IV SA/Gl 471/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej (nowotworu złośliwego), uznając, że opinie lekarskie nie potwierdziły związku przyczynowego między narażeniem na azbest a chorobą żołądka.
Sąd rozpatrzył skargę spadkobierców zmarłego pracownika na decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej (międzybłoniaka opłucnej lub otrzewnej) spowodowanej narażeniem na azbest. Organy sanitarne, opierając się na opiniach lekarskich WOMP i IMP i ZŚ, uznały, że rozpoznany nowotwór żołądka nie jest chorobą zawodową wywoływaną przez azbest. Sąd administracyjny zgodził się z tym stanowiskiem, podkreślając, że organy są związane opiniami lekarskimi i nie mogą samodzielnie oceniać dokumentacji medycznej.
Sprawa dotyczyła skargi spadkobierców H. K., D. S., K. K. i W. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia u zmarłego D. K. choroby zawodowej – nowotworu złośliwego (międzybłoniaka opłucnej lub otrzewnej) powstałego w następstwie narażenia na czynniki rakotwórcze (azbest) w środowisku pracy. Organy sanitarne obu instancji opierały swoje rozstrzygnięcia na opiniach lekarskich wydanych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy (WOMP) oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego (IMP i ZŚ). Opinie te wskazywały, że w dokumentacji medycznej zmarłego widniało rozpoznanie nowotworu żołądka z przerzutami, a nie międzybłoniaka. Lekarze specjaliści podkreślili, że azbest może powodować raka płuca, oskrzela, międzybłoniaka opłucnej czy otrzewnej, ale nie raka żołądka, który był pierwotnym ogniskiem choroby. Sąd administracyjny uznał, że organy sanitarne prawidłowo zastosowały przepisy prawa, a ich decyzja opierała się na wiarygodnych opiniach lekarskich. Podkreślono, że organy te są związane orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez uprawnione jednostki i nie mogą dokonywać własnej, odmiennej oceny stanu zdrowia. Skarżący domagali się dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego lub skierowania sprawy do specjalistycznej placówki, argumentując naruszenie art. 75 k.p.a. Sąd jednak uznał, że dwuszczeblowy tryb orzeczniczy został wyczerpany, a opinie były spójne i wystarczająco uzasadnione, co skutkowało oddaleniem skargi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, nowotwór żołądka nie jest chorobą powodowaną przez azbest, nawet jeśli pracownik był na niego narażony. Azbest może powodować inne rodzaje nowotworów, takie jak międzybłoniak.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opiniach lekarskich wskazujących, że azbest nie jest czynnikiem etiologicznym dla nowotworów żołądka, a jedynie dla określonych nowotworów płuc, opłucnej czy otrzewnej. Ponieważ pierwotne ognisko nowotworu zdiagnozowano w żołądku, nie można było uznać choroby za zawodową.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
k.p. art. 235 § § 1 pkt 3-6
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
k.p. art. 235¹
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
Za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
k.p. art. 237 § § 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 8 § ust. 1
Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
k.p. art. 237 § § 1 pkt 3-6
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
k.p. art. 237 § § 11
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
Pomocnicze
k.p. art. 235²
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 5
Określa jednostki uprawnione do wykonywania badań w sprawach dotyczących rozpoznania choroby zawodowej.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 7
Przewiduje dwuszczeblowy tryb badań w sprawach chorób zawodowych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych
Dz.U. 1998 nr 21 poz 94 art. 235 (1)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy sanitarne są związane opiniami lekarskimi uprawnionych jednostek medycznych. Nowotwór żołądka nie jest chorobą zawodową wywoływaną przez azbest. Dwuszczeblowy tryb orzeczniczy został wyczerpany, a opinie były spójne i uzasadnione.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 75 k.p.a. poprzez pominięcie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego lub skierowanie sprawy do specjalistycznej placówki. Niewystarczające wyjaśnienie wątpliwości przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego.
Godne uwagi sformułowania
za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia wynikiem działania azbestu nie jest nowotwór żołądka, a tam było pierwotne ognisko nowotworu organ ten nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby
Skład orzekający
Tadeusz Michalik
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Walentek
członek
Edyta Żarkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, w szczególności znaczenie opinii lekarskich i związek przyczynowy między narażeniem zawodowym a chorobą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nowotworu żołądka i narażenia na azbest; ogólne zasady dotyczące opinii lekarskich są szerzej stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia chorób zawodowych i narażenia na azbest, ale rozstrzygnięcie opiera się na standardowej interpretacji przepisów i opinii lekarskich, bez przełomowych wniosków.
“Czy nowotwór żołądka po latach pracy z azbestem to choroba zawodowa? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Gl 471/15 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2016-01-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-05-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Edyta Żarkiewicz Małgorzata Walentek Tadeusz Michalik /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6200 Choroby zawodowe Hasła tematyczne Inspekcja pracy Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1998 nr 21 poz 94 art. 235 (1) Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi H. K., D. S., K. K., W. K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...] r., Nr [...] odmówiono stwierdzenia u zmarłego w dniu [...] r. D. K. choroby zawodowej - nowotworu złośliwego powstały w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi - międzybłoniak opłucnej lub otrzewnej wym. w poz. 17/2 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzję wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe oraz o zaoczne orzeczenia lekarskie wydane pośmiertnie: Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy (WOMP) w K. z dnia [...] r., nr [...], Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego (IMP i ZŚ) z dnia [...] r., nr [...], z dnia [...] r., nr [...] oraz z dnia [...] r. nr [...]. Odwołanie od tej decyzji złożyli H. K., D. S., W. K. oraz K. K. nie zgadzając się z decyzją PPIS w Z. z dnia [...] r., uważając że nie wyjaśniono z jakich powodów rozpoznany u zmarłego D. K. nowotwór nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Domagali się uchylenia decyzji organu I instancji i stwierdzenia choroby zawodowej u w/wym. lub uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez PPIS w Z.. Ponadto wnioskowali o skierowanie sprawy do odpowiedniej placówki specjalistycznej zajmującej się schorzeniami onkologicznymi związanymi ze środowiskiem pracy. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] wydaną na podstawie: art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z poźn. zm.), art. 2351 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 2013 poz. 1367) - [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, iż odpowiadając na wniosek zawarty w odwołaniu o kolejną pośmiertną ocenę dokumentacji medycznej, należy wyjaśnić, iż w toku postępowania został wykorzystany dwuszczeblowy tryb orzeczniczy (WOMP i IMP i ZŚ) przewidziany przepisami rozporządzenia R.M. z dnia 30.06.2009 r. i w obecnym stanie prawnym nie jest możliwe przeprowadzenie ponownej oceny dokumentacji medycznej zmarłego D. K.. Dalej podniósł, że za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u zmarłego przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 2351 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy, która stanowi, iż "za chorobą zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych ,,narażeniem zawodowym ". Kolegium podkreśliło, że przeprowadzone przez PPIS w Z. postępowanie wyjaśniające wykazało, że zmarły D. K. pracował w warunkach narażenia na działanie włókien azbestu (czynnika o udowodnionym działaniu rakotwórczym u ludzi) w latach [...]-[...] w Przedsiębiorstwie A w O. (zakład zlikwidowany) jako tokarz, tokarz-ślusarz, wykonując naprawy maszyn i urządzeń do produkcji wyrobów azbestowo-cementowych. Podniosło, że w pozostałych miejscach zatrudnienia zmarły D. K. nie był narażony na działanie czynników o działaniu rakotwórczym. Organ odwoławczy zaznaczył, że w postępowaniu I instancyjnym dokumentacja medyczna została oceniona przez lekarzy WOMP, którzy w orzeczeniu z dnia [...] r. - z uwagi na brak dostępnej dokumentacji potwierdzenia nowotworu złośliwego powstałego w wyniku narażenia na azbest nie rozpoznali choroby zawodowej z poz. 17/2 (międzybłoniak otrzewnej) wykazu chorób zawodowych. Orzecznicy uznali, że zgodnie z zasadami postępowania orzeczniczego w chorobach zawodowych brak jest podstaw do rozpoznania międzybłoniaka otrzewnej pochodzenia zawodowego. Następnie dokumentacja została oceniona przez lekarzy Przychodni Chorób Zawodowych IMP i ZŚ w S., którzy w zaocznych orzeczeniach lekarskich z dnia [...] r., z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. odmówili rozpoznania nowotworu złośliwego (międzybłoniak opłucnej lub otrzewnej) pochodzenia zawodowego. Uznali, że w dokumentacji medycznej figuruje tylko rozpoznanie nowotworu żołądka z przerzutami bez potwierdzenia histopatologicznego typu nowotworu. Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy udowodnione jest, że azbest może spowodować raka płuca, oskrzela, międzybłoniaka opłucnej, otrzewnej, rzadziej osierdzia. Nie udokumentowano, że wywołuje raka żołądka. Rozpoznanie kliniczne - rak żołądka z rozsianiem - oznacza, iż pierwotna zmiana wystąpiła w żołądku. Badanie histopatologiczne wykazuje nacieki zapalne, a w konkluzji zawiera stwierdzenie, iż "nie można wykluczyć, że nacieki zapalne maskują rozpoznane komórki nowotworowe". Nie ma to jednak znaczenia przy stwierdzeniu choroby zawodowej, gdyż wynikiem działania azbestu nie jest nowotwór żołądka, a tam było pierwotne ognisko nowotworu. Dlatego podtrzymano stanowisko zawarte w dotychczasowych wszystkich orzeczeniach, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W ocenie organu powołane opinie placówek diagnostycznych są zgodne w swoich konkluzjach, a strona nie przedstawiła dowodów podważających ich zasadność. Te opinie lekarskie kompetentnych placówek medycznych organ uznał za uzasadnione w stopniu pozwalającym na przyjęcie ich za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy podkreślił także specyfikę postępowania w sprawie stwierdzania chorób zawodowych i wynikający z tego fakt związania inspektora sanitarnego orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że organ ten nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia. Nadto w uzasadnieniu zaakcentowano, że przedmiotem oceny organu odwoławczego była także dopuszczalność prowadzenia postępowania po śmierci pracownika na podstawie dokonanego zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej. Organ kierując się przepisami ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 167, poz. 1322 ze zm.) w związku z art. 28 k.p.a. oraz orzecznictwem sądowym, w tym wyrokami WSA w Gliwicach o sygn. akt: II SA/Ka 2356/03, IV SA/G1 339/13, wyrokiem WSA we Wrocławiu III SA/Wr 396/06 uznał, iż spadkobiercy po zmarłym D. K. posiadają interes prawny i mają status strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie choroby zawodowej w/wym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący H. K., D. S., W. K. oraz K. K. wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji przez stwierdzenie u zmarłego D. K. choroby zawodowej - nowotworu złośliwego - powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi wymienionych w poz. 17/2 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych wydanych na podstawie art. 237 par. 1 p-kt 3-6 i par. 1 ustawy z dnia 26.06.1974 r - Kodeks pracy, względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania [...] Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w K.. W uzasadnieniu skarżący wskazali na naruszenie art. 75 k.p.a. , który jednoznacznie stwierdza, że jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Skarżący wskazywali, iż zgłaszali wniosek dowodowy o skierowanie sprawy do odpowiedniej placówki specjalistycznej zajmującej się schorzeniami onkologicznymi, jednak ten dowód został z niezrozumiałych powodów pominięty, a jego dopuszczenie mogło doprowadzić do ponownej oceny nie tylko dokumentacji medycznej ale również ustalenie związku przyczynowego szkodliwych czynników występujących w środowisku pracy, a powstałym nowotworem złośliwym, dającym podstawę do uznania choroby zawodowej. W opinii skarżących Instytut w S. nie wyjaśnił wątpliwości zawartych w skierowanym do niego piśmie z dnia [...] r, gdyż przede wszystkim nie zajął stanowiska w sprawie wyników badań histopatologicznych określających typ nowotworu ze szczególnym odniesieniem się do każdego pobranego wycinka do badań oraz szczegółowo nie podano z jakich powodów i przyczyn rozpoznany u D. K. nowotwór nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Zdaniem skarżących stan sprawy daje pełne podstawy prawne do uzupełnienia materiału dowodowego sprawy przez powołanie biegłego lekarza onkologa lub skierowanie sprawy do odpowiedniej jednostki medycznej specjalizującej się w badaniach schorzeń onkologicznych związanych ze środowiskiem pracy, co pozwoli na właściwą ocenę związku przyczynowego, warunków pracy w których był zatrudniony D. K. a powstałą u niego chorobą zawodową. W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W pierwszej kolejności z przyjdzie zauważyć, iż Kodeks pracy w art. 235¹ stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje tym samym, jak zgodnie przyjęły organy sanitarne obydwu instancji, zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy). Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie natomiast z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Analiza materiału dowodowego wskazuje, że D. K. pracował w warunkach narażenia na działanie włókien azbestu (czynnika o udowodnionym działaniu rakotwórczym u ludzi) w latach [...]-[...] w Przedsiębiorstwie A w O. (zakład zlikwidowany) jako tokarz, tokarz-ślusarz, wykonując naprawy maszyn i urządzeń do produkcji wyrobów azbestowo-cementowych (w pozostałych miejscach zatrudnienia nie był narażony na działanie czynników o działaniu rakotwórczym). Bezsporna jest w związku z tym okoliczność wykonywania przez D. K. pracy w warunkach szkodliwych, stwarzających potencjalne ryzyko powstania schorzenia określonego w pozycji 17/2 wykazu chorób zawodowych załącznika do rozporządzenia z dnia 30.06.2009 r. do roku 1998. W toku postępowania dokumentacja medyczna D. K. była oceniana przez lekarzy WOMP, którzy w orzeczeniu z dnia [...] r. - z uwagi na brak dostępnej dokumentacji potwierdzenia nowotworu złośliwego powstałego w wyniku narażenia na azbest nie rozpoznali choroby zawodowej z poz. 17/2 (międzybłoniak otrzewnej) wykazu chorób zawodowych. Orzecznicy uznali, że zgodnie z zasadami postępowania orzeczniczego w chorobach zawodowych brak jest podstaw do rozpoznania międzybłoniaka otrzewnej pochodzenia zawodowego. Ponownie dokumentacja D. K. została oceniona przez lekarzy Przychodni Chorób Zawodowych IMP i ZŚ w S., którzy w zaocznych orzeczeniach lekarskich z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. odmówili rozpoznania nowotworu złośliwego (międzybłoniak opłucnej lub otrzewnej) pochodzenia zawodowego. Uznali, że w dokumentacji medycznej figuruje tylko rozpoznanie nowotworu żołądka z przerzutami bez potwierdzenia histopatologicznego typu nowotworu. Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy udowodnione jest, że azbest może spowodować raka płuca, oskrzela, międzybłoniaka opłucnej, otrzewnej, rzadziej osierdzia. Nie udokumentowano, że wywołuje raka żołądka. Rozpoznanie kliniczne - rak żołądka z rozsianiem - oznacza, iż pierwotna zmiana wystąpiła w żołądku. Badanie histopatologiczne wykazuje nacieki zapalne, a w konkluzji zawiera stwierdzenie, iż "nie można wykluczyć, że nacieki zapalne maskują rozpoznane komórki nowotworowe". Nie ma to jednak znaczenia przy stwierdzeniu choroby zawodowej, gdyż wynikiem działania azbestu nie jest nowotwór żołądka, a tam było pierwotne ognisko nowotworu. Dlatego lekarze specjaliści podtrzymali stanowisko zawarte w dotychczasowych wszystkich orzeczeniach, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Te opinie lekarskie kompetentnych placówek medycznych organ uznał za uzasadnione w stopniu pozwalającym na przyjęcie ich za podstawę swojego rozstrzygnięcia, a Sąd podziela to stanowisko. Godzi się tu wyraźnie zaznaczyć, że uprawnionymi do wykonywania badań w sprawach dotyczących rozpoznania choroby zawodowej są uprawnieni jedynie lekarze zatrudnieni w jednostkach diagnostycznych określonych w § 5 obowiązującego rozporządzenia. Bez pozytywnych opinii lekarskich bądź sprzecznie z tymi opiniami organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Oczywiście nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej o lakonicznej treści, nie zawierającej przekonywającego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. W przedmiotowej sprawie wymagania te zostały spełnione, gdyż wydane w sprawie opinie jest poprawnie uzasadnione. Uznać zatem należało, że uprawnione jednostki medycyny pracy w sposób przekonywający wyjaśniły z jakich przyczyn chorobę D. K. nie można uznać za chorobę zawodową. Wyrażona ocena została zawarta w spełniającej wymagania formalne opinii. Sąd nie znalazł podstaw do jej zakwestionowania. Opinie są spójne, a ich uzasadnienia jednoznaczne i logiczne, w wystarczającym zakresie prezentujące podstawę faktyczną przedstawionej konkluzji. Zatem z uwagi na fakt, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy administracji choroby zawodowej jest jej uprzednie, lekarskie rozpoznanie przez właściwą medyczną jednostkę orzeczniczą, orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej jest wiążące dla organów administracji orzekających w przedmiocie choroby zawodowej, co prowadzić musiało do stwierdzenia u strony skarżącej choroby zawodowej. Godzi się w tym miejscu zaznaczyć, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany był powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Takie stanowisko zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. i zachowuje ono nadal aktualność (OPS 3/02, publ. ONSA 2003/1/4). Innymi słowy, każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do rozpoznania odmiennego schorzenia. Wynika to z faktu, iż stanowi ono podstawowy wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono ocenie - jak każdy dowód w postępowaniu. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania, o którym mowa wyżej jest bowiem to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami mogącymi wspomniane orzeczenia podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń (por.: wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, Lex 315089, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 794/06, Lex 508491). Strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła jednakże jakichkolwiek dowodów zaprzeczających stanowisku wyrażonemu w wyżej opisanym orzeczeniu uprawnionej placówki diagnostycznej, które zostało oparte na konkretnych argumentach wynikających zarówno z oceny narażenia zawodowego, jak i przeprowadzonych badań diagnostycznych. Zdaniem Sądu organy sanitarne nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a. i prawidłowo ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wniosek tych organów wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów (art. 80 k.p.a.). Brak jest także uzasadnionych podstaw do przeprowadzenia - wnioskowanego przez stronę skarżącą - ponownego badania lekarskiego przez innych biegłych, albowiem po pierwsze uprawnionymi do wykonywania badań w sprawach dotyczących rozpoznania choroby zawodowej są uprawnieni jedynie lekarze zatrudnieni w jednostkach diagnostycznych określonych w § 5 obowiązującego rozporządzenia, a nadto § 7 tegoż rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych przewiduje dwuszczeblowy tryb badań (wyczerpany w niniejszej sprawie), a przy czym wnioski zaprezentowane w obu opiniach lekarskich co do zasady korelują z sobą wzajemnie. Nadto wbrew twierdzeniom skarżących jednostka diagnostyczna II stopnia wyjaśniła wątpliwości zawarte w skierowanym do organu piśmie z dnia [...] r., wskazując jednoznacznie, że pierwotnym ogniskiem nowotworu był żołądek, a zatem organ który nie jest podatny na występowanie nowotworu spowodowanego poprzez narażenie na azbest. W tym stanie rzeczy należy uznać, iż organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował obowiązujące w tej sprawie przepisy prawa oraz ocenił zgromadzony materiał dowodowy. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ nie naruszył przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak również prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI