I OSK 1282/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-05-16
NSAAdministracyjneŚredniansa
pomoc społecznazasiłek rodzinnyutrata dochoduurlop wychowawczykryterium dochodoweprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSASKO

NSA oddalił skargę kasacyjną SKO, potwierdzając, że urlop wychowawczy stanowi utratę dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Sprawa dotyczyła interpretacji pojęcia 'utraty dochodu' w kontekście przyznawania zasiłku rodzinnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą zasiłku, uznając, że urlop wychowawczy jest utratą dochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, kwestionując tę interpretację. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że urlop wychowawczy, zgodnie z definicją ustawową, stanowi utratę dochodu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków. Odmowa wynikała z przekroczenia kryterium dochodowego, przy czym organ przyjął, że urlop wychowawczy nie jest utratą dochodu. Sąd pierwszej instancji nie zgodził się z tą interpretacją, wskazując, że matki korzystające z urlopu wychowawczego mają prawo do zasiłku, a definicja utraty dochodu (obowiązująca od 1 września 2005 r.) obejmuje utratę dochodu spowodowaną uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu, utrata dochodu oznacza brak dochodu uzyskiwanego poprzednio, a definicja wprowadzona od 1 września 2005 r. jednoznacznie obejmuje urlop wychowawczy jako przyczynę utraty dochodu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, urlop wychowawczy stanowi utratę dochodu w rozumieniu ustawy.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że definicja utraty dochodu, wprowadzona od 1 września 2005 r., obejmuje utratę dochodu spowodowaną uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego. Przed tą datą, brak definicji nie pozwalał na zawężanie pojęcia utraty dochodu do określonych przyczyn.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (3)

Główne

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.r. art. 5 § ust. 4

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Utrata dochodu oznacza sytuację, w której ubiegający się o zasiłek rodzinny nie dysponuje dochodem, jaki uzyskiwał poprzednio. Od 1 września 2005 r. definicja utraty dochodu obejmuje utratę dochodu spowodowaną uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 3 § pkt 23 lit. a/

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Definicja utraty dochodu, obejmująca utratę dochodu spowodowaną uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Urlop wychowawczy stanowi utratę dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z definicją ustawową.

Odrzucone argumenty

Urlop wychowawczy nie jest utratą dochodu w rozumieniu ustawy, zwłaszcza w świetle poprzedniego stanu prawnego.

Godne uwagi sformułowania

nie każde odpadnięcie źródła dochodu jest tożsame z utratą dochodu w znaczeniu ustawowym nie dotyczy to matek korzystających z ustawowego uprawnienia do samodzielnego wychowywania dziecka obowiązująca od 1 września 2005 r. ustawowa definicja utraty dochodu stanowi całkowicie nową regulację w świetle literalnego brzmienia tego przepisu utrata dochodu oznacza sytuację, w której ubiegający się o zasiłek rodzinny nie dysponuje dochodem, jaki uzyskiwał poprzednio ograniczenie pojęcia utraty dochodu do niektórych tylko przyczyn – czy to w powołaniu się na względy językowe, czy też, jak Sąd, na cel ustawy – nie znajduje uzasadnienia prawnego.

Skład orzekający

Leszek Włoskiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Adamiak

członek

Zygmunt Zgierski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'utraty dochodu' w kontekście świadczeń rodzinnych i urlopu wychowawczego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego po 1 września 2005 r. i definicji utraty dochodu zawartej w ustawie o świadczeniach rodzinnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu pomocy społecznej, które ma bezpośredni wpływ na sytuację materialną rodzin z dziećmi. Interpretacja pojęcia 'utraty dochodu' jest kluczowa dla wielu osób.

Urlop wychowawczy to utrata dochodu? NSA wyjaśnia zasady przyznawania zasiłków rodzinnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1282/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak
Leszek Włoskiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Zygmunt Zgierski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
IV SA/Gl 309/05 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2006-05-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Leszek Włoskiewicz (spr.) Sędziowie NSA Barbara Adamiak Zygmunt Zgierski Protokolant Joanna Szcześniak po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 maja 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 309/05 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach – uwzględniając skargę M. G. – wyrokiem z dnia 17 maja 2006 r. IV SA/Gl 309/05 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] [...].
Decyzją tą Kolegium utrzymało w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy w [...] odmawiającą skarżącej przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku wobec przekroczenia kryterium dochodowego przy przyjęciu, że pozostawanie na urlopie wychowawczym nie stanowi utraty dochodu w rozumieniu art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), Sąd zaś nie podzielił tej interpretacji.
Sąd wprawdzie przyjął, jak organ odwoławczy, że nie każde odpadnięcie źródła dochodu jest tożsame z utratą dochodu w znaczeniu ustawowym, gdyż świadczenia rodzinne nie mogą służyć osobom, które z własnej woli – mając obiektywne możliwości osiągnięcia zarobków – rezygnują z dochodu, jednak uznał zarazem, że nie dotyczy to matek korzystających z ustawowego uprawnienia do samodzielnego wychowywania dziecka, i na potwierdzenie swego rozumowania powołał art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych (w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r.), zawierający definicję utraty dochodu, obejmującą właśnie utratę dochodu spowodowaną uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego (lit. a/).
Wnosząc skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] jako jej podstawę przytoczyło naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że pozostawanie na urlopie wychowawczym jest utratą dochodu w rozumieniu tego przepisu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że obowiązująca od 1 września 2005 r. ustawowa definicja utraty dochodu stanowi całkowicie nową regulację, nie może więc być powoływana na potwierdzenie prezentowanego w zaskarżonym wyroku poglądu, natomiast w świetle poprzedniego stanu prawnego przez utratę dochodu – zgodnie ze znaczeniem językowym – należało rozumieć sytuację o ostatecznym nie zaś tylko czasowym charakterze, powodującą odpadnięcie źródła dochodu, podczas gdy korzystająca z urlopu wychowawczego osoba pozostaje w stosunku pracy, lecz z własnej woli rezygnuje z pobierania wynagrodzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy.
Stosownie do art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu pomniejszonego o utracony dochód.
W świetle literalnego brzmienia tego przepisu utrata dochodu oznacza sytuację, w której ubiegający się o zasiłek rodzinny nie dysponuje dochodem, jaki uzyskiwał poprzednio – w roku kalendarzowym 2002, będącym podstawą ustalenia dochodu w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r. (art. 47 ust. 2) – bez względu na przyczyny, gdyż do 1 września 2005 r. ustawa nie określała przyczyn utraty dochodu, i do 1 września 2005 r. ograniczenie pojęcia utraty dochodu do niektórych tylko przyczyn – czy to w powołaniu się na względy językowe, czy też, jak Sąd, na cel ustawy – nie znajduje uzasadnienia prawnego.
Dopiero wprowadzenie definicji utraty dochodu, obejmującej zresztą urlop wychowawczy (art. 3 pkt 23 lit. a/), pozwala eliminować przypadki, które – w rozumieniu ustawy – nie stanowią utraty dochodu, lecz dopiero od chwili ich normatywnego ustalenia.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI