IV SA/GL 642/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-01-12
NSAAdministracyjneŚredniawsa
uprawnienia kombatanckieosoby represjonowanekarta kombatantapostępowanie administracyjneuchylenie decyzjistwierdzenie nieważnościKPAprawo kombatanckieodwołanie

WSA w Gliwicach stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji w sprawie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich z powodu rażącego naruszenia procedury administracyjnej.

Skarżący K. L. domagał się przyznania uprawnień osoby represjonowanej. Organ dwukrotnie odmówił przyznania uprawnień, stosując niewłaściwe tryby postępowania. WSA w Gliwicach stwierdził nieważność obu decyzji, wskazując na rażące naruszenie przepisów KPA, w szczególności błędne zastosowanie art. 154 KPA zamiast rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie odwoławczym.

Sprawa dotyczyła skargi K. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich. Organ początkowo umorzył postępowanie, a następnie uchylił tę decyzję i odmówił przyznania uprawnień, uznając, że opisane przez skarżącego przymusowe wysiedlenie i praca nie stanowią represji w rozumieniu ustawy kombatanckiej. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją kolejną. Skarżący zarzucił, że stara się o status osoby represjonowanej, a nie kombatanckiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność obu decyzji organu, uznając je za dotknięte kwalifikowaną wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia procedury administracyjnej. Sąd wskazał, że organ błędnie zastosował tryb nadzwyczajny z art. 154 KPA, podczas gdy pismo skarżącego było wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie ustawowym. Ponadto, przed wyczerpaniem trybu odwoławczego, nie można było uruchamiać trybów nadzwyczajnych. Sąd nakazał organowi rozpatrzenie sprawy w trybie odwoławczym, zwracając uwagę na konieczność wyjaśnienia rodzaju żądania skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ błędnie zastosował tryb z art. 154 KPA, ponieważ pismo strony zostało wniesione w terminie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji, a nie w sytuacji uzasadniającej wszczęcie postępowania w trybie nadzwyczajnym.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że pismo skarżącego zostało wniesione w terminie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 KPA), a nie jako podstawa do wszczęcia postępowania w trybie art. 154 KPA. Błędne zakwalifikowanie pisma i zastosowanie niewłaściwego trybu stanowiło rażące naruszenie procedury administracyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (14)

Główne

PPSA art. 145 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 205 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 154 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.k. art. 22 § ust. 1

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

u.k. art. 1-4

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

k.p.a. art. 235 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 129 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 57 § § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne zastosowanie przez organ trybu nadzwyczajnego z art. 154 KPA zamiast trybu odwoławczego. Pismo skarżącego wniesione w terminie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Niedopuszczalność uruchomienia trybu nadzwyczajnego przed wyczerpaniem trybu odwoławczego.

Godne uwagi sformułowania

Dwie ostatnio wymienione decyzje dotknięte są kwalifikowaną wadą nieważności, z powodu rażącego naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Zastosowany przez organ orzekający nadzwyczajny tryb z art. 154 kpa może być uruchomiony wyłącznie w odniesieniu do decyzji ostatecznej. Odnośnie meritum sprawy organ podniósł, że okoliczności przytoczone przez stronę w kwestionariuszu, dotyczące przymusowego wysiedlenia w [...] 1940 r. wraz z rodziną przez wojsko sowieckie do miejscowości B., gdzie wnioskodawca miał być zmuszony do niewolniczej pracy, nie stanowią represji w rozumieniu ustawy kombatanckiej.

Skład orzekający

Szczepan Prax

przewodniczący sprawozdawca

Adam Mikusiński

członek

Stanisław Nitecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących trybów nadzwyczajnych i odwoławczych, a także prawidłowego kwalifikowania pism procesowych przez organy administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu administracyjnym, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii uprawnień kombatanckich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organu administracji mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli kwestia merytoryczna nie została w pełni wyjaśniona. Jest to pouczający przykład dla prawników postępowań administracyjnych.

Organ popełnił błąd proceduralny – sąd stwierdził nieważność decyzji!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Gl 642/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Mikusiński
Stanisław Nitecki
Szczepan Prax /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędziowie NSA Adam Mikusiński, WSA Stanisław Nitecki, Protokolant ref. Agnieszka Janecka, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wymienionego Kierownika z dnia [...] r. i zasądza od tego Kierownika na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
K. L. wniósł o przyznanie mu uprawnień należnym osobom represjonowanym.
Decyzją z dnia [...] r., doręczoną wnioskodawcy w dniu [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w trybie
art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne.
W piśmie, nadanym przesyłką pocztową w dniu [...] r. K. L. wyraził niezadowolenie z tej decyzji i wniósł o ponowne rozpatrzenie.
Decyzją z dnia [...] r. ten sam organ administracji publicznej na podstawie art. 154 § 1 i 2 kpa oraz art. 22 ust. 1 i art. 1-4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz. U. Nr 42 z 2002 r., poz. 371 ze zm.) uchylił pierwotną decyzję z [...] r. i odmówił przyznania wnioskodawcy uprawnień kombatanckich. Organ wskazał, że strona nie powołała się na ustawowe podstawy stwierdzenia nieważności uprzedniej decyzji, w związku z czym stosownie do art. 235 § 1 kpa pismo strony zakwalifikowano jako wniosek o uchylenie decyzji w trybie art. 154 kpa. Odnośnie meritum sprawy organ podniósł, że okoliczności przytoczone przez stronę w kwestionariuszu, dotyczące przymusowego wysiedlenia w [...] 1940 r. wraz z rodziną przez wojsko sowieckie do miejscowości B., gdzie wnioskodawca miał być zmuszony do niewolniczej pracy, nie stanowią represji w rozumieniu ustawy kombatanckiej.
Na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaskarżoną decyzją Kierownik wymienionego wyżej Urzędu w trybie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję, podtrzymując przedstawione w niej stanowisko.
W skardze K. L. zarzucił, że stara się o status osoby represjonowanej, a nie o przyznanie mu uprawnień kombatanckich, przeto wydana decyzja jest bezprzedmiotowa.
Odpowiadając na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie, opierając się na dotychczasowej argumentacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dwie ostatnio wymienione decyzje dotknięte są kwalifikowaną wadą nieważności, z powodu rażącego naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Otóż zastosowany przez organ orzekający nadzwyczajny tryb z art. 154 kpa może być uruchomiony wyłącznie w odniesieniu do decyzji ostatecznej. Tymczasem pismo skarżącego, które potraktowano jako żądanie wszczęcia postępowania w tym trybie, zostało wniesione w terminie otwartym do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] r. Zgodnie z art. 127 § 3 kpa do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Tym samym wniosek taki można złożyć w terminie 14 dni od doręczenia stronie decyzji (art. 129 § 2 kpa). Jak już wcześniej wskazano, decyzja z dnia [...] r. została skarżącemu doręczona w dniu [...] r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji, a zatem termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał w dniu [...] r. W tym właśnie dniu skarżący wystosował rzeczone pismo przesyłką pocztową, co odzwierciedla datownik na kopercie zawierającej tą przesyłkę. Termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy został więc zachowany – stosownie do art. 57 § 5 kpa. Błędne było więc stwierdzenie organu zawarte w postanowieniu o zawieszeniu postępowania, że owo pismo skarżący złożył dopiero w dniu [...] r., gdyż jest to data wpływu pisma do tego organu.
Także sama treść omawianego pisma nie pozostawia wątpliwości co do jego charakteru. Formułuje ono wprost niezadowolenie skarżącego z wydanej decyzji, co jest wystarczającym elementem odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Wyraźnie też zostało wyrażone w nim żądanie ponownego rozpatrzenia sprawy. W tych okolicznościach nie wystąpiły jakiekolwiek przesłanki prawne, by mogło zostać wszczęte postępowanie w trybie art. 154 kpa. Natomiast zainicjowanie przez skarżącego trybu odwoławczego spowodowało, że przed wyczerpaniem tego trybu żaden tryb nadzwyczajny nie mógł być uruchomiony, bowiem decyzja z dnia [...] r. nie uzyskała cechy ostateczności. Dlatego też obie ostatnie decyzje organu orzekającego muszą być wyeliminowane z obrotu prawnego, a sprawa administracyjna musi być rozpatrzona w trybie odwoławczym, tzn. organ winien rozpatrzyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w stosunku do decyzji z dnia [...] r. Wobec zarzutów skarżącego właściwe będzie w pierwszej kolejności wyjaśnienie rodzaju żądania skarżącego, a w konsekwencji przedmiotu sprawy administracyjnej. W sytuacji, gdy skarżący oświadcza, że nie domaga się przyznania uprawnień kombatanckich, ale z drugiej strony powołuje się na doznane represje, rysuje się konieczność sprecyzowania, czy chodzi mu o represje na gruncie ustawy kombatanckiej, czy też o represje, z którymi wiąże prawo do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym ... (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.).
Mając powyższe względy na uwadze, z mocy art. 145 § 1 pkt 2, art. 135 oraz art. 200 i 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI