IV SA/Gl 914/04

IV SA/Gl 914/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska
Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Zofia Borowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie NSA Zofia Borowicz (spr.), WSA Beata Kalaga-Gajewska, Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska, po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. numer: [...] wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta P. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w oparciu o art. 16 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 4, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 4, art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) odmówił J. K. wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego na syna K. od [...] 2002 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołując się na treść art. 24 ust. 2 cyt. ustawy wywiódł, iż prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Jednocześnie organ stwierdził, że zasiłek pielęgnacyjny został przyznany decyzją numer: [...] od miesiąca [...] 2004 r.
W odwołaniu od decyzji J. K. zarzuciła, że w [...] 2002 r. wystąpiła z wnioskiem o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności, lecz pozytywne rozstrzygnięcie w tej sprawie otrzymała w [...] 2004 r. Wówczas zmarł jej mąż, dlatego MOPS w P. jako organ właściwy do wypłaty świadczeń rodzinnych winien jej ten zasiłek za żądany okres wypłacić.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. na podstawie art. 138
§ 1 pkt 1 kpa oraz art. 2, 3, 16 ust. 1 i 3, art. 24 ust. 1, 2 i 3 cyt. ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 5.03.2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 45, poz. 433) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy zaakceptował stan faktyczny i prawny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji. Podkreślił, że z akt wynika, iż odwołująca się w dniu [...] 2004 r. wraz z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności swego dziecka złożyła wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Zatem w myśl art. 24 ust. 2 cyt. ustawy prawo do świadczeń rodzinnych należało ustalić od początku miesiąca [...] 2004 r. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] przyznano stronie zasiłek pielęgnacyjny począwszy od [...] 2004 r. [...] 2005 r.
Organ podkreślił, że strona nabyła prawo do zasiłku pielęgnacyjnego po raz pierwszy co oznacza, że prawo to nie jest kontynuacją uprawnienia przysługującego stronie na mocy uprzednio obowiązujących przepisów.
Organ podkreślił, że strona rozpoczęła starania o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego w dniu [...] 2002 r. występując z wnioskiem o stwierdzenie stopnia niepełnosprawności u syna K. K. i postępowanie to bez winy strony przedłużało się przez co nie mogła nabyć w tym postępowaniu przedmiotowego świadczenia za ten okres. Jednak organy administracji z mocy art. 6 kpa działają na podstawie przepisów prawa, a więc w granicach uprawnień przyznanych im wolą ustawodawcy, a zatem organ I instancji mógł przyznać żądane świadczenie jedynie po spełnieniu przez stronę wszystkich warunków wynikających z obowiązujących przepisów prawa.
W skardze J. K. wniosła o uwzględnienie jej roszczeń i wskazanie instytucji, która powinna wypłacić jej zaległy zasiłek. Dodała, że wniosek o przyznanie zasiłku został złożony w zakładzie pracy jej męża, a ponieważ odmówiono mu wypłaty świadczenia w oparciu o błędny wyrok Sądu, wystąpiła z wnioskiem do ZUS O/C. w dniu [...] 2004 r. Zgodnie z pkt 88 "Komentarza do ustawy z dnia 1.12.1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych" wydanego przez ZUS, za datę wniosku o zasiłek pielęgnacyjny należało przyjąć datę zgłoszenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności, a taki wniosek złożyła [...] 2002 r.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie prezentując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wobec zarzutów skargi organ dodał, że informacja udzielona stronie przez ZUS nie może wiązać organów obecnie właściwych w przedmiocie przyznawania zasiłków pielęgnacyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę zgodności z prawem wykonywania działań administracji publicznej, do których należy również wydawanie indywidualnych aktów prawa, jakimi jest zaskarżona decyzja. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych aktów badając, czy kwestionowany akt nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto sądy te badają czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością wydanego rozstrzygnięcia. Z tym, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, a zatem ocenia legalność decyzji również z urzędu.
Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem zarówno materialnym jak i procesowym Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń (art. 1 ust. 1). W Rozdziale 6 tej ustawy uregulowane zostały zasady dotyczące postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych. Art. 24 ust. 2 tej ustawy stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Regulacje zawarte w art. 24 ust. 1-5 cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie przewidywały żadnych odstępstw od powyższej zasady określającej początkowy termin przyznania prawa do świadczenia rodzinnego, w tym zasiłku pielęgnacyjnego.
Ustawa o świadczeniach rodzinnych weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r., z wyjątkiem: art. 36 i 40, które weszły w życie z dniem 31 grudnia 2003 r. oraz art. 6 ust. 2, który wejdzie w życie z dniem 1 września 2006 r. (art. 72 cyt. ustawy). Przepis art. 40 ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczył nowelizacji art. 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Wskutek tej regulacji ustawodawca wydłużył do 30 kwietnia 2004 r. termin, do którego Zakład Ubezpieczeń Społecznych czy też pracodawca byli zobowiązani wypłacać m.in. zasiłki rodzinne. Przepis art. 48 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że do dnia przekazania organowi właściwemu realizacji zadań w zakresie świadczeń rodzinnych wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłatę składa się odpowiednio do podmiotów, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 49 ust. 2.
Przepisy zawarte w Rozdziale 9 tej ustawy określają, które podmioty były uprawnione do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych za okres sprzed 1 maja 2004 r., a także wskazują tryb odwołania w sprawach dotyczących roszczeń za ten okres (art. 56 cyt. ustawy).
W sytuacji, gdy skarżąca w dniu [...] 2004 r. złożyła do organu I instancji wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, to uprawnienie do tego świadczenia przyznane w oparciu o ustawę z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, przysługiwało jej począwszy od [...] 2004 r. Zatem trafnie w tym przedmiocie organ wydał odrębną decyzję numer: [...]. Natomiast żądanie zawarte we wniosku z dnia [...] 2004 r. o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego od [...] 2002 r. nie znajdowało uzasadnienia w obowiązującej ustawie o świadczeniach rodzinnych.
Okoliczności wskazywane przez skarżącą , a związane z trwającym postępowaniem przed właściwymi Zespołami do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności oraz przed Sądem, nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie wydane w niniejszej sprawie, a zawarte w zaskarżonej decyzji z uwagi na jednoznaczną treść art. 24 ust. 2 cyt. ustawy.
W ocenie Sądu regulacja zawarta w Rozdziale 9 "Przepisy przejściowe i dostosowujące" ustawy o świadczeniach rodzinnych nie dawała też podstawy organowi orzekającemu do przekazania wniosku skarżącej z dnia [...] 2004 r. w trybie art. 65 § 1 kpa innemu podmiotowi, skoro wniosek ten został złożony po dniu 1 maja 2004 r.
Przede wszystkim jednak należy zauważyć, że do skargi J. K. dołączyła odpis wniosku, który złożony został przez jej męża do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. w dniu [...] 2004 r. Wniosek ten został złożony na podstawie art. 24 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych, a zatem dotyczył ustalenia uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego, dla syna K. za sporny okres. Wniosek ten winien był więc być załatwiony w formie przewidzianej prawem przez podmiot, do którego został złożony. Przepis art. 25 ust. 1 ostatnio powołanej ustawy wskazuje tryb odwołania od rozstrzygnięć wydanych w sprawach należących m.in. do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Zatem trafnie uznały orzekające organy w niniejszej sprawie, że brak było podstaw w oparciu o powyższe regulacje prawne, do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia za okres od [...] 2002 r.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Ponieważ Sąd skargi nie uwzględnił wniosek skarżącej o zwrot kosztów nie mógł być uwzględniony i brak było podstaw prawnych z uwagi na treść art. 209 p.p.s.a. do rozstrzygania w tym przedmiocie w wyroku.