IV SA/Gl 86/05

IV SA/Gl 86/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-04-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Zofia Borowicz /przewodniczący/
Barbara Rymaszewska /zdanie odrebne/
Stanisław Nitecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Sygn. powiązane
I OSK 15/07 - Wyrok NSA z 2007-10-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz, Sędziowie WSA Stanisław Nitecki, WSA del. Barbara Rymaszewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi U. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. Nr 45, poz. 433 ) odmówił przyznania U. O. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad córką D. O.. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że świadczenie nie przysługuje, ponieważ z przedłożonej dokumentacji wynika, że dziecko nie spełnia wymogów do otrzymania wskazanego świadczenia, gdyż córka została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od dzieciństwa, natomiast opinia psychologa będącego biegłym sądowym nie może być podstawą do przyznania świadczenia.
Pismem z dnia [...] 2004 r. odwołanie od tej decyzji wniosła U. O., która wyraziła wobec niej swoje niezadowolenie. W odwołaniu tym wskazała, że Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. Ośrodek Zamiejscowy w R. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...] r. przyznał D. O. rentę rodzinną począwszy od [...] 1998 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd ten wskazał, że córka skarżącej jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Nadto odwołująca się wskazała, że zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem odwołującej się przywołany powyżej wyrok Sądu Okręgowego jak również przedłożona opinia biegłego sądowego potwierdzają, że D. O. jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności od dzieciństwa na trwale i na tej podstawie przyznawany był jej do 30 kwietnia 2004 r. zasiłek stały.
Na wezwanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2004 r. U. O. pismem z dnia [...] 2004 r. wskazała, że nie podejmowała żadnych działań zmierzających do zmiany orzeczenia o stopniu niepełnosprawności D. O., jak również przywołała analogiczną argumentację do tej jaką przedstawiła w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania i przywołało treść art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych i zauważyło, że D. O. mocą orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na trwałe, a Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. Ośrodek Zamiejscowy w R. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...] r. przyznał jej rentę rodzinną począwszy od [...] 1998 r. W oparciu o wskazane ustalenia organ odwoławczy doszedł do przekonania, że odwołująca się w oparciu o postanowienia art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może otrzymać świadczenia pielęgnacyjnego. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy dokonał analizy sytuacji prawnej strony w kontekście postanowień art. 58 ustawy o świadczeniach rodzinnych i doszedł do stwierdzenia, że nie zostały spełnione wymogi do otrzymania wskazanego świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nie spełnia warunków określonych w dotychczasowych przepisach.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła U. O.. W skardze tej zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 3 pkt 21b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem skarżącej jej córka została uznana za całkowicie niezdolną do pracy przez lekarza orzecznika ZUS orzeczeniem z dnia [...] 1998 r., nadto Sąd Okręgowy na podstawie opinii biegłego psychologa orzekł, że jest całkowicie niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji i przyznał jej prawo do renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Zdaniem skarżącej orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy wydane zostało na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przytoczył analogiczną argumentację do tej jaką zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Wnioskiem z dnia [...] 2004 r. U. O. wystąpiła do Prezydenta Miasta T. o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad córką D. O.. Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych skarżąca do 30 kwietnia 2004 r. pobierała zasiłek stały z tytułu opieki nad dzieckiem, przewidziany art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.). Oznacza to, że w sprawie tej podstawą podjęcia rozstrzygnięcia mogą stanowić regulacje przewidziane art. 17 i art. 58 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.).
Stosownie do postanowień wskazanego art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami : konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, lub orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Z brzmienia przywołanego przepisu wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce lub ojcu dziecka albo jego opiekunowi faktycznemu wówczas , gdy spełnione zostaną wymogi wskazane w tym przepisie jak również gdy dochód rodziny uprawnia do otrzymania przedmiotowej formy świadczenia. W niniejszej sprawie spornym zagadnieniem jest kwestia legitymowania się przez dziecko skarżącej orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z przedłożonego do akt sprawy orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z dnia [...] r. wynika, że D. O. została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, a jak skarżąca oświadczyła w ramach postępowania uzupełniającego przez organ odwoławczy nie podejmowała działań zmierzających do zmiany wskazanego orzeczenia.
W trakcie postępowania administracyjnego skarżąca akcentowała, że córka jej dysponuje orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i do samodzielnej egzystencji wydanym na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o rentach i emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) w związku z art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.). Stosownie do postanowień wskazanego art. 5 pkt 1 orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2, i niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ) traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżąca swoje stanowisko w sprawie wywodzi z wyroku Sądu Okręgowego w K. Ośrodek Zamiejscowy w R. z dnia [...] r. sygn. akt [...], mocą którego przyznano D. O. rentę rodzinną począwszy od [...] 1998 r. i ze sporządzonej w trakcie tego postępowania opinii biegłego psychologa, w której stwierdzono, że jest ona niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji od wieku dziecięcego. Organy administracji obu instancji odmówiły uznania wskazanych dokumentów jako wystarczających do przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem Sądu ze stanowiskiem organów administracji należy się zgodzić, ponieważ art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób jednoznaczny określa wymogi jakie musi spełniać osoba ubiegająca się o wskazane świadczenie. Wbrew twierdzeniom skarżącej Sąd Okręgowy w K. Ośrodek Zamiejscowy w R. w wyroku swoim zajął się jedynie kwestią renty rodzinnej dla D. O. i mocą wskazanego wyroku takie świadczenie zostało jej przyznane, natomiast Sąd ten nie rozstrzygał, czy D. O. spełnia wymogi o jakich mowa w art. 12 ust. 2 w związku z art. 13 ust. 5 ustawy o rentach i emeryturach z FUZ, czyli o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji. Opinia biegłego psychologa była elementem postępowania dowodowego w ramach wskazanego postępowania i nie może ona zastępować orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS i Sądu w tym zakresie.
Do rozważenia pozostaje jeszcze kwestia spełniania wymogów przewidzianych art. 58 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do postanowień tego przepisu osoba otrzymująca zasiłek stały na podstawie przepisów o pomocy społecznej do dnia wejścia w życie ustawy w związku z pielęgnacją dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.). nabywa prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17, do dnia 31 sierpnia 2005 r., jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach. Przyjdzie zauważyć, że organ pierwszej instancji przy podejmowaniu swojego rozstrzygnięcia pominął ten aspekt sprawy, jednakże organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji odniósł się do wskazanego problemu i uznał, że D. O.nie dysponuje wymaganym przez art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej orzeczeniem o niepełnosprawności, a to które posiada nie uprawnia skarżącej do otrzymywania zasiłku stałego. Jak zostało to powyżej zaznaczone skarżąca do
30 kwietnia 2004 r. otrzymywała zasiłek stały, a zatem kwestia ta wymaga dodatkowego wyjaśnienia. Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca wspomniany zasiłek otrzymywała od [...] 1999 r. W ówczesnym stanie prawnym zasiłek taki przysługiwał osobie nie pozostającej w zatrudnieniu, opiekującej się dzieckiem, wymagającym ze strony innej osoby stałej opieki, polegającej na bezpośredniej, osobistej opiece i pielęgnacji lub systematycznym współdziałaniu w postępowaniu edukacyjnym, leczniczym lub rehabilitacyjnym, jeżeli dziecko jest uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego i dochód rodziny nie przekraczał dwukrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4. Począwszy od dnia 23 listopada 1999 r. zasiłek stały przysługiwał osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekraczał dwukrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko było uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego. Wskazany stan prawny obowiązywał do 31 grudnia 2001 r., gdyż z dniem 1 stycznia 2002 r. zasiłek stały przysługiwał osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekraczał półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko miało orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.). Jednocześnie w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej, ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. Nr 154, poz. 1792 ze zm.) wprowadzono regulację, mocą której do zasiłku stałego przyznanego do dnia wejścia w życie ustawy stosowano dotychczasowe kryterium dochodowe, a aktualne zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia dziecka dla ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego obowiązywały przez okres, na jaki zostały wydane, nie dłużej jednak niż do dnia 31 maja 2003 r. Oznacza to, że w sytuacji formalnoprawnej skarżącej świadczenie w postaci zasiłku stałego przysługiwało jej z całą pewnością do 31 maja 2003 r., natomiast Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. pismem z dnia [...] 2003 r. poinformował ją o otrzymywaniu przez nią zasiłku stałego do [...] roku. Wskazane pismo nosi znamiona przyrzeczenia ze strony tego organu o spełnianiu wymogów przez skarżącą do otrzymywania zasiłku stałego i należy stwierdzić, że pismo to jest wiążące dla Dyrektora MOPS. Z kolei postępowanie w niniejszej sprawie prowadził Prezydent Miasta T., który wskazanego zobowiązania nie podejmował. Przyjdzie wyjaśnić, że Dyrektor MOPS w T. realizując zasiłki stałe z ustawy o pomocy społecznej wykonywał zadania zlecone gminie z zakresu administracji rządowej, a Rada Miasta w T. była zobowiązana stosownie do postanowień art. 46 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej do upoważnienia go do wydawania decyzji administracyjnych. Zatem organ ten zobowiązany był do oceny sytuacji prawnej i faktycznej skarżącej i nie był związany wskazanym powyżej przyrzeczeniem. Ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i zestawienie go z obowiązującymi przepisami prawa pozwala uznać, że stanowisko organu odwoławczego w sprawie jest prawidłowe, a skarżąca nie dysponuje orzeczeniem, które uprawniałoby ją do otrzymywania wspomnianego świadczenia pielęgnacyjnego. Dodatkowo należy zaznaczyć, że świadczenie pielęgnacyjne w oparciu o postanowienia art. 58 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przysługiwałoby skarżącej jedynie do 31 sierpnia 2005 r.
Przedstawiony powyżej stan faktyczny w sprawie nie daje podstaw do uznania by organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia postanowień art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Wspomniane przyrzeczenie odgrywało istotną rolę, ale pod warunkiem, że stan prawny nie ulegnie zmianie, natomiast w rozpatrywanej sprawie z dniem 1 maja 2004 r. stan prawny uległ istotnym zmianom, a sam zasiłek stały został zastąpiony świadczeniem pielęgnacyjnym realizowanym nie w oparciu o ustawę o pomocy społecznej lecz na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zatem Sąd nie dopatrzył się wypełnienia przesłanki uzasadniającej uwzględnienie skargi, przewidzianej art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyli naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wyniki sprawy.
Rozstrzygnięcie niniejsze nie oznacza, że stan zdrowia dziecka jest dobry i nie wymaga ono wzmożonej opieki ze strony matki, jednakże w oparciu o przedłożone w ramach postępowania administracyjnego dokumenty skarżąca nie może otrzymać świadczenia pielęgnacyjnego, o które się ubiega.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.
Zdanie odrębne
IV SA/Gl 86/05
Uzasadnienie zdania odrębnego do wyroku z dnia19 kwietnia 2006r. sędziego Barbary Rymaszewskiej
W sprawie niniejszej organy administracji w mojej ocenie nie dokonały wyczerpujących ustaleń, nie wyjaśniły wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Doszło do naruszenia zasad określonych w art. 7, 8, 9 k.p.a., co winno skutkować uchyleniem zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Na podstawie decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z dnia [...] r. skarżąca uzyskała prawo do zasiłku stałego z tytułu opieki na d dzieckiem specjalnej troski poczynając od [...] 1998r. aż do ukończenia przez nią 60. lat.
Podstawą przyznania świadczenia było orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...]r. nr [...], zaliczające D. O. ur. [...]r. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności o charakterze trwałym, istniejącym od dzieciństwa. We wskazaniach zawartych w orzeczeniu określono również, iż chora może podjąć pracę w warunkach chronionych, lekką, spokojną pod nadzorem, w indywidualnym tempie, czynności proste, nie wymaga wsparcia w korzystaniu z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji.
Skarżąca złożyła również do akt administracyjnych opinię biegłego sądowego psychologa H. R. – Ł., wydaną w [...] 1999r. na zlecenie Sądu Okręgowego w K.. Celem opinii było ustalenie stopnia niezdolności D. O. do pracy i samodzielnej egzystencji. W opinii stwierdzono również, iż badana jest całkowicie niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji od wieku dziecięcego na stałe. Schorzenia powstały przed upływem 16 roku życia, stan psychiczny nie rokuje poprawy, wymaga ona opieki osoby drugiej oraz opieki psychiatrycznej i psychologicznej . Na podstawie tej opinii Okręgowy Sąd w K. wyrokiem z dnia [...] r. przyznał D. O. prawo do stałej renty rodzinnej, zmieniając tym samym odmowną decyzję ZUS (wyrok w sprawie [...] i opinia biegłej mgr H. R. w aktach administracyjnych).
W dniu [...] 2002r. U.O. otrzymała z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej zawiadomienie o zmianie kryteriów przyznawania zasiłków stałych i pouczona o konieczności przedłożenia nowego wniosku wraz z załączonym orzeczeniem stwierdzającym niepełnosprawność dziecka wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust.3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr123 poz.776 ze zmianami). Wskazania owe dotyczą właśnie niezdolności do samodzielnej egzystencji i niezdolności do pracy.
Po ponownym zawiadomieniu w dniu [...] 2003r. o konieczności udokumentowania stopnia niepełnosprawności i kryteriów uprawniających do dalszego otrzymywania zasiłku stałego, skarżąca złożyła w dniu [...] 2003r. pismo, w którym powołała się na orzeczenie nr [...] Wojewódzkiego zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności oraz na przytoczoną powyżej opinię biegłego psychologa przesądzającą, iż córka D. jest osobą trwale i stale niezdolną do samodzielnej egzystencji i podjęcia pracy.
W odpowiedzi na przytoczone przez U. O. argumenty i przedłożone dokumenty, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w T. pismem z dnia [...] 2003r. poinformował U. O., iż świadczenie w formie zasiłku stałego z tytułu przyznał wnioskodawczyni prawo do zasiłku stałego do dnia [...] r. Innymi słowy organ I instancji przyznał U.O. prawo do kontynuacji świadczenia w zmienionym stanie prawnym. Pismo to, moim zdaniem, wbrew stanowisku pozostałych członków składu orzekającego nie jest przyrzeczeniem (kodeks postępowania administracyjnego nie posługuje się takim pojęciem). Organ nie czyni wnioskodawczynie żadnego przyrzeczenia, organ -Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej – po prostu przyznaje U.O. prawo do określonego świadczenia i określa okres, na który świadczenie to zostało przyznane. Pismo to zawiera zatem najistotniejsze elementy decyzji administracyjnej, tak też powinno być moim zdaniem traktowane przez organy administracji. Uprawnienie do świadczenia wygasło dopiero na mocy decyzji z dnia [...] r. Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w T.. Organ ten, na podstawie art. 104 Kpa w zw. z art. 106 § 1 i art. 149 § 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593), stwierdził wygaśnięcie z dniem 1 maja 2004 decyzji z dnia [...] r. przyznającej świadczenie w postaci zasiłku stałego dla osoby wychowującej, dziecko gdy dziecko wymagające stałej opieki lub pielęgnacji, ukończyło 18 lat i jest niezdolne do samodzielnej egzystencji.
Wspomniane wyżej pismo z [...] 2003r. oznacza przede wszystkim zaś, iż organ uznał, że wnioskodawczyni spełnia kryteria do kontynuowania wypłaty jej zasiłku stałego także w 2003r., pod rządami zmienionej ustawy – pomimo braku zaświadczenia potwierdzającego w wymaganej przepisami formie przesłanki – niezdolność do samodzielnej egzystencji, niezdolność do podjęcia pracy, konieczność opieki. Innymi słowy, organ po zapoznaniu się z dokumentami złożonymi przez U.O. - w tym z opinią biegłej psycholog H. R. – Ł. zwolnił U.O. z obowiązku złożenia zaświadczenia wymaganego przepisami ustawy w brzmieniu z roku 2002, przyjmując, iż D. O. spełnia przesłanki przyznania jej opiekunce – matce U. O. zasiłku stałego. Oznacza to również, iż U.O. do końca obowiązywania ustawy o pomocy społecznej z 1990roku, tj do 30.04.2004r. była osobą uprawnioną w rozumieniu art. 58 ustawy z dnia 23 listopada 2003r. do pobierania zasiłku stałego. Rozstrzygnięcie MOPS., zawarte w piśmie z dnia [...] 2003r. (tj potwierdzenie prawa do zasiłku na kolejny okres) nie zostało wyeliminowane z obrotu do czasu obowiązywania przepisów o zasiłku stałym. Konsekwentnie zatem rozstrzygnięcie to winno być również respektowane w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją w tym właśnie znaczeniu, iż organ winien był uznać, eż skarżąca spełniała przesłanki do przyznania zasiłku stałego.
W związku z powyższym rozpatrując niniejszą sprawę organy winny rozpatrzyć także możliwość przyznania świadczenia w trybie art. 58 ustawy z dnia 23 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 328 poz.2255 ze zmianami). Organ I instancji w ogóle się do tej problematyki nie odniósł, zaś organ odwoławczy przyjął, iż U.O. nie legitymowała się zaświadczeniem , o którym mowa w art. 58 i tym samym nie należała ona do kręgu osób uprawnionych. Zatem organy pominęły zupełnie pismo MOPS z [...] 2003r.. i istotny element stanu faktycznego, jakim była okoliczność przyznania wypłacania skarżącej spornego świadczenia pomimo braku owego zaświadczenia. Prowadzi to do wniosku, iż organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, co stanowi przesłankę uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. I takie też orzeczenie winno zostać wydane w rozpoznawanej przez sąd sprawie.
W mojej ocenie fakt, iż przyznanie dalszego prawa d zasiłku stałego w 2003 roku nastąpiło na podstawie decyzji (czy też jak orzekł to sąd przyrzeczenia) Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, zaś obecnie orzeka o uprawnieniach do świadczenia Prezydent Miasta ma znaczenie trzeciorzędne. Trudno zgodzić się z poglądem, iż prezydent Miasta nie jest poprzednim stanowiskiem organu związany, a w żadnym razie, iż nie ma ono obecnie żadnego znaczenia. Należy bowiem pamiętać o wyrażonej w art.8 k.p.a. zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Przepis ten obliguje organy administracji publicznej do prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. To organ administracji publicznej (MOPS), przyznając U.O. prawo do świadczenia w 2003r. i zwalniając ją z obowiązku przedłożenia stosownego zaświadczenia uznał przedstawione przez nią dowody za wystarczające, zrównując dokumenty przez nią przedstawione z zaświadczeniem, o którym stanowi art. 27 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej w brzmieniu obowiązującym od 2003r. Nie można zatem obecnie twierdzić, iż opinia złożona przez skarżącą nie ma w niniejszej sprawie znaczenia i nie może być brana pod uwagę, skoro stanowiła ona podstawę wcześniejszej wypłaty świadczeń. Konsekwentnie zatem, respektując takie rozwiązanie organy administracji publicznej winny traktować skarżącą jako osobę uprawnioną w rozumieniu art. 58 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Jeżeli organ zamierzał zakwestionować wcześniejsze zobowiązania Państwa wobec U.O. – wyrażone właśnie przyznaniem jej prawa dom zasiłku stałego aż do [...] roku – obowiązany był w toku postępowania w związku ze zmianą przepisów wyraźnie o tym uprawnioną uprzedzić i udzielić terminu dla udowodnienia przysługujących wcześniej uprawnień w inny sposób, niż uznał to za wystarczające rok wcześniej. W szczególności organ winien był wyjaśnić skarżącej w trybie art. 9 k.p.a. z jakich przyczyn zamierza odstąpić od wcześniejszego stanowiska, iż skarżąca legitymuje się do nabycia uprawnień do zasiłku stałego oraz pouczyć ją, jakie dowody winna złożyć na obecnym etapie postępowania. Nie można bowiem wykluczyć, że skarżąca, pouczona o ewentualnych negatywnych skutkach nieprzedłożenia dowodów podjęłaby próbę przedstawienia innych. Tym bardziej, że dokumenty przedłożone przez U.O. wyraźnie wskazują, iż córka jej jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji i do podjęcia pracy.. Opinia ta wprawdzie nie ma waloru opinii w niniejszej sprawie, jest jednak dowodem pośrednim, przede wszystkim zaś potwierdza stanowisko skarżącej o zaawansowaniu niepełnosprawności córki.
Powyższe przesłanki stanowią podstawę zgłoszenia zdania odrębnego do wyroku z dnia 19 kwietnia 2006r. i oceny, iż w związku ze wskazanym naruszeniem zasad określonych w art. 7, 8, 9 k.p.a. doszło w toku postępowania administracyjnego do uchybień, które skutkują koniecznością uchylenia decyzji II instancji.