III SA/Łd 555/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2024-02-01
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek mieszkaniowyprawo administracyjnenieruchomościświadczenia socjalnepowierzchnia użytkowaniepełnosprawnośćkryteria ustawowe WSA Łódź

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego, uznając, że skarżąca nie spełniła kryterium powierzchni użytkowej lokalu.

Skarżąca E.W. wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego, jednak organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły, wskazując na przekroczenie normatywnej powierzchni użytkowej lokalu oraz udziału powierzchni pokoi i kuchni. Skarżąca argumentowała, że jej niepełnosprawność i wiek powinny być uwzględnione, a lekarz POZ potwierdził potrzebę osobnego pokoju. WSA w Łodzi oddalił skargę, stwierdzając, że kryteria ustawowe dotyczące powierzchni są obligatoryjne i niepodlegają uznaniu, a zaświadczenie lekarza POZ nie zastępuje orzeczenia powiatowego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności.

Sprawa dotyczyła skargi E.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Główną przyczyną odmowy było niespełnienie przez skarżącą kryteriów dotyczących powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego. Lokal skarżącej o powierzchni 52,97 m² przekraczał normatywną powierzchnię dla jednej osoby (35 m²) o ponad 30%, a udział powierzchni pokoi i kuchni (79,68%) przekraczał dopuszczalny próg 60%. Skarżąca podnosiła, że jej niepełnosprawność (wymagająca osobnego pokoju według lekarza POZ) oraz wiek powinny być uwzględnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podkreślając, że przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych dotyczące powierzchni są obligatoryjne i nie podlegają uznaniu. Sąd wyjaśnił, że powiększenie normatywnej powierzchni z tytułu niepełnosprawności wymaga orzeczenia powiatowego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności, a zaświadczenie lekarza POZ nie jest wystarczające. Ponadto, przepis ten nie ma zastosowania w jednoosobowym gospodarstwie domowym. Sąd stwierdził, że organy administracji prawidłowo zastosowały prawo materialne, a skarżąca nie spełniła kumulatywnych przesłanek ustawowych do przyznania dodatku mieszkaniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, kryteria te są obligatoryjne i kumulatywne, a ich niespełnienie skutkuje odmową przyznania dodatku mieszkaniowego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w tym dotyczące powierzchni, nie pozostawiają organom orzekającym swobody decyzyjnej. Niespełnienie choćby jednej z przesłanek skutkuje odmową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.d.m. art. 2

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

u.d.m. art. 3

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

u.d.m. art. 5

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

u.d.m. art. 5 § ust. 1

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Pomocnicze

u.d.m. art. 5 § ust. 3

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

u.d.m. art. 5 § ust. 5

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

u.d.m. art. 5 § ust. 5 pkt 2

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.k.o. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 21 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

u.r.z.s.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.e.r.f.u.s. art. 20 § pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącą kryterium normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego. Niespełnienie przez skarżącą kryterium udziału powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu. Brak orzeczenia powiatowego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności potwierdzającego wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Niezastosowanie przepisu o powiększeniu normatywnej powierzchni w jednoosobowym gospodarstwie domowym.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej oparta na opinii lekarza POZ o potrzebie osobnego pokoju z uwagi na niepełnosprawność i wiek. Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez pominięcie i zaniechanie oceny materiału dowodowego (orzeczenie o niepełnosprawności, oświadczenie o stanie zdrowia).

Godne uwagi sformułowania

kryteria ustawowe są obligatoryjne i nie podlegają uznaniu niespełnienie choćby jednej z opisanych powyżej przesłanek skutkuje odmową przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego zaświadczenie lekarskie [...] jako wydane przez inny organ niż powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności - pozostaje bez znaczenia w sprawie dodatek mieszkaniowy nie jest formą pomocy społecznej i jego przyznanie jest uzależnione od spełnienia sformalizowanych przesłanek ustawowych

Skład orzekający

Monika Krzyżaniak

przewodniczący sprawozdawca

Teresa Rutkowska

sędzia

Anna Dębowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatku mieszkaniowego, w szczególności kryteriów powierzchniowych oraz znaczenia orzeczeń o niepełnosprawności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącej i przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wykładnia przepisu o powiększeniu powierzchni ma zastosowanie głównie w kontekście orzeczeń powiatowych zespołów i gospodarstw wieloosobowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje sztywność przepisów administracyjnych i konieczność spełnienia formalnych kryteriów, nawet w obliczu trudnej sytuacji życiowej wnioskodawcy. Pokazuje, jak ważne jest posiadanie odpowiednich dokumentów.

