IV SA/GL 404/05

IV SA/Gl 404/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-04-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Sekunda-Lenczewska
Teresa Kurcyusz-Furmanik
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik WSA (del.) Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant ref. staż. Łukasz Konieczny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Wojewody Śląskiego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
A. F. w dniu [...] r. złożył wniosek o przyznanie, z tym dniem, zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 37 j ust. 1 a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., nr 6 poz. 56 z późn. zmianami ) w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu...(Dz. U. z 2001r., nr 154, poz. 1793), zwanej dalej ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. pracował na stanowisku [...] w Przedsiębiorstwie A w W. – Oddział A w K. ul. [...] w [...]. Jednakże w posiadanym przez niego za ten okres świadectwie pracy z dnia [...] r. brak jest adnotacji o wykonywaniu pracy w [...], bowiem obowiązujące wówczas przepisy prawa nie zobowiązywały pracodawcy do jej dokonania. Akcentował, iż wówczas wykonywana przez niego praca, na podstawie wydanego później rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 z późn. zmianami) jest wymieniona w załączniku do tego rozporządzenia, jako [...]. Wskazał imiennie osoby, jako świadków jego zatrudnienia, ówczesnych pracowników tego Przedsiębiorstwa, które przed jego likwidacją były zatrudnione na takim samym stanowisku i po [...] r. uzyskały świadectwa pracy z uwzględnieniem zapisu, iż [...].
Decyzją z dnia [...]r., wydaną z upoważnienia Starosty Powiatu Z., Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Z. odmówił przyznania A. F. prawa do zasiłku przedemerytalnego z dniem [...] r. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. nr 120, poz. 1253) w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r., art. 37 j, art. 37 l ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że strona w dniu [...] r. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych i udokumentowała okres zatrudnienia wynoszący [...], a po odliczeniu urlopów bezpłatnych wynoszących powyżej [...] – okres jej zatrudnienia uprawniający do zasiłku wyniósł [...], w tym w [...]. Decyzją Starosty Powiatu Z. z dnia [...] r. uznano stronę za osobę bezrobotną z dniem [...] r. oraz przyznano jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. Następnie decyzją Starosty Powiatu Z. z dnia [...] r. orzeczono o utracie przez nią prawa do tego zasiłku od dnia [...] r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania.
Po rozpatrzeniu wniosku strony, po raz pierwszy, decyzją Starosty Powiatu Z. z dnia [...] r. orzeczono o odmowie przyznania jej prawa do zasiłku przedemerytalnego z dniem [...] r. Strona wniosła od tej decyzji odwołanie, po rozpatrzeniu którego, Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, polegającego w szczególności na nie udzieleniu stronie informacji faktycznej i prawnej, co do sposobu dokumentowania orzeczeniem sądu okresu zatrudnienia [...].
W wykonaniu powyższej decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] r. organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] r. powiadomił stronę o zasadach dokumentowania okresów zatrudnienia [...], wynikających z art. 37 ust. 1 a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i o możliwości wystąpienia do właściwego sądu z powództwem o ustalenie, czy wykonywana przez stronę praca na stanowisku [...] okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. w Przedsiębiorstwie A w K. była pracą w [...] oraz o przesłankach wynikających z art. 97 § 1 ust. 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiących o zawieszeniu postępowania. Po otrzymaniu pouczeń strona w dniu 16 grudnia 2002 r. zgłosiła się do organu I instancji i przedłożyła postanowienie Sądu Rejonowego dla K. [...] z dnia [...] r. sygn. akt [...] odrzucające pozew strony przeciwko Przedsiębiorstwu A w W. – [...] w K. o ustalenie zatrudnienia w [...].
W tym stanie faktycznym sprawy, po ponownym rozpatrzeniu wniosku strony organ pierwszej instancji uznał, iż według stanu prawnego obowiązującego do dnia 31 grudnia 2001 r., na podstawie art. 37 j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługiwało osobie spełniającej łącznie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego, prawa do zasiłku dla bezrobotnych i posiadającej okres uprawniający do emerytury, w przypadku mężczyzny wynoszący 35 lat lub 30 lat, a w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, które według obowiązującego od dnia 12 września 2001 r. przepisu art. 37 j ust. 1 a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uwzględniane mogły być tylko po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu.
Zdaniem tego organu dokumentami takimi na podstawie § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w [...], na podstawie posiadanej dokumentacji. Strona nie dysponuje takim świadectwem pracy, jej pracodawca już nie istnieje i brak jest jego następcy prawnego, co zdaniem organu pierwszej instancji wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego dla K. [...] z dnia [...] r. sygn. akt [...].
Dodatkowo organ ten podkreślił, iż na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. osoby, które przed dniem 31 grudnia 2001 r. zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego nabywały do niego prawo w roku [...], gdyż tylko w tym roku powołany przepis mógł być stosowany. Skoro zatem strona złożyła wniosek dopiero w dniu [...] r. wówczas, gdy ten przepis przejściowy już nie obowiązywał, a nadto nie przedstawiła wymaganych przez prawo dokumentów, to jej okres [...] nie został udowodniony, a sam organ nie jest uprawniony do przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego i dopuszczenia wszelkich dowodów, celem ewentualnego przyznania stronie zasiłku przedemerytalnego.
W odwołaniu z dnia [...] r. od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]r., strona wniosła o przyznanie jej prawa do zasiłku przedemerytalnego i uchylenie niekorzystnej dla niej decyzji. W uzasadnieniu strona podniosła, że brak potwierdzenia w świadectwie pracy faktu wykonywania pracy [...] wynika z tego, że przepisy o wydawaniu takich świadectw pracy weszły w życie w późniejszym terminie niż okres zatrudnienia w Przedsiębiorstwie A w K. Stwierdziła, iż w jej sprawie błędnie zinterpretowany został art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r., bowiem przepis ten nie uzależnia prawa do przyznania zasiłku przedemerytalnego od terminu złożenia przez stronę wniosku o jego przyznanie, wyłącznie do końca [...] r.
Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego z dniem [...] r.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zasady przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych reguluje obecnie ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, która w art. 30 ust. 1 stanowi, iż do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie tj. 1 sierpnia 2004 r. stosuje się przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, czyli jej art. 37 j ust. 1 w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. oraz obowiązujący od dnia 12 września 2001 r. przepis art. 37 j ust. 1 a tej samej ustawy, według którego uwzględnić można jedynie [...], ale po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnej z przepisem § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych [...] (Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 z późn. zmianami) bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Przepis ten mówi, iż okresy pracy w [...] stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie [...], wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 tego rozporządzenia lub w świadectwie pracy. Świadectwa te stanowią odpowiednią dokumentację, na podstawie której w myśl art. 37 j ust. 1 a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2001 r., nr 6, poz. 56 z późn. zmianami) wlicza się objęty nimi czas pracy do okresu uprawniającego do zasiłku.
Zdaniem organu odwoławczego, ustawodawca ograniczył tym samym ilość środków dowodowych, na podstawie których możliwe jest uznanie wykonywanej przez stronę pracy za zatrudnienie [...], czym wyłączył zastosowanie dowodu w postaci zeznań świadków. Zatem skoro strona do dnia [...] r. nie przedstawiła dowodu z takich zeznań, a nawet nie wskazała osób mogących być świadkami, to nie jest możliwe uwzględnienie ich, jako jedynego i wystarczającego dowodu do zaliczenia okresu wykonywania przez nią pracy [...] na stanowisku [...], w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. w zlikwidowanym Przedsiębiorstwie A w W. – [...] w K. ul. [...]. Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, iż okres ten z uwagi treść uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego dla K. [...] z dnia [...] r. sygn. akt [...] nie jest także możliwy do udokumentowania stosownym prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego. Podsumowując swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, iż na podstawie art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. z dniem 1 stycznia 2002 r. przestał obowiązywać powołany przepis art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i tylko osoby, które przed tym dniem zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nabywają oraz zachowują to prawo na dotychczasowych zasadach. Dlatego mimo, iż strona udokumentowała okres uprawniający do zasiłku dla bezrobotnych [...], jako okres uprawniający do przyznania zasiłku przedemerytalnego, to jednak nie wypełniła przesłanki określonej w art. 37 j ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bowiem nie posiada [...] wykonywania pracy [...].
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wystąpił o przyznanie zasiłku przedemerytalnego i zaliczenie pracy w Przedsiębiorstwie A w W. – [...] w K. do pracy [...] oraz ponowił zaprezentowany w odwołaniu zarzut błędnej interpretacji art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. Nadto, nie zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż tylko do dnia [...] r. mógł przedstawić na tę okoliczność dowód z zeznań świadków. Wywiódł, iż powołani przez niego świadkowie przed likwidacją Przedsiębiorstwa byli jego pracownikami i uzyskali świadectwa pracy [...], a jego zlikwidowanie i brak następcy prawnego, uniemożliwił mu dochodzenie jego praw przed Sądem Rejonowym dla K. [...] który uznał, iż wobec braku zdolności sądowej Przedsiębiorstwa A w W.– [...] w K. nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie jego sprawy i zaliczenie wnioskowanego okresu zatrudnienia do pracy [...]. Zaznaczył, iż po otrzymaniu postanowienia Sądu Rejonowego dla K. [...] z dnia [...] r. sygn. akt [...], zgodnie z pouczeniem zawartym w jego uzasadnieniu, zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. i chciał złożyć odwołanie w trybie postępowania administracyjnego, ale pracownik Urzędu odmówił przyjęcia tego postanowienia i stwierdził, iż wydane w jego sprawie decyzje są już ostateczne.
Skarżący nadto poinformował, że bezskuteczne okazały się jego starania o zmianę świadectwa pracy z dnia [...]r., wydanego przez Przedsiębiorstwo A w K., skierowane [...] w W. W związku z tym uznał, iż wnioskowany przez niego okres zatrudnienia [...] winien być dowodzony nie tylko za pomocą dokumentów, co wynika wprost z art. 7, art. 8, art. 75 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o oddalenie skargi z przyczyn zawartych w motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjne zważył, co następuje:
Skarga w przedmiotowej sprawie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż regulacja prawna w zakresie zasiłku przedemerytalnego podlegała licznym zmianom i przestała istnieć z dniem 1 stycznia 2002 r. na podstawie art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793), zwanej dalej w skrócie ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r.
Jednakże w oparciu o art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r., jako przepisu o charakterze intertemporalnym, te osoby, które przed dniem 1 stycznia 2002 r. zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nabywają oraz zachowują to prawo na dotychczasowych zasadach. W tym miejscu zaakcentować należy, iż wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r. sygn. akt K 19/02 (publ. OTK-A 2005/3/28) użyty w powołanym art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. zwrot: "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i" uznany został za niezgodny z art. 2 Konstytucji. Zatem pomimo, że prawo do zasiłku przedemerytalnego zostało zniesione, jednakże z racji jedynie deklaratoryjnego charakteru decyzji w tym zakresie osoby, które w stosownej dacie w przeszłości spełniły warunki do jego uzyskania, a dotąd z pewnych względów powstrzymywały się od złożenia stosownego wniosku, nadal mogą się ubiegać o zasiłek przedemerytalny.
Problematyka związana z nabywaniem prawa do zasiłku przedemerytalnego uregulowana została w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., nr 6 poz. 56 z późn. zmianami). Stosownie do treści art. 37 j tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym na dzień rejestracji skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli:
1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub
2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie [...].
Dodatkowo również treść art. 37 l ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wskazuje, że wnioskowane świadczenie przysługuje osobie, która spełnia warunki do jego nabycia w dniu rejestracji.
W tym zakresie skład orzekający w niniejszej sprawie podziela wyrażony już w orzecznictwie pogląd, iż chodzi tu o spełnienie aktualnie obowiązujących warunków, mimo że rejestracja miała miejsce przed wejściem w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2005r., sygn. akt II SA/Wa 904/05, nie publikowany).
W rozpatrywanej sprawie ma więc zastosowanie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r., który błędnie zinterpretowano w zaskarżonej decyzji.
Zatem jeżeli skarżący w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. tj. dnia [...] r. spełniał obowiązujące w ówczesnym stanie prawnym warunki do nabycia zasiłku przedemerytalnego, a w chwili złożenia wniosku był osobą bezrobotną, to zachodzi konieczność rozważenia istnienia już wówczas przesłanek wynikających z art. 37 j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w oparciu o art. 37 l ust. 2 tej samej ustawy oraz nie zachodzą podstawy do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia od dnia następnego po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień.
Zaznaczyć trzeba, iż już w dniu rejestracji skarżący przedłożył świadectwo pracy z dnia [...] r. Nadto zarówno we wniosku, jak i w skardze wywodził, iż po otrzymaniu postanowienia Sądu Rejonowego dla K. [...] z dnia [...] r. sygn. akt [...], zgodnie z jego uzasadnieniem chciał dochodzić swoich praw w postępowaniu administracyjnym. W tym celu zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w Z., aby złożyć odwołanie w trybie postępowania administracyjnego od decyzji przyznającej mu tylko prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Uzyskał wówczas informację od pracownika Urzędu, iż nie jest możliwe złożenie odwołania od decyzji ostatecznej i nie jest konieczne złożenie w Urzędzie powołanego postanowienia. W tym zakresie dokonana przez Sąd analiza akt sprawy skarżącego o sygn. IV SA/GL 89/05 wskazuje, iż organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę z dnia [...] r. twierdził, iż: "...nie znał okoliczności wystąpienia z pozwem do Sądu Rejonowego dla K. [...] w przedmiocie ustalenia okresu wykonywania pracy w Przedsiębiorstwie A w W. – [...] w K." i dlatego wydając w dniu [...] r. decyzję nr [...] skierował sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji (str. [...] uzasadnienia odpowiedzi na skargę sygn. IV SA/GL 89/05).
Drugą istotną w sprawie okolicznością jest to, iż organy administracyjne obu instancji odmawiając uwzględnienia wniosku skarżącego powołały się na brak spełnienia przesłanek do przyznania zasiłku przedemerytalnego, ocenianych według przepisu art. 37 j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., nr 6 poz. 56 z późn. zmianami) obowiązującego do dnia 31 grudnia 2001 r., jak i obowiązującego od dnia 12 września 2001 r. przepisu art. 37 j ust. 1 a tej samej ustawy (zmiana wprowadzona w życie na podstawie art. 1 pkt 35 w związku z art. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 2001r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o pomocy społecznej – Dz. U. Nr 89, poz. 973). Powołany przepis art. 37 j ust. 1 a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowił, iż okresy wykonywania pracy [...], o których mowa w ust. 1 art. 37 j tej ustawy, są uwzględnianie po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu.
Organy te uznały, iż "wymogami określonymi w odrębnych przepisach" są obowiązujące od dnia 1 stycznia 1983 r. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8, poz. 43 z późn. zmianami). Stanowiły one, iż zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji powinien stwierdzić okresy wykonywania pracy [...] w specjalnym świadectwie lub w świadectwie pracy (§ 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia).
Zdaniem tych organów dowodem tym, w świetle powołanego § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., nie mogły być zgromadzone w aktach administracyjnych niniejszej sprawy oświadczenia skarżącego, jak i wskazanych przez niego osób.
Zatem przeszkodą w przyznaniu skarżącemu wnioskowanego świadczenia był brak wystarczającego dowodu do zaliczenia - [...] - zatrudnienia w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. w Przedsiębiorstwie A w W. – [...] w K. ul. [...] na stanowisku [...].
W konsekwencji skutkowało to brakiem wymaganego przepisem art. 37 j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego dla mężczyzn 30 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie [...].
Przeszkoda ta nie była jednak uzasadniona, bowiem do postępowania administracyjnego w tym zakresie zastosowanie mają zasady wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności jego art. 75 § 1, zgodnie z którym, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodami takim powinny być między innymi inne dokumenty, zeznania świadków czy też opinie biegłych.
Zdaniem Sądu, celem nowej regulacji prawnej powołanej w art. 37 j ust. 1 a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, nie było utrudnienie dostępu do ich uzyskania osobom ubiegającym się o przyznanie świadczeń z Funduszy Pracy, bowiem wówczas pozbawiono by te osoby wsparcia finansowego w ramach łagodzenia skutków bezrobocia.
Mając na uwadze czas obowiązywania zmian wprowadzonych do art. 37 lit. j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu należało uznać, iż przed całkowitym zniesieniem instytucji zasiłku przedemerytalnego, ustawodawca chciał w ten sposób przyspieszyć rozstrzyganie spraw związanych z ubieganiem się o zasiłki przedemerytalne i obok dotychczasowej formy ustalania uprawnień w drodze postępowania administracyjnego dopuścił drogę sądową w trybie art. 189 K.p.c. Oznacza to, że w sytuacji, gdyby osoba zainteresowana ubieganiem się o przyznanie zasiłku przedemerytalnego nie dysponowała niezbędną dla tego celu "odpowiednią dokumentacją", na podstawie której możliwe byłoby stwierdzenie posiadania przez nią wymaganych okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach, mogła na ogólnych zasadach w trybie art. 189 K.p.c. wystąpić do właściwego sądu z powództwem o ustalenie, w określonym czasie, jej zatrudnienia w szczególnych warunkach (por. postanowienie Kolegium Kompetencyjnego przy Sądzie Najwyższym z dnia 6 lutego sygn. akt III KKO 14/01 OSNP z 2003 r. Nr 2, poz. 51). Dlatego, skład orzekający w rozpatrywanej sprawie, podziela pogląd zaprezentowany w tym zakresie w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. uchwała SN z dnia 8 maja 2002 roku III PZP 6/02 OSNIPUSISP z 2003 r. nr 9 poz. 213) i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2004 r. sygn. akt OSK 81/04 czy II SA 1510/00 z dnia 22 listopada 2000 r. - nie publikowany.
Reasumując zasady postępowania administracyjnego nakładają na organy administracji publicznej obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy (art.7 i art. 77 § 1 K.p.a.) i dopiero na tej podstawie dokonania oceny całokształtu materiału dowodowego ( art. 80 K.p.a.).
Tym bardziej wymóg ten staje się wyraźny, gdy od dokładnych ustaleń zależy byt ważnego dla skarżącego uprawnienia, jakim jest niewątpliwie zasiłek przedemerytalny, którego to wymogu nie dochowano w rozpoznawanej sprawie. Organy obu instancji poczyniły wprawdzie ustalenia odnośnie posiadanego przez skarżącego okresu uprawniającego do wnioskowanego zasiłku, jednak nie poprzedziły ich właściwym postępowaniem wyjaśniającym, a ponadto oparły te ustalenia na ocenie dowodów, która nie może być uznana za prawidłową w świetle art. 80 K.p.a. W szczególności tego negatywnego ustalenia nie można oprzeć na okoliczności, że w dniu rejestracji, czy też do [...]r. skarżący nie przedstawił organowi pierwszej instancji dowodu z zeznań świadków, ani też nie wskazał osób mogących być świadkami (por. strona 3 akapit 2 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Wówczas nie dysponował bowiem na tę okoliczność żadnym dokumentem, a na potrzeby uzyskania statusu osoby bezrobotnej i zasiłku dla bezrobotnych wykazywanie tej okoliczności nie było konieczne.
Z kolei przedłożone do akt administracyjnych świadectwo pracy z dnia [...] r. wydane przez Przedsiębiorstwo A mimo, iż nie zawiera adnotacji o wykonywaniu pracy [...], to jednak wydaje się być nie rozbieżne z twierdzeniami zawartymi w oświadczeniach skarżącego i osób nazwanych przez niego świadkami.
W rozpoznawanej sprawie, na sporną okoliczność, oświadczenia złożyły konkretne osoby, zatem możliwe było dopuszczenie dowodu z ich zeznań, jak również przesłuchanie samego skarżącego. Zaniechanie tych czynności świadczy o naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a., a także art. 77 § 1 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym na zastosowanie art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Z przytoczonych wyżej względów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., bowiem o ile organ odwoławczy miał jakiekolwiek wątpliwości, to w tym zakresie należało uzupełnić postępowanie wyjaśniające w sprawie.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy winien dokonać prawidłowych ustaleń faktycznych, a następnie ocenić uprawnienia skarżącego do zasiłku przedemerytalnego z uwzględnieniem powyższych rozważań, również w zakresie ustalenia ich daty początkowej.
Z tych względów na podstawie art.145 § 1 pkt 1 pkt a i c ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.