IV SA/Gl 826/06

IV SA/Gl 826/06 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2007-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Tyszkiewicz-Ziętek /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki
Teresa Kurcyusz-Furmanik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.) Protokolant referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi R. H., P. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części, w której utrzymano nią w mocy pkt [...] i [...] decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r. Nr [...] 2. określa, że decyzja w części, w której została uchylona nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz R. H. i P. P. kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. nakazał przedsiębiorcom R. H. i P. P., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą A R. H., P. P. [...]-[...] O., ul. [...] przeprowadzić na stanowisku pracownika hodowli badania i pomiary pyłu organicznego pochodzenia zwierzęcego (pkt [...]), uwzględnić w ocenie ryzyka zawodowego narażenie pracowników na występujące czynniki biologiczne (pkt [...]), wyposażyć jadalnię posiłków własnych w indywidualne zamykane szafki przeznaczone na przechowywanie posiłków własnych pracowników (pkt [...]), szatnię dla pracowników dostosować do rodzaju prac, stopnia narażenia pracownika na zabrudzenie ciała i zanieczyszczenie jego odzieży substancjami szkodliwymi lub materiałami zakaźnymi, urządzając szatnię przepustową (pkt [...]), pracownikom zatrudnionym w kontakcie z materiałami biologicznie zakaźnymi zapewnić pranie odzieży roboczej (pkt [...]), wyposażenie apteczki pierwszej pomocy ustalić w porozumieniu z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę nad pracownikami (pkt [...]), założyć książkę kontroli sanitarnej parafowaną przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. (pkt [...]).
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że kontrola sanitarna obiektu, udokumentowana protokołem kontroli z dnia [...]r. wykazała uchybienia, które naruszają wymogi art. 207 i art. 212 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz innych przepisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003 r., Nr 169, poz. 1650), rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz.U. Nr 81, poz. 716), rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. Nr 73, poz. 645) oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 4 listopada 1985 r. w sprawie książki kontroli sanitarnej (Dz.U. Nr 5, poz. 289 ze zm.). W szczególności stwierdzono, że na stanowisku pracownika hodowli narażonego na pyły organiczne pochodzenia zwierzęcego brak aktualnych badań i pomiarów w środowisku pracy, co stanowi naruszenie art. 227 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks pracy i § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, zgodnie z którymi pracodawca zobowiązany jest przeprowadzać na swój koszt badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać je pracownikom.
Dalej organ I instancji stwierdził, że w ocenie ryzyka zawodowego nie zostało uwzględnione narażenie na występujące w środowisku pracy czynniki biologiczne, co narusza art. 226 Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracodawca ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosuje niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko, informuje pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą i o zasadach ochrony przed zagrożeniami; a także stanowi naruszenie § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki, który określa aspekty, które należy uwzględnić w ocenie narażenia zawodowego na czynniki biologiczne.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. wskazał również, że brak indywidualnych szafek do przechowywania posiłków własnych pracowników narusza § 111 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy i § 34 ust. 4 załącznika nr 3 do tego rozporządzenia, zgodnie z którym w jadalni lub przy niej powinny znajdować się indywidualne zamykane szafki przeznaczone do przechowywania własnego posiłku pracownika w higienicznych warunkach.
Niewłaściwy sposób urządzenia szatni, niezapewniający oddzielnego przechowywania odzieży roboczej i własnej pracowników zatrudnionych przy pracach związanych z wydzielaniem się substancji zakaźnych, drażniących lub uczulających oraz przy pracach pylących stanowi natomiast naruszenie § 111 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, zgodnie z którym pracodawca jest zobowiązany zapewnić pracownikom pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitarne, których rodzaj, ilość i wielkość powinny być dostosowane do liczby zatrudnionych pracowników, stosowanych technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich praca ta jest wykonywana. Przepisy zawarte w załączniku nr 3 do tego rozporządzenia nakazują natomiast, aby szatnie były dostosowane do rodzaju prac, stopnia narażenia pracownika na zabrudzenie ciała i zanieczyszczenia jego odzieży substancjami szkodliwymi, trującymi lub materiałami zakaźnymi (§ 9), przy czym dla pracowników zatrudnionych przy pracach związanych ze stosowaniem lub wydzielaniem się substancji trujących, zakaźnych, promieniotwórczych, drażniących lub uczulających oraz innych substancji o nieprzyjemnym zapachu, a także przy pracach pylących, w wilgotnym i gorącym mikroklimacie lub powodujących intensywne brudzenie powinna być urządzona szatnia przepustowa (§ 16).
Dalej organ I instancji wskazał, że powierzanie pracownikom mającym kontakt z materiałami biologicznie zakaźnymi prania odzieży roboczej we własnym zakresie stanowi naruszenie art. 237 10 ustawy Kodeks pracy, który nakazuje, aby pracodawca zapewnił pranie, konserwację, odpylanie i odkażanie odzieży roboczej, która w wyniku stosowania w procesie pracy uległa skażeniu materiałami biologicznie zakaźnymi.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu sanitarnego I instancji wyjaśniono również, że zaniechanie ustalenia z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami wyposażenia apteczki pierwszej pomocy narusza § 44 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, zgodnie z którym ilość, usytuowanie i wyposażenie punktów pierwszej pomocy powinny być ustalone w porozumieniu z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, z uwzględnieniem rodzajów i nasilenia występujących zagrożeń. Brak ksiązki kontroli sanitarnej obiektu pozostaje natomiast w sprzeczności z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 4 listopada 1985 r. w sprawie książki kontroli sanitarnej, w myśl którego każdy zakład pracy jest obowiązany posiadać książkę kontroli sanitarnej.
Reasumując powyższe rozważania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. stwierdził, że realizacja nałożonych decyzją obowiązków jest konieczna w celu zapewnienia właściwych warunków higieny pracy w zakładzie A w O..
Odwołanie od powyższej decyzji strona wniosła w części dotyczącej nakazu uwzględnienia w ocenie ryzyka zawodowego narażenia pracowników na występujące na stanowiskach pracy czynniki biologiczne (pkt [...] decyzji organu I instancji), nakazu urządzenia szatni przepustowej (pkt [...] decyzji organu I instancji) oraz zapewnienia pracownikom prania odzieży roboczej (pkt [...] decyzji organu I instancji). W uzasadnieniu odwołania R. H. i P. P. podnieśli przede wszystkim, że kwestionowane przez stronę rozstrzygnięcia oparto na błędnym założeniu, że w zakładzie prowadzonym przez odwołujących się (podlegającym nadzorowi Inspekcji Hodowlanej i Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej) występują biologiczne czynniki szkodliwe. Wskazano, iż pracownicy zakładu A nie mają do czynienia z materiałami biologicznie szkodliwymi w rozumieniu właściwych przepisów, co jednoznacznie wynika z analizy procesu produkcji. W zakładzie nie prowadzi się bowiem chowu ani hodowli drobiu, a jedynie wylęg piskląt kurzych, które bezpośrednio po wylęgu są przewożone transportem specjalistycznym do odbiorców. Surowcem stosowanym w firmie są (zgodnie z obowiązującymi wymogami) jaja wylęgowe pozyskiwane od ferm reprodukcyjnych nadzorowanych przez Państwową Inspekcję Hodowlaną oraz Inspekcję Weterynaryjną i objętych monitoringiem nosicielstwa chorób zakaźnych. Poszczególne partie jaj dostarczanych do zakładu wylęgu drobiu podlegają dezynfekcji dokonywanej bezpośrednio po zbiorze i zaopatrzone są w "świadectwo zdrowia" wydawane przez Państwowy Inspektorat Weterynaryjny. Po przywiezieniu jaj do zakładu wylęgu drobiu są one umieszczane w wózkach lęgowych i ponownie dezynfekowane, dezynfekcja ta jest okresowo (automatycznie) ponawiana podczas pracy aparatu wylęgowego. Po wylęgu pisklęta pakowane są do właściwych pojemników i możliwie szybko przewożone do odbiorców.
Decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. utrzymano w mocy decyzję organu I instancji w zaskarżonym zakresie (tj. odnośnie pkt [...],[...],[...]).
W uzasadnieniu decyzji organ sanitarny II instancji wskazał na wstępie, że zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażanych na te czynniki "prace podczas których dochodzi do kontaktu ze zwierzętami lub produktami pochodzenia zwierzęcego" narażają pracowników na działanie czynników biologicznych, a zatem stwierdzić należy, że na stanowiskach pracy w zakładzie wylęgu drobiu występują szkodliwe czynniki biologiczne.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art.226 9 ustawy Kodeks pracy oraz § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz.U. Nr 81, poz. 716) pracodawca jest zobowiązany dokonać oceny ryzyka zawodowego uwzględniając narażenie pracowników na szkodliwe działanie czynników biologicznych.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. stwierdził również, iż z art. 237 9 §1 i § 2 oraz 237 10 § 1 i § 2 ustawy Kodeks pracy wynika, że pracodawca zobowiązany jest zapewnić pracownikom zatrudnionym w kontakcie z materiałami biologicznie zakaźnymi pranie odzieży roboczej. Zgodnie natomiast z § 111 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz § 9 i § 16 załącznika nr 3 do tego rozporządzenia obowiązkiem pracodawcy jest dostosowanie szatni do rodzaju prac, stopnia narażenia pracownika na zabrudzenie ciała i zanieczyszczenie jego odzieży substancjami szkodliwymi lub materiałami zakaźnymi, poprzez urządzenie szatni przepustowej.
Wobec powyżej przytoczonych regulacji prawnych organ odwoławczy stwierdził zasadność nakazów wymienionych w pkt [...],[...]i[...]decyzji organu I instancji.
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, R. H. i P. P. zaskarżyli decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu sanitarnego I instancji w części dotyczącej nakazów określonych w pkt [...] i pkt [...] rozstrzygnięcia organu I instancji.
Skarżący podnieśli zarzut naruszenia § 111 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz § 9 ust. 1 i § 16 ust. 1 załącznika nr 3 do tegoż rozporządzenia poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że w zakładzie pracy skarżących pracownicy zatrudnieni są przy pracach związanych z wydzielaniem się substancji zakaźnych. Sformułowali także zarzut naruszenia art. 23710 ustawy Kodeks pracy poprzez bezpodstawne przyjęcie, że pracownicy zakładu mają kontakt z materiałami biologicznie zakaźnymi, w związku z czym zobowiązano pracodawcę do zapewnienia prania odzieży roboczej.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli w szczególności, że w prowadzonej przez nich wylęgarni nie ma miejsca chów ani hodowla drobiu, a jedynie wylęg piskląt kurzych, które następnie wywożone są transportem specjalistycznym do odbiorców. Wskazali, że oceniając warunki pracy w zakładzie należy mieć na uwadze, że dostarczane do wylęgarni jaja pochodzą z ferm nadzorowanych przez Państwową Inspekcję Hodowlaną oraz Inspekcję Weterynaryjną i zaopatrzone są w "świadectwo zdrowia". Jaja te są dwukrotnie poddawane dezynfekcji (dokonywanej po ich zbiorze na fermie oraz po przywiezieniu jaj do wylęgu), a dodatkowa okresowa dezynfekcja jest zapewniona poprzez automatykę aparatu wylęgowego. Zasadne jest zatem stwierdzenie, że pracownicy firmy wykonują czynności, podczas których ma miejsce kontakt z produktami pochodzenia zwierzęcego, o którym mowa w załączniku nr 2 "Wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych" do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki. Czynniki, na które pracownicy zakładu skarżących są potencjalnie narażeni, zakwalifikowane zostały do grupy 2 zagrożenia, zgodnie z treścią załącznika nr 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Skarżący podkreślili, że pojęcie "szkodliwych czynników biologicznych", o których mowa w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r., nie jest tożsame z pojęciem "materiałów biologicznie zakaźnych", wskazanym w § 16 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy i podnieśli, że czynniki biologiczne zakwalifikowane do grupy 2 zagrożenia Według załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki nie mają charakteru zakaźnego. Świadczenie pracy w warunkach potencjalnie narażających na działanie czynników biologicznych zakwalifikowanych do grupy 2 zagrożenia nie może być utożsamiane z pracą, w trakcie której odzież i obuwie robocze uległy skażeniu materiałami biologicznie zakaźnymi, jak również nie może być traktowane jako zatrudnianie pracowników przy pracach związanych ze stosowaniem lub wydzielaniem się substancji zakaźnych.
Powyższe okoliczności wskazują zatem, w ocenie skarżących, że nie zaistniały (określone w § 16 załącznika nr 3 wskazanego powyżej rozporządzenia) przesłanki, które nakazywałyby urządzić w prowadzonym przez nich zakładzie wylęgu drobiu szatnię przepustową.
W końcowej części wywodów skarżący oświadczyli, że w sposób należyty chronią zdrowie i życie pracowników, zapewniając bezpieczne i higieniczne warunki pracy w szczególności poprzez dbanie o sprawność środków ochrony indywidualnej oraz ich stosowanie zgodnie z przeznaczeniem, organizowanie pracy w sposób gwarantujący zabezpieczenie pracowników przed wypadkami przy pracy, chorobami zawodowymi i innymi chorobami związanymi z warunkami środowiska pracy, a także poprzez zapewnienie odpowiedniego stanu pomieszczeń pracy i wyposażenia technicznego. Zaakcentowali także, iż spełnienie tych wymogów potwierdzone zostało w załącznikach do protokołu kontroli z dnia [...]r., stanowiącego podstawę wydania decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T..
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Obejmuje ona zarówno przestrzeganie przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych.
Jak wynika z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne badają przede wszystkim czy kwestionowane decyzje wydane w toku postępowania administracyjnego nie uchybiają przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisom prawa procesowego
w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa – sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zakres kognicji sądów administracyjnych obejmuje również kontrolę, czy zaskarżone rozstrzygnięcia organów administracji publicznej nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną skutkującą ich nieważnością, a więc czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.) w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Powołany przepis "nie nakazuje stwierdzania naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych w drodze decyzji; w drodze decyzji nakazuje usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych naruszeń. Stwierdzenie naruszenia wymagań higienicznych
i zdrowotnych następuje w drodze różnorodnych czynności podejmowanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Są one wymienione w rozdziale 3 ustawy
o Państwowej Inspekcji Sanitarnej". (por. P. Kucharki, glosa do wyroku NSA z dnia 23 listopada 1992 r., I SA 1156/92, OSP 1994/7-8/130).
Zaskarżoną decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. utrzymano w mocy decyzję organu sanitarnego I instancji, w części w jakiej nakazano uwzględnić w ocenie ryzyka zawodowego narażenie pracowników na występujące czynniki biologiczne, zapewnić niektórym pracownikom pranie odzieży roboczej oraz urządzić szatnię przepustową. Skarżący w skardze do sądu zakwestionowali dwa ostatnie z wymienionych nakazów. Pierwszy z nich, dotyczący prania odzieży roboczej sformułowano na podstawie ustaleń udokumentowanych w protokole kontroli z dnia [...]r. (którego nie załączono do akt sprawy przesłanych do sądu) oraz w oparciu o art. 237 10 § 1 i § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), zgodnie z którym niedopuszczalne jest powierzanie pracownikowi prania, konserwacji, odpylania i odkażania odzieży i obuwia roboczego, które w wyniku stosowania w procesie pracy uległy skażeniu materiałami biologicznie zakaźnymi. Drugie z zakwestionowanych przez stronę skarżącą rozstrzygnięć dotyczy urządzenia szatni przepustowej, zgodnie z wymogami, o których mowa w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Organ sanitarny sformułował ten nakaz mając na uwadze ogólny wymóg określony w § 9 ust.1 załącznika nr 3 do powołanego powyżej rozporządzenia, zgodnie z którym szatnie powinny być dostosowane do rodzaju prac, stopnia narażenia pracownika na zabrudzenie ciała i zanieczyszczenie jego odzieży substancjami szkodliwymi, trującymi lub materiałami zakaźnymi, a także w oparciu o treść § 16 ust. 1 wspomnianego załącznika, który stanowi, że dla pracowników zatrudnionych przy pracach związanych ze stosowaniem lub wydzielaniem się substancji trujących, zakaźnych, promieniotwórczych, drażniących lub uczulających oraz innych substancji o nieprzyjemnym zapachu, a także przy pracach pylących, w wilgotnym i gorącym mikroklimacie lub powodujących intensywne brudzenie powinna być urządzona szatnia przepustowa.
Z treści przytoczonych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że zarówno zakaz powierzenia pracownikom prania odzieży roboczej, jak i wymóg usytuowania w obrębie zakładu wylęgu drobiu szatni przepustowej związany jest z narażeniem pracowników na kontakt z czynnikami szkodliwymi o określonych cechach lub też z opisanymi w § 16 załącznika nr 3 do wspomnianego powyżej rozporządzenia warunkami pracy.
Niedopuszczalność powierzania pracownikom prania odzieży dotyczy wyłącznie ubrania i obuwia roboczego, które uległo skażeniu materiałami biologicznie skażonymi. Szatnia przepustowa musi być natomiast udostępniona tym pracownikom, których zatrudniono przy pracach związanych ze stosowaniem lub wydzielaniem się substancji trujących, zakaźnych, promieniotwórczych, drażniących lub uczulających oraz innych substancji o nieprzyjemnym zapachu, a także prace pylące, powodujące intensywne brudzenie lub też wykonywane w wilgotnym i gorącym.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż nałożenie obowiązków wynikających z art. 237 10 ustawy Kodeks pracy wymaga wykazania przez organ sanitarny, że odzież pracowników zatrudnionych na poszczególnych stanowiskach pracy ulega skażeniu skonkretyzowanym biologicznym materiałem zakaźnym. Zobowiązanie pracodawcy do urządzenia szatni przepustowej poprzedzone być musi natomiast wykazaniem, że osoby zatrudnione na konkretnych stanowiskach pracy wykonują czynności, podczas których narażone są na kontakt z substancjami wymienionymi w § 16 ust. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub też pracują w warunkach opisanych w tym przepisie.
Tymczasem organy obu instancji ograniczyły się jedynie do ogólnego (sformułowanego w oparciu o zapis zawarty w pozycji 3 wymienionej w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki) stwierdzenia, że prace wykonywane przy wylęgu drobiu, a więc wymagające kontaktu ze zwierzętami i produktami pochodzenia zwierzęcego, narażają pracowników zakładu prowadzonego przez skarżących na szkodliwe czynniki biologiczne. Podkreślić jednakże należy, że wspomniane powyżej rozporządzenie rozróżnia czynniki biologiczne od szkodliwych czynników biologicznych. Szkodliwe czynniki biologiczne, zgodnie z § 2 wspomnianego rozporządzenia obejmują drobnoustroje komórkowe, pasożyty wewnętrzne jednostki bezkomórkowe zdolne do replikacji lub przenoszenia materiału genetycznego, w tym zmodyfikowane genetycznie hodowle komórkowe, które mogą być przyczyną zakażenia, alergii lub zatrucia, a ich klasyfikację (wg stopnia zagrożenia wywołania chorób u ludzi) i wykaz zawiera załącznik nr 1 do tegoż rozporządzenia.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że samo wskazanie, iż prace wykonywane w konkretnym zakładzie wylęgu drobiu obejmują czynności, które przepis prawa wiąże z narażeniem pracowników na działanie czynników biologicznych nie jest wystarczającym umotywowaniem nakazu zapewnienia przez pracodawcę prania odzieży roboczej oraz urządzenia szatni przepustowej. Należy również odnotować, że organ odwoławczy poprzestając na przywołaniu regulacji wynikającej z załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki nie tylko nie uzasadnił w sposób dostateczny swojego stanowiska w sprawie, ale także naruszył wymóg ustosunkowania się do wszystkich zarzutów odwołania, w którym strona podniosła (przedstawiając szczegółowy opis procesu produkcji, w trakcie którego dokonywana jest kilkukrotna dezynfekcja), że organ I instancji nie wykazał istnienia w prowadzonym przez stronę zakładzie wylęgu narażenia pracowników na biologiczne czynniki szkodliwe. Nie wyjaśniono zatem wszystkich istotnych aspektów sprawy, co pozostaje w sprzeczności z zasadami wynikającymi z art. 7 i art. 77 k.p.a. Wskazane uchybienia naruszają również, określoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania, a uzasadnienie faktyczne nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
Wobec niewskazania w sposób precyzyjny, jakimi materiałami biologicznie zakaźnymi ulega skażeniu odzież robocza użytkowana w zakładzie prowadzonym przez skarżących oraz niewykazania, że pracownicy tego zakładu wykonują prace związane ze stosowaniem lub wydzielaniem się substancji, określonych w § 16 ust. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy nakaz dotyczący zapewnienia przez pracodawcę prania odzieży roboczej oraz urządzenia szatni przepustowej uznać należy za przedwczesny.
Ponowne rozpoznając odwołanie organ odwoławczy uwzględni powyższe uwagi Sądu, w szczególności wymóg uzależnienia nakazu prania przez pracodawcę odzieży roboczej od precyzyjnego wskazania przez organ sanitarny materiału biologicznie zakaźnego, którym zostaje ona skażona oraz umotywowania obowiązku urządzenia szatni przepustowej poprzez wykazanie, że pracownicy, którym należy zapewnić szatnię przepustową są zatrudnieni przy pracach związanych ze stosowaniem lub wydzielaniem substancji, o których mowa w § 16 ust. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub też w warunkach, o których mowa w tym przepisie.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nakazuje uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie w części,
w której utrzymano nim w mocy pkt [...] i [...] decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...]r. Nr [...].
Orzeczenie o kosztach postępowania wydano w oparciu o art. 200 powołanej ustawy, uwzględniając wniosek skarżących o zasądzenie kosztów postępowania w części, gdyż strona nie korzystała z zastępstwa procesowego, a podstawę rozstrzygnięcia dotyczącego wykonalności decyzji stanowił art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.