IV SA/Gl 476/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi H.K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. odmawiającą stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Skarżący pracował przez wiele lat w warunkach narażenia na czynniki szkodliwe, a rozpoznano u niego schorzenie, które jego zdaniem było chorobą zawodową. Organy sanitarne, opierając się na opiniach dwóch specjalistycznych placówek medycznych (Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.), stwierdziły, że choć skarżący pracował w warunkach potencjalnie szkodliwych, to rozpoznane u niego schorzenie nie spełniało kryteriów diagnostycznych określonych w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, zważył, że kontrola działalności administracji publicznej obejmuje badanie zgodności z prawem materialnym i procesowym. Sąd podkreślił, że do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest spełnienie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych. W analizowanej sprawie, mimo pracy w szkodliwych warunkach, kluczowe było to, że lekarze orzecznicy obu placówek diagnostycznych wykluczyli istnienie choroby o charakterze zawodowym, ponieważ stwierdzone schorzenie nie spełniało kryteriów prawnych. Sąd odwołał się również do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. (sygn. akt P 23/07), który stwierdził niezgodność art. 237 § 1 Kodeksu Pracy oraz rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. z Konstytucją, jednakże przepisy te miały stracić moc obowiązującą dopiero po 12 miesiącach od ogłoszenia wyroku, co oznaczało, że w dacie orzekania przez organy i sąd, nadal obowiązywały. W konsekwencji, sąd uznał, że organy prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy, a brak przesłanki w postaci rozpoznania choroby przez upoważnioną placówkę lekarską uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej. Skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, znaczenie kryteriów diagnostycznych i orzeczeń lekarskich, wpływ orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na postępowania administracyjne.
Dotyczy specyficznego schorzenia i kryteriów diagnostycznych określonych w rozporządzeniu z 2002 r. (choć w momencie wydania orzeczenia było ono jeszcze obowiązujące).
Zagadnienia prawne (2)
Czy schorzenie, które wystąpiło u pracownika pracującego w warunkach narażenia na czynniki szkodliwe, może zostać uznane za chorobę zawodową, jeśli nie spełnia kryteriów diagnostycznych określonych w przepisach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, schorzenie nie może zostać uznane za chorobę zawodową, jeśli nie spełnia kryteriów diagnostycznych określonych w wykazie chorób zawodowych i nie zostało rozpoznane jako takie przez uprawnione placówki medyczne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane czynnikami szkodliwymi. Kluczowe jest również orzeczenie lekarskie potwierdzające chorobę zawodową zgodnie z obowiązującymi kryteriami. Nawet praca w szkodliwych warunkach nie wystarcza, jeśli medyczne i prawne kryteria nie są spełnione.
Jaki jest wpływ orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność przepisów dotyczących chorób zawodowych z Konstytucją na postępowania toczące się w czasie ich obowiązywania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie powoduje natychmiastowej utraty mocy obowiązującej przepisów, jeśli Trybunał określił termin ich utraty mocy (np. 12 miesięcy od ogłoszenia). Postępowania toczące się w okresie obowiązywania tych przepisów podlegają ocenie według ich treści.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że mimo stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności przepisów z Konstytucją, przepisy te zachowują moc obowiązującą do czasu określonego przez Trybunał. W związku z tym, ocena legalności decyzji organów administracji powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem treści tych przepisów, które obowiązywały w dacie wydawania decyzji.
Przepisy (10)
Główne
Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115 § 2 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach
Przez choroby zawodowe rozumie się schorzenia ujęte w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa.
Pomocnicze
Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115 § 7 ust. 1-3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach
p.p.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Dz.U. 2002 nr 199 poz. 1673 art. 4
Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Definicja choroby zawodowej.
Kodeks pracy art. 237 §1 pkt 2 i 3
Przepisy dotyczące wykazu chorób zawodowych i rozporządzeń wykonawczych.
K.p.a. art. 104 § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzyganie spraw w drodze decyzji.
K.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej art. 5 pkt 4a
Zakres działania Inspekcji Sanitarnej.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpoznane schorzenie nie spełnia kryteriów choroby zawodowej określonych w przepisach prawa. • Orzeczenia lekarskie dwóch specjalistycznych placówek medycznych wykluczyły zawodowy charakter schorzenia. • Brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia choroby zawodowej, jeśli nie zostaną spełnione wszystkie ustawowe wymogi.
Odrzucone argumenty
Pracownik pracował w warunkach narażenia na czynniki szkodliwe. • Odmawiająca stwierdzenia choroby zawodowej decyzja jest krzywdząca dla pracownika.
Godne uwagi sformułowania
nie spełnia kryterium [...] i w myśl aktualnie obowiązujących przepisów nie uzasadnia przyjęcia zawodowej etiologii • nie upoważnia, zgodnie z obowiązującymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi, do uznania choroby zawodowej [...] • dla zakwalifikowania [...], jako choroby zawodowej [...] ustawodawca nakazał jej zdiagnozowanie, jako [...] • pojęcie choroby zawodowej [...] zostało związane definicją prawną określoną w wykazie, która nie jest jednoznaczna z rozumieniem choroby w sensie medycznym (pozazawodowym).
Skład orzekający
Beata Kalaga-Gajewska
sprawozdawca
Małgorzata Walentek
członek
Wiesław Morys
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, znaczenie kryteriów diagnostycznych i orzeczeń lekarskich, wpływ orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na postępowania administracyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego schorzenia i kryteriów diagnostycznych określonych w rozporządzeniu z 2002 r. (choć w momencie wydania orzeczenia było ono jeszcze obowiązujące).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność procedury stwierdzania chorób zawodowych i podkreśla znaczenie ścisłego przestrzegania kryteriów prawnych i medycznych, nawet w obliczu długoletniej pracy w szkodliwych warunkach.
“Czy praca w szkodliwych warunkach zawsze oznacza chorobę zawodową? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.