IV SA/Gl 410/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2007-03-05
NSAAdministracyjneŚredniawsa
służba celnazwolnienie ze służbyprzeniesienieustawa konsolidacyjnaprawo administracyjnepostępowanie administracyjnezasada równościkonstytucja

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę funkcjonariusza celnego na decyzję o zwolnieniu ze służby, uznając, że odmowa przyjęcia propozycji przeniesienia do innej jednostki była podstawą do obligatoryjnego zwolnienia.

Funkcjonariusz celny R. S. został zwolniony ze służby z powodu odmowy przyjęcia propozycji przeniesienia do innej Izby Celnej, zgodnie z art. 32 ustawy konsolidacyjnej. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia prawa, w tym zasad współżycia społecznego i przepisów o Służbie Celnej. Sąd administracyjny, po analizie przepisów i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, uznał, że art. 32 ustawy konsolidacyjnej stanowił odrębną i szczególną podstawę prawną, a zwolnienie miało charakter obligatoryjny, nie naruszając zasady równości.

Sprawa dotyczyła skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. o zwolnieniu ze służby stałej. Powodem zwolnienia była odmowa przyjęcia propozycji przeniesienia do Izby Celnej w B., co na mocy art. 32 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. (tzw. ustawa konsolidacyjna) było równoznaczne z odmową przyjęcia i skutkowało zwolnieniem. Skarżący zarzucał naruszenie prawa, w tym zasad współżycia społecznego, oraz kwestionował zastosowanie art. 32 ustawy konsolidacyjnej, wskazując na przepisy ustawy o Służbie Celnej dotyczące przeniesień i świadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po wcześniejszym stwierdzeniu nieważności decyzji organu odwoławczego z powodu naruszenia zasady dwuinstancyjności, rozpoznał sprawę ponownie. Sąd analizował zgodność art. 32 ustawy konsolidacyjnej z Konstytucją, w szczególności z zasadą równości. Uznał, że mimo odmiennej regulacji w porównaniu do ustawy o Służbie Celnej, zróżnicowanie było uzasadnione szczególnym celem ustawy konsolidacyjnej, jakim było ułatwienie alokacji funkcjonariuszy w związku z przystąpieniem Polski do UE. Sąd podkreślił, że zwolnienie w trybie art. 32 ustawy konsolidacyjnej miało charakter obligatoryjny i nie pozostawało w gestii uznania organu. Oddalił skargę, uznając, że organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego ani procesowego, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przepis ten jest zgodny z Konstytucją RP. Zróżnicowanie sytuacji prawnej funkcjonariuszy celnych na mocy tej ustawy było uzasadnione szczególnym celem, jakim było ułatwienie alokacji kadr w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, a zwolnienie miało charakter obligatoryjny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć ustawa konsolidacyjna odmiennie regulowała sytuację funkcjonariuszy niż ustawa o Służbie Celnej, to zróżnicowanie było uzasadnione celem publicznym i nie naruszało zasady równości. Zwolnienie było obligatoryjne, a nie uznaniowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

ustawa konsolidacyjna art. 32 § ust. 6 pkt 2

Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 roku o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmian niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych

Odmowa przyjęcia propozycji przeniesienia do innej jednostki jest równoznaczna z odmową przyjęcia i skutkuje obligatoryjnym zwolnieniem ze służby.

Pomocnicze

u.s.c. art. 27 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej

u.s.c. art. 81 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej

u.s.c. art. 81 § ust. 1a

Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej

u.s.c. art. 26 § pkt 7

Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 8 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 178

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 188

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 193

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.s.c. art. 18

Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej

u.s.c. art. 19

Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej

u.s.c. art. 20

Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa przyjęcia propozycji przeniesienia do innej jednostki jest podstawą do obligatoryjnego zwolnienia ze służby na mocy art. 32 ustawy konsolidacyjnej. Zróżnicowanie sytuacji prawnej funkcjonariuszy celnych na mocy ustawy konsolidacyjnej było uzasadnione celem publicznym i nie naruszało zasady równości konstytucyjnej.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 32 ustawy konsolidacyjnej naruszało przepisy ustawy o Służbie Celnej (art. 18, 20) oraz zasady współżycia społecznego. Dodanie nowej podstawy prawnej przez organ odwoławczy naruszyło zasadę dwuinstancyjności (argumentacja z poprzedniego etapu postępowania).