Czy niepełnosprawność i wiek wystarczą do dodatku mieszkaniowego? Sąd wyjaśnia, dlaczego formalności są kluczowe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 555/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-02-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Monika Krzyżaniak /przewodniczący sprawozdawca/
Teresa Rutkowska
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Celne prawo
Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2021
art. 2, art. 3, art. 5
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (. j.)
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151 i art. 250 pr. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 1 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor WSA Anna Dębowska, Sekretarz sądowy Marta Duda, Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2024 roku sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 18 lipca 2023 r. nr SKO.4113.29.2023 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu J. Z. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ulicy [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych zawierającą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej E. W. z urzędu.
Uzasadnienie
Decyzją z 18 lipca 2023 r., numer SKO.4113.29.2023, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz.775 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7 ustawy z 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1335), oraz art. 1 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 30 maja 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania E.W. dodatku mieszkaniowego.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu 12 kwietnia 2023 r. E.W. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego od kwietnia 2023 r. na lokal mieszkalny nr [...], położony w Ł. przy ul. [...], o powierzchni użytkowej 52,97 m² (w tym powierzchnia pokoi i kuchni 42,21 m²). We wskazanym lokalu strona zamieszkuje samodzielnie i w okresie 3 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku osiągnęła dochód w łącznej wysokości 4.136,10 złotych tj. miesięcznie w wysokości 1.378,70 zł.
Prezydent Miasta Łodzi decyzją z 30 maja 2023 r. odmówił przyznania E.W. dodatku mieszkaniowego od dnia 1 kwietnia 2023 r., wskazując iż wnioskodawczyni nie spełnia kryteriów określonych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Organ podkreślił, iż powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego skarżącej przekracza o ponad 30% normatywną powierzchnię użytkową przewidzianą w ustawie dla 1 osoby tj. 35 m², a ponadto udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu wynosi 79,69%, zatem przekracza próg 60% wynikający z art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Pismem z 22 czerwca 2023 r. E.W. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w treści którego wyraziła swoje niezadowolenie i wskazała, że organ I instancji nie uwzględnił: opinii lekarza kierującego o konieczności korzystania z samodzielnego, dodatkowego pokoju, jako osoby 80-letniej i niepełnosprawnej, orzeczenia o niepełnosprawności, oświadczenia o stanie zdrowia i warunkach zdrowotnych - bytowych oraz kompletu dokumentów, o które proszono i które znajdują się w aktach sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi rozpatrując powyższe odwołanie uznało, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Łodzi.
Organ II instancji powołując przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, tj.: art. 1 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, a także art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, 2 i 3, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych, wskazał, że przy wydawaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego uwzględnia się kwotę przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504) - przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2022 r. wyniosło 6.346,15 złotych (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2023 r. - M.P. z 2023 r., poz. 171).
Organ odwoławczy stwierdził, że ustalenia w zakresie dochodu strony zostały przez organ I instancji poczynione w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i strona ich nie kwestionowała w odwołaniu.
Organ wskazując następnie, na treść art. 5 ust. 1 i ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wyjaśnił, że zgodnie z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy powierzchnia użytkowa lokalu E.W. wynosi 52,97 m², w tym powierzchnia pokoi i kuchni - 42,21 m², co oznacza, iż powierzchnia lokalu, który zajmuje E.W. przekracza normatywną powierzchnię użytkową wynikająca z ustawy o ponad 30 %. Dodatkowo, udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu wynosi 79,68% (42,21 m² x 100% : 52,97 m²) - a więc powyżej 60% - co uniemożliwia zastosowanie regulacji wynikającej z treści art. 5 ust. 5 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a tym samym jednocześnie oznacza, iż nie została spełniona jedna z przesłanek warunkujących przyznanie skarżącej dodatku mieszkaniowego. Organ II instancji stwierdził zatem, że dodatek mieszkaniowy w tym stanie faktycznym i prawnym stronie nie przysługuje.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podkreśliło, że kryteria przewidziane w powołanej ustawie nie pozwalają organom orzekającym na uznaniowość. Zgodnie w wartościami stanowiącymi podstawę ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego, w tym w szczególności: metrażem powierzchni użytkowej lokalu, który zajmuje strona (52,97 m²), powierzchnią normatywną ustaloną dla gospodarstwa jednoosobowego (35 m²), oraz procentowym udziałem powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej (79,68 %), należało odmówić E.W. prawa do dodatku mieszkaniowego.
Kolegium wyjaśniło, iż stosownie do norm zawartych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych, warunkiem otrzymania dodatku mieszkaniowego jest łączne spełnienie wymienionych w tej ustawie przesłanek, w tym m.in. przesłanki zajmowania lokalu mieszkalnego o określonej powierzchni użytkowej, z uwzględnieniem liczby członków gospodarstwa domowego. Wolą ustawodawcy ustanowione przesłanki przyznania dodatku mieszkaniowego są przesłankami kumulatywnymi, co oznacza, iż niespełnienie którejkolwiek z nich skutkuje odmową wnioskowanego świadczenia. W niniejszej sprawie, z uwagi na niewypełnienie przez E.W. ww. przesłanki, pozostałe okoliczności pozostają więc bez wpływu na wynik sprawy.
Organ II instancji odnosząc się do zarzutów strony uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Uzasadniając powyższe w pierwszej kolejności organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ww. ustawy, normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m², jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku inwalidzkim lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Normatywną powierzchnię powiększa się niezależnie od liczby członków gospodarstwa domowego. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 100, 173, 240 i 852). Mając na względzie powyższe SKO stwierdziło, że skoro z załączonego przez stronę orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 22 stycznia 2016 r. wynika, iż E.W. nie wymaga prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju - to wydane przez lekarza POZ zaświadczenie lekarskie, iż "Pacjentka z orzeczeniem o niepełnosprawności. Wymaga osobnego pokoju, dostosowanego do potrzeb" - jako wydane przez inny organ niż powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności - pozostaje bez znaczenia w sprawie. Ponadto, E.W. prowadzi 1-osobowe samodzielne gospodarstwo domowe, co oznacza, iż omawiana powyżej regulacja wynikając z art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, nie ma do niej zastosowania.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi E.W. zaskarżyła powyższą decyzję organu, wskazując, że pomimo prawnego uzasadnienia jej wniosku i pisemnych wyjaśnień kalectwa, z którym boryka się od dzieciństwa, nie uwzględniono jej sytuacji życiowej. Skarżąca podniosła, że we wniosku szczegółowo przedstawiła swoją sytuację. Podała, że jest kaleką od 3- go roku życia, starała się być samodzielną, żyć godnie i nigdy nie korzystała z pomocy państwa i społeczeństwa. Obecnie jako osoba starsza 80-letnia, odczuwa wyraźny brak bezpieczeństwa życiowego - teraz potrzebuje wsparcia i dodatkowej opieki.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z 31 stycznia 2024 r., pełnomocnik skarżącej zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie i zaniechanie oceny treści orzeczenia o niepełnosprawności skarżącej, oświadczenia o stanie zdrowia i warunkach zdrowotno-bytowych złożonych przez skarżącą, jak również pogarszającej się sytuacji osobistej skarżącej, w szczególności w zakresie jej stanu zdrowia i brak możliwości podjęcia pracy zarobkowej w związku z wiekiem i niepełnosprawnością.
W oparciu o powyższe, pełnomocnik strony wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi oraz o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w niniejszym postępowaniu, oświadczając, że opłaty i wydatki nie zostały opłacone przez skarżącą w całości ani w części.
Na terminie rozprawy w dniu 1 lutego 2024 r., pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 18 lipca 2023 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 30 maja 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania E.W. dodatku mieszkaniowego, nie naruszają przepisów prawa procesowego ani materialnego w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Na wstępie wskazać należy, że zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego reguluje ustawa z 21 czerwca 2011 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1335 ze zm.). Ustawa ta w sposób jednoznaczny wskazuje, jakie obligatoryjne warunki muszą być spełnione, aby właściwy organ wydał decyzję o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem mającym na celu udzielenie wsparcia poprzez dofinansowanie do wydatków mieszkaniowych ponoszonych w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, jednak jego przyznanie zostało uzależnione przez ustawodawcę od łącznego spełnienia określonych warunków, tj.: posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego (art. 2), średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego (art. 3) oraz normatywnej powierzchni użytkowej lokalu (art. 5). Niespełnienie choćby jednej z opisanych powyżej przesłanek skutkuje odmową przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego. Obowiązkiem organów rozpoznających wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego jest zatem zbadanie wszystkich przesłanek i ocena, czy zostały spełnione, przy czym powołane wyżej przepisy nie pozwalają organom orzekającym na jakąkolwiek uznaniowość w tym zakresie. Kryteria określone w art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 oraz art. 5 ust. 5 ustawy mają bowiem charakter kumulatywny i obligatoryjny, co oznacza, że wszystkie muszą zostać spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednego z nich wyklucza przyznanie dodatku mieszkaniowego.
W niniejszej sprawie przesłanką odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego dodatku mieszkaniowego było ustalenie, że skarżąca nie spełniła warunku dotyczącego powierzchni użytkowej lokalu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m² dla 1 osoby. Stosownie do treści art. 5 ust. 3 ustawy, normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m², jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1172, 1495, 1696, 1818). W myśl art. 5 ust. 5 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% (pkt 1) albo 50% (pkt 2) pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%.
Art. 5 ust. 1 ustawy używa sformułowania "normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie może przekraczać" co oznacza, że norma ta ma charakter kategoryczny, a rozstrzygnięcie organu administracji nie ma charakteru uznaniowego. W ocenie sądu, ustalenia organów w tym zakresie dokonane zostały w sposób prawidłowy i nie pozostawiają żadnych wątpliwości. W szczególności prawidłowo przyjęto, że skarżąca nie spełniała przesłanki określonej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Z akt przedmiotowej sprawy bezspornie wynika, że powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nr [...] - położonego w Ł. przy ul. [...], wynosi - 52,97 m², w tym powierzchnia pokoi i kuchni - 42,21 m². Oznacza to, że powierzchnia lokalu, który zajmuje E.W. przekracza normatywną powierzchnię użytkową o ponad 30 %. Dodatkowo organy prawidłowo ustaliły, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu wynosi 79,68%, a więc powyżej 60%. Tym samym powyższe ustalenia uniemożliwiają zastosowanie regulacji wynikającej z treści art. 5 ust. 5 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, albowiem nie została spełniona jedna z przesłanek warunkujących przyznanie skarżącej dodatku mieszkaniowego. Tym samym organ II instancji słusznie stwierdził, że dodatek mieszkaniowy w tym stanie faktycznym i prawnym stronie nie przysługuje.
W niniejszej sprawie organ II instancji trafnie uznał także, że zastosowania nie znajdzie również art. 5 ust. 3 ustawy. Powyższy przepis zezwala na powiększenie powierzchni lokalu z tytułu niepełnosprawności osoby zamieszkującej lokal, ale tylko wówczas, gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku, lub gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Organ prowadzący postępowanie o przyznanie dodatku mieszkaniowego okoliczność faktyczną w postaci wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, może ustalić jedynie na podstawie orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Natomiast określenie "wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju", o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy będzie miał zastosowanie tylko wówczas, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje przynajmniej z jedną osobą. Wykładania gramatyczna tego określenia wskazuje, że chodzi tu o pokój, którego osoba niepełnosprawna nie musi dzielić z innymi osobami. Osoba prowadząca gospodarstwo domowe jednoosobowe, a więc zamieszkująca samotnie, nie dzieli lokalu z innymi osobami. Ratio legis art. 5 ust. 3 ustawy opiera się nie tylko na poprawie sytuacji osoby niepełnosprawnej, ale też ma na względzie prawa osób zamieszkujących z niepełnosprawnym, które korzystają ze zmniejszonej powierzchni. Stosowanie w takiej sytuacji wielkości normatywnej przewidzianej w art. 5 ust. 1 ustawy pozbawiłoby prawa do dodatku lub też do przyznania go w odpowiednio zwiększonej kwocie osoby uprawnione zamieszkujące z osobami niepełnosprawnym, wymagającym oddzielnego pokoju (por. m.in. wyroki NSA z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 321/10, z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt I OSK 10/10, z dnia 5 października 2010 r. sygn. akt I OSK 804/10, z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1389/10, z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2014/11).
W analizowanym przypadku, do jednoosobowego gospodarstwa domowego skarżącej, zajmującej samodzielnie lokal mieszkalny z kuchnią, przepis ten nie miał więc zastosowania. Ponadto wskazać należy, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną - co wynika z orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi z 22 stycznia 2016 r. W orzeczeniu tym nie wskazano jednak na konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz nie ustalono, że skarżąca posiada prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Należy zatem przyznać rację organowi odwoławczemu, że wobec takiego orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, zaświadczenie lekarskie z 04.04.2023 r. wydane przez lekarza POZ, iż: "Pacjentka z orzeczeniem o niepełnosprawności. Wymaga osobnego pokoju, dostosowanego do potrzeb" - jako wydane przez inny organ niż powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności - pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Reasumując powyższe rozważania sąd stwierdził, że organy administracji publicznej zasadnie odmówiły skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na niespełnienie kryterium ustawowego, tj. normatywnej powierzchni użytkowej lokalu. Dodatek mieszkaniowy nie jest formą pomocy społecznej i jego przyznanie jest uzależnione od spełnienia sformalizowanych przesłanek ustawowych. Wskazać w tym miejscu należy, że sąd nie neguje trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącej, niemniej jednak przepisy regulujące kwestie dodatku mieszkaniowego, w tym przepisy dotyczące normatywnej powierzchni użytkowej uprawniającej do uzyskania dodatku mieszkaniowego są przepisami o charakterze związanym. Oznacza to, że nie pozostawiają organom administracji oraz sądom orzekającym w tego rodzaju sprawach żadnej swobody decyzyjnej. Zatem jeżeli wnioskodawca nie spełnia chociażby jednego z warunków do przyznania dodatku mieszkaniowego organy administracji zobowiązane są do wydania decyzji odmownej. Organy nie miały przy tym obowiązku wypowiadania się w zakresie spełnienia przez skarżącą pozostałych warunków do przyznania dodatku mieszkaniowego, bowiem nie miałoby to żadnego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Zdaniem sądu przed wydaniem kontrolowanego rozstrzygnięcia organy wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszystkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowały prawidłowe normy prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia, a swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 2437 ze zm.). Jednakże z uwagi na wyroki Trybunału Konstytucyjnego w sprawach o sygn. akt SK 66/19, SK 78/21, SK 53/22, SK 85/22 oraz SK 83/19 i orzeczoną nimi niekonstytucyjność stawek opłat określonych w rozporządzeniach Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu i w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 2437 ze zm.) oraz wskazywaną przez Trybunał konieczność zasądzania na rzecz pełnomocników z urzędu opłat nie niższych niż przewidziane w rozporządzeniach regulujących stawki dla adwokatów i radców prawnych z wyboru, a więc przy uwzględnieniu rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz w sprawie opłat za czynności radców prawnych, sąd, mając na względzie dyspozycję art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, postanowił przyznać pełnomocnikowi wynagrodzenie obejmujące opłatę w wysokości określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w kwocie 480 zł. Minister Sprawiedliwości nie dostosował bowiem dotychczas rozporządzeń o wynagrodzeniach pełnomocników z urzędu do wyroków Trybunału Konstytucyjnego.
k.ż.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI