IV SA/Gl 675/13

IV SA/Gl 675/13 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2013-07-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Mikusiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6540
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 3 par. 2 i  par. 3,  art. 58 par. 1 pkt 1 i  par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński, , po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.B. na pismo Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia dokumentów postanawia: odrzucić skargę;
Uzasadnienie
W dniu 9 maja 2013 r. do Sądu wpłynęła skarga L.B. na pismo nr [...] z dnia [...]r., podpisane przez Naczelnika Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w K., będącego podwładnym Dyrektora tego Oddziału.
Skarżący podniósł zarzut, iż mocą tego pisma bezzasadnie odmówiono mu odtajnienia akt specjalnego znaczenia dotyczących jego samego oraz jego rodziców – I.B. i J.B. Zdaniem wyżej wymienionego, organ odmawiając wydania decyzji o odtajnieniu wspomnianych dokumentów miał na celu uniemożliwienie pociągnięcia do odpowiedzialności funkcjonariuszy Wojskowych Służb Informacyjnych, prokuratora IPN oraz innych osób, które prowadziły postępowania dotyczące jego osoby.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w K. wniósł o jej odrzucenie. W obszernym uzasadnieniu swojego stanowiska zaprezentował dotychczasowy przebieg postępowań prowadzonych w zakresie udostępnienia dokumentów powołanych w skardze, o co strona wielokrotnie wnioskowała. W tym zakresie między innymi podkreślił, że wszystkie odnalezione dokumenty dotyczące ojca skarżącego udostępniono mu w dniu 13 czerwca 2011 r., a następnie - po przeprowadzeniu kolejnej kwerendy - zapewniono mu ponowny wgląd w ich treść w dniu 4 kwietnia 2013 r. Odnośnie matki skarżącego organ wywiódł, iż przeprowadzona w tym zakresie przed rokiem 2011 kwerenda dała wynik negatywny, gdyż nie odnaleziono żadnych dokumentów dotyczących tej osoby, o czym poinformowano go stosownym pismem. Skarżący składał w tej sprawie kolejne wnioski, a mianowicie, pierwszy - w roku 2011, który załatwiono wydaniem decyzji z dnia [...]r., o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego oraz drugi - w dniu 22 czerwca 2012 r., w odpowiedzi na który w dniu [...]r. wydano postanowienie nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania. Na wspomniane postanowienie z dnia [...]r. L.B. złożył zażalenie, w wyniku czego akt ten został uchylony przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej (postanowieniem z dnia [...]r., nr [...]), który nakazał przeprowadzenie ponownej kwerendy archiwalnej w niniejszym zakresie. Również ta kwerenda dała wynik negatywny, o czym stronę poinformowano pismem wysłanym do niej w dniu 19 marca 2013 r.
Organ administracyjny dodał, że wszystkie dokumenty dotyczącego samego skarżącego odnalezione w wyniku szczegółowych kwerend udostępniono w dniu 4 kwietnia 2013 r. sporządzając z nich uwierzytelnione kopie, które mu przekazano. Równocześnie wydano decyzję nr [...] o udostępnieniu części materiałów w kopiach.
W tym miejscu podkreślono, że wskazane wyżej materiały archiwalne były już wielokrotnie kopiowane, udostępniane i wydawane L.B. w ramach wcześniej realizowanych wniosków. Pomimo jednak zapewnień ze strony referentów, iż udostępniono wnioskodawcy wszelkie materiały dotyczące powyższych spraw, skarżący systematycznie ponawia składanie identycznych wniosków domagając się ujawnienia i udostępnienia dokumentów, których w zasobie Instytutu Pamięci Narodowej nigdy nie było.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności należy podnieść, iż stosownie do treści art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Z art. 3 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a. wynika natomiast, że kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1. decyzje administracyjne;
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie;
4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a.
Nadto, w świetle art. 3 §3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Niniejsza sprawa została zainicjowana skargą L.B. na pismo podpisane przez Naczelnika Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w K., będącego podwładnym Dyrektora tego Oddziału. Pismo to zostało w sposób wyraźny oznaczone w skardze, jako jej przedmiot i stanowi odpowiedź organu na pismo skarżącego z dnia 26 marca 2013 r., w którym zażądał "odtajnienia" akt dotyczących jego samego oraz obojga swoich rodziców zarzucając przy tym fałszerstwa i inne nieprawidłowości, do których miało dojść w związku z tą sprawą.
W treści przywołanego pisma z dnia [...]r. organ poinformował skarżącego o tym, że w dniu 4 kwietnia 2013 r. udostępniono mu wszystkie odnalezione w zasobie Instytutu Pamięci Narodowej materiały dotyczące zarówno jego samego, jak i I.B. oraz J.B. Wskazano również, że w sprawie fałszerstw i innych zarzutów, które podnosił w swoim piśmie z dnia 26 marca 2013 r. powinien wnieść odrębne pismo do właściwego organu.
Należy podkreślić, że zaskarżone pismo ma charakter wyłącznie informacyjny i nie może być uznane za decyzję administracyjną, jako że nie stanowi władczego rozstrzygnięcia w sprawie z zakresu administracji publicznej.
Nie jest ono także postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym ani też nie stanowi innego niż decyzja bądź postanowienie aktu lub czynności, wymienionej w art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a. W przepisie tym mowa jest bowiem jedynie o takich aktach bądź czynnościach, które dotyczą uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Poimo, że w porównaniu do regulacji zawartej w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) ustawodawca zrezygnował z wymogu, aby zaskarżalna czynność dotyczyła przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, zakres stosowania nowego uregulowania w doktrynie i orzecznictwie nie jest rozumiany jako daleko odbiegający od dawnego. Odnosi się najczęściej do czynności materialno - technicznych wywołujących, choćby pośrednio, określone skutki prawne dla strony (vide: A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 3, str. 29 - 32. Patrz również: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 969/08 - orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Nie budzi wątpliwości, że kwestionowane przez skarżącego pismo nie mieści się też w wyżej opisanej kategorii, jako że nie wywiera żadnych skutków prawnych, lecz obejmuje wyłącznie informację o dotychczasowym biegu postępowań prowadzonych w sprawie dokumentów dotyczących strony oraz jej rodziców, w toku których podjęto stosowne czynności zmierzające do odnalezienia żądanych dokumentów. Skarżącemu wyjaśniono, że wszystkie odnalezione dokumenty zostały mu następnie udostępnione, a w rezultacie brak jest możliwości zrealizowanie kolejnego złożonego przezeń wniosku o ich "odtajnienie". W ocenie Sądu, zaskarżonego pisma nie można zatem traktować jako równoznacznego z odmową wydania decyzji o udostępnieniu dokumentów w trybie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2007 r., nr 63, poz. 424 ze zm.), gdyż stanowi ono jedynie wyjaśnienie skarżącemu, że wszystkie dokumenty, "odtajnienia" których żądał, zostały mu wcześniej udostępnione.
Zaskarżone pismo zawierające taką informację wykracza poza zakres kognicji sądu administracyjnego, co powoduje, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 §1 pkt 1 i §3 p.p.s.a.