I OSK 1649/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-11-20
NSAAdministracyjneWysokansa
legitymacja procesowaorgan pierwszej instancjistrona postępowaniainteres prawnyskarga kasacyjnapostępowanie sądowoadministracyjnestypendium szkolneNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli, uznając, że organ pierwszej instancji nie posiada legitymacji procesowej do zaskarżenia decyzji organu odwoławczego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli od postanowienia WSA w Opolu o odrzuceniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stypendium szkolnego. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, wskazując, że organ pierwszej instancji nie jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że organ administracji pierwszej instancji nie posiada interesu prawnego do kwestionowania orzeczeń organu odwoławczego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, które odrzuciło skargę Dyrektora na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. dotyczącą stypendium szkolnego. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ponieważ nie działa jako podmiot, którego interes prawny dotyczy sprawy, lecz wykonuje ustawowe kompetencje. Wskazano, że stroną mogłaby być Gmina G., ale nie złożyła ona skargi, a Dyrektor GZSiP nie legitymował się odpowiednim pełnomocnictwem do działania w jej imieniu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądu niższej instancji. Podkreślono, że organ administracji pierwszej instancji nie posiada interesu prawnego do kwestionowania orzeczeń organu odwoławczego, a nawet jeśli gmina miałaby taki interes, to organ gminy działający jako organ wydający decyzję w pierwszej instancji traci uprawnienie do występowania w charakterze strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA w tej kwestii.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji pierwszej instancji nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi kasacyjnej, ponieważ nie ma interesu prawnego w kwestionowaniu orzeczeń organu odwoławczego.

Uzasadnienie

Organ administracji pierwszej instancji działa w ramach ustawowych kompetencji i nie jest podmiotem posiadającym własny interes prawny w prowadzonym postępowaniu. Nawet jeśli organ jest związany z jednostką samorządu terytorialnego, to wykonując władztwo administracyjne, gmina traci uprawnienie do występowania w charakterze strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (2)

Główne

P.p.s.a. art. 50 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Organ administracji I instancji nie posiada takiego interesu.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ pierwszej instancji nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia decyzji organu odwoławczego. Organ administracji pierwszej instancji nie jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Uchwała rady gminy nie stanowi pełnomocnictwa do reprezentowania gminy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Odrzucone argumenty

Dyrektor Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G. działał w zakresie i na podstawie posiadanego pełnomocnictwa jako pełnomocnik Gminy. Pełnomocnictwo nie zawierało ograniczeń, a intencją organu było udzielenie takiego uprawnienia.

Godne uwagi sformułowania

organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji nie posiada przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie działa w tym postępowaniu jako podmiot, którego interesu prawnego dotyczy sprawa, lecz występuje na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji organ administracji I instancji do kwestionowania przed sądem administracyjnym orzeczeń organu odwoławczego organ administracji, powołany do rozstrzygania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, w ogóle nie jest podmiotem posiadającym własny interes prawny w prowadzonym przez siebie postępowaniu wykonywanie władztwa administracyjnego przez organ gminy następuje kosztem ograniczenia uprawnień samej gminy w sferze ochrony jej interesu prawnego uchwała ta przenosi na Dyrektora GZSiP w G. kompetencje Rady Miejskiej w G. do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach pomocy socjalnej dla uczniów. Stanowi ona zatem upoważnienie do wykonywania władztwa administracyjnego w imieniu organu administracji - Rady Miejskiej w G., które to upoważnienie nie może być mylone z pełnomocnictwem organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do występowania w jego imieniu.

Skład orzekający

Barbara Adamiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza dotycząca legitymacji procesowej organów administracji pierwszej instancji w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organu pierwszej instancji działającego w ramach jednostki samorządu terytorialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego, ponieważ precyzuje zasady dotyczące legitymacji procesowej organów administracji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest kluczowe dla prawidłowego prowadzenia spraw.

Organ pierwszej instancji nie może skarżyć decyzji organu odwoławczego – NSA wyjaśnia zasady legitymacji procesowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1649/07 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-10-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Op 311/07 - Postanowienie WSA w Opolu z 2007-07-09
I OSK 1648/07 - Postanowienie NSA z 2007-11-20
II SA/Op 310/07 - Postanowienie WSA w Opolu z 2007-07-02
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 50 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 2 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Op 310/07 o odrzuceniu skargi Dyrektora Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego postanawia oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 2 lipca 2007 r. odrzucił skargę Dyrektora Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G. na decyzję SKO w O. z dnia [...] w przedmiocie stypendium szkolnego. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżoną decyzją SKO w O. uchyliło wydaną w I instancji decyzję Dyrektora Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G., odmawiającą K. B. prawa do stypendium szkolnego. Sąd podkreślił, że organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji nie posiada przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bowiem nie działa w tym postępowaniu jako podmiot, którego interesu prawnego dotyczy sprawa, lecz występuje na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji. Sąd wyjaśnił, że stroną postępowania mogłaby być Gmina G., której organ rozstrzygał sprawę w I instancji. Jednak w niniejszej sprawie skargi nie złożyła Gmina. Jako skarżący określony został Dyrektor Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G., który nie jest organem reprezentującym Gminę G. na zewnątrz. Nie wskazał on, iż działa z upoważnienia organu uprawnionego do wniesienia skargi w imieniu Gminy. Skarżący powołał się wprawdzie na upoważnienie organu stanowiącego Gminy G., jednak upoważnienie to nie jest jednoznaczne z tym, że ma on prawo działać jako pełnomocnik Gminy w niniejszej sprawie. W treści skargi nie nawiązano zaś do kwestii ewentualnego rozszerzenia zakresu posiadanego upoważnienia. W skardze nie wskazano także interesu prawnego Gminy G., który stanowiłby podstawę do zainicjowania postępowania sądowego.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył Dyrektor Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G., reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił błędną wykładnię art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej P.p.s.a.), które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że nie może budzić wątpliwości, że Dyrektor Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G. działał w zakresie i na podstawie posiadanego pełnomocnictwa, jako pełnomocnik Gminy w sprawie przedmiotowej skargi. Pełnomocnictwo nie zawierało bowiem takich ograniczeń, a intencją organu było udzielenie takiego uprawnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Nie można mówić o interesie prawnym organu administracji I instancji do kwestionowania przed sądem administracyjnym orzeczeń organu odwoławczego. Organ administracji, powołany do rozstrzygania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, w ogóle nie jest podmiotem posiadającym własny interes prawny w prowadzonym przez siebie postępowaniu. W przypadku, gdy organ administracji jest jednocześnie organem jednostki samorządu terytorialnego, interes prawny w zaskarżeniu orzeczenia organu II instancji mogłaby mieć ta jednostka. Jednak w przypadku, gdy organ np. gminy występował w danej sprawie jako organ wydający decyzję administracyjną w I instancji, gmina ta traci uprawnienie do występowania w postępowaniu administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym w charakterze strony. Wykonywanie władztwa administracyjnego przez organ gminy następuje kosztem ograniczenia uprawnień samej gminy w sferze ochrony jej interesu prawnego. Przyjęcie odmiennej wykładni musiałoby skutkować wyłączeniem się danego organu administracji publicznej w przypadkach, w których rozpatrywana sprawa dotyczyłaby interesu reprezentowanej przez niego jednostki samorządu terytorialnego, zgodnie z zasadą "ne quis iudex in propria causa". Ponieważ przepisy nie przewidują takiej możliwości, gmina zostaje pozbawiona możliwości wnoszenia środków zaskarżenia w przypadku, gdy dotyczyłyby one decyzji lub postanowienia wydanych przez jej organ. Powyższy pogląd znajduje poparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. uchwała NSA sygn. akt OPS 1/03 [ONSA 2003, nr 4, poz. 115], wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1017/04 [LEX nr 171164], postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 368/06 [niepubl.], postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1555/04 [niepubl.], postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1602/07 [niepubl.]).
Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, w skardze nie powołano się na fakt, iż Dyrektor GZSiP w G. występuje w imieniu Gminy G., nie przedstawiono także pełnomocnictwa do występowania w imieniu Gminy. Za pełnomocnictwo takie nie można bowiem uznać uchwały Rady Miejskiej w G. nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie upoważnienia do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów. Uchwała ta przenosi na Dyrektora GZSiP w G. kompetencje Rady Miejskiej w G. do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach pomocy socjalnej dla uczniów. Stanowi ona zatem upoważnienie do wykonywania władztwa administracyjnego w imieniu organu administracji - Rady Miejskiej w G., które to upoważnienie nie może być mylone z pełnomocnictwem organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do występowania w jego imieniu. Należy również podkreślić, że organem powołanym do reprezentowania gminy jest, na zasadach ogólnych, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, zatem chcąc występować w imieniu Gminy G. Dyrektor GZSiP winien legitymować się pełnomocnictwem wystawionym przez ten organ. Rozważania te nie mają jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż, jak wskazano wyżej, Gmina G., nawet właściwie reprezentowana i legitymująca się interesem prawnym, i tak nie mogłaby być stroną w niniejszym postępowaniu.
Dyrektor Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G., jako podmiot działający w roli organu I instancji, nie ma legitymacji procesowej do zaskarżenia decyzji SKO w O. z dnia [...]. Nie można więc mówić o naruszeniu przez Sąd I instancji art. 50 § 1 ustawy P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI