IV SA/Gl 866/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-03-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
rodzina zastępczapomoc społecznaświadczenia pieniężneustawa o pomocy społecznejprawo administracyjnetermin przyznania świadczeniawniosekdzieckoopieka

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rodziców zastępczych na decyzję odmawiającą przyznania pomocy pieniężnej od daty faktycznego umieszczenia dziecka, uznając, że prawo do świadczenia powstaje z dniem złożenia wniosku.

Rodzice zastępczy J. M. i W. M. domagali się przyznania pomocy pieniężnej na utrzymanie dziecka od daty jego faktycznego umieszczenia w ich rodzinie, a nie od daty złożenia wniosku. Organy administracji publicznej, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznały, że zgodnie z ustawą o pomocy społecznej z 2004 r., prawo do świadczenia powstaje z miesiącem złożenia wniosku wraz z wymaganą dokumentacją. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy mają pierwszeństwo przed przepisami rozporządzenia.

Sprawa dotyczyła wniosku J. M. i W. M. o przyznanie pomocy pieniężnej na pokrycie kosztów utrzymania dziecka K. P. w rodzinie zastępczej. Skarżący domagali się przyznania świadczenia od dnia faktycznego umieszczenia dziecka w ich domu, co nastąpiło przed datą uprawomocnienia się postanowienia o ustanowieniu ich rodziną zastępczą. Organy administracji kilkukrotnie zmieniały swoje decyzje, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze dwukrotnie uchylało decyzje organu pierwszej instancji, wskazując na konieczność stosowania przepisów rozporządzenia o rodzinach zastępczych i przyznawania pomocy od dnia faktycznego umieszczenia dziecka. Ostatecznie, po wejściu w życie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, organ pierwszej instancji przyznał pomoc od miesiąca złożenia wniosku. Skarżący odwołali się do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i domagając się przyznania świadczenia od daty faktycznego umieszczenia dziecka. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zgodnie z art. 150 ustawy z 2004 r., sprawy wszczęte i niezakończone przed jej wejściem w życie rozpatruje się według nowych przepisów. Kluczowe było zastosowanie art. 106 ust. 3 tej ustawy, który stanowi, że świadczenie pieniężne przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Sąd podkreślił prymat ustawy nad rozporządzeniem i uznał, że pomoc dla rodzin zastępczych jest świadczeniem pieniężnym w rozumieniu ustawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Pomoc pieniężna przysługuje od miesiąca złożenia wniosku wraz z wymaganą dokumentacją, zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej z 2004 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, która weszła w życie 1 maja 2004 r., ma zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych przed tą datą. Kluczowy jest art. 106 ust. 3 tej ustawy, który jednoznacznie określa moment nabycia uprawnień do świadczenia jako miesiąc złożenia wniosku. Sąd podkreślił prymat ustawy nad rozporządzeniem wykonawczym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (31)

Główne

u.p.s. art. 150

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 106 § ust. 3

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 150

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Pomocnicze

u.p.s. art. 33 g § ust. 6

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 33 c § ust. 4

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 33 g § ust. 2 pkt 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 33 g § ust. 3

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 33 g § ust. 4

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 33 g § ust. 8 pkt 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 33 g § ust. 8 pkt 2

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 33 e § ust. 1 pkt 2

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 33 e § ust. 1 pkt 3

Ustawa o pomocy społecznej

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s. art. 72

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 74 § ust. 1 pkt 2 a

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 78 § ust. 1,2,3,7,9,10

Ustawa o pomocy społecznej

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s. art. 159

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 8 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 78 § ust. 11

Ustawa o pomocy społecznej

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s. art. 8 § pkt 1

Ustawa o pomocy społecznej

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s. art. 36 § pkt 1 lit. e

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 87

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Konstytucja RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej powstaje z miesiącem złożenia wniosku wraz z wymaganą dokumentacją, zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej z 2004 r. Ustawa o pomocy społecznej z 2004 r. ma zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie (art. 150 u.p.s.). Przepisy ustawy mają pierwszeństwo przed przepisami rozporządzenia wykonawczego.

Odrzucone argumenty

Pomoc pieniężna dla rodzin zastępczych powinna być przyznawana od dnia faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej, a nie od daty złożenia wniosku. Należy stosować przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych, w szczególności § 17, który nakazuje udzielanie pomocy od dnia faktycznego umieszczenia dziecka. Pomoc dla rodzin zastępczych (art. 78 u.p.s.) nie jest tożsama ze świadczeniem pieniężnym z art. 106 u.p.s.

Godne uwagi sformułowania

kryterium przesądzającym o terminie otrzymania pomocy pieniężnej jest dzień faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej w wykonaniu orzeczenia sądu opiekuńczego sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy rozpatruje się według obowiązujących przepisów świadczenie pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją nie można zgodzić się z argumentacją skarżących zawartą w skardze, że pomoc określona w art. 78 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej nie jest pojęciem tożsamoym ze świadczeniem pieniężnym, o którym mowa w art. 106 tej samej ustawy powołane w skardze rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych nie ma waloru źródła prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP

Skład orzekający

Beata Kalaga-Gajewska

sprawozdawca

Stanisław Nitecki

przewodniczący

Zofia Borowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu nabycia prawa do świadczeń z pomocy społecznej, w tym dla rodzin zastępczych, w kontekście zmiany przepisów prawnych i pierwszeństwa ustawy nad rozporządzeniem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów ustawy o pomocy społecznej w trakcie postępowania administracyjnego. Interpretacja art. 106 ust. 3 ustawy z 2004 r. jako momentu przyznania świadczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawnego związanego z prawami rodzin zastępczych i momentem przyznawania świadczeń. Pokazuje, jak zmiany przepisów wpływają na toczące się postępowania i jak sądy interpretują te zmiany w kontekście prymatu ustawy nad rozporządzeniem.

Kiedy faktycznie należą się pieniądze rodzinie zastępczej? Sąd wyjaśnia kluczową datę.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Gl 866/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Zofia Borowicz
Symbol z opisem
6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie: NSA Zofia Borowicz WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Protokolant: st. sekret. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2006 r. sprawy ze skargi J. M. i W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej o d d a l a s k a r g ę
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] r. J. M. i W. M. zwrócili się do Powiatowego Ośrodka Pomocy Rodzinie w M. o przyznanie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania przyjmowanego dziecka K. P. w wysokości do dnia [...] r. [...]% z kwoty [...],- zł., a od dnia [...] r. w wysokości [...]% z tej samej kwoty oraz domagali się przyznania dla tego dziecka jednorazowej pomocy na zakup niezbędnego wyposażenia. Dodatkowo wskazali we wniosku, iż dziecko faktycznie przebywa u nich od dnia [...] r. na podstawie zarządzenia tymczasowego Sądu Rejonowego w C, sygn. akt [...], a w dniu [...] r. uprawomocniło się postanowienie tego Sądu o ustanowieniu wnioskodawców rodziną zastępczą niespokrewnioną z przyjmowanym dzieckiem.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty M. przez Dyrektora Powiatowego Ośrodka Pomocy Rodzinie w M., na podstawie art. 33 g ust. 6 w związku z art. 33 c ust. 4, art. 33 g ust. 2 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.), przyznano rodzinie zastępczej J. M. i W. M. comiesięczną pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka K. P. ur. [...] r. do ukończenia 18 roku życia w wysokości [...]- zł. w okresie od [...] do dnia [...] r., a począwszy od dnia [...] r. w kwocie [...] - zł.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ podniósł, że postanowieniem Sądu Rejonowego w C. [...] Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z dnia [...] r. o sygn. akt [...] wnioskodawcy zostali ustanowieni rodziną zastępczą, a dziecko w tym dniu już u nich przebywało i nie posiadało żadnego dochodu.
W odwołaniu od tej decyzji J. M. i W. M. domagali się przyznania wnioskowanego świadczenia od dnia [...] r., bowiem z tym dniem K. P. i jej brat faktycznie u nich przebywali.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło decyzję pierwszoinstancyjną i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wywiódł, iż zgodnie z art. 33 g ust. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej wysokość i szczegółowe warunki przyznawania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. Nr 120, poz. 1284). Treść § 17 tego rozporządzenia nakazuje udzielanie pomocy pieniężnej za okres pobytu dziecka w rodzinie zastępczej, począwszy od dnia, w którym dziecko zostało faktycznie umieszczone w tej rodzinie w wykonaniu orzeczenia sądu opiekuńczego, czyli w sposób odmienny niż zasada wynikająca z art. 43 ust. 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, mająca zastosowanie do pozostałych świadczeń pieniężnych.
W zaistniałej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, kryterium przesądzającym o terminie otrzymania pomocy pieniężnej jest dzień faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej w wykonaniu orzeczenia sądu opiekuńczego. Przenosząc te rozważania na stan faktyczny sprawy organ odwoławczy uznał, że skoro na podstawie zarządzenia tymczasowego Sądu Rejonowego w C. postanowieniem z dnia [...] r. o sygn. akt [...] Sąd ten umieścił małoletnie dzieci K. i K. P. u stron, a z zaświadczenia Dyrektora Domu Małych Dzieci w C. wynika, iż z dniem [...] r. wymienione dzieci zostały przekazane stronom to organ I instancji winien przyznać stronom comiesięczną pomoc pieniężną od dnia [...] r., czyli od dnia faktycznego umieszczenia dzieci u stron.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty M. przez Dyrektora Powiatowego Ośrodka Pomocy Rodzinie w M., na podstawie art. 33 g ust. 6 w związku z art. 33 c ust. 4, art. 33 g ust. 2 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.), przyznano rodzinie zastępczej J. M. i W. M. comiesięczną pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka K. P. ur [...] r. do ukończenia 18 roku życia w wysokości [...]- zł. w okresie od dnia [...] do dnia [...] r., a począwszy od dnia [...] r. w kwocie [...]- zł. oraz nadano tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu tej decyzji Dyrektor Powiatowego Ośrodka Pomocy Rodzinie w M. podniósł, iż nie kwestionuje daty przebywania u stron K. P. tj. od dnia [...] r., ale wówczas strony nie były dla niej rodziną zastępczą, ponieważ dopiero z dniem [...] r. uprawomocniło się postanowienie Sądu Rejonowego w C. [...] Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z dnia [...] r. o sygn. akt [...], na podstawie którego strony zostały ustanowione dla tego dziecka i jej brata rodziną zastępczą.
W odwołaniu od tej decyzji z dnia [...] r. obie strony domagały się przyznania wnioskowanego świadczenia od dnia [...] r., bowiem z tym dniem strony stały się rodziną oczekującą na orzeczenie Sądu Rejonowego w C. [...] Wydziału Rodzinnego i Nieletnich o ustanowieniu ich rodziną zastępczą dla dziecka K. P. i jej brata oraz z tym dniem dzieci zostały zabrane z placówki opiekuńczej i przebywały u stron.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego związku z art. 33 g ust. 1, 3, 4 i 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej i § 17 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych uchyliło w całości decyzję pierwszoinstancyjną i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wywiódł, iż w obecnym stanie prawnym ukształtowanym art. 33 g ust. 1, ust. 4 i ust. 8 pkt 1 i 2 oraz art. 33 e ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej wysokość i szczegółowe warunki przyznawania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. Nr 120, poz. 1284). Treść § 17 ust. 1 tego rozporządzenia nakazuje udzielanie pomocy pieniężnej za okres pobytu dziecka w rodzinie zastępczej, począwszy od dnia, w którym dziecko zostało faktycznie umieszczone w tej rodzinie w wykonaniu orzeczenia sądu opiekuńczego. W zaistniałej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, kryterium przesądzającym o terminie otrzymania pomocy pieniężnej jest dzień faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej w wykonaniu orzeczenia sądu opiekuńczego. Przenosząc te rozważania na stan faktyczny sprawy organ odwoławczy uznał, że skoro na podstawie zarządzenia tymczasowego Sądu Rejonowego w C. postanowieniem z dnia [...] r. o sygn. akt [...] Sąd ten umieścił małoletnie dzieci K. i K. P. u stron, a z zaświadczenia Dyrektora Domu Małych Dzieci w C. wynika, iż z dniem [...] r. wymienione dzieci zostały przekazane stronom, dlatego też organ I instancji winien przyznać stronom comiesięczną pomoc pieniężną począwszy od dnia [...] r., czyli od dnia faktycznego umieszczenia dzieci u stron.
W wyniku rozpatrzenia sprawy po raz kolejny, decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty M. przez Dyrektora Powiatowego Ośrodka Pomocy Rodzinie w M., na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 150, art. 72, art. 74 ust. 1 pkt 2 a, art. 78 ust. 1,2,3,7,9,10 i art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593) przyznano rodzinie zastępczej J. M. i W. M. comiesięczną pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka K. P. ur. [...] r. do ukończenia 18 roku życia w wysokości [...]- zł. w okresie od [...] do [...] r., a począwszy od dnia [...] r. w kwocie [...]- zł.
W uzasadnieniu tej decyzji Dyrektor Powiatowego Ośrodka Pomocy Rodzinie w M. podniósł, iż po ponownym przeanalizowaniu dokumentów – mając na uwadze art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, który określa, iż sprawy wszczęte i nie zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy rozpatruje się według obowiązujących przepisów – uznał, iż od dnia 1 maja 2004 r. wnioskowane świadczenie reguluje art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, który określa moment nabycia uprawnień do tego świadczenia, jako miesiąc złożenia wniosku wraz z wymaganą dokumentacją. Uwzględniając zatem nowe obowiązujące przepisy w zakresie przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, uprawnienie do comiesięcznej pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania K. P. rodzina zastępcza J. M. i W. M. nabyła z dniem złożenia wniosku wraz z wymaganą dokumentacją tj. z dniem [...] r. i od tej daty zostało przyznane wnioskowane przez strony świadczenie.
W odwołaniu od tej decyzji z dnia [...] r. obie strony domagały się jej uchylenia i przyznania wnioskowanego świadczenia od dnia [...] r., bowiem świadczenia dla rodzin zastępczych są świadczeniami o szczególnym charakterze i nie mogą być traktowane tak jak inne świadczenia udzielane na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Dodatkowo zarzuciły decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] r. naruszenie art. 159 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w związku z niezastosowaniem w sprawie art. 78 ust. 11 tej samej ustawy i nieuwzględnieniem regulacji zawartej w § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 78 ust. 1,2,3,7 i 10, art. 106 i art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z dnia [...] r.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wywiódł, iż w obecnym stanie prawnym przedmiotowe odwołanie będzie rozpoznawane z uwzględnieniem stanu prawnego wynikającego z ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Akceptując ustalenia organu I instancji co do stwierdzonego stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy wskazał na okoliczność, iż strony złożyły wniosek na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej dopiero w miesiącu [...] r. Przytoczył także treść art. 150 i art. 78 ust. 1, ust. 2 i ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, z której wywiódł, iż od dnia 1 maja 2004 r. comiesięczna pomoc na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej regulowana jest w oparciu o art. 106 ust. 3 tej samej ustawy. Treść tego ostatniego przepisu wskazuje jednoznacznie, iż momentem nabycia uprawnień do wnioskowanego świadczenia jest miesiąc złożenia wniosku wraz z wymaganą dokumentacją tj. [...] r. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, iż nie dopatrzył się sprzeczności decyzji pierwszoinstancyjnej z przepisami prawa materialnego, jak też z przepisami postępowania administracyjnego, bowiem skoro wniosek został złożony w miesiącu [...] r. to wnioskowaną pomoc prawidłowo przyznano z tym miesiącem.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 78 ust. 11 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w korelacji z jej art. 159, poprzez nieuwzględnienie nadal obowiązujących przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych oraz pominięcie regulacji art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo opisali stan faktyczny, który miał miejsce w ich sprawie i uznali, iż pomoc pieniężna dla rodzin zastępczych, o której mowa w art. 78 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej nie jest pojęciem tożsamym ze świadczeniem pieniężnym, o którym mowa w art. 106 tej samej ustawy.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie prezentując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 21 marca 2006 r. skarżący W. M. podniósł, iż w organie pierwszej instancji był informowany o tym, że pomoc z tytułu pełnienia funkcji rodziny zastępczej będzie mu przyznana z chwilą powierzenia dzieci przez Sąd, dlatego niezrozumiałym dla niego jest czemu organy administracyjne obu instancji podejmowały w niniejszej sprawie tak odmienne rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i wbrew podnoszonym w niej zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny, pod względem jego zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego.
Stosownie do brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "ustawa p.p.s.a.") sąd ten uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, w zależności od rodzaju naruszenia - stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.
Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy bądź procesowego, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż wprowadzony ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i obowiązujący od dnia 1 maja 2004r. przepis art. 150 tej ustawy stanowi, iż: "Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy.".
W tym miejscu wyjaśnić trzeba, iż sprawa skarżących wszczęta została na podstawie ich wniosku z dnia [...] r., ale rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji dopiero w dniu [...] r. decyzją nr [...], czyli po dacie wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. z dniem 1 maja 2004 r.). Zatem organ ten musiał w niej uwzględnić zmieniony tą ustawą stan prawny, bowiem sprawa nie była zakończona decyzją ostateczną oraz należała do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 maja 2004 r.
W takiej sytuacji, powołany powyżej art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, nakazał stosować w niniejszej sprawie jej przepisy, a nie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r., Nr 64, poz. 414 z późn. zm.).
Z materiału dowodowego sprawy bezspornie wynika, że skarżący już od dnia [...] r. zajmowali się przebywającą u nich K. P. i jej bratem, ale dopiero w dniu [...] r. złożyli wniosek wraz z wymaganą dokumentacją o comiesięczną pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów jej utrzymania.
W toku postępowania organ pierwszej instancji prawidłowo zatem zastosował powołany przepis art. 150 i art. 72, art. 74 ust. 1 pkt 2 a, art. 78 ust. 1,2,3,7,9,10 w związku z art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i ustalił wysokość przysługującej skarżącym, jako rodzinie zastępczej pomocy. Uwzględniając treść powyższych przepisów organy administracyjne obu instancji uznały, iż skoro skarżący z dniem [...] r. złożyli wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, to w tym miesiącu zostało im przyznane uprawnienie do rozpoczęcia wypłaty świadczenia pieniężnego.
Kwestia sporna dotyczy więc jedynie daty początkowej przyznania skarżącym wnioskowanego świadczenia.
Zdaniem Sądu podstawą prawną ustalenia tej daty jest przepis art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej który stanowi, iż świadczenie pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją.
W tym zakresie nie można zgodzić się z argumentacją skarżących zawartą w skardze, że pomoc określona w art. 78 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej nie jest pojęciem tożsamym ze świadczeniem pieniężnym, o którym mowa w art. 106 tej samej ustawy. Stosownie bowiem do treści art. 36 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej świadczeniami pieniężnymi z pomocy społecznej są świadczenia pieniężne takie jak pomoc dla rodzin zastępczych, której udziela się także na częściowe pokrycie kosztów utrzymania każdego umieszczonego w rodzinie zastępczej dziecka, zgodnie z warunkami określonymi w art. 78 tej samej ustawy.
Sąd nie podzielił też zarzutu skargi, że w katalogu świadczeń ujętych w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej nie występuje pomoc określona w jej art. 78, co oznacza, że na podstawie ust. 11 tego artykułu w związku z jej art. 159 dopuszcza się stosowanie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. Nr 120, poz. 1284).
Zdaniem Sądu decyzje wydawane na podstawie art. 78 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej należy kwalifikować jako integralną część instytucji prawnych wymienionych w art. 36 tej samej ustawy.
Zaakcentować w tym miejscu należy, że na podstawie art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 i Dz. U. z 2001 r., Nr 28, poz. 319) źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, a także akty prawa miejscowego (na obszarze działania organów, które je ustanowiły).
W ocenie Sądu powołane w skardze rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych nie ma waloru źródła prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP. Z tego punktu widzenia nie może stanowić samoistnej podstawy do przyznania przez organ administracyjny świadczenia w sposób odmienny, niż określony w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (art. 106 ust. 3 tej ustawy).
Zatem jako pierwsze w rozpoznawanej sprawie stosuje się przepisy ustawy, a nie przepisy aktu wykonawczego, bowiem jedynie przepisy ustaw mogą co do zasady stanowić podstawę prawną do przyznawania i nakładania na obywateli (oraz inne podmioty prawne) określonych praw i obowiązków.
Tym samym jako nieuzasadniony należy uznać zarzut skargi wskazujący na dopuszczalność zastosowania w niniejszej sprawie § 17 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych, który na podstawie art. 159 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej mógł być stosowany do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych do ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, ale tylko w sytuacji, gdyby sama ustawa nie regulowała danego zagadnienia.
Uwzględniając powyższe, należy zgodzić się z argumentacją organu odwoławczego, że analiza treści przepisu art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, dokonana na tle całokształtu przepisów ustawy o pomocy społecznej skłania do nieuwzględnienia zarzutów skargi.
W ocenie Sądu dokonanej, w oparciu o wcześniej powołane przepisy ustawy p.p.s.a., w niniejszej sprawie zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają uregulowaniom prawnym obowiązującym w datach ich wydania.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zmianami) oddalono skargę.