II SA/BD 488/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2005-07-22
NSAnieruchomościŚredniawsa
akt własności zieminieruchomości rolnepostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiwyczerpanie środków zaskarżeniaorgan pierwszej instancjiodrzucenie skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę na akt własności ziemi z 1974 r. z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia.

Skarżąca Zofia W. wniosła skargę na akt własności ziemi z 1974 r., kwestionując jego zgodność z prawem i domagając się unieważnienia decyzji oraz zwrotu gospodarstwa. Sąd administracyjny odrzucił skargę, wskazując, że skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu administracyjnym, a skarga została wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji.

Zofia W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, kwestionując akt własności ziemi z 1974 r. i domagając się stwierdzenia jego niezgodności z prawem, unieważnienia wcześniejszych decyzji administracyjnych oraz zwrotu gospodarstwa wraz z odszkodowaniem. Skarżąca argumentowała, że akt został wydany z naruszeniem prawa, ponieważ pierwotny właściciel, Feliks D., nie był obecny przy zawieraniu umowy, a Weronika D., która opiekowała się nieruchomością, nigdy nie była jej prawnym zarządcą. Sąd, po rozdzieleniu skarg dotyczących różnych decyzji, rozpoznał skargę dotyczącą aktu własności ziemi. Stwierdził, że zgodnie z art. 3 § 1 i art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga może być wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Ponadto, zgodnie z art. 12 ust. 1 i 4 ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, decyzję wydawał Naczelnik Powiatu jako organ pierwszej instancji, a odwołanie przysługiwało do wojewódzkiej komisji do spraw uwłaszczenia. Ponieważ skarga została wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił ją jako niedopuszczalną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji, bez wyczerpania środków zaskarżenia, jest niedopuszczalna.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej po wyczerpaniu przez stronę środków zaskarżenia przewidzianych w postępowaniu administracyjnym. Wniesienie skargi na decyzję organu pierwszej instancji, gdy przysługuje od niej odwołanie, narusza tę zasadę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.u.w.g.r. art. 12 § 1 i 4

Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych

Określa organ właściwy do wydania aktu własności ziemi (Naczelnik Powiatu) oraz środek zaskarżenia (odwołanie do wojewódzkiej komisji do spraw uwłaszczenia).

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi podstawę do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej w przypadku niewyczerpania środków zaskarżenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych nad działalnością administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 52 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wymóg wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego.

u.r.n. art. 49 § 3

Ustawa z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych

Określa status Naczelnika Powiatu jako organu wykonawczego w zakresie zadań rady narodowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga została wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji, a skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu administracyjnym.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej skargę wnosi się po wyczerpaniu środków zaskarżenia dokonywana przez Sąd kontrola działalności administracji publicznej rozpoczyna się dopiero w momencie, kiedy strona wyczerpie możliwość podważenia rozstrzygnięć organów administracji przy pomocy środków zaskarżenia

Skład orzekający

Grzegorz Saniewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnosądowym oraz zasady dopuszczalności skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego z 1974 r. i przepisów PPSA w brzmieniu z 2002 r. oraz zasad ogólnych postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady proceduralnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale jej fakty są specyficzne i historyczne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 488/05 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2005-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1971 nr 27 poz 250
art. 12 ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Grzegorz Saniewski, , , po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2005r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Zofii W. przeciwko Staroście N. na wydany przez Naczelnika Powiatu w W. akt własności ziemi z dnia [...] 1974 nr [...] w przedmiocie nadania prawa własności p o s t a n a w i a odrzucić skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] 2005 r. Zofia W. wniosła o stwierdzenie, czy naruszająca prawa własności Feliksa D. decyzja nadania aktu własności Weronice D. jest zgodna z prawem oraz o unieważnienie wcześniejszych decyzji administracyjnych w tej sprawie i zwrot gospodarstwa prawnemu spadkobiercy - Zofii W., z ewentualnym zadośćuczynieniem za poniesione straty.
Skarżąca wskazała, że pierwszymi nabywcami wskazanego przez nią gospodarstwa rolnego byli Wojciech i Józefa D., a następnie na mocy testamentu - Feliks D., syn Wojciecha i Józefy. Z kolei na podstawie postanowienia sądu w sprawie nabycia spadku gospodarstwo dziedziczy skarżąca jako córka Feliksa D. Według skarżącej nadanie aktu własności Weronice D. nastąpiło z naruszeniem prawa, gdyż na mocy umowy z prawnym właścicielem - Feliksem D., podczas jego nieobecności jedynie opiekowała się ona nieruchomością, mając prawo zamieszkiwania na niej na mocy testamentu, nigdy jednak nie była zarządzającą nieruchomością i nigdy nie występowała do odpowiednich organów o nadanie jej praw własności. Zdaniem skarżącej nadając Weronice D. akt własności władze gminy działały w złej wierze, gdyż w istocie dążyły do szybkiego odebrania tak uregulowanej własności z powodu niskiego poziomu produkcji - co nie było prawdą.
Wezwana do sprecyzowana skargi skarżąca wskazała najpierw, że kieruje ją przeciwko "aktowi własności ziemi" z dnia [...] 1974 r. oraz "decyzji o nabyciu własności nieruchomości i ustaleniu ceny nabycia - o zwolnieniu od obowiązku uiszczenia ceny nabycia nieruchomości" z dnia 8 sierpnia 1974 r., a następnie, wobec faktu, iż wymieniony w tych decyzjach organ - Naczelnik Powiatu w W. zakończył swoją działalność (w związku z likwidacją powiatu w 1975 r.), wskazała, iż kieruje swoją skargę przeciwko Staroście N.
W odpowiedzi na skargę Starosta N. stwierdził, że podtrzymał swoje stanowisko zawarte w wydanych dotychczas prawomocnych decyzjach.
Sąd rozdzielił skargi Zofii W. w ten sposób, że skargę dotyczącą drugiej ze wskazanych decyzji (tj. " ... o nabyciu własności nieruchomości i ustaleniu ceny nabycia ... ") skierował do oddzielnego rozpoznania pod sygnaturą II SA/Bd 633/05.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Złożenie przedmiotowej skargi na "akt własności ziemi" jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późno zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie zaś do art. 52 § l wymienionej ustawy, skargę wnosi się po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Z zestawienia powyższych przepisów wynika więc, że dokonywana przez Sąd kontrola działalności administracji publicznej rozpoczyna się dopiero w momencie, kiedy strona wyczerpie możliwość podważenia rozstrzygnięć organów administracji przy pomocy środków zaskarżenia przewidzianych w toku procedowania przed tymi organami, a więc kiedy w sprawie wypowiedziały się organy administracji obu instancji. Wskutek tego sąd administracyjny może ocenić całość ich postępowania. Włączenie do zakresu kontroli Sądu działalności organu pierwszej instancji oznaczałoby, że Sąd nie tyle "dokonuje kontroli działalności administracji publicznej", ile wkracza w tok postępowania organów administracji, zastępując niejako w kompetencjach organ administracji drugiej instancji.
Stosownie do obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji art. 12 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27 , poz. 250, z późno zm.) zobowiązanym do wydania decyzji w formie "aktu własności ziemi" był właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej, czyli w przedmiotowej sprawie, zgodnie z art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji (tekst jednolity Dz. U. z 1973 r. Nr 47, poz. 277, z późno zm) - działający jako organ wykonawczy powiatowej rady narodowej w zakresie jej zadań - Naczelnik Powiatu w W. Zgodnie natomiast z obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji art. 12 ust. 4 ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, od decyzji organu do spraw rolnych, jak również od decyzji powiatowej komisji do spraw uwłaszczenia przysługiwało odwołanie do wojewódzkiej komisji do spraw uwłaszczenia, której decyzja była ostateczna.
Tak więc Naczelnik Powiatu w W. był jedynie organem pierwszej instancji, organem drugiej instancji zaś była wspomniana wojewódzka komisja do spraw uwłaszczenia.
Mając powyższe na uwadze, wobec wniesienia skargi na decyzję organu pierwszej instancji, Sąd na podstawie art. 58 § l pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niedopuszczalną odrzucił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI