IV SA/GL 540/04

IV SA/Gl 540/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska /sprawozdawca/
Teresa Kurcyusz-Furmanik
Zofia Borowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Sygn. powiązane
I OSK 481/07 - Wyrok NSA z 2008-03-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia: WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Protokolant: st. sekret. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby celnej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 25 ust. 1 pkt 8a oraz art. 81 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. nr 72, poz. 802 z późn. zm.), po wszczęciu w dniu [...] postępowania w sprawie zwolnienia ze służby, Dyrektor Izby Celnej w K. zwolnił T. S. ze służby stałej w Izbie Celnej w K. z dniem jej doręczenia. W uzasadnieniu decyzji zaznaczył, iż zwolnienie ze służby było konsekwencją wniesienia przeciwko stronie aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w G. w sprawie o sygn. akt [...], zarzucającego jej popełnienie umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego (art. 231 § 1 Kodeksu karnego) i polegającego na umyślnym niedopełnieniu przez nią obowiązków w trakcie wykonywania czynności służbowych.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] strona domagała się uchylenia krzywdzącej dla niej decyzji i przywrócenia do służby. Zarzuciła jej naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez nie zawieszenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy przepis art. 25 ust. l pkt. 8a ustawy o Służbie Celnej w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 23 kwietnia 2003r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122) zdawał się w sposób oczywisty naruszać art. 2 i art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, a Rzecznik Praw Obywatelskich rozważał możliwość wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie niezgodności tego przepisu z Konstytucją. Jak również, wskazała na naruszenie art. 2 Konstytucji RP i art. 7 K.p.a. w związku z art. 3 i 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny oraz zmianie ustawy o Służbie Celnej, poprzez naruszenie zakazu retroakcji i zastosowanie w podstawie prawnej decyzji przepisu prawa, który wszedł w życie z dniem 11 sierpnia 2003 r., czyli po dniu wniesienia aktu oskarżenia przeciwko stronie tj. dnia [...] oraz naruszenie przepisu art. 30 ust. 2 ustawy z 23 maja 1991r. o związkach zawodowych (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 854 z późn. zm.), bowiem Dyrektor Izby Celnej przed wydaniem decyzji o zwolnieniu strony ze służby nie zwrócił się do organizacji związkowej o informację o pracownikach korzystających z jej ochrony, do których zlicza się strona. Zatem zwolnienie jej tylko z tego powodu, że wniesiono przeciwko niej akt oskarżenia było niezgodne z prawem. Nadto, strona akcentowała, iż w toku postępowania administracyjnego nie zebrano całości materiału dowodowego i nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, bowiem pominięto wnioskowany przez nią dowód w postaci opinii biegłego z zakresu prawa konstytucyjnego na okoliczność naruszenia zakazu retroakcji oraz nie ustosunkowano się do jej wniosku o włączenie do akt sprawy "zapytania" Federacji Związków Zawodowych Służby Celnej i opinii nr [...] p.o. Zastępcy Dyrektora Departamentu Organizacji Służby Celnej.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy własną decyzję pierwszoinstancyjną, gdyż nie znalazł podstaw do jej uchylenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia opisał stan faktyczny, który miał miejsce w sprawie i powołując się na treść art. 25 ust.1 pkt 8 a ustawy o Służbie Celnej wskazał, iż wymieniona w nim przesłanka wniesienia aktu oskarżenia nie ustała i dlatego istniał obligatoryjny obowiązek rozwiązania ze stroną stosunku pracy. Ponadto podniósł, iż ustawodawca, nowelizując ustawę o Służbie Celnej, kierował się wzmocnieniem roli, jaką ma Państwo do spełnienia w przypadku naruszenia przepisów przez funkcjonariuszy celnych. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w K. służba ta jest zbyt ważna, aby w skutek popełnienia przestępstwa polegającego na niedopełnieniu obowiązków przez wykonujących czynności funkcjonariuszy narażone było jej dobre imię. Podniósł, iż w toku postępowania administracyjnego nie zostały naruszone zasady określone w art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 i art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego i tym samym nie ograniczono przysługujących stronie uprawnień. Przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej umożliwiono jej zapoznanie się z całością akt sprawy i zachowano siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz w dniu [...] doręczono postanowienie z dnia [...] nr [...] o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, będące odpowiedzią na wniosek strony w tym zakresie.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Celnej w K.. Decyzjom tym zarzucił rażące naruszenie art. 2, art. 7, art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 2 pkt 1, art. 3 ust. l i art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120 poz. 1122), poprzez zastosowanie w sprawie art. 25 ust. l pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72 poz. 802 z późn. zm.) oraz art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 231 § 1 Kodeksu karnego i planowanym wystąpieniem Rzecznika Praw Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie zgodności z Konstytucją RP znowelizowanego przepisu art. 25 ust. l pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, będącego podstawą niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia. Jednocześnie ponowił zarzuty, jak i argumenty zaprezentowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...], dotyczące naruszenia przepisu art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych (t.j. Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 854 z późn. zm.) oraz art. 6, art. 7, art. 8, art.9, art. 10 § 1 i art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto, zarzucił organowi administracyjnemu naruszenie art. 74 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie wydanie postanowienia o odmowie wydania wnioskowanych przez skarżącego uwierzytelnionych odpisów dokumentów o sygnaturach [...] i [...], a tylko doręczenie niepotwierdzonych ich kserokopii.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wyjaśnił, iż wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., a przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a znowelizowanej ustawy o Służbie Celnej jest powszechnie obowiązujący. Zatem podjęte w sprawie rozstrzygnięcie było zgodne z przepisami procedury administracyjnej, w tym również jej zasadami określonymi w art. 6 i 7 K.p.a. Akcentował, iż podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i załatwienia jej zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, poprzez wydanie merytorycznie prawidłowego rozstrzygnięcia, w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej.
Na rozprawie skarżący podniósł dodatkowy zarzut, iż w toku prac nad ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120 poz. 1122) dopuszczono się naruszenia reguł tworzenia prawa poprzez nieprawidłowości w procesie legislacyjnym, co potwierdza zdaniem skarżącego, załączona do protokołu kserokopia treści sprawozdania z prac Sejmowej Komisji Europejskiej z dnia 23 kwietnia 2003r. (Biuletyn Sejmowy nr 1765/IV).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada wymogom określonym zarówno w przepisach prawa materialnego, jak i procesowego.
Na wstępie wskazać trzeba, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie zatem do brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "ustawą p.p.s.a.") sąd ten uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Cytowana regulacja prawna nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Przeprowadzając, w oparciu o powyższe uregulowania, ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy stwierdzić, że decyzje organów administracyjnych obu instancji nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego, jak i prawa materialnego.
W przedmiotowej sprawie bezspornie ustalono, że przeciwko skarżącemu wszczęto postępowanie karne i wniesiono akt oskarżenia zarzucając mu popełnienie umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego (art. 231 § 1 Kodeksu karnego), polegającego na niedopełnieniu obowiązków w związku z wykonywaniem czynności służbowych, a nadto w sprawie karnej nie zapadło jeszcze prawomocne orzeczenie sądu. Ustaleń tych dokonanych w tym zakresie przez organy orzekające nie kwestionuje skarżący.
Stosownie zatem do treści art. 25 ust.1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. nr 72, poz. 802 z późn. zm.) obowiązującej w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie skarżącego, funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby m. in. w wypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego. Treść tego przepisu wskazuje, że w tym przypadku zwolnienie funkcjonariusza celnego ma charakter obligatoryjny, a organ administracji działa w ramach związania administracyjnego. Oznacza to, że samo wniesienie aktu oskarżenia o popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego wymusza na właściwych organach celnych podjęcie rozstrzygnięcia o zwolnieniu ze służby. Ustawodawca nie określił daty wniesienia aktu oskarżenia, jako przesłanki obowiązywania art. 25 ust.1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej. Przemawia za tym zawarte w tym artykule jednoznaczne sformułowanie "funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego".
Powołany przepis art. 25 ust.1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej został wprowadzony na podstawie art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. nr 120, poz. 1122, zwanej dalej w skrócie: "ustawą zmieniającą") i wszedł w życie z dniem 10 sierpnia 2003 r., a więc obowiązywał w dacie wydania zaskarżonej decyzji ([...]), jak i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej ([...]).
W tych ramach, punktem wyjścia rozważań musiał być przepis art. 8 ust. 2 i art. 178 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przy czym najtrafniej, w ocenie Sądu, przyjętą linię orzeczniczą wyraził wyrok pełnego składu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2000 r., sygn. akt P 4/99. Stwierdzono w nim, że w żadnym przypadku podstawą odmowy zastosowania przez sąd przepisów ustawowych nie może być zasada bezpośredniego stosowania Konstytucji. To zasadnicze twierdzenie Trybunału Konstytucyjnego wskazuje przede wszystkim, że bezpośredniość stosowania Konstytucji nie oznacza kompetencji do kontroli konstytucyjności obowiązującego ustawodawstwa przez sądy i inne organy powołane do stosowania prawa. Tryb tej kontroli został bowiem wyraźnie i jednoznacznie ukształtowany przez samą Konstytucję. Przepis art. 188 Konstytucji zastrzega orzekanie w tych sprawach do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Przyjmuje się, że domniemanie zgodności ustawy z Konstytucją może być obalone jedynie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a związanie sędziego ustawą, przewidziane w art. 178 ust. 1 Konstytucji, obowiązuje dopóty, dopóki ustawie tej przysługuje moc obowiązująca (por. wyrok Sądy Najwyższego z dnia 23 sierpnia 1994 r., sygn. akt I PRN 53/94, publ: OSNPiUS 1994, nr 11, poz. 179; patrz także wyrok Sądy Najwyższego z dnia 30 października 2002r., sygn. akt V CKN 1456/00, LEX nr 57237). Przyjęta zasada ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia podjętego w rozpatrywanej sprawie, albowiem poza sporem jest, że art. 2 pkt 1 i 2 ustawy zmieniającej jest zgodny z art. 32 oraz nie jest niezgodny z art. 42 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 października 2004 r. sygn. akt K 1/4 publ.: OTK-A 2004/9/93). Za bezzasadny należało zatem uznać zarzut skarżącego wskazujący na niekonstytucyjnośc tego przepisu i na naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
W doktrynie i judykaturze wypracowano model rozwiązywania problemów intertemporalnych, jakiemu powinien odpowiadać wewnętrznie spójny system prawa. Na treść i charakter zasady nie działania prawa wstecz zwrócono uwagę w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2002 r (sygn. akt K. 47/01, publ: OTK-A 2002/1/4.). Wskazując na rozumienie i charakter tejże zasady, Trybunał Konstytucyjny nawiązał do swojego wcześniejszego orzecznictwa. Uznał, że treścią zasady lex retro non agit jest zakaz nadawania prawu mocy wstecznej. Zakaz ten dotyczy zwłaszcza przepisów normujących prawa i obowiązki, jeżeli prowadzi to do pogorszenia ich sytuacji w stosunku do stanu poprzedniego (przykład orzeczenie z dnia 30 listopada 1993 r., sygn. akt K. 18/92, publ: OTK z 1993 r., cz. II., poz. 41). Omawiana zasada, w gruncie rzeczy, sprowadza się do tego, aby nie stanowić prawa, które nakazywałoby stosowanie nowo ustanowionych norm do sytuacji powstałych przed wejściem tych norm w życie (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 1998 r., sygn. akt K. 24/97, publ. OTK 1998, poz.6).
Z kolei zasada bezpośredniego działania nowego prawa, polegająca na tym, iż od dnia wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszelkich stosunków prawnych, zdarzeń czy też stanów rzeczy danego rodzaju - zarówno tych, które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały przed wejściem w życie nowych przepisów, ale trwają w czasie dokonywania zmian prawa - jest rozwiązaniem bardzo prostym, a jego zaletą jest to, że od wejścia w życie nowego prawa wszyscy uwikłani w sytuacje prawne i stosunki prawne danego rodzaju mają być traktowani jednakowo, według takich samych norm. Pogląd taki przyjęto miedzy innymi w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 marca 1993 r. (sygn. akt K. 9/92, publ: OTK 1993, cz. I, poz. 6) oraz w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 1997 r. (sygn. akt FPK 11/97, publ.: ONSA 1/1998, poz. 10).
Nie budzi w tej sprawie wątpliwości, że wniesienie przeciwko skarżącemu aktu oskarżenia miało miejsce przed wejściem w życie art. 25 ust. 1 pkt 8 a ustawy o Służbie Celnej. Był to jednak stan rzeczy, który trwał nadal, już w czasie obowiązywania znowelizowanego art. 25 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Zastosowanie zatem nowej regulacji prawnej nie łączyło się z przekroczeniem zakazu retroakcji sensu stricte. Zastosowanie w stosunku do skarżącego znowelizowanego art. 25 ustawy o Służbie Celnej nie pozbawiło go praw nabytych, ani też nie godziło w bezpieczeństwo prawne zakłócając zasadę praworządności i zaufania obywateli do państwa (art. 2 Konstytucji RP). Wręcz przeciwnie, trudne do pogodzenia z zasadą równego traktowania obywateli wynikającą z treści art. 32 Konstytucji RP, byłoby uznanie, iż funkcjonariusze służb celnych, co do których wniesiony został akt oskarżenia o popełnienie umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego przed dniem 10 sierpnia 2003 r., a sprawa karna nie została do tego dnia zakończona, mogą być traktowani w sposób łagodniejszy niż funkcjonariusze, którzy zostali oskarżeni po tym dniu.
W tym miejscu wskazać trzeba, iż przepis art. 3 ustawy zmieniającej nie może mieć zastosowania do postępowań dyscyplinarnych, które zostały uruchomione na podstawie art. 25 ust.1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej. Wprowadzona tym przepisem nowa przesłanka zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby dotyczy tych wszystkich postępowań dyscyplinarnych, które zostały wszczęte po dniu 10 sierpnia 2003 r., czyli po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej. Natomiast w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z retrospekcją przepisu prawa, gdyż stary fakt prawny jakim było wniesienie aktu oskarżenia o przestępstwo umyślne przeciwko skarżącemu jest oceniany po tej dacie już według przepisów wprowadzonych ustawą zmieniającą.
Powołany w skardze art. 3 ustawy zmieniającej dotyczył więc jedynie postępowań, które zostały wszczęte i nie zakończone ostatecznie przed dniem 10 sierpnia 2003 r. Identyczny pogląd prawny został wyrażony w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 stycznia 2004 r. i 29 kwietnia 2005 r. (sygn. akt 4 II SA/Ka 3371/01 i IV SA/Gl 81/04 – nie publikowane).
Odnosząc się do zarzutu podnoszonego w skardze nie sposób pominąć okoliczności, że w przypadku skarżącego wszczęcie postępowania dyscyplinarnego nastąpiło w czasie obowiązywania art. 25 ust.1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, a konkretnie w dniu [...], czyli z datą wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 K.p.a. i sporządzenia zawiadomienia o jego wszczęciu. Skoro zatem co do kwestionowanego przez skarżącego przepisu art. 25 ust.1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej nie zapadło orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o jego niekonstytucyjności, to organy orzekające prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie powołany przepis prawa, jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia.
Przyjęcie takiego stanowiska w rozpoznawanej sprawie nie narusza postanowień art. 2 i art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. nr 78, poz. 483). Szczególny charakter służby funkcjonariuszy celnych i ciążące na nich obowiązki względem Państwa spowodowały zaostrzenie wymogów im stawianych, ale jednocześnie też dały dodatkowe gwarancje w przypadku prawomocnego wyroku uniewinniającego (por. wyrok TK z dnia 21 grudnia 2004 r. SK 19/03, OTK-A 2004/11/118 i z dnia 19 października 2004r. K 1/04, OTK-A 2004/9/93). Podnieść trzeba, iż w przypadku skarżącego sprzeczne z prawem byłoby wydanie decyzji administracyjnej z mocą wsteczną (retroakcja), co wynika wprost z powyższych rozważań.
Stosownie do art. 61 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusza celnego zwolnionego ze służby w oparciu o art. 25 ust.1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, na jego wniosek przywraca się do służby w wypadku uniewinnienia go prawomocnym wyrokiem sądu, ale w przedmiotowej sprawie nie zapadł taki prawomocny wyrok sądu.
Istotnym jest, iż w wyroku z dnia 19 października 2004 r. (sygn. akt K 1/04 publ: OTK-A 2004/9/93) Trybunał Konstytucyjny uznał, iż art. 2 pkt 1 i 2 ustawy zmieniającej jest zgodny z art. 32 oraz nie jest niezgodny z art. 42 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nadto w jego uzasadnieniu stwierdził, że "zadania Służby Celnej mają charakter wieloaspektowy. Stanowią one realizację celów przypisanych tradycyjnie, z jednej strony - służbom pionu śledczego, z drugiej zaś - skarbowego. Należy zwrócić uwagę na doniosłość prawidłowego wykonywania zadań Służby Celnej dla budżetu państwa (...) Troska o dobro służby publicznej, w tym Służby Celnej, usprawiedliwia zastosowanie indywidualnych rygorów prawnych zdeterminowanych jej specyfiką, nawet jeżeli cechować je będzie duży stopień represyjności.".
Kolejny zarzut skarżącego wiązał się z naruszeniem art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 z późn. zm). Jednak nie stwierdzono w tej sprawie, aby skarżący zwracał się do właściwej organizacji o ochronę prawną, dlatego sąd nie podzielił tego zarzutu.
Dodatkowo, skarżący zarzucił naruszenie art. 74 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie wydanie postanowienia o odmowie wydania wnioskowanych przez niego, uwierzytelnionych odpisów dokumentów o sygnaturach [...] i [...], a tylko doręczenie mu niepotwierdzonych ich kserokopii.
W tym miejscu zaakcentować trzeba, iż odmowa umożliwienia stronie postępowania administracyjnego przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, uwierzytelnienia takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia tylko w przypadku akt sprawy, objętych ochroną tajemnicy państwowej lub wyłączonych ze względu na ważny interes państwowy (art. 74 K.p.a.). Tak więc zarzut skarżącego jest bezpodstawny, gdyż w rozpatrywanej sprawie udostępnione zostały kserokopie żądanych dokumentów, co do których nie istniał obowiązek ich potwierdzenia w świetle art. 73 § 2 K.p.a.
W ramach kontroli zaskarżonej decyzji należy zauważyć, iż organy administracji orzekające w sprawie w prawidłowy sposób informowały skarżącego o podejmowanych działaniach i dały mu możliwość nie tylko zapoznania się z aktami sprawy, ale także zgłaszania dodatkowych dowodów, czym zapewniły skarżącemu czynny udział w postępowaniu.
Odnosząc się do zarzutu sprecyzowanego na rozprawie podkreślić trzeba, iż to Trybunał Konstytucyjny "stwierdza, że przy badaniu konstytucyjności ustawy, oceniać może nie tylko jej materialną (treściową) zgodność z normami wyższego rzędu, ale może badać - niezależnie od treści i zakresu wniosku, czy ustawy te doszły do skutku z dochowaniem trybu wymaganego przepisami prawa do ich wydania" (por. treść uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 1998 r., sygn. akt K 3/98, publ.: OTK 1998/4/52). Przytoczone uprawnienie wynika w sposób oczywisty z treści art. 42 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm).
Przywołana regulacja prawna daje zatem podstawę do badania przez Trybunał Konstytucyjny pełnego dochowania wszystkich elementów procedury legislacyjnej, zarówno tych, które zostały sformułowane w przepisach o randze ustawowej, jak i w przepisach regulaminów parlamentarnych. Należało zatem w tej sprawie uznać, że Trybunał Konstytucyjny rozstrzygając wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 27 stycznia 2004 r. - o stwierdzenie, że art. 2 pkt 1 i 2 ustawy zmieniającej, wprowadzający do ustawy o Służbie Celnej w art. 25 w ust. 1 nowe punkty 8a i 8b oraz nadający dotychczasowemu art. 61 ust. 2 nowe brzmienie, jest niezgodne z art. 42 ust. 3 w zw. z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP - badał dochowanie wszystkich elementów procedury legislacyjnej. Należało w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt, że Trybunał Konstytucyjny wydając omawiany wyrok (patrz wyrok TK z dnia 19 października 2004r.) ustosunkował się w tamtej sprawie do zarzutów merytorycznych.
W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego przyjmuje się z kolei, że wystarczającą przesłanką do stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu jest uchybienie o charakterze proceduralnym, a w następnej kolejności rozważa się zarzuty merytoryczne (por. wyrok TK z dnia 22 września 1997r., sygn. akt K. 25/9).
Skład orzekający w niniejszej sprawie uznał więc, że Trybunał Konstytucyjny nie dopatrzył się uchybień proceduralnych przy uchwalaniu art. 2 pkt 1 i 2 ustawy zmieniającej, skoro wypowiedział się o merytorycznych zarzutach Rzecznika Praw Obywatelskich. Nadto trzeba zaakcentować, że wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 27 stycznia 2004 r. został rozpoznany przez Trybunał Konstytucyjny po uprzednim zajęciu stanowiska przez Prokuratora Generalnego. Ten ostatni wskazał w piśmie z dnia 31 maja 2004 r., że "art. 2 pkt 1 i 2 ustawy zmieniającej nie były objęte projektem rządowym. Zostały one dodane dopiero podczas prac w komisji sejmowej po drugim czytaniu projektu ustawy i nie były przedmiotem debaty na posiedzeniu plenarnym Sejmu". Przytoczony fragment wystąpienia Prokuratora Generalnego utwierdził skład orzekający w przekonaniu, że Trybunał Konstytucyjny, wydając wyrok z dnia 19 października 2004 r., miał na uwadze proces legislacyjny wprowadzający do obrotu prawnego ustawę zmieniającą.
Przedstawione powyżej ustalenia faktyczne i prawne wbrew zarzutom skarżącego wynikały zatem z prawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i były zgodne z przepisami prawa materialnego obowiązującymi w dacie wydania zaskarżonej decyzji, które organ administracyjny prawidłowo zastosował i omówił w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. W tym miejscu podkreślić trzeba, że skład orzekający w niniejszej sprawie związany jest normą prawną wyrażoną w treści wskazanych wyżej przepisów prawa, które odzwierciedlają wolę ustawodawcy i nie może, przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji, brać pod uwagę negatywnych dla skarżącego skutków prawidłowo podjętych rozstrzygnięć. Tak więc nie jest uprawniony do badania innych okoliczności sprawy, w tym pokrzywdzenia skarżącego, jak i zgodności zaskarżonej decyzji z zasadami współżycia społecznego.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy - zdaniem Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania ustawy p.p.s.a., ponieważ organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę nie dopuściły się naruszenia przepisów zarówno postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowo oceniły zaistniały stan faktyczny, jak i przy jego ocenie, nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie.
Zatem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte w wyniku wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, właściwej oceny dowodów i prawidłowych rozważań prawnych.
W tym stanie rzeczy uznano, iż skarga wniesiona przez skarżącego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., co orzeczono w sentencji.