki i zmiany interpretacji omówionych powyżej przepisów prawa materialnego, przy niezmienionym stanie prawnym. Dopiero ustalone w takich warunkach okoliczności mogą stanowić materiał dowodowy będący podstawą faktyczną, niezbędną do wydania i uzasadnienia decyzji administracyjnej, w sprawie ubiegania się przez skarżącego o uzyskanie pomocy finansowej. Sąd nie orzekał stosownie do postanowień art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o wykonalności zaskarżonej decyzji z uwagi na jej charakter. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" cytowanej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. SW
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI