IV SA/Gl 773/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące dodatku mieszkaniowego z powodu błędnego ustalenia dochodów gospodarstwa domowego.
Sprawa dotyczyła przyznania dodatku mieszkaniowego J. B., który zataił dochody z zasiłków rodzinnych. Organy administracji wznowiły postępowanie, uchyliły pierwotną decyzję i przyznały niższy dodatek, nakładając obowiązek zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Sąd administracyjny uchylił decyzje obu instancji, wskazując na naruszenia proceduralne i błędy w ustaleniu dochodu.
Wnioskodawca J. B. ubiegał się o dodatek mieszkaniowy, deklarując brak pobierania zasiłków rodzinnych. Po przyznaniu świadczenia, organ I instancji wznowił postępowanie, stwierdzając, że wnioskodawca zataił dochody z zasiłków rodzinnych. W wyniku wznowienia, decyzją z 14 czerwca 2005 r., uchylono poprzednią decyzję i przyznano niższy dodatek, nakładając obowiązek zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości, zgodnie z art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. J. B. zaskarżył decyzję do WSA, argumentując, że nieświadomie zataił dochody i nie został odpowiednio poinformowany przez urzędników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał na błędy w ustaleniu dochodu gospodarstwa domowego i konieczność szczegółowego wyliczenia wszystkich składników dochodu, w tym zasiłków rodzinnych. Sąd odwołał się również do wyroku Trybunału Konstytucyjnego kwestionującego niektóre przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zatajenie istotnych dochodów stanowi podstawę do wznowienia postępowania i ponownego ustalenia wysokości dodatku, a także zastosowania sankcji zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo wznowiły postępowanie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z powodu wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych (zatajenie dochodów z zasiłków rodzinnych). Stwierdzenie, że dodatek przyznano na podstawie nieprawdziwych danych, obliguje organ do ponownego obliczenia świadczenia i zastosowania sankcji z art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
u.d.m. art. 7 § ust. 9
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
u.d.m. art. 4
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
u.d.m. art. 3 § ust. 1
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
u.d.m. art. 3 § ust. 3
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
u.d.m. art. 6 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
u.d.m. art. 6 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
u.d.m. art. 9 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
Pomocnicze
u.s.g. art. 39 § 1 i 2
Ustawa o samorządzie gminnym
k.p.a. art. 149 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe ustalenie dochodu gospodarstwa domowego. Uzasadnienie decyzji organów było wadliwe, nie wskazując szczegółowo składników dochodu i nie odnosząc się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego, że nieświadomie zataił dochody i nie został poinformowany przez urzędników, została odrzucona w części dotyczącej świadomego wprowadzenia w błąd. Organy prawidłowo wznowiły postępowanie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu wyjście na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję stwierdzenie, w wyniku wznowienia postępowania, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji o wysokości dochodów organy obu instancji ograniczyły się do stwierdzenia, że strona nie ujawniła faktu pobierania zasiłków rodzinnych oraz wskazania łącznej kwoty przyjętej za dochód gospodarstwa domowego Pominięcie powyższych aspektów w uzasadnieniu faktycznym i prawnym zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji stanowi istotne naruszenie art. 107 § 1 k.p.a., które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 maja 2006 r.(sygn. P 4/05, Dz.U. Nr 84, poz. 587) stwierdził niezgodność art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych z Konstytucją oraz niezgodność § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych z art. 6 ust. Ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Skład orzekający
Małgorzata Walentek
przewodniczący
Elżbieta Kaznowska
sędzia
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Prawidłowe ustalanie dochodu w postępowaniu o dodatek mieszkaniowy, obowiązki organów w zakresie uzasadniania decyzji, wpływ orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego na postępowanie administracyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatajenia dochodów i błędów proceduralnych organów. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma szersze zastosowanie, ale jego implementacja w konkretnej sprawie wymaga analizy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalanie dochodów w postępowaniach o świadczenia socjalne i jakie konsekwencje mogą mieć błędy proceduralne organów. Odwołanie do wyroku TK dodaje jej wagi.
“Dodatek mieszkaniowy: czy zatajenie zasiłku rodzinnego może kosztować podwójnie?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Gl 773/05 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2007-01-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-09-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Anna Tyszkiewicz-Ziętek /sprawozdawca/ Elżbieta Kaznowska Małgorzata Walentek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6210 Dodatek mieszkaniowy Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.) Protokolant stażysta Anna Michalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 19 lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 14 czerwca 2005 r. Nr [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Uzasadnienie Wnioskiem złożonym w Urzędzie Miejskim w B. w dniu 26 listopada 2004 r. J. B. wystąpił o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Do wniosku dołączono m.in. oświadczenie J. B. (podpisane również przez żonę wnioskodawcy – M. B.), w którym podał on (pouczony o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania), że zamieszkuje wraz z żoną i dwójką dzieci, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie pobiera zasiłków rodzinnych, nie pracuje dorywczo, uregulował zaległości w czynszu i aktualnie płaci go na bieżąco. Strona przedstawiła także dane dotyczące lokalu objętego przedmiotowym wnioskiem (powierzchnia, wyposażenie, ponoszone wydatki) oraz przedłożyła zaświadczenie z [...] sp. z o.o. w C., w którym potwierdzono, że M. B. w sierpniu, wrześniu i październiku 2004 r. uzyskała dochód w łącznej kwocie [...] zł ([...] zł brutto za każdy z wymienionych miesięcy), a w rubryce "zasiłek rodzinny i inne" umieszczono myślniki. Decyzją Naczelnika Wydziału Świadczeń Rodzinnych wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. z dnia 9 marca 2005 r. przyznano J. B. dodatek mieszkaniowy za okres od 1 grudnia 2004 r. do 31 maja 2005 r. w wysokości [...] zł miesięcznie (w tym dodatek mieszkaniowy dla zarządcy – [...] zł i ryczałt na zakup opału – [...] zł), przekazywany w całości (zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy) na konto zarządcy domu. Postanowieniem Naczelnika Wydziału Świadczeń Rodzinnych wydanym z upoważnienia Prezydenta Miasta B. z dnia 12 maja 2005 r., w oparciu o art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej w skrócie k.p.a., wznowiono postępowanie w sprawie przyznanego stronie, decyzją z dnia 9 marca 2005 r., dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że wznowienie postępowania następuje w związku z wyjściem na jaw nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji, a nie znanych organowi wydającemu decyzję o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Ustalono bowiem, że strona wnioskując o przedmiotowe świadczenie nie przedłożyła decyzji przyznającej małżonce prawo do zasiłku rodzinnego w związku z czym zachodzi uzasadnione podejrzenie niewykazywania faktycznych dochodów gospodarstwa domowego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania nieprawidłowej decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy. Następnie pismem z dnia 12 maja 2005 r. organ I instancji wezwał stronę osobiście w trybie art. 50 § 1 k.p.a. w celu złożenia wyjaśnień w sprawie dodatku mieszkaniowego przyznanego decyzją z dnia 9 marca 2005 r. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej, strona zgłosiła się w siedzibie organu I instancji w dniu 24 maja 2005 r. i oświadczyła, że sprawa przyznania dodatku mieszkaniowego jest dla niej zamknięta i odmawia udzielenia jakichkolwiek wyjaśnień. Decyzją Naczelnika Wydziału Świadczeń Rodzinnych wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. w dniu 14 czerwca 2005 r., działającego w oparciu o art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 7 ust. 9 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm). oraz art. 104, art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uchylono decyzję z dnia 9 marca 2005 r. przyznającą stronie dodatek mieszkaniowy za okres od 1 grudnia 2004 r. do 31 maja 2005 r. w kwocie [...] zł i przyznano dodatek za ten okres w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że postępowanie w sprawie przyznania J. B. dodatku mieszkaniowego za okres od 1 grudnia 2004 r. do 31 maja 2005 r. zostało wznowione, gdyż stwierdzono, że wnioskując (w dniu 24 listopada 2004 r.) o przedmiotowe świadczenie strona podała nieprawdziwe dane dotyczące uzyskiwanych w jego gospodarstwie domowym dochodów. Nie ujawniła bowiem dochodów uzyskanych z pobranych zasiłków rodzinnych, a na pisemne wezwanie do wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności zgłosiła się w Wydziale Świadczeń Rodzinnych, jednakże odmówiła złożenia jakichkolwiek wyjaśnień, podnosząc, że sprawę traktuje jako zamkniętą. W tym stanie rzeczy konieczne było ponowne obliczenie należnego stronie dodatku mieszkaniowego, czego organ I instancji dokonał wskazując, że kwota wydatków przyjęta do wyliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego wynosi 90 % naliczonych i ponoszonych wydatków, tj. [...] zł. W przedstawionym szczegółowym wyliczeniu świadczenia należnego za okres od 1 grudnia 2004 r. do 31 maja 2005 r. organ I instancji w pozycji [...] przedstawionych obliczeń podał, że wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy wydatkami a 12 % udziałem średniego miesięcznego dochodu 4 członków gospodarstwa domowego ([...] zł – 12 % z [...] zł = [...] zł). Ostatecznie wysokość dodatku mieszkaniowego łącznie z ryczałtem ustalono na kwotę [...] zł, w tym dodatek mieszkaniowy dla zarządcy – [...] zł, a ryczałt na zakup opału – [...]zł. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji przywołano również treść art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, o których mowa w ust. 1, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Należności te wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Wypłatę dodatku mieszkaniowego w skorygowanej wysokości wstrzymuje się do czasu wyegzekwowania należności. W oparciu o powołany przepis zobowiązano J. B. do zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości, wskazując, że kwota podlegająca zwrotowi wynosi [...] zł, tj. (([...]zł – [...]zł) x 6 miesięcy = [...] zł x 2 =[...]zł). W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania J. B. podał, że przez cały okres otrzymywania dodatku mieszkaniowego składał, zgodnie ze stanem rzeczywistym, wszelkie dokumenty konieczne do przyznania tego świadczenia i tak samo uczynił wnioskując o dodatek mieszkaniowy w dniu 26 listopada 2004 r. Do wniosku dołączył zaświadczenie o zarobkach żony i nie był świadomy, że zmieniły się zasady wypłaty świadczeń rodzinnych i nie są one ujęte w przedmiotowym zaświadczeniu, a pracownicy Referatu Świadczeń Rodzinnych nie poinformowali strony o konieczności przedłożenia dodatkowych dokumentów. Bezpodstawny jest zatem zarzut, że strona świadomie wprowadziła w błąd organ administracji, a więc nie można twierdzić, że naliczenie zawyżonego świadczenia nastąpiło z winy strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 19 lipca 2005 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że strona wnioskując w listopadzie 2004 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego wykazała w deklaracji o wysokości dochodów jedynie dochody z wynagrodzenia żony za pracę, nie uwzględniając zasiłków rodzinnych na dwoje dzieci, przyznanych decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia 20 maja 2004 r. nr [...]. Dalej organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w sprawie dodatku mieszkaniowego przyznanego stronie za okres od 1 grudnia 2004 r. do 31 maja 2005 r. zostało wznowione postanowieniem organu I instancji z dnia 12 maja 2005 r. Następnie Prezydent Miasta B. uchylił swoje wcześniejsze orzeczenie i przyznał stronie decyzją z dnia 14 czerwca 2005 r. (która w ocenie organu odwoławczego spełnia wymogi określone w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust.9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych) należny jej dodatek mieszkaniowy za wskazany powyżej okres. Dalej organ II instancji przytoczył treść art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2005 r.), zgodnie z którym dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny lub nie mającym takiego tytułu, ale oczekującym na przysługujący lokal zamienny albo socjalny, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło również, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego. Do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się, w myśl § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.), 90 % wydatków ponoszonych przez stronę w związku z korzystaniem z mieszkania. Odnosząc opisaną regulację prawną do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy organ II instancji podał, że J. B. zajmuje wraz z żoną, [...] i [...] lokal o powierzchni użytkowej [...] m 2, a powierzchnia normatywna dla tej kategorii gospodarstwa domowego wynosi [...] m 2. Dochód strony natomiast, wyliczony zgodnie z przytoczoną powyżej definicją ustawową, po uwzględnieniu zasiłków rodzinnych na dwoje dzieci w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wynosi [...] zł, co stanowi [...] zł na miesiąc i [...] zł miesięcznie na członka rodziny i nie jest wyższy od 125 % najniższej emerytury, która w dacie orzekania przez organ I instancji wynosiła [...] zł. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy podał, że strona w miesiącu złożenia wniosku o dodatek mieszkaniowy, poniosła wydatki na zajmowane mieszkanie w kwocie [...] zł, co w przeliczeniu na powierzchnię normatywną stanowi kwotę [...]zł. Dalej organ II instancji wyliczył, że 90% kwoty [...] zł wynosi [...] zł, którą to wartość należy powiększyć o ryczałt z tytułu braku ciepłej wody ([...]zł), a następnie uzyskaną kwotę [...] zł pomniejszył o udział gospodarstwa domowego w kosztach utrzymania mieszkania tj. o [...] zł (12% z kwoty [...] zł) i wyliczył, że należny dodatek mieszkaniowy, wyliczony zgodnie z zasadami określonymi w powołanych powyżej przepisach wynosi [...] zł. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ II instancji stwierdził, że deklarację o dochodach osiąganych w gospodarstwie domowym strona złożyła pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwojgiem dzieci, jest zarejestrowany w urzędzie pracy, a rodzina nie pobiera żadnych zasiłków rodzinnych. Nie może zatem twierdzić, że był przekonany, iż zasiłki rodzinne zostały wykazane w zaświadczeniu o zarobkach żony. Konstatację tą potwierdza również okoliczność, że w zaświadczeniu tym rubryka "zasiłek rodzinny i inne" została wypełniona poprzez umieszczenie w niej myślników, a zatem strona nie mogła przypuszczać, że świadczenie to zostało wykazane przez pracodawcę małżonki. Powyższą decyzję J. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia w całości i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji z dnia 9 marca 2005 r. W uzasadnieniu skargi strona oświadczyła, że przez cały okres otrzymywania dodatku mieszkaniowego składała, zgodne ze stanem rzeczywistym, (te same) dokumenty konieczne do przyznania przedmiotowego świadczenia. Podobnie uczynił skarżący wnioskując o dodatek mieszkaniowy w listopadzie 2004 r. i przedkładając wraz z wnioskiem zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy potwierdzające status bezrobotnego oraz zaświadczenie o zarobkach żony. Strona nie była zatem świadoma, że należało dołączyć do wniosku jakiś dodatkowy dokument, a pracownik Referatu Świadczeń Rodzinnych nie pouczył jej o takim wymogu. Skarżący wyjaśnił także, iż nie wiedział o zmianie zasad wypłaty zasiłków rodzinnych, w związku z czym, nie był świadomy, że ich wartość nie jest ujęta w zaświadczeniu o zarobkach małżonki. W konkluzji skargi skarżący stwierdził, że nie wprowadził świadomie w błąd pracowników działu dodatków mieszkaniowych, a zatem zawyżenie kwoty wypłacanego mu dodatku mieszkaniowego nastąpiło bez jego winy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia 14 czerwca 2005 r. została wydana z naruszeniem prawa. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Obejmuje ona zarówno przestrzeganie przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych. Jak wynika z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne badają przede wszystkim czy kwestionowane decyzje wydane w toku postępowania administracyjnego nie uchybiają przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisom prawa procesowego w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa – sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zakres kognicji sądów administracyjnych obejmuje również kontrolę, czy zaskarżone rozstrzygnięcia organów administracji publicznej nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną skutkującą ich nieważnością, a więc czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej w skrócie k.p.a. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, kończącą postępowanie wznowione postanowieniem Prezydenta Miasta B., wydanym w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Wskazana podstawa wznowienia postępowania w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, zasadnie również organy obu instancji zwracają uwagę, że J. B. w oświadczeniu (podpisanym także przez żonę strony – M. B.) złożonym wraz z wnioskiem o dodatek mieszkaniowy J. B. (uprzedzony o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania) podał m.in, że "zasiłków rodzinnych nie bierze". Bezsporne jest również, że w zaświadczeniu z dnia 24 listopada 2004 r. o zarobkach żony J. B., uzyskanych [...] sp. z o.o. za sierpień, wrzesień i październik 2004 r. w rubryce " zasiłek rodzinny i inne" zostały umieszczone myślniki. Nie można zatem uwzględnić argumentacji skarżącego, który twierdzi, że nie znał nowych zasad wypłaty zasiłków rodzinnych i był przekonany, iż otrzymywane świadczenia ujęte zostały w dochodach żony, wskazanych w przedmiotowym zaświadczeniu. Stwierdzenie, w wyniku wznowienia postępowania, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji o wysokości dochodów uzyskiwanych w jego gospodarstwie domowym zobowiązuje organ administracji do obliczenia na nowo należnego dodatku mieszkaniowego, a następnie zastosowania sankcji określonej w art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy , jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. W rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego (art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi natomiast różnicę między wydatkami, o których mowa wart. 6 ust. 3-6 powołanej ustawy, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 12% dochodów 4 –osobowego gospodarstwa domowego (art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). W przypadku, gdy średni miesięczny dochód w gospodarstwie domowym jest równy lub wyższy od 100% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1 tej ustawy wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów 4-osobowego gospodarstwa domowego. (art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Powołane przepisy jednoznacznie wskazują, że wysokość dochodu gospodarstwa domowego osoby wnioskującej o dodatek mieszkaniowy przesądza o uprawnieniu do otrzymywania tego świadczenia, a także determinuje wysokość tego dodatku (jako kwotę wydatków mieszkaniowych ponoszonych ze środków własnych gospodarstwa domowego uprawnionego przyjmuje się określoną procentowo w ustawie część dochodów tego gospodarstwa). Prawidłowe ustalenie dochodu jest zatem kluczowym aspektem postępowania administracyjnego w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, a zatem organ administracji w uzasadnieniu faktycznym decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego musi wskazać dokumenty, w oparciu o które wyliczono dochód gospodarstwa domowego i odnieść dane wynikające z tych dokumentów do dyspozycji art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wskazując ewentualne świadczenia, które na podstawie wspomnianego przepisu nie zostały wliczone do dochodu gospodarstwa domowego osoby wnioskującej o dodatek mieszkaniowy. W niniejszej sprawie organy obu instancji ograniczyły się do stwierdzenia, że strona nie ujawniła faktu pobierania zasiłków rodzinnych oraz wskazania łącznej kwoty przyjętej za dochód gospodarstwa domowego, przy czym zauważyć należy, że w decyzji z dnia 9 marca 2005 r. dochód miesięczny przyjęto w kwocie [...]zł stanowiącej równowartość miesięcznego wynagrodzenia brutto, wskazanego w zaświadczeniu wydanym przez pracodawcę żony J. B., natomiast w decyzji organu I instancji wydanej w ramach wznowionego postępowania wskazano, ze kwota ta wynosi [...] zł. Organ odwoławczy podał dodatkowo numer i datę wydania decyzji, którą przyznano M. B. świadczenia rodzinne. Do przekazanych Sądowi akt administracyjnych sprawy nie dołączono oryginału przedmiotowej decyzji, a jedynie niepodpisany jej projekt (nie sposób ustalić czy w wersji ostatecznej), zgodnie z którym M. B. przyznano za okres od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. zasiłki rodzinne na M. B. i J. B. oraz dodatki do tych zasiłków z tytułu samotnego wychowywania wymienionych dzieci, a także jednorazowo (we wrześniu 2004 r.) dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez M. B. i J. B.. Pominięcie powyższych aspektów w uzasadnieniu faktycznym i prawnym zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji stanowi istotne naruszenie art. 107 § 1 k.p.a., które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie ustalając kwotę dodatku mieszkaniowego należnego J. B. za okres od 1 grudnia 2004 r. do 31 maja 2005 r. organ I instancji wskaże w sposób szczegółowy składniki dochodu gospodarstwa domowego, w tym poszczególne świadczenia rodzinne i ich kwoty, otrzymywane przez żonę skarżącego, wyjaśni, które z wymienionych pozycji składają się na dochód w rozumieniu art. 3 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i przedstawi wyliczenie dochodu gospodarstwa domowego J. B.. Obliczając wysokość należnego dodatku mieszkaniowego organ uwzględni także, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 maja 2006 r.(sygn. P 4/05, Dz.U. Nr 84, poz. 587) stwierdził niezgodność art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych z Konstytucją oraz niezgodność § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych z art. 6 ust. Ustawy o dodatkach mieszkaniowych. We wspomnianym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny zauważył m.in., że "ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10% nie ma podstaw w przepisach ustawy, w szczególności w art. 6 ust. 1 oraz, że rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych w sposób samoistny kreuje odrębny od ustawowego reżim określania wysokości dodatku mieszkaniowego". Jak więc wykazano powyżej zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia 14 czerwca 2005 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Usunięcie wskazanych uchybień wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, co czyni zasadnym uchylenie decyzji organów obu instancji. Powyższa konstatacja nakazuje, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 135 tej ustawy uchylić zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Wydziału Świadczeń Rodzinnych wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. w dniu 14 czerwca 2005 r. Rozstrzygnięcie dotyczące wykonalności zaskarżonej decyzji wydano w oparciu o art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie orzeczono natomiast o kosztach postępowania, gdyż strona, która nie złożyła wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, została prawomocnym postanowieniem Sądu zwolniona od kosztów sądowych.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI