IV SA/Gl 803/08

IV SA/Gl 803/08 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2009-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-10-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska
Małgorzata Walentek /sprawozdawca/
Wiesław Morys /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
II OZ 638/09 - Postanowienie NSA z 2009-07-24
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
par. 2  ust. 1,  par. 5,  par. 6,  par. 7,  par. 8
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2009 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] roku nr [...], na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 czerwca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. nr 122, poz. 851 z 2006 roku ze zm.), nie stwierdził u A.W. choroby zawodowej [...] wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi: [...], wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115).
Rozstrzygnięcie to zostało wydane w oparciu o orzeczenia lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z [...]r. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z [...]r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz na podstawie karty oceny narażenia zawodowego, gdzie stwierdzono, że A.W. podczas zatrudnienia w latach [...] w Spółce A z siedzibą w K na stanowisku [...] nie pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej [...].
W odwołaniu, które został wniesione między innymi od wyżej przywołanej decyzji A.W. wyraził swoje niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącego bezpośrednią przyczyną schorzeń [...] było [...] w połączeniu z bardzo dużym [...], a skarżona decyzja nie uwzględnia oprócz [...] innych chorób [...], które wymienione zostały w wykazie chorób zawodowych. Ponadto odwołujący się wskazał na występujące w środowisku pracy pyły węglowe oraz inne czynniki drażniące, działające szkodliwie nie tylko na [...] ale również na [...] i inne narządy.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] roku nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest stwierdzenie przez kompetentne placówki diagnostyczne służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zawodowej oraz wykazanie związku przyczynowego pomiędzy rozpoznaną chorobą zawodową a środowiskiem pracy. Następnie powołując się na wyniki dochodzenia epidemiologicznego uznał, że A.W. będąc zatrudniony latach [...] w Spółce A w K. nie pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej w postaci [...]. Dalej organ stwierdził, że lekarze specjaliści jednostek orzeczniczych zarówno I jak i II stopnia nie rozpoznali u skarżącego [...]. Orzeczenia te zostały wydane w oparciu o badania [...], które nie wykazały u badanego jakichkolwiek objawów [...]. Zdaniem organu nie ma podstaw by orzeczenia te, wydane przez kompetentne placówki służby zdrowia, oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach diagnostycznych, kwestionować. W konkluzji organ sanitarny wskazał, że brak narażenia na czynniki drażniące w trakcie wykonywania pracy oraz brak klinicznego rozpoznania [...] musiały skutkować odmową stwierdzenia choroby zawodowej. Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie kolejnych badań w IMP w Ł. złożonego w trybie art. 10 k.p.a. organ odwoławczy wyjaśnił, że nie można ponowić badań w tym ośrodku ze względu na wyczerpanie trybu diagnostyczno-orzeczniczego przewidzianego w postępowaniu dotyczącym chorób zawodowych, uregulowanym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych.
Z powyższą decyzją nie zgodził się A.W. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W uzasadnieniu powołał się na szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego odnoszących się do chorób zawodowych, wniósł również o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych sądowych z dziedziny [...]. Skarżący nie powołał nowych zarzutów dotyczących decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie i nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji przytoczył dotychczas podnoszone argumenty.
Pismem z dnia [...]r. uczestnik postępowania Spółka A z siedzibą w K. wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że postępowanie przeprowadzone przez PWIS w K. w sposób pełny i jednoznaczny wykluczyło możliwość rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego.
Na rozprawie skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego lekarza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności organów administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś pod względem kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi następuje zatem tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dzu. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 wskazanej wyżej ustawy).
Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona prawu, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych ani przepisów procedury, a została wydana na skutek przeprowadzenia koniecznych do jej rozstrzygnięcia dowodów, poprawnych rozważań faktycznych, które znalazły dostateczny wyraz w jej motywach.
Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznaczone zostały w normie § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie wykazu chorób zawodowych. Wprawdzie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2008 roku o sygn. akt P 23/07 stwierdził niezgodność art. 237 § 1 Kodeksu pracy oraz wydanego na mocy delegacji w nim zawartej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej wskazał jednak równocześnie, że przepisy powołanego rozporządzenia tracą moc obowiązującą dopiero z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 2 lipca 2008 roku nr 116, poz. 740, wobec czego w dacie orzekania przez Sąd unormowania stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji zachowują moc obowiązującą. Sąd winien był więc ocenić legalność wydanego w sprawie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem treści wyżej powołanych unormowań prawnych.
Stosownie do § 2 ust. 1 wskazanego rozporządzenia za chorobę zawodową uważa się chorobę ujętą w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. O uznaniu za chorobę zawodową decydują, jak słusznie wyjaśnił organ odwoławczy, dwie przesłanki: rozpoznanie schorzenia zamieszczonego w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że osoba ubiegająca się o stwierdzenie choroby zawodowej pracowała w warunkach narażających ją na powstanie takiej choroby. Wskazane przesłanki muszą występować łącznie, a co więcej winien między nimi istnieć związek przyczynowo – skutkowy. Podstawę wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej stanowią zatem zarówno wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy oraz orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych (§ 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia). Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu lub braku rozpoznania choroby zawodowej są lekarze zatrudnieni w jednostkach organizacyjnych służby zdrowia wymienionych w § 5 ust. 2-3 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. Organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim wydanym w trybie przepisów § 6 i § 7 wskazanego rozporządzenia i nie mogą rozstrzygać o istnieniu choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z tym orzeczeniem, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w cyt. rozporządzeniu i odpowiada warunkom opinii w rozumieniu art. 84 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie dotyczyło choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącym załącznik do powołanego wyżej rozporządzenia. Pozycja ta obejmuje chorobę zawodową [...] wywołanej czynnikami [...]:[...]. Dwie specjalistyczne jednostki uprawnione do orzekania w przedmiocie chorób zawodowych tj. Poradnia Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w wydanych orzeczeniach jednoznacznie wskazały, że nie stwierdzono u skarżącego objawów [...]. Z uzasadnienia orzeczenia Instytutu z [...]r. wynika, że szczegółowe badanie [...] nie wykazało u badanego jakichkolwiek objawów [...]. Orzeczenia lekarskie wydane w sprawie korelują ze sobą, nie są w żadnym zakresie sprzeczne, wydane zostały przez lekarzy specjalistów z zakresu chorób [...] po przeprowadzeniu badań [...].
Stwierdzić zatem należy, że organy sanitarne orzekające w sprawie słusznie przyjęły w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że nie ma podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu u skarżącego choroby zawodowej [...] z poz. [...] wykazu chorób zawodowych. Odmienne rozstrzygnięcie byłoby sprzeczne z wnioskami płynącymi z orzeczeń lekarskich oraz obowiązującym prawem.
Trafnie organ odwoławczy wskazał na brak podstaw do przeprowadzenie dowodu z opinii Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Przyjdzie zauważyć, że tryb postępowania orzeczniczego został wyczerpująco uregulowany w rozporządzeniu w sprawie wykazu chorób zawodowych. Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są wyłącznie właściwe jednostki orzecznicze wymienione w § 5 powołanego rozporządzenia. Zgodnie z § 7 ust. 3 tego rozporządzenia orzeczeniu wydanemu w wyniku ponownego badania w jednostce orzeczniczej II stopnia nadano przymiot ostateczności. Natomiast stosownie do regulacji § 8 ust. 2 rozporządzenia w przypadku, gdy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Zatem na gruncie mającego zastosowanie w sprawie rozporządzenia, w przypadku wyczerpania trybu orzeczniczego, nie ma podstaw do wystąpienia o przeprowadzenie dodatkowego dowodu z opinii innego biegłego lekarza. W toku postępowania skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, który mógłby ewentualnie poddać w wątpliwość spójne i jednoznaczne stanowiska lekarzy orzeczników. Nie było zatem podstaw do kwestionowania sporządzonych przez nich opinii, a tym samym do wystąpienia o ich uzupełnienie czy przeprowadzenie dodatkowych konsultacji o jakich mowa w powołanym wyżej przepisie § 8 ust. 2 cyt. rozporządzenia.
Nie zasługuje również na uwzględnienie wniosek skarżącego zawarty w skardze oraz na rozprawie o przeprowadzenie badań przez biegłych sądowych lekarzy specjalistów. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przed sądem administracyjnym nie jest możliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, ponieważ kontrola legalności decyzji administracyjnych opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję stosownie do treści art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec powyższego zgłoszony przez skarżącego wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych lekarzy sądowych nie mógł zostać przez Sąd uwzględniony. Tego typu środek dowodowy nie mieści się bowiem w katalogu dowodów zawartym w art. 106 § 3 wskazanej wyżej ustawy. Zgodnie z powołaną normą sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużania postępowania.
Reasumując, brak rozpoznania choroby [...] przez upoważnione placówki lekarskie uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej z poz. [...] wykazu chorób zawodowych. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji