IV SA/Gl 298/04

IV SA/Gl 298/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska
Teresa Kurcyusz-Furmanik
Zofia Borowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędziowie: WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Beata Kalaga-Gajewska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2005 r. sprawy ze skargi J. B. na orzeczenie Ś. Komendanta Wojewódzkiego w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary dyscyplinarnej 1) uchyla zaskarżone orzeczenie, 2) orzeka, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] r. wydanym na podstawie § 24 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19.12.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz.U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14) Komendant Miejski Policji w Ś. uznał [...] J. B. naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzył karę dyscyplinarną [...].
W uzasadnieniu organ wywiódł, że w wyniku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego ustalono, iż w dniu [...] r. Komendant Miejski Policji w Ś. wydał pisemne polecenie przeprowadzenia kontroli realizacji obowiązku wynikającego z § 22 Zarządzenia, KGP, nr 23/93 z dnia 24.05.1993 r. Komendant w piśmie tym m. in. polecił przeprowadzić kontrolę realizacji w/w przepisu przez funkcjonariuszy służby [...] w [...] r. wskazując termin wykonania na dzień [...] r. Realizację tego polecenia Naczelnik Sekcji Prewencji KMP Ś. powierzył do wykonania Zastępcy Naczelnika Sekcji Prewencji [...] J. B.
Pismem w dniu [...] r. J. B. powiadomił Komendanta KMP o wynikach przeprowadzonej kontroli. Organ stwierdził, że zakres kontroli zawężono samowolnie jedynie do [...] mimo, że w poleceniu nakazano kontrolę realizacji w/w przepisu przez funkcjonariuszy służby [...]. Komendant Miejski Policji uznał, że otrzymany dokument z przeprowadzonej kontroli stanowi jedynie zbiór luźnych spostrzeżeń, nie popartych dowodami z dokonanych ustaleń. Dlatego pismem z dnia [...] r. polecił przeprowadzić ponownie dokładną kontrolę realizacji w/w przepisu w terminie do [...] r.
J. B. w odpowiedzi pismem z dnia [...] r. wyjaśnił, że dokument przekazany w dniu [...] r. w pełni spełnia wymogi pisemnej informacji przekazując w załączeniu materiały wytworzone w czasie kontroli.
Komendant Miejski Policji przeprowadził kontrolę w [...] miasta Ś. ze służbą dyżurną jednostki. W sprawozdaniu z tej kontroli z dnia [...] r. stwierdził, iż ustalenia kontrolne wykazują szereg nieprawidłowości w realizacji dyspozycji zawartej w § 22 Zarządzenia Nr 23/93 KGP przez funkcjonariuszy służby [...].
W wyniku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego organ uznał, iż J. B. wykonując polecenie Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] r. dokonał tego w sposób nierzetelny, a więc niezgodny z dyspozycją zawartą
w § 13 pkt 1 Zarządzenia Nr 21/93 KGP w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. Ponadto będąc odpowiedzialnym za nadzór nad pracą [...] nie dokonywał we właściwy sposób kontroli pełnienia służby przez funkcjonariuszy w/w ogniw oraz nie podjął we właściwym czasie działań korygujących po stwierdzeniu uchybień. Zaniechanie to w ocenie organu orzekającego, stanowi naruszenie dyspozycji zawartych w § 6 pkt 2 i 3 cyt. Zarządzenia Nr 21/93 KGP.
Następnie organ przywołał treść § 9 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia MSWiA
z dnia 19.12.1997 r. oraz art. 133 ust. 1 ustawy z dnia 6.04.1990 r. o Policji i w oparciu o § 24 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia uznał policjanta [...] naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzył karę dyscyplinarną, przyjmując, że jest ona współmierna do popełnionego naruszenia dyscypliny służbowej.
Wskutek wniesionego przez J. B. odwołania Ś. Komendant Wojewódzki Policji w K. orzeczeniem z dnia [...] r. na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 3 ustawy o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) zaskarżone orzeczenie uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przede wszystkim organ odwoławczy zauważył, że kwestie dotyczące postępowania dyscyplinarnego regulują przepisy zawarte w znowelizowanej ustawie o Policji, obowiązującej od dnia 29 listopada 2003 r., przy czym mają one zastosowane do postępowań dyscyplinarnych niezakończonych prawomocnym orzeczeniem do dnia ich wejścia w życie.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że opis zarzuconego policjantowi czynu nie koresponduje z ustaleniami przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego. Wywiódł, iż analiza materiału dowodowego pozwala stwierdzić, iż policjant w sposób nierzetelny wykonał polecenie przełożonego z dnia [...]r. Nadto, że z materiału tego wynika, iż policjant dopuścił się też innego czynu, nie wykonał w ogóle polecenia Komendanta Miejskiego Policji w Ś. z dnia [...] r., a tę kwestię pominięto. Co do zarzutu niewłaściwego