IV SA/GL 606/04

IV SA/Gl 606/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-10-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Sygn. powiązane
II OSK 627/05 - Wyrok NSA z 2006-03-10
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący : Asesor WSA Beata Kalaga - Gajewska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2004 r. spawy ze skargi T. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich o d d a l a s k a r g ę
Uzasadnienie
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzją z dnia [...]r. nr: [...] na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz.950 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "ustawą o kombatantach") pozbawił T. G. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w K. decyzją z dnia [...] r. z tytułu "walki o utrwalanie władzy ludowej /ORMO/ od [...] r. do [...] r.".
W uzasadnieniu organ stwierdził, że w okresie zaliczonym przez b. ZBoWiD jako działalność kombatancka T. G. prowadził działalność w organach Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej. Powołując się na art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach organ podniósł, że zainteresowany uzyskał uprawnienia kombatanckie na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach [...] - [...] w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", a zatem zachodzą podstawy do pozbawienia go uprawnień kombatanckich. Nadto organ wskazał, że zgodnie z treścią powołanego przepisu nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust.2 i 4 ustawy o kombatantach.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T. G. zarzucił, że rozstrzygnięcie to nie uwzględnia jego rzeczywistej działalności kombatanckiej z okresu wojennego i powojennego, a nadto udziału całej rodziny w tego rodzaju działalności. W szczególności zarzucił, że w [...] r. został powołany do służby wojskowej, którą pełnił przez okres [...] tygodnia po wybuchu wojny. W czasie okupacji niemieckiej działał w tajnej grupie dywersyjnej – Gwardii Ludowej, prowadząc prace sabotażowe na terenie Fabryki A w D. G., w której był zatrudniony. Należał do grupy, która walczyła o odzyskanie niepodległości, a w przysiędze, którą składał nie było mowy o "utrwalaniu władzy ludowej". Za pracę w fabryce został karnie przydzielony do kopania okopów gdzie pracował do [...] r. Następnie w [...] r. został skierowany do pracy w Hucie S. W. i innych zakładach, na terenach, na których grasowały bandy UPA. Wyjaśnił, że w ORMO nie pełnił żadnych funkcji kierowniczych, ani nie prowadził działań których musiałby się wstydzić. Zarzucił, że z tytułu działalności w Ruchu Oporu za okres od [...] r. powinien mieć zachowane uprawnienia kombatanckie. Odwołał się też do tego, że cała jego rodzina doznała represji w okresie wojennym za pomoc udzieloną rodzinie żydowskiej.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w związku z at.127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję własną o pozbawieniu T. G. uprawnień kombatanckich. Decyzja ta została zaskarżona skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której T. G. podkreślił, że był członkiem Gwardii Ludowej od [...] r. do [...] r., a od [...] r. członkiem PPR i w ramach tych organizacji prowadził walkę z okupantem hitlerowskim, a w latach [...] -[...] na terenie R., został powołany do walki z UPA, gdzie został wysłany z ramienia partii, jako zaplecze z wojskiem.
Naczelny Sąd Administracyjny Oddział Zamiejscowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 17 lipca 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 2145/01 uchylił zaskarżoną decyzję, a w uzasadnieniu zobowiązał organ administracji by przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wyjaśnić, w sposób wnikliwy i wszechstronny, czy działalność określana przez T. G., jako działalność w tajnej grupie dywersyjnej Gwardii Ludowej (sabotaż) prowadzona w czasie okupacji niemieckiej, polegała jedynie na współpracy, czy też na pełnieniu służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945, w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach. Ponadto w treści uzasadnienia wyroku wskazano, że – cytat:... "Zatem orzekający organ dokonał prawidłowej wykładni prawa materialnego i zasadnie stwierdził, że zachodziła obligatoryjna podstawa pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (pogrubienie - dopisek Sądu), jako że uprawnienia te zostały przyznane na podstawie przepisów dotychczasowych wyłącznie z tytułu uczestnictwa w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej." .
W następstwie przywołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddziału Zamiejscowego w Gliwicach Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 127 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy opisaną powyżej, pierwszą decyzję o pozbawieniu T. G. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, co do przyjętych ustaleń faktycznych i wyrażonej oceny prawnej. Szczególnie podkreślił, że przeprowadzona przez Instytut Pamięci Narodowej - KŚZpNP w W. kwerenda archiwalna nie potwierdziła służby T. G. w oddziałach Gwardii Ludowej oraz nie potwierdzają tego też nadesłane z IPN-u dokumenty, w postaci ankiety personalnej, kwestionariusza członka ORMO i życiorysu z dnia [...] r., z których jednoznacznie wynika, że T. G. nie prowadził działalności kombatanckiej, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach. Zauważył, że okoliczność działalności w Gwardii Ludowej T. G. podniósł dopiero na etapie postępowania wyjaśniającego i opiera je jedynie na oświadczeniu własnym oraz świadka S. O.. Zdaniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oświadczenie świadka budzi uzasadnione wątpliwości, z uwagi na brak bezpośredniego uczestnictwa świadka w opisywanych zdarzeniach, który sam posiada uprawnienia kombatanckie z tytułu wojny obronnej w [...] r. oraz pełnienia służby w Szarych Szeregach w okresie od [...] r. do [...] r., dlatego przy rozpatrzeniu niniejszej sprawy nie dano wiary temu oświadczeniu.
W skardze z dnia [...] r. skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji. Zarzucił organowi administracji naruszenie prawa polegające na przyjęciu, że skarżący nie uczestniczył w działaniach Gwardii Ludowej i w tym zakresie nie dał wiary zarówno oświadczeniom świadka, jak i samego skarżącego. Przywołał ponadto wcześniej opisane okoliczności sprawy oraz złożył oświadczenie, że "nigdy nie miałem munduru ORMO, nikt mnie nie płacił, nie byłem we władzach i nigdy nie brałem żadnego udziału w żadnych akcjach ani ORMO ani Milicji Obywatelskiej, ani Urzędzie Bezpieczeństwa."
Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie skargi nie znajdując podstaw do zmiany wcześniej zajętego w sprawie stanowiska z uwagi na to, że okoliczności podniesione w skardze nie mają wpływu na wynik jej rozstrzygnięcia. Podkreślił, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący nie pełnił służby w Wojsku Polskim, a wcześniej otrzymane uprawnienia kombatanckie przyznane przez ZBoWiD uzyskał wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej". Wyjaśnił nadto, że przyznanie się do działalności w Gwardii Ludowej przy ubieganiu się o uprawnienia kombatanckie nie mogło w żadnym wypadku szkodzić skarżącemu, przeciwnie mogło wówczas stanowić dodatkowy atut do ich przyznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, a przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia prawa mogącego mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bada czy przy ich wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo stanowiącym podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności wyżej wymienionych aktów. W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym kontroli w aspekcie zgodności z prawem podlegała zaskarżona decyzja i postępowanie, które ją poprzedziło z punktu widzenia, ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność tej decyzji.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, zwanej dalej w skrócie : " ustawą p.p.s.a.") Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Zdaniem Sądu z uwagi na powyższe uregulowania ustawy p.p.s.a. skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, gdyż prawidłowo ocenił decyzję własną, która także nie naruszyła przepisów prawa.
Na wstępie należy stwierdzić, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 – 1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz art. 4 ustawy. Uprawnienia te zachowują więc osoby, które mogłyby je uzyskać na podstawie tytułów znanych obecnie obowiązującej ustawie o kombatantach. Stosownie do art. 1 ust.2 pkt 6 ustawy o kombatantach za działalność kombatancką uznaje się także uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwolfu.
Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy bezspornie wynika, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie jedynie z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej odbywanej w ramach ORMO w latach [...]-[...] (por. zaświadczenie nr [...] z dnia [...] r. - karta akt administracyjnych nr [...]). Wbrew twierdzeniom skarżącego postępowanie dowodowe przeprowadzone przez ten organ nie może wzbudzać zastrzeżeń, ponieważ podjęcie decyzji nastąpiło po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, z uwzględnieniem zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddziału Zamiejscowego w Gliwicach odnośnie podnoszonych przez skarżącego okoliczności przynależności do Gwardii Ludowej. W szczególności Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. uzyskał dokument z Instytutu Pamięci Narodowej - KŚZpNP z dnia [...] r. nie potwierdzający służby T. G. w oddziałach Gwardii Ludowej, a także inne wyżej wymienione w opisie zaskarżonej decyzji dokumenty, w których nie odnaleziono żadnych wzmianek o służbie skarżącego w jej oddziałach.
Zatem orzekający organ administracji dokonał prawidłowej wykładni prawa materialnego i zasadnie stwierdził, że zachodziła obligatoryjna podstawa pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, jako że uprawnienia te zostały przyznane skarżącemu na podstawie przepisów dotychczasowych wyłącznie z tytułu uczestnictwa w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.
W tym stanie rzeczy omówione ustalenia organu administracyjnego wynikały z prawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów wynikających z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedstawione powyżej ustalenia faktyczne wbrew zarzutom skarżącego pozwalają uznać, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. w ramach kontrolowanego postępowania nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i formalnego.
Dlatego zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.