IV SA/Gl 833/06

IV SA/Gl 833/06 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2007-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Tyszkiewicz-Ziętek /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki
Teresa Kurcyusz-Furmanik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.) Protokolant referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Ostateczną decyzją Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...]r. odmówiono stwierdzenia u M. K. choroby zawodowej: [...], wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż strona była diagnozowana w Przychodni Chorób Zawodowych [...] Centrum Medycznego w K. oraz w Instytucie Medycyny Pracy w S. i specjaliści zatrudnieni w wymienionych jednostkach orzeczniczych stwierdzili, że wielkość rozpoznanego u strony [...] nie upoważnia do stwierdzenia choroby zawodowej.
Pismem z dnia [...] r. M. K. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. i podał, że "z rozprawy z dnia [...]r. przez Okręgowy Sąd Ubezpieczeń Społecznych w K. w sprawie o stwierdzenie u mnie choroby zawodowej [...] Sąd wydał wyrok (bez potwierdzenia na piśmie dotychczas), iż stwierdzenie u mnie ma się zająć Powiatowy Inspektor Sanitarny w T.. Stąd wobec powyższego oczekuję na rozstrzygnięcie sprawy".
W odpowiedzi na powyższe pismo organ I instancji wyjaśnił stronie (w piśmie z dnia [...]r.), iż sprawa stwierdzenia choroby zawodowej – [...] została rozpatrzona i zakończona ostateczną i prawomocną decyzją Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r. W tym stanie rzeczy zawarte w piśmie strony z dnia [...] r. żądanie "rozstrzygnięcia sprawy" jest bezpodstawne. Dalej organ I instancji wskazał, iż z pisma M. K. z dnia [...]r. nie wynika, aby po 1990 r. wystąpiły zmiany w stanie faktycznym ustalonym w trakcie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem wspomnianego powyżej rozstrzygnięcia z dnia [...] r., natomiast dokumentacja posiadana przez organ I instancji potwierdza, iż w 1990 r. ustało zawodowe narażanie strony na [...]. Wskazane okoliczności świadczą o braku podstaw do ponownego podjęcia postępowania administracyjnego w tej samej sprawie, gdyż stanowiłoby to naruszenie trwałości decyzji ostatecznej. Organ I instancji stwierdził również, że pismo strony nie zawiera żądania wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, pouczył stronę o treści przepisów art. 145 – 148 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej w skrócie k.p.a., i wezwał M. K. (w trybie art. 64 § 2 k.p.a.) do uzupełnienia pisma z dnia [...] r. i usunięcia jego braku poprzez dokładne określenie żądania i okoliczności na jakich jest ono oparte.
W terminowo udzielonej odpowiedzi na to wezwanie strona oświadczyła, że wnosi o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, gdyż dowody (wyniki badań przeprowadzonych w jednostkach orzeczniczych), na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe. Zainteresowany podał także, iż może przedstawić dowód wskazujący, że już w połowie 25-letniego okresu zatrudnienia (podczas którego strona była narażona na [...]) można było stwierdzić u zainteresowanego [...]. Strona wyjaśniła także, iż długotrwały okres pracy w szkodliwych warunkach uniemożliwił jej podjęcie pracy u następnych pracodawców. M. K. poddał także w wątpliwość możliwość samowyleczenia uszkodzonego narządu [...] i nadmienił, że konsultujący go lekarze nie gwarantują, że (kosztowne) leczenie narządu [...] przyniesie konkretne rezultaty. Określając dokładnie swoje żądania zainteresowany oświadczył, iż domaga się odszkodowania z tytułu pogorszenia stanu zdrowia wywołanego zatrudnieniem w szkodliwych warunkach oraz wypłaty renty zawodowej za okres, w którym (do czasu otrzymania emerytury) pozostawał bez pracy.
Postanowieniem z dnia [...]r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T., w oparciu o art. 149 § 1 i art. 150 § 1 k.p.a. wznowił postępowanie w sprawie choroby zawodowej – [...] M. K. zakończonej decyzją ostateczną wydaną przez organ I instancji w dniu [...]r. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, iż uwzględniono wniosek strony, która w piśmie z dnia [...]r., wskazując na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., wystąpiła o wznowienie przedmiotowego postępowania.
W dniu [...]r. organ I instancji przesłuchał M. K., który opisał przebieg zatrudnienia, a także podał, że z dniem [...] 1990 r. stał się osobą bezrobotną (w związku z czym ustało narażenie strony na [...]), w 1995 r. wykonywał prace interwencyjne na rzecz "A" w T. jako pracownik [...], następnie pobierał rentę, a od [...] 1997 r. jest emerytem. W toku przesłuchania zainteresowany podał także, iż przedkłada kserokopie orzeczeń lekarskich, z którymi się nie zgadza: orzeczenie wydane w Wojewódzkim [...] Zespole Opieki Zdrowotnej z dnia [...]r. i [...] r., orzeczenie wydane w [...] Centrum Medycznym Przychodni Chorób Zawodowych w K. z dnia [...] r., orzeczenie wydane w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...]r., pismo z Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] r. oraz orzeczenie wydane w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r. Jednocześnie strona przedłożyła następujące dokumenty, które jej zdaniem potwierdzają [...]: orzeczenie wydane przez Główny Instytut [...] w K. z dnia [...]r. (wykonane po 13 latach pracy w "B" w T., a więc w połowie okresu zatrudnienia związanego z narażeniem na [...]), dokumentację medyczną z przychodni przyzakładowej z rozpoznaniem lekarskim wydanym w dniu [...]r., kserokopię dokumentacji medycznej z przychodni przyzakładowej z dnia [...]r., kserokopię badania z dnia [...]r., pismo z Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] r., kserokopię badania z dnia [...] r., pismo Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] r., pismo z Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia [...]r.
W ramach ustosunkowania się do zebranego w sprawie materiału dowodowego strona (w piśmie złożonym w dniu [...] r.) bardzo szczegółowo opisała zakres swoich obowiązków zawodowych oraz sprzęt ([...]), który obsługiwała, a następnie oświadczyła, że kwestionuje (nie zgadza się) następujące dowody: wyniki badań wykonanych w Poradni Chorób Zawodowych w K. przy ul. [...], wyniki badań wykonanych w Poradni Chorób Zawodowych Centrum [...] w K., wyniki badań wykonanych w Instytucie Medycyny Pracy w S., wyniki badań wykonanych w Instytucie Medycyny Pracy w Ł., a także neguje w części opinie biegłych sądowych. Za prawidłowe uznaje natomiast: wynik badań wykonanych przez Główny Instytut [...] w K., wyniki badań wykonywanych w przychodni przyzakładowej (z jednym wyjątkiem) oraz wyniki badań wykonanych w Przychodni Specjalistycznej w T..
W podsumowaniu swojego stanowiska strona wskazała na zasadność zwrócenia się do autorytetu – Kierownika Samodzielnej Pracowni [...] i [...] Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z pytaniem co, poza ustaleniem, że zainteresowany, który odczuwa ból i [...] oraz zawroty głowy pracował w narażeniu na [...] i[...] , jest konieczne do rozpoznania u niego zawodowego [...].
Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r. w sprawie choroby zawodowej – [...] M. K..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu I instancji wskazano, iż postępowanie w sprawie choroby zawodowej narządu [...] zakończone decyzją ostateczną organu I instancji z dnia [...] r. zostało wznowione na wniosek strony postanowieniem z dnia [...] r. Przeprowadzono zatem postępowanie dowodowe, ponownie zbadano sprawę i stwierdzono przede wszystkim, iż przedstawione przez M. K. dokumenty, tj. wynik badania z dnia [...]r. przeprowadzonego przez Główny Instytut [...] w K., wyniki badań z dnia [...] r. i z [...] r. wykonanych przez [...] Zespół Opieki Zdrowotnej Przychodnię Międzyzakładową w T. oraz [...] z dnia [...]r. i [...]r. nie mogą stanowić dowodu w sprawie choroby zawodowej, gdyż jednostki przeprowadzające te badania nie są w myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, a także w myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w prawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115) jednostkami właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych. Dalej organ I instancji wskazał, że pozostałe orzeczenia lekarskie wydane przez jednostki organizacyjne właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych, których prawidłowość neguje M. K., tj.: orzeczenie Wojewódzkiego [...] Zespołu Opieki Zdrowotnej z dnia [...]r. i [...]r., orzeczenie wydane w [...] Centrum Medycznym Przychodni Chorób Zawodowych w K. z dnia [...] r., orzeczenie wydane w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r., pismo z Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] r. oraz orzeczenie z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r. są zbieżne i negują istnienie u strony choroby zawodowej narządu [...].
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. skonstatował również, iż nie stwierdzono w toku przeprowadzonego postępowania, by którykolwiek z dowodów stanowiących podstawę wydania decyzji ostatecznej był fałszywy i podkreślił, że nieznane organowi dowody istniejące w dacie wydania decyzji są nieistotne dla wydanego w 1990 r. rozstrzygnięcia, gdyż pochodzą od jednostek nieuprawnionych.
Reasumując organ I instancji stwierdził, iż w wyniku wznowienia postępowania nie stwierdzono zaistnienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a., a zatem brak podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej o odmowie stwierdzenia u M. K. choroby zawodowej narządu [...].
W odwołaniu od powyższej decyzji strona zakwestionowała – wobec istotnych rozbieżności w wynikach badań - nieuwzględnienie orzeczeń wydanych w jednostkach innych niż właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych. M. K. wskazał również, iż najwyższy autorytet w tej dziedzinie – prof. dr hab. W. S. "nie może wskazać i uznać objawów chorobowych za inne, niż wynikłe na skutek pracy w szkodliwych warunkach". Odwołujący się oświadczył także, iż jeżeli możliwe okaże się usunięcie zaistniałego na skutek pracy w szkodliwych warunkach uszczerbku na zdrowiu, gotowy jest odstąpić od dochodzenia należnego odszkodowania. Strona nadmieniła także, iż postępowanie w sprawie choroby zawodowej "uważa bez przekroczeń prawnych, gdyż w czasie pracy w szkodliwych warunkach wezwano (ją) na badania okresowe i wydano skierowanie do Instytutu Medycyny Pracy w S.".
Decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego opisano stan faktyczny sprawy, wskazując, iż postępowanie w zakończonej decyzją ostateczną organu I instancji z dnia [...] r. sprawie stwierdzenia u M. K. choroby zawodowej – [...] zostało wznowione na wniosek strony z dnia [...] r. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji o odmowie stwierdzenia u strony choroby zawodowej narządu [...], gdyż uznał, iż brak jest nowych dowodów i okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji z dnia [...] r., a nieznanych organowi I instancji. Stanowisko to organ odwoławczy uznał za w pełni uzasadnione i wskazał, iż w sprawie choroby zawodowej narządu [...] M. K. nie zachodzi żadna z wadliwości kwalifikowanych, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., która może stanowić podstawę wznowienia postępowania, a zatem odmowa uchylenia decyzji Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r. jest zasadna.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (oraz w pismach procesowych z dnia [...] r. i [...] r.) skarżący podniósł, iż na skutek wieloletniej pracy zawodowej w narażeniu na [...], nastąpiło u niego uszkodzenie narządu [...],[...] oraz [...]. Strona podała również, że została zwolniona z pracy, a znalezienie kolejnego zatrudnienia okazało się niemożliwe z uwagi na stan zdrowia. Z uwagi na niestwierdzenie choroby zawodowej nie przyznano skarżącemu renty, nie wypłacono także żadnego odszkodowania za utratę zdrowia wywołaną warunkami pracy. Odpowiedzialność za zaistniałą sytuację obciąża, zdaniem skarżącego, lekarzy zatrudnionych w poradniach chorób zawodowych, którzy zaniżyli istniejący u badanego stopień [...], pomimo, iż wyniki badań w innych jednostkach medycznych są odmienne.
Wobec powyższego strona wniosła o uwzględnienie przez sąd wyników badań przeprowadzonych w innych, niż poradnie chorób zawodowych, jednostkach medycznych, podkreślając, że szczególną wagę przypisuje wynikowi badań wykonanych przez Główny Instytut [...] w K. w połowie okresu jego zatrudnienia w narażeniu na ponadnormatywny [...]. Istotne znaczenie ma również fakt, iż trzy lata przed zakończeniem pracy skarżący otrzymał w Przychodni Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w T. skierowanie do Instytutu Medycyny Pracy w S. celem rozpoznania choroby zawodowej narządu [...]. Skarżący wskazał również, że starania o ponowne wyjaśnienie sprawy podejmuje przede wszystkim z uwagi na fakt, że usunięcie skutków pracy w [...] jest obecnie niemożliwe - kolejni specjaliści odmawiają podjęcia leczenia lub stwierdzają, że przeprowadzenie ewentualnej (kosztownej) operacji nie daje żadnej gwarancji poprawy stanu narządu [...]. Strona oświadczyła także, iż zaniechałaby ubiegania się o stwierdzenie choroby zawodowej, gdyby została wcześniej zwolniona z zakładu, w którym w szkodliwych warunkach przepracowała 25 lat, gdyż wtedy uzyskanie innego zatrudnienia nie stanowiłoby problemu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Obejmuje ona zarówno przestrzeganie przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych.
Jak wynika z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne badają przede wszystkim czy kwestionowane decyzje wydane w toku postępowania administracyjnego nie uchybiają przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisom prawa procesowego
w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa – sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zakres kognicji sądów administracyjnych obejmuje również kontrolę, czy zaskarżone rozstrzygnięcia organów administracji publicznej nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną skutkującą ich nieważnością, a więc czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a.
Przechodząc do rozpoznania skargi wskazać należy na wstępie, iż każda decyzja administracyjna wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej przez uprawniony do tego organ administracji, działający w granicach prawa, korzysta z domniemania prawidłowości. Decyzja ostateczna, zgodnie z określoną w art. 16 k.p.a. zasadą trwałości decyzji ostatecznej korzysta ze szczególnej ochrony, a jej wzruszenie jest możliwe jedynie w ściśle określonych trybach nadzwyczajnych, do których należy instytucja wznowienia postępowania. Zgodnie z utrwalonym w nauce prawa poglądem wznowienie postępowania administracyjnego ma "na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Konieczność istnienia tego rodzaju instytucji proceduralnej powstaje na tle potrzeby rozwiązania takich sytuacji, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania (w szczególności dowodowego), na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo, gdy powstały później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. W tych warunkach decyzje rozstrzygające ostatecznie sprawę administracyjną stają się wadliwe, jednakże charakterystyczną cechą ich wadliwości jest to, że nie tkwi ona wyłącznie w decyzji jako takiej, lecz wynika jako logiczny wniosek z zestawienia decyzji z pewnymi okolicznościami, inaczej mówiąc decyzja jest wadliwa ze względu na ujawnienie lub powstanie określonych faktów" (por. W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne, Zarys wykładu, PWN Warszawa 1983).
Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Przywołany przepis wskazuje zatem, iż wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania uzależnione jest od zaistnienia dwóch przesłanek: jedną z nich jest załatwienie sprawy decyzją ostateczną, a drugą wystąpienie co najmniej jednej z enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. (a także w art. 145 a, który w niniejszej sprawie nie może być brany pod uwagę) przesłanek wznowienia postępowania.
Bezsporne jest, iż decyzja Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...]r. o odmowie stwierdzenia u M. K. choroby zawodowej – [...], wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) jest decyzją ostateczną.
We wniosku o wznowienie postępowania strona podniosła, iż dowody na których oparto decyzję o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej narządu [...] są fałszywe, a w toku czynności prowadzonych w ramach wznowionego postępowania wskazała, iż pominięto istotne dowody (w tym w szczególności wynik badania przeprowadzonego w [...] r. przez Główny Instytut [...]), które przemawiają za rozpoznaniem u strony choroby zawodowej.
Odnosząc się do pierwszej z wymienionych przez stronę przyczyn wnioskowania o wznowienie postępowania wskazać należy, iż analizowana przesłanka (wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.) obejmuje sytuacje, w których organ administracji oparł się na fałszywych dowodach. Zaistnienie tej przesłanki wznowienia postępowania ma miejsce wyłącznie wówczas, gdy dowody na których oparł się organ rozpoznający sprawę okazały się fałszywe, w znaczeniu nieprawdziwe, niezgodne z obiektywnie istniejącą rzeczywistością, a ich fałszywość została stwierdzona przez sąd lub inny uprawniony organ. Stwierdzenia fałszywości dowodów "nie może zatem (...) dokonać organ uprawniony do wznowienia postępowania, choć k.p.a. w art. 145 § 2 i 3 przewiduje w tym względzie dwa wyjątki. Pierwszy, zawarty w art. 145 § 2 k.p.a., obejmuje przypadki sfałszowania dowodów w taki sposób, że sfałszowanie to jest oczywiste (np. ewidentne przerobienie dokumentu), a jednocześnie wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Innymi słowy - fałszerstwo dowodu musi być bezsporne, pewne, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, a do stwierdzenia tego faktu nie trzeba dysponować specjalistyczną wiedzą z danego zakresu ani prowadzić postępowania wyjaśniającego w tej sprawie (wyr. NSA z dnia 22 grudnia 1999 r., I SA 841/99, OSP 2002, z. 2, poz. 71) (...) Drugi wyjątek zawarty jest w art. 145 § 3 k.p.a., według którego dopuszczalne jest wznowienie postępowania także w wypadkach, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu (najczęściej z uwagi na przedawnienie ścigania i orzekania w sprawach przestępstw) lub z innych przyczyn wynikających z przepisów prawa" (por. C. Martysz w: G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005).
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności faktycznych sprawy stwierdzić należy, iż fałszywość dowodów, w oparciu o które Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w T. odmówił stwierdzenia u strony zawodowej choroby – [...], w rozumieniu art. 145 § 1 k.p.a. nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Strona na żadnym z etapów postępowania nie wskazuje na tak rozumianą fałszywość dowodów (domniemywać można, iż skarżący rozumie ją wyłącznie jako niezgodność ustaleń dokonanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach właściwych do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej z rzeczywistym stanem rzeczy, tym bardziej, że w piśmie procesowym kierowanym do sądu zarzuca wspomnianym lekarzom brak kompetencji). Z akt sprawy nie wynika także, aby wszczęte było (z inicjatywy strony lub z urzędu) jakiekolwiek postępowanie zmierzające do stwierdzenia przez właściwy podmiot fałszywości dowodów, w oparciu o które wydano decyzję o odmowie stwierdzenia u strony choroby zawodowej – [...].
Druga z przesłanek wznowienia postępowania, po przeprowadzeniu którego odmówiono uchylenia decyzji o odmowie stwierdzenia u M. K. choroby zawodowej wymieniona jest w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i obejmuje sytuacje, w których wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Kodeks postępowania administracyjnego nie definiuje wprost pojęcia "istotnego" dowodu i "istotnej" okoliczności pozostawiając ocenę tej cechy organowi administracyjnemu. Bezsporne jest jednakże, iż istotne dla sprawy będą tylko te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1985 r., sygn. akt I SA 198/85, publ. ONSA 1985, nr 1, poz. 35). Należy również podkreślić, że wskazane nowe dowody i okoliczności muszą zaistnieć najpóźniej w dniu wydania decyzji, która stała się decyzją ostateczną, gdyż organ administracji dokonuje oceny stanu faktycznego nie później niż w dniu podjęcia rozstrzygnięcia. Pojawienie się nowych dowodów po wydaniu decyzji ostatecznej, może jedynie stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie.
Zestawiając opisaną powyżej przesłankę wznowienia postępowania z okolicznościami faktycznymi niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ I instancji wznowił postępowanie w oparciu o tę przesłankę, umożliwił stronie przedstawienie dowodów, nieznanych organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej (są wśród nich zarówno dowody pochodzące sprzed [...]1990 r., jak i z okresu późniejszego) i dokonał oceny ich istotności. Ową istotność należy rozpatrywać przede wszystkim w kontekście zasad i trybu rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, mając na uwadze, iż zgodnie z § 7 ust.1 i ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.83.65.294 ze zm.) jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych. Jednostki te wydają orzeczenie w sprawie choroby zawodowej na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej. Stwierdzić zatem należy, iż "wskazanie w przepisach jednostek uprawnionych do stwierdzania choroby zawodowej powoduje, że gdy ich opinie nie stwierdzają istnienia choroby zawodowej, opinia innej jednostki służby zdrowia i to niespełniająca żadnych wymogów formalnych nie może być uznawana za podstawę kwestionowania opinii podmiotów uprawnionych (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1488/04, LEX nr 166671). W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, zważywszy zwłaszcza, że diagnostyka strony przeprowadzana w jednostkach właściwych do orzekania w sprawie choroby zawodowej – [...] – jest diagnostyką kompleksową, a zatem nie istniała konieczność uwzględniania wyniku innego specjalistycznego badania diagnostycznego (którego przeprowadzenie w ramach jednostki właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych w realiach, istniejącej w 1990 r. dostępności do wysokospecjalistycznych technik diagnostycznych diagnostyki nie było możliwe) podzielić należy pogląd, iż wyniki badań przeprowadzonych w innych niż jednostki właściwe w rozumieniu § 7 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych nie stanowią istotnych dowodów w niniejszej sprawie. Zasadnie również organ I instancji wskazuje, iż pozostałe dowody (z którymi strona "nie zgadza się") pochodzące z jednostek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych, są zbieżne i jednoznacznie wskazują brak podstaw do stwierdzenia u M. K. choroby zawodowej – [...].
Reasumując odnotować należy, iż organ I instancji uwzględnił wniosek M. K. o wznowienie postępowania, umożliwił mu przedstawienie istotnych, w ocenie strony, nowych, nieznanych Państwowemu Terenowemu Inspektorowi Sanitarnemu w T. dowodów, dokonał analizy dopuszczalności uchylenia decyzji o odmowie stwierdzenia u M. K. choroby zawodowej – [...] pod kątem przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a (organ odwoławczy rozszerzył tę analizę o wszystkie przesłanki wznowienia postępowania wymienione w art. 145 § 1 k.pa.).
Zasadnie, w ocenie Sądu, organy obu instancji odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej organu I instancji z dnia [...] r. Podkreślić należy, że prawidłowość takiego rozstrzygnięcia wynika nie tylko z faktu, że dowody, na których oparto decyzję organu I instancji nie okazały się fałszywe w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., a przedstawione przez stronę nowe (nieznane organowi I instancji) dowody są albo zbieżne z dowodami stanowiącymi podstawę odmowy stwierdzenia choroby zawodowej albo nie można ich uznać za dowody istotne, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zauważyć bowiem należy, iż zaistniała również inna, wskazana w art. 146 § 1 k.p.a., negatywna przesłanka "ograniczająca dopuszczalność uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, której wystąpienie nie ogranicza dopuszczalności wznowienia postępowania" (por. wyrok NSA z dnia 17 września 1999 r., sygn. akt I SA 1956/98, LEX nr 48 560). Powołany przepis stanowi, iż uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych art. 145 § 1 pkt 3-8 k.p.a., jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Tak więc nawet, gdyby organ prowadzący postępowanie wznowieniowe stwierdził, że nowe dowody i okoliczności, na które wskazuje strona uzasadniają tezę, że w 1990 r. należało rozpoznać u strony chorobę zawodową – [...], nie mógłby jej jednak uchylić lub zmienić z powodu upływu terminu wskazanego w art. 146 § 1 k.p.a.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż odmowa uchylenia decyzji Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...]r. odmawiającej stwierdzenia u M. K. choroby zawodowej – [...] wydana w ramach postępowania wznowieniowego jest zgodna z prawem, co nakazuje oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.