Godne uwagi sformułowania

zwolnienie ze służby stałej w terminie trzymiesięcznym od dnia doręczenia decyzji odmowa przyjęcia przedstawionej w dniu [...]r. propozycji przeniesienia do Izby Celnej w B., co po myśli art. 32 ust.6 pkt 2 wskazanej w decyzji ustawy było równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji przeniesienia i skutkowało zwolnieniem ze służby kwestionowane rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej zapadło z naruszeniem obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady dwuinstancyjności ustawa konsolidacyjna zawierała szczególne uregulowanie prawne w zakresie możliwości przeniesienia funkcjonariusza celnego do innej jednostki zwolnienie ze służby w trybie art. 32 ustawy konsolidacyjnej ma charakter obligatoryjny nie jest uprawniony do badania innych okoliczności sprawy, w tym pokrzywdzenia skarżącego, jak i zgodności zaskarżonej decyzji z zasadami współżycia społecznego

Skład orzekający

Elżbieta Kaznowska

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Walentek

członek

Tadeusz Michalik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 32 ustawy konsolidacyjnej w kontekście zwolnienia ze służby, zasada dwuinstancyjności, kontrola konstytucyjności przepisów przez sądy administracyjne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej funkcjonariuszy celnych w okresie poprzedzającym wejście Polski do UE. Orzeczenie z 2007 roku, prawo mogło ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami pracowników służb mundurowych i interpretacją przepisów przejściowych. Pokazuje konflikt między szczególnymi regulacjami a ogólnymi zasadami prawa pracy i postępowania administracyjnego.

Czy odmowa przeniesienia do innej pracy to automatyczne zwolnienie? Sąd rozstrzyga losy funkcjonariusza celnego.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Gl 410/06 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2007-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Elżbieta Kaznowska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Walentek
Tadeusz Michalik
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Sygn. powiązane
I OSK 1065/07 - Wyrok NSA z 2008-06-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant ref. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie służby celnej - zwolnienie ze służby oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Dyrektor Izby Celnej w K., działając na podstawie art. 32 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmian niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz.U. Nr 137 poz. 1302), art. 27 ust. 1, art. 81 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 81 ust 1a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 72 poz. 802 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwolnił [...] celnego R. S. ze służby stałej w Izbie Celnej w K. w terminie trzymiesięcznym od dnia doręczenia decyzji.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, ze powodem takiego rozstrzygnięcia była odmowa przyjęcia przedstawionej w dniu [...]r. propozycji przeniesienia do Izby Celnej w B., co po myśli art. 32 ust.6 pkt 2 wskazanej w decyzji ustawy było równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji przeniesienia i skutkowało zwolnieniem ze służby.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy R. S. podniósł, że praktycznie pracodawca uniemożliwił mu podjęcie przedstawionej propozycji. Nie wzięto pod uwagę jego sytuacji rodzinnej a przywołanie jako podstawy art. 32 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmian niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych uczyniono z naruszeniem prawa, naruszając jednocześnie zasady współżycia społecznego. Podkreślił, że przy rozpatrywaniu sprawy nie uwzględniono także porozumienia zawartego między związkami zawodowymi a kierownictwem Służby Celnej w sprawie procesu alokacji kadr.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją Nr [...] z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 32 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmian niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych oraz art. 26 pkt 7, art. 27 ust. 1 art. 81 ustawy o Służbie Celnej, Dyrektor Izby Celnej w K., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i orzekł, iż w podstawie prawnej zamiast: "art. 32 ust. 6 pkt 2 wymienionej powyżej ustawy, art. 27 ust. 1, art. 81 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 81 ust. 1 a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej", powinno być: "art. 32 pkt 6 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych, art. 26 pkt 7, art. 27 ust. 1 art. 81 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 81 ust. 1a ustawy o Służbie Celnej", a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia opisując dotychczasowy przebieg sprawy, organ stwierdził, że zaskarżoną decyzją zasadnie zwolniono odwołującego się ze służby na podstawie art. 32 ust. 6 pkt 2 ustawy konsolidacyjnej skoro funkcjonariusz nie przyjął przedstawionej mu propozycji przeniesienia. Jednocześnie organ wskazał, że zasadnym było uzupełnienie podstawy prawnej zwolnienia ze służby o przepis art. 26 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej przy ponownym rozpatrzeniu i utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Niezadowolony z tej decyzji R. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przywrócenia do służby, zarzucając obrazę art. 32 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (...)
Wyrokiem z dnia 9 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. W motywach tego wyroku wyjaśnił, że kwestionowane rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej zapadło z naruszeniem obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady dwuinstancyjności wynikającej z art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego, a to wskutek podania dodatkowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia podczas rozstrzygania przez organ drugiej instancji. Z wskazanej powyżej zasady dwuinstancyjności wynika, że w postępowaniu odwoławczym winna być rozpatrywana i rozstrzygana sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą rozpatrywaną w postępowaniu pierwszoinsntacnyjnym. Dlatego też wskazanie dodatkowej podstawy rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy rażąco narusza art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, powołany w decyzji pierwszoinsntacyjnej art. 32 ustawy konsolidacyjnej stanowi regulację samodzielną, szczególną i odrębną, który nie jest w swej treści tożsamy z dodanym do zaskarżonej decyzji art. 26 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej.
Uwzględniając wskazania zawarte w przywołanym powyżej wyroku, Dyrektor Izby Celnej w K. ponownie rozpatrzył wniosek R. S. i decyzją Nr [...] z dnia [...]r. utrzymał w mocy w całości decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że poza sporem pozostaje fakt, iż w dniu [...]r. R. S. otrzymał propozycję przeniesienia do Izby Celnej w B. w trybie art. 32 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r, o utworzeniu Wojewódzkich Kolegów Skarbowych oraz (...) a składając pismo o odmowie przyjęcia złożonej propozycji musiał liczyć się z konsekwencjami w postaci zwolnienia ze służby celnej. Zatem organ pierwszej instancji zasadnie wydał decyzję o zwolnieniu ze służby, wobec nie wykonania obowiązków wynikających z powołanej powyżej ustawy. Odmowa przyjęcia propozycji nowych warunków zatrudnienia, mocą art. 32 ust. 6 pkt 2 wymienionej ustawy stanowiło podstawę do zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby. Wyjaśniając wątpliwości organ odwoławczy stwierdził, że wobec likwidacji Izby Celnej w C. , jej obowiązki przejęła Izba Celna w K., stąd właściwość Dyrektora Izby Celnej w K. do rozstrzygania w niniejszej sprawie. Dodał, że przywołanie jako podstawy rozstrzygnięcia art. 32 ustawy konsolidacyjnej powodowane było szczególną sytuacją, związaną z planowanym wejściem Polski do Unii Europejskiej. Podkreślił, że ustawodawca wprowadzając tę regulację ograniczył ją do okresu trzymiesięcznego, dla realizacji ważnych interesów Państwa. Odmowa przyjęcia propozycji skutkowała zwolnieniem ze służby, nie pozostawiając rozstrzygnięcia w gestii uznaniowej organu administracyjnego. Analizując sprawę organ odwoławczy stwierdził, że podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie stwierdził naruszenia prawa, nie tym samym podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach R. S., działając przez pełnomocnika, zarzucając decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. rażące naruszenie prawa, a mianowicie art. 18 i art. 20 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 kwietnia 2000 r. w sprawie przyznawania świadczeń związanych z przeniesieniem funkcjonariusza celnego do pełnienia służby w innej miejscowości oraz art. 32 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych poprzez jego złe zastosowanie, wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub uchylenie tej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że orzekający w sprawie organ bezzasadnie przyjął, że art. 32 ustawy konsolidacyjnej stanowi wyłączną podstawę przeniesienia funkcjonariusza celnego do innej jednostki organizacyjnej, a w przypadku odmowy przyjęcia przeniesienia podstawę do zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Podkreślił, że przepis ten nie wyłączał w żadnym stopniu stosowania przepisów ustawy o Służbie Celnej, a w szczególności art. 18 i art. 20 gwarantujących funkcjonariuszowi świadczenia związane z przeniesieniem do służby w innej miejscowości. Nadto zarzucił organowi odwoławczemu nieuwzględnienie stosowanych przy alokacji funkcjonariuszy celnych zasad – tj. Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej, podnosząc jednocześnie, że zarówno Racznik Praw Obywatelskich jak również Minister Finansów potwierdzili, że proces alokacji służb celnych nie był wolny od wad. Mając powyższe na uwadze stwierdził, ze jego skarga jest w pełni uzasadniona.
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zaprzeczając, by zarzuty naruszenia prawa materialnego były zasadne. Wskazał, iż ustawa z dnia 27 czerwca 2003r. zwana ustawą konsolidacyjną zawierała szczególne uregulowanie prawne w zakresie możliwości przeniesienia funkcjonariusza celnego do innej jednostki a o konsekwencjach wynikających dla funkcjonariusza celnego z braku przyjęcia propozycji zmiany miejsca zatrudnienia skarżący był pouczony. Podkreślił, że składanie propozycji w trybie powołanego przepisu nie odbywało się według kryteriów określonych w porozumieniu pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów ds. Alokacji Kadr Służby Celnej a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej zawartym w dniu [...]r., gdyż nie był to proces przenoszenia przewidziany w ustawie o Służbie Celnej.
Na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze, a pełnomocnik organu wnosząc jak w odpowiedzi na skargę, zwrócił uwagę, że ustawa będąca podstawą działania w niniejszej sprawie regulowała sytuację funkcjonariuszy w okresie szczególnym dla Polski - w okresie przygotowań do wstąpienia do Unii Europejskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę, zważył co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź orzeka niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi powyżej normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi nie są zasadne. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu.
W pierwszej kolejności Sąd badał zgodność zaskarżonej decyzji z zastosowanym w niej prawem materialnym, biorąc pod uwagę zarzuty skarżącego zmierzające do wykazania niezgodności przepisu art. 32 cytowanej wyżej ustawy konsolidacyjnej z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. W tym zakresie punktem wyjścia musi być niewątpliwie przepis art. 8 ust.2 oraz art. 178 Konstytucji, a w konsekwencji ustalona i utrwalona linia orzecznicza, która znalazła wyraz w orzeczeniach Trybunału wydanych w sprawach oznaczonych sygnaturami P 12/98, P 8/99, P 8/00, U 4/97, SK 19/99. Najlepiej jednak została wyrażona w wyroku Pełnego Składu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2000 r. sygn. akt P 4/99. Stwierdzono tam, że w żadnym przypadku podstawą odmowy stosowania przez sąd przepisów ustawowych nie może być zasada bezpośredniego stosowania Konstytucji. To podstawowe stwierdzenie Trybunału Konstytucyjnego oznacza przede wszystkim, że bezpośredniość stosowania Konstytucji nie oznacza kompetencji do kontroli konstytucyjności obowiązującego ustawodawstwa przez sądy i inne organy powołane do stosowania prawa. Tryb tej kontroli został bowiem wyraźnie i jednoznacznie ukształtowany przez samą Konstytucję. Przepis art. 188 Konstytucji zastrzega orzekanie w tych sprawach do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Domniemanie zgodności ustawy z Konstytucją może być obalone jedynie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a związanie sędziego ustawą, przewidziane w art. 178 Konstytucji, obowiązuje dopóty, dopóki ustawie tej przysługuje moc obowiązująca (tak m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 23 sierpnia 1994 r. sygn. akt I PRN 53/94, OSNPiUS 1994, nr 11, poz. 179 i wyrok Sąd Najwyższego z dnia 30 października 2002 r. sygn. akt V CKN 1456/00 ( zbiór orzeczeń LEX nr 57237).
W konsekwencji powyższych stwierdzeń Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie mógłby samodzielnie uznać za niekonstytucyjną regulację prawną zawartą w art. 32 ustawy zwanej ustawą konsolidacyjną, a mógł jedynie, korzystając z przyznanych mu na mocy art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uprawnień, wystąpić z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego. Biorąc jednak pod uwagę dotychczasowe stanowisko Trybunału Konstytucyjnego odnoszące się do zasad równości i demokratycznego państwa, Wojewódzki Sąd Administracyjny przy ocenie zarzutów skargi skorzystał z kompetencji należących do sądów administracyjnych, do jakich bezspornie należy kontrola dokonanej przez organ interpretacji zastosowanej normy prawa, przyjęta bowiem przez art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada praworządności stanowiąca konsekwentne odbicie przepisu art. 7 Konstytucji obejmuje zarówno obowiązek zastosowania właściwej normy prawnej, jak i obowiązek ustalenia jej właściwego rozumienia.
Przy interpretowaniu treści normy prawnej szczególną rolę odgrywa ustalenie celu normy, to znaczy rezultatu, jaki w sferze stosunków społecznych zamierzono osiągnąć za pomocą danej normy. Ten rodzaj wykładni prawa, zwanej wykładnią celowościową, nakazuje stosować taką interpretację, która odpowiada przede wszystkim zasadom wyrażonym w Konstytucji. (por. stanowisko Trybunału Konstytucyjnego przedstawione w wyroku z dnia 8 marca 2005 r. sygn. akt P 15/04 z którego wynika, iż sąd administracyjny jest zobowiązany do dokonywania wykładni zgodnej z Konstytucją i że jest to postać bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sądy (art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).
Zmierzając w powyższym kierunku, mając na względzie zarzuty skargi, Sąd uznał za celowe dokonanie porównania sytuacji prawnej funkcjonariuszy służby celnej ukształtowanej treścią art. 32 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. zwanej wyżej ustawą konsolidacyjną z sytuacją prawną funkcjonariuszy celnych w pryzmacie przepisów ustawy o Służbie Celnej, a to jej art. 18 i następnych, oraz przepisów wykonawczych wydanych na podstawie delegacji zawartej wart. 20 ustawy o Służbie Celnej.
Jak stanowi art. 18 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusza celnego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości, co nie dotyczy, bez zgody zainteresowanego, kobiet w ciąży i funkcjonariuszy celnych samodzielnie sprawujących opiekę nad dzieckiem do lat 14 (art. 19 ustawy o Służbie Celnej). W przypadku przeniesienia funkcjonariusza do służby w innej miejscowości ustawodawca zapewnił mu jednorazowe świadczenie na zagospodarowanie, a także w określonych przypadkach (art. 20 ustawy) zwrot kosztu przeniesienia, podróży i zapewnienie odpowiednich warunków mieszkaniowych.
Regulacja prawna zawarta w art. 32 ustawy konsolidacyjnej nie przewiduje natomiast żadnych zabezpieczeń o charakterze socjalnym dla funkcjonariusza służby celnej, do którego skierowana została propozycja przeniesienia pomiędzy jednostką zatrudniająca, a jednostką, w której miałby być zatrudniony. Przepis art. 32 ustawy konsolidacyjnej nie zawiera też uregulowania, pozwalającego na odpowiednie stosowanie, w powyższym zakresie, ustawy o służbie celnej.
Mimo jednak tak odmiennej regulacji prawnej dotyczącej tej samej grupy podmiotów jakimi są funkcjonariusze celni, w ocenie Sądu, nie została naruszona zasada równości wyrażona w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Należy tu zauważyć, iż o znaczeniu konstytucyjnej zasady równości Trybunał Konstytucyjny wypowiadał się już wielokrotnie wcześniej zaznaczając, iż wynika z niej dla ustawodawcy obowiązek równego traktowania obywateli. Trybunał Konstytucyjny podkreślał jednakże, że nie ma bezwzględnej równości obywateli. Z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania wszystkich obywateli w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być potraktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 1994 r., sygn. K. 3/94, OTK w 1994 r., cz. II, s. 141 -142). Wcześniej Trybunał Konstytucyjny wypowiadał się w kwestii rozumienia zasady równości m.in. w sprawach: U 7/87, K8/91 konsekwentnie podtrzymując, że zasada równości nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego w tym znaczeniu, iż zrównuje sytuację wszystkich podmiotów ze względu na cechy jakimi się charakteryzują. Zasada równości wymaga bowiem, aby podmioty traktowane były w równym stopniu równo, jeśli charakteryzują się daną cechą istotną. Równość oznacza zatem także akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów. Wynika to z faktu, że równe traktowanie przez prawo tych samych podmiotów pod pewnymi względami, oznacza z reguły różne traktowanie tych samych podmiotów pod innymi względami (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 11 kwietnia 1994 r., OTK w 1994 r., cz. I, s. 55). Waga interesu, któremu ma służyć zróżnicowanie, musi pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które zostaną naruszone. Nierówne traktowanie podmiotów podobnych nie musi oznaczać dyskryminacji lub uprzywilejowania, a w konsekwencji niezgodności z art. 32 Konstytucji. Konieczna jest jeszcze ocena kryterium, na podstawie którego dokonano zróżnicowania. Powinno być ono odpowiednio przekonywujące oraz pozostawać w jakimś związku z innymi wartościami, zasadami czy normami konstytucyjnymi, uzasadniającymi odmienne traktowanie podmiotów podobnych (por. orzeczenie z dnia 23 października 1995 r., K. 4/95, OTK 1995 cz. ll, s. 93).
Wypada w tym miejscu przypomnieć, iż Polska w roku 2003, oczekując na wejście do Unii Europejskiej, stanęła w obliczu konieczności dokonania szeregu istotnych zmian prawnych, mogących być analogicznie traktowanych jak przemiany ustrojowe. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny ustawodawca jest uprawniony do stanowienia prawa odpowiadającego założonym celom politycznym i gospodarczym. Nabiera to szczególnego znaczenia w okresie przemian ustrojowych (por. orzeczenie z 07 grudnia 1993 r. sygn. K. 7/93, OTK w 1993 r., cz. II, s. 410, a także orzeczenie z 29 maja 1996 r., sygn. K. 22/95 OTK ZU Nr 3/96, s. 187; orzeczenie z 23 października 1996 r., sygn. K. 1/96, OTK ZU Nr 5/96 , s. 332; wyrok z 25 listopada 1997 r., sygn. K. 26/97, OTK ZU Nr 5-6/97, s. 445-446).
Intencją ustawodawcy w momencie tworzenia przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmian niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz.U. Nr 137 poz. 1302) było wprowadzenie regulacji prawnej ułatwiającej alokację funkcjonariuszy służby celnej związaną z potrzebami Polski po jej wejściu do Unii Europejskiej (vide uzasadnienie projektu rządowego druk sejmowy nr 991). Regulacja ta zatem niezbędna dla ochrony interesu publicznego - której obowiązywanie ograniczono wyłącznie do okresu trzech miesięcy - mogła pozwolić funkcjonariuszom zlikwidowanych urzędów celnych na zatrudnienie w funkcjonującej nadal innej jednostce.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uregulowanie zawarte w treści art. 32 ustawy konsolidacyjnej nie jest tożsame z uregulowaniem zawartym w art. 18 i nast. ustawy o Służbie Celnej. W tym ostatnim bowiem przypadku funkcjonariusz celny z ważnych względów służbowych przenoszony jest w ramach tego samego stosunku służbowego , czego nie dotyczy art. 32 ustawy konsolidującej, traktujący o funkcjonariuszach, którym można było przedstawić propozycję zatrudnienie w innej jednostce wobec braku możliwości dalszego zatrudnienie w dotychczasowym miejscu pracy. Tym samym, sytuacja faktyczna tych podmiotów nie jest identyczna, co pozwala na odmienne ich traktowanie bez naruszenia konstytucyjnej zasady równości.
Mimo treści zarzutów skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na względzie wyżej przytoczone stwierdzenia, nie skorzystał z uprawnień nadanych mu treścią art. 193 Konstytucji RP i nie zwrócił się z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność art. 32 ustawy konsolidacyjnej z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd uznał bowiem, iż wobec stanowiska Trybunału przedstawionego w cytowanych orzeczeniach nie ma podstaw do powzięcia wątpliwości w zakresie zgodności z Konstytucją art. 32 ustawy konsolidacyjnej.
Oceniając zatem legalność działania organu, Sąd podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż zwolnienie ze służby w trybie art. 32 ustawy konsolidacyjnej ma charakter obligatoryjny. W przypadku odmowy ze strony funkcjonariusza celnego przyjęcia propozycji pełnienia służby w innej jednostce ustawodawca nakazał zwolnienie go ze służby, a więc kwestia ta nie została pozostawiona swobodnemu uznaniu organu administracyjnego.
Zdaniem Sądu niezasadny jest zarzut nieprawidłowego sformułowania propozycji przeniesienia skarżącego do Izby Celnej w B., albowiem w treści propozycji z dnia [...]r. w sposób wyraźny, wprost sformułowano w jaki sposób i w jakim terminie należy złożyć przedmiotowe oświadczenie ,a także poinformowano stronę o skutkach niezłożenia w zakreślonym terminie oświadczenia.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących zasad postępowania administracyjnego wskazać należy, iż nie zostały one uznane za słuszne, jak również nie miały one wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Przedstawione powyżej ustalenia faktyczne i prawne, wbrew zarzutom skarżącego, wynikały z prawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i były zgodne z przepisami prawa materialnego obowiązującymi w dacie wydania zaskarżonej decyzji, które organ orzekający prawidłowo zastosował i omówił w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.
W tym miejscu podkreślić trzeba, że skład orzekający w niniejszej sprawie związany jest normą prawną wyrażoną w treści wskazanych wyżej przepisów prawa, które odzwierciedlają wolę ustawodawcy i nie może, przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji, brać pod uwagę negatywnych dla skarżącego skutków prawidłowo podjętych rozstrzygnięć. Tak więc nie jest uprawniony do badania innych okoliczności sprawy, w tym pokrzywdzenia skarżącego, jak i zgodności zaskarżonej decyzji z zasadami współżycia społecznego.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy -zdaniem Sądu -skarga nie zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę nie dopuściły się naruszenia przepisów zarówno postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowo oceniły zaistniały stan faktyczny, jak i przy jego ocenie, nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie. Zatem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte w wyniku wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, właściwej oceny dowodów i prawidłowych rozważań prawnych.
Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego orzekł jak w wyroku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI