IV SA/GL 635/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza celnego ze służby z powodu braku poświadczenia bezpieczeństwa, uznając, że nie stanowi to samoistnej podstawy do zwolnienia bez rozważenia innych opcji.
Skarżący, Z. H., został zwolniony ze służby celnej z powodu odmowy wydania mu poświadczenia bezpieczeństwa przez ABW. Sąd administracyjny uchylił tę decyzję, wskazując, że sam brak poświadczenia nie jest wystarczającą przesłanką do zwolnienia, jeśli nie wykazano, że dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków. Sąd podkreślił, że organ powinien rozważyć inne możliwości, takie jak przeniesienie na inne stanowisko, a nie tylko zwolnienie.
Sprawa dotyczyła zwolnienia funkcjonariusza celnego Z. H. ze służby stałej, które nastąpiło na podstawie art. 26 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, z powodu odmowy wydania mu przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych. Dyrektor Izby Celnej w K. dwukrotnie utrzymał w mocy decyzję o zwolnieniu, argumentując, że brak poświadczenia uniemożliwia realizację zadań w administracji celnej. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając naruszenie prawa i brak uwzględnienia jego argumentów oraz wcześniejszego orzeczenia sądu. W skardze podniósł, że jego stanowisko nie wymagało dostępu do informacji niejawnych, a organ nie rozważył innych możliwości, takich jak przeniesienie na inne stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że art. 26 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, który stanowi o możliwości zwolnienia z "innej ważnej przyczyny", gdy dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków, wymagał od organu wykazania tej gwarancji, a nie tylko samego faktu odmowy wydania poświadczenia. Sąd podkreślił, że brak poświadczenia nie przesądza o niemożności należytego wykonywania obowiązków i że organ powinien rozważyć przeniesienie funkcjonariusza na stanowisko nie wymagające dostępu do informacji niejawnych. Ponadto, sąd stwierdził, że stanowisko zajmowane przez skarżącego nie było wymienione w obowiązującym wykazie stanowisk, z którymi wiąże się dostęp do informacji niejawnych, co podważało podstawę do żądania poświadczenia bezpieczeństwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sama odmowa wydania poświadczenia bezpieczeństwa nie jest wystarczającą podstawą do zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby. Organ musi wykazać, że dalsze pozostawanie funkcjonariusza w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków, a także rozważyć inne możliwości, takie jak przeniesienie na inne stanowisko.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 26 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej wymaga wykazania braku gwarancji należytego wykonywania obowiązków, a nie tylko samego faktu nieuzyskania poświadczenia. Organ nie wykazał tej gwarancji ani nie rozważył alternatywnych rozwiązań, takich jak przeniesienie na inne stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (29)
Główne
u.s.c. art. 26 § pkt 10
Ustawa o Służbie Celnej
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.c. art. 27 § ust. 1
Ustawa o Służbie Celnej
u.s.c. art. 81 § ust. 1 i 2
Ustawa o Służbie Celnej
u.s.c. art. 81 § ust. 1 a
Ustawa o Służbie Celnej
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.i.n. art. 41
Ustawa o ochronie informacji niejawnych
u.o.i.n. art. 41 § ust. 3
Ustawa o ochronie informacji niejawnych
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.c. art. 26 § pkt 10
Ustawa o Służbie Celnej
u.s.c. art. 81
Ustawa o Służbie Celnej
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.c. art. 2
Ustawa o Służbie Celnej
u.o.i.n. art. 26
Ustawa o ochronie informacji niejawnych
u.o.i.n. art. 29
Ustawa o ochronie informacji niejawnych
u.o.i.n. art. 36 § ust. 1
Ustawa o ochronie informacji niejawnych
u.s.c. art. 27 § ust. 2
Ustawa o Służbie Celnej
u.d.i.n. art. 28
Ustawa o dostępie do informacji niejawnych
u.d.i.n. art. 26 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji niejawnych
u.d.i.n. art. 26 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji niejawnych
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez organ, że dalsze pozostawanie funkcjonariusza w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków. Nierozważenie przez organ możliwości przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko nie wymagające poświadczenia bezpieczeństwa. Stanowisko zajmowane przez skarżącego nie było wymienione w obowiązującym wykazie stanowisk, z którymi wiąże się dostęp do informacji niejawnych. Organ nie zastosował się do zasady słusznego interesu obywatela przy stosowaniu przepisu uznaniowego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu, że odmowa wydania poświadczenia bezpieczeństwa stanowi wystarczającą podstawę do zwolnienia. Twierdzenie organu, że jedyną możliwością zatrudnienia skarżącego było stanowisko w Wydziale Dokumentacji Celnej, wymagające dostępu do informacji ściśle tajnych. Argumentacja organu o samodzielności Oddziału Celnego w M. i konieczności posiadania poświadczenia bezpieczeństwa.
Godne uwagi sformułowania
Użycie w tym przepisie zwrotu ,,można zwolnić" oznacza, iż zwolnienie funkcjonariusza w oparciu o tę podstawą prawną ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione uznaniu administracyjnemu. Organ administracji działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidującego uznaniowy charakter rozstrzygnięcia jest zobowiązany zgodnie z zasadą określoną w art. 7 k.p.a. załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela... Sam fakt nie otrzymania przez skarżącego poświadczenia bezpieczeństwa nie może świadczyć o tym, że funkcjonariusz nie będzie należycie wykonywał nałożonych na niego obowiązków. Przyczyna zwolnienia, którą posłużył się organ w niniejszej sprawie mogłaby co najwyżej uzasadniać przeniesienie skarżącego na inne stanowisko, które z kolei nie wymagałoby posiadania poświadczenia bezpieczeństwa.
Skład orzekający
Tadeusz Michalik
przewodniczący sprawozdawca
Adam Mikusiński
sędzia
Szczepan Prax
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 26 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, zasady prowadzenia postępowań uznaniowych, obowiązki organów w przypadku braku poświadczenia bezpieczeństwa u funkcjonariusza, ochrona trwałości stosunku pracy funkcjonariuszy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza celnego i przepisów o informacji niejawnej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych służb mundurowych lub cywilnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądowa kontrola może korygować nadmierne lub nieuzasadnione decyzje administracyjne, nawet w obszarze informacji niejawnych. Podkreśla znaczenie prawidłowego stosowania przepisów uznaniowych i ochrony praw pracowniczych.
“Brak poświadczenia bezpieczeństwa to nie zawsze powód do zwolnienia ze służby – co orzekł sąd?”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Gl 635/06 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2007-03-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-06-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Adam Mikusiński Szczepan Prax Tadeusz Michalik /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6197 Służba Celna Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia NSA Szczepan Prax Protokolant sekr. sąd. Magdalena Nowacka - Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2007r. sprawy ze skargi Z. H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie służby celnej – zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, w oparciu o art. 26 pkt 10, art. 27 ust. 1, art. 81 ust. 1 i 2 oraz art. 81 ust. 1 a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U Nr 72, poz. 802 z późn. zm.) postanowił zwolnić Z. H. ze służby stałej w Izbie Celnej w K. w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia niniejszej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu [...]r. z Pionu Ochrony Izby Celnej w K. wpłynęła informacja, iż Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego odmówiła stronie wydania poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli ,,tajne". W dalszej kolejności podano, iż Dyrektor Izby Celnej wystąpił do dwóch Związków Zawodowych reprezentujących funkcjonariuszy celnych o zajęcie stanowiska i wydanie opinii w związku z zamiarem zwolnienia w/wym. w trybie art. 26 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. W zakreślonym terminie związki nie wniosły zastrzeżeń. W ocenie organu odmowa dostępu do informacji niejawnych skutkuje niemożnością realizowania zadań postawionych przez administrację celną. Brak bowiem takiego dokumentu w sytuacji, gdzie służba celna uzyskuje szereg informacji o charakterze niejawnym uniemożliwia dalsze powierzanie wykonywania czynności. W dniu [...] r. strona nie zgadzając się z przedmiotowym rozstrzygnięciem złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję, o której mowa powyżej. Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gliwicach, który to wyrokiem z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie o sygn. IV SA/Gl 142/04 uchylił zaskarżoną decyzję oraz określił, iż nie może być ona wykonana. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd wskazał, iż pogląd organu orzekającego nie został wnikliwie przedstawiony i rozważony, co wyłączało możliwość dokonania kontroli legalności kwestionowanego rozstrzygnięcia. Podjęte rozstrzygnięcia- zdaniem Sądu- nie nadają się do akceptacji jako naruszające prawo poprzez zbytnią dowolność. Aby tego uniknąć organy wydające decyzje uznaniowe winny przede wszystkim zebrać pełen materiał dowodowy, dokonać wnikliwej oceny wiarygodności zgromadzonych dowodów, a tym czynnością dać dostateczny wyraz w uzasadnieniu decyzji. Nadto podano, iż organ nie zadał sobie trudu wyczerpania wszystkich składników decyzji wymaganych przez przepis art. 107 § 3 k.p.a. Sąd wskazał też, iż wymóg uzyskania przedmiotowego poświadczenia, aby mógł stanowić podstawę żądań pracodawcy winien wynikać z przepisu prawa. Tymczasem organ na taki przepis się nie powołał. Nadto nie wskazał czy stanowisko zajmowane przez skarżącego wiąże się z możliwością dostępu do materiałów objętych tajemnicą. Także przy braku w aktach sprawy aktu powołania skarżącego i uwierzytelnionego zakresu jego obowiązków niepodobna ustalić czy stanowisko przez niego zajmowane należało do umieszczonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 09 lutego 1999 r. w sprawie stanowisk i rodzajów prac zleconych w organach administracji rządowej, których wykonywanie może łączyć się z dostępem do informacji niejawnych stanowiących tajemnicę państwową. Brak jest również ustalenia kto w jakim celu i w jakim zakresie zwrócił się do właściwego organu o poświadczenie bezpieczeństwa dla skarżącego. Sąd wskazał też na treść przepisu art. 41 ustawy o ochronie informacji niejawnych, który nie bez znaczenia jest dla wyniku sprawy. Zdaniem Sądu organ również nie dokonał oceny, czy skarżący mimo braku certyfikatu bezpieczeństwa mógłby pełnić służbę na innym stanowisku, na którym nie jest on wymagany. Nadto skład orzekający stwierdził, iż w myśl art. 41 ust. 3 wyżej cytowanej ustawy skarżący mógłby się ponownie ubiegać o poświadczenie bezpieczeństwa. Na koniec zwrócono organowi uwagę na brak wszczęcia postępowania w sprawie, nadto na brak ustosunkowania się do wszystkich okoliczności przedstawionych przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co stanowi o naruszeniu podstawowych zasad postępowania. Będąc związanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Dyrektor Izby Celnej po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a. oraz art. 26 pkt 10, art. 81 ustawy o Służbie Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...]r. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż podstawą zwolnienia funkcjonariusza celnego był art. 26 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Podał też, iż z chwilą wejścia w życie ustawy z 22 stycznia 1999 r o ochronie informacji niejawnych, na kierowniku jednostki organizacyjnej spoczywał obowiązek określenia stanowisk lub rodzaju prac, z którymi wiązała się możliwość dostępu do informacji niejawnych opatrzonych klauzulą ,,tajne". W [...]r. w Izbie Celnej w C. obowiązywała decyzja Dyrektora Izby Celnej w C. Nr [...] z [...] r, w sprawie określenia stanowisk i prac zleconych, których wykonywanie może łączyć się z dostępem do informacji niejawnych. Pełniąc służbę w Oddziale Celnym Drogowym w M., gdzie wykonywane były czynności graniczne przy dokonywaniu odpraw celnych, Z. H. obowiązany był w świetle posiadanego wykazu do posiadania takiego certyfikatu. W dniu [...]r. straciła moc decyzja Nr [...] z [...]r., a na dzień skierowania wniosku do delegatury ABW o przeprowadzenie postępowania sprawdzającego rozszerzonego wobec strony, w Izbie Celnej w C. obowiązywała nowa decyzja Nr [...] Dyrektora Izby Celnej w C. z [...] r. w sprawie określenia stanowisk i prac zleconych, których wykonywanie może łączyć się z dostępem do informacji niejawnych. W części [...], punkcie [...] wykazu stanowisk, których wykonywanie może łączyć się z dostępem do informacji niejawnych są Kierownicy Oddziałów Celnych w C., B. i Z.. Tym bardziej więc łączyło się z możliwością dostępu do informacji niejawnych sprawowanie funkcji Kierownika Oddziału Celnego Granicznego. Dalej wskazano, iż z uwagi na fakt, iż Z. H. od dnia [...]r. został mianowany na stanowisko Kierownika Oddziału Celnego [...] w M., co jest równoznaczne z wydaniem w przedmiotowej kwestii decyzji administracyjnej, wszelka zmiana, a w tym przypadku przeniesienie na niższe stanowisko służbowe powodowało by uruchomienie procedury administracyjnej, przy czym przeniesienie takie wiązałoby się z poszukiwaniem komórki i zadań, które ww. mógłby wykonywać bez konieczności weryfikacji, iż może do niego trafić dokument objęty klauzulą ,,tajne". Dyrektor Izby Celnej w K. uzyskując odmowę wydania poświadczenia bezpieczeństwa z Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, która to decyzja została następnie w dniu [...]r. podtrzymana przez Prezesa Rady Ministrów, nie miał możliwości oceny podstaw takiego rozstrzygnięcia, jak również nie był w stanie wskazać innego miejsca pełnienia służby. W tym okresie jak również w chwili obecnej, istniała możliwość zatrudnienia w Wydziale Dokumentacji Celnej, ale wszystkie osoby wykonujące tam czynności służbowe muszą mieć dostęp do informacji o klauzuli ,,ściśle tajne". Z. H., pomimo długiego stażu, posiadanych umiejętności i zdobytych kwalifikacji, nie można było przenieść na niższe stanowisko i jednocześnie wskazać komórki w której wykonywanie czynności nie wymagałoby posiadania certyfikatu o wyższej klauzuli. Na koniec organ podał, iż dogłębnie przeanalizował sprawę i podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w sposób najbardziej wnikliwy. Całokształt postępowania wskazuje, że było ono prowadzone na podstawie obowiązujących przepisów prawa, w sposób budzący zaufanie do organów administracyjnych. Badając sprawę Z. H., Dyrektor Izby Celnej w K. wziął pod uwagę wszystkie podnoszone kwestie i nie znalazł podstaw do uchylenia pierwotnej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż zapewnił wyżej wymienionemu czynny udział w toczącym się postępowaniu zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 k.p.a., w tym możliwość zapoznania się z całością zebranego materiału. Z prawa tego strona nie skorzystała. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z. H. zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa i wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wskazał, iż organ w zaskarżonej decyzji nie ustosunkował się do wszystkich okoliczności przedstawionych przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz nie uwzględnił oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu Sądu. Dalej wskazał, iż twierdzenie, że nie uzyskanie poświadczenia bezpieczeństwa wyczerpuje przesłanki z art. 26 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej dające możliwość zwolnienia ze służby nie znajduje uzasadnienia w dyspozycjach zawartych w art. 2 ustawy o Służbie Celnej oraz w art. 41 ustawy o informacjach niejawnych. Nadto podał, iż zajmowane przez niego stanowisko nie figuruje w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 09 lutego 1999 r. w sprawie stanowisk i rodzajów prac zaleconych w organach administracji rządowej, których wykonywanie może łączyć się z dostępem do informacji niejawnych stanowiących tajemnicę państwową, a w zakresie czynności określonym dnia [...]r. nie wymieniono do jakich informacji niejawnych skarżący miałby dostęp na stanowisku Kierownika Oddziału Celnego w M., z tego względu wniosek o przeprowadzenie wobec niego poszerzonego postępowania sprawdzającego nie znajdował uzasadnienia w przepisach art. 26, 29 i 36 ust. 1 ustawy o informacjach niejawnych. W dalszej kolejności podniesiono, że nie istnieje żaden przepis prawa nakładający na funkcjonariusza celnego, sprawującego funkcję taką jak skarżący, obowiązek uzyskania przedmiotowego poświadczenia, tym bardziej nie można wyprowadzić tego obowiązku z powołanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. w sprawie określenia stanowisk i prac zleconych, których wykonywanie może łączyć się z dostępem do informacji niejawnych. Wskazano też, iż Dyrektor Izby Celnej zobligowany był do zastosowania w stosunku do skarżącego instytucji zwolnienia od pełnienia służby określonej w art. 27 ust. 2 o Służbie Celnej, czego nie uczynił. Skarżący zaprzeczył też twierdzeniom organu jakoby Oddział Celny w M. był samodzielnym oddziałem i przetwarzał więcej informacji niejawnych niż pozostałe. Zdaniem skarżącego Oddział Celny w M. był komórką organizacyjną Urzędu Celnego w Z. służącą do pomocy w wykonywaniu jego zadań. Oddział ten wykonywał zadania służby celnej na drogowym przejściu granicznym z [...] Republiką gdzie dozwolony był ruch osobowy oraz mały ruch graniczny. Nadto od dnia 01 maja 2004 r. przestał istnieć. W ocenie strony skarżącej faktycznym powodem zwolnienia jej ze służby była potrzeba restrukturyzacji administracji celnej. Tezę tą potwierdza fakt, iż z [...] zatrudnionych funkcjonariuszy celnych tylko trzy osoby posiadały poświadczenia bezpieczeństwa upoważniające do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli ,,tajne". Nie zgodził się również z twierdzeniem organu jakoby jedyną możliwością w tym okresie jak i obecnie było zatrudnienie skarżącego wyłącznie w Wydziale Dokumentacji Celnej, gdyż prawie całą załogę dawnego Urzędu Celnego w Z. przeniesiono do służby w innych miejscowościach. W dalszej części uzasadnienia Z. H. odniósł się do kwestii naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Wskazał na niezachowanie przez organ przesłanki z art. 7 k.p.a., naruszenie przepisu art. 61 § 4 k.p.a. i w tym też miejscu uznał na nieprawdziwe twierdzenia organu jakoby związki zawodowe nie wniosły zastrzeżeń, gdyż nie był on ich członkiem. W ocenie skarżącego naruszone zostały również przepisy art. 77 i 80 K k.p.a. oraz zasada praworządności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczas prezentowaną argumentację. Dodatkowo wskazał na niezasadny zarzut skarżącego, iż tylko trzy osoby w Urzędzie Celnym w Z. i podległych mu jednostkach posiadały poświadczenie bezpieczeństwa upoważniające do dostępu do informacji niejawnych, albowiem tylko do dnia [...]r. poświadczenie bezpieczeństwa upoważniające do dostępu do informacji opatrzonych klauzulą ,,tajne" uzyskały ogółem [...] osoby, a do informacji opatrzonych klauzulą ,,ściśle tajne" [...] osób. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby celnej stanowił art. 26 pkt 10 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 156, poz. 1641 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem funkcjonariusza celnego można zwolnić w przypadku zaistnienia innej niż określone w pkt 1-9 ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawienie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych (...). Użycie w tym przepisie zwrotu ,,można zwolnić" oznacza, iż zwolnienie funkcjonariusza w oparciu o tę podstawą prawną ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione uznaniu administracyjnemu. Organ administracji działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidującego uznaniowy charakter rozstrzygnięcia jest zobowiązany zgodnie z zasadą określoną w art. 7 k.p.a. załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. W tym miejscu wypada zwrócić uwagę, że nawet np. prawomocne skazanie wyrokiem Sądu za przestępstwo umyślne, stanowi jedynie fakultatywną przesłankę zwolnienia funkcjonariusza. Przepis, o którym mowa powyżej nie precyzuje albowiem co należy rozumieć pod pojęciem ,,innej ważnej przyczyny", pozwala jednak na ocenę czy jej zaistnienie jest równoznaczne z brakiem gwarancji należytego wykonania obowiązków służbowych. Podejmując decyzje o zwolnieniu, Dyrektor Urzędu Celnego powołał się jedynie na fakt odmowy skarżącemu przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego dostępu do informacji niejawnych, co skutkuje niemożnością realizowania przez niego zadań postawionych przed administracją celną. Nie wskazane zostały okoliczności świadczące o tym, że pozostawienie skarżącego na służbie nie gwarantuje należytego wykonywania przez niego obowiązków służbowych. Tymczasem jak wynika z treści art. 26 pkt 10 to właśnie brak gwarancji należytego wykonywania obowiązków służbowych może stanowić przesłankę uzasadniającą zwolnienie funkcjonariusza ze służby. Sam fakt nie otrzymania przez skarżącego poświadczenia bezpieczeństwa nie może świadczyć o tym, że funkcjonariusz nie będzie należycie wykonywał nałożonych na niego obowiązków. Tym bardziej, iż organy nie poczyniły ustaleń w zakresie przyczyn, z powodu których szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego odmówił wydania poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli ,,tajne". Nadto istniała możliwość ponownego przeprowadzenia postępowania sprawdzającego wobec osoby, która nie uzyskała poświadczenia bezpieczeństwa. Argumenty prezentowane przez organ nie wskazują na okoliczność, że dalsze pozostawienie skarżącego na służbie nie daje gwarancji, o jakich mowa w art. 26 pkt 10 ustawy o służbie celnej. W oparciu o dokonane przez organ ustalenia nie można stwierdzić, iż w stosunku do skarżącego zaistniały powody dla których nie powinien dalej pozostawać na służbie. Nie można także w niniejszej sprawie pominąć kwestii szczególnego statusu funkcjonariuszy celnych. Cechuje ich wyższy niż innych pracowników stopień podporządkowania i dyspozycyjności, większy zakres obowiązków i odpowiedzialności za ich pełnienie. Powyższe rekompensuje większa niż w odniesieniu do innych pracowników stabilność zatrudnienia. Ochrona trwałości stosunku pracy ogranicza dopuszczalność zwolnienia funkcjonariusza celnego tylko do ściśle określonych przypadków. Nadto przepisy regulujące rozwiązanie stosunku pracy z funkcjonariuszem celnym nie mogą być interpretowane rozszerzająco. W dalszej kolejności wskazać również należy, iż nie tylko w ustawie o służbie celnej brak jest podstawy prawnej do zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby z przyczyny wyżej wskazanej, ale także nie można doszukać się takowej w ustawie o dostępie do informacji niejawnych. Przedmiotowa ustawa jedynie w art. 28 wskazuje, iż nie mogą być dopuszczone do pracy lub pełnienia służby na stanowisku albo do wykonywania prac zleconych, z którymi łączy się dostęp do informacji niejawnych stanowiących tajemnicę państwową osoby, które nie posiadają poświadczenia bezpieczeństwa. Z treści powyższego przepisu wynika zatem, iż osoba, która nie dysponuje wymienionym poświadczeniem nie może pełnić służby na stanowisku związanym z dostępem do informacji niejawnych, co jednak nie oznacza, że może zostać zwolniona. Przyczyna zwolnienia, którą posłużył się organ w niniejszej sprawie mogłaby co najwyżej uzasadniać przeniesienie skarżącego na inne stanowisko, które z kolei nie wymagałoby posiadania poświadczenia bezpieczeństwa. Dopiero niewyraźnie zgody przez funkcjonariusza na przeniesienia go na niższe stanowisko służbowe mogłoby stanowić przesłankę jego zwolnienia ze służby. Nie zasadnym wydaje się twierdzenie organu jakoby istniała możliwość zatrudnienia skarżącego tylko w Wydziale Dokumentacji Celnej, w którym wszystkie osoby wykonujące tam czynności służbowe muszą mieć dostęp do informacji o klauzuli ,,ściśle tajne". Organ nie wyjaśnił albowiem przyczyny z powodu, której istniała możliwość zatrudnienia skarżącego jedynie z ww. wydziale. W aktach sprawy brak jest również jakichkolwiek dokumentów wskazujących na podejmowanie przez organ działań w kwestii przeniesienia skarżącego na inne stanowisko. W tym też względzie zasadny wydaje się być zarzut skarżącego, iż zwolnienie ze służby powinno nastąpić dopiero wówczas gdy nie zachodzi żadna z korzystniejszych dla funkcjonariusza celnego form rozstrzygnięcia sprawy. Uznać również należy za zasady zarzut skarżącego, iż obowiązek uzyskania poświadczenia nie można wyprowadzić z powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej. Zgodnie bowiem z treścią (obowiązującego w dacie orzekania w sprawie przez organ I instancji) art. 26 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji niejawnych kierownik jednostki organizacyjnej określi z zastrzeżeniem ust. 2 stanowiska oraz rodzaje prac zleconych, z którymi może łączyć się dostęp do informacji niejawnych, odrębnie dla każdej klauzuli tajności. Zgodnie z ust. 2 Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia stanowiska i rodzaje prac zleconych w organach administracji rządowej, których wykonywanie w tych organach może łączyć się z dostępem do informacji niejawnych stanowiących tajemnicę państwową. Na mocy tego przepisu Dyrektor Izby Celnej w C. w dniu [...]r., wydał decyzję Nr [...] (która obowiązywała w dniu skierowania wniosku o przeprowadzenie postępowania sprawdzającego rozszerzonego wobec skarżącego do Delegatury Bezpieczeństwa Wewnętrznego) w sprawie określenia stanowisk i prac zleconych, których wykonywanie może łączyć się z dostępem do informacji niejawnych. W treści jej nie widnieje rodzaj stanowiska zajmowanego przez skarżącego. W części [...] w punkcie [...] wykazu stanowisk, których wykonywanie może łączyć się z dostępem do informacji niejawnych wymienieni są: Kierownik Oddziału Celnego w C., B. i Z.. Brak zatem podstaw dla twierdzenia organu, iż sprawowanie funkcji Kierownika Oddziału Celnego Granicznego w M. tym bardziej łączyło się z możliwością dostępu do informacji niejawnych. Decyzja z dnia [...]r. zawiera albowiem zamknięty katalog stanowisk, z którymi może łączyć się dostęp do informacji niejawnych. Nie sposób także uznać stanowiska organu w zakresie w jakim podaje, iż Z. H. był kierownikiem samodzielnego oddziału. W świetle bowiem rozporządzenia, o którym mowa powyżej w załączniku nr 1 w części III punkcie 11 wykazu stanowisk w organach administracji rządowej, których zajmowanie może łączyć się z dostępem do informacji niejawnych stanowiących tajemnicę państwową przywołany jest kierownik samodzielnego oddziału. Tymczasem Dyrektor Izby Celnej w decyzji z dnia Nr [...] z dnia [...]r. nie wymienił Kierownika Oddziału Celnego w M.. Tym samym należy stwierdzić (przyjmując jednocześnie, iż Dyrektor Izby Celnej działał zgodnie z dyspozycją art. 26 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji niejawnych), iż stanowisko na jakim sprawował funkcję skarżący tj. Kierownik Oddziału Celnego w M. nie było stanowiskiem samodzielnym i jednocześnie nie łączyło się z dostępem do informacji niejawnych. W tym też zakresie zasadnym wydaje się być zarzut skarżącego zaprezentowany w skardze. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) jako wydaną z naruszeniem przepisów prawa, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Ponieważ zaskarżona decyzja została uchylona, a wyrok sądu jest nieprawomocny, w oparciu o art. 152 cyt. ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej naprowadzonych uwag i rozważań Sądu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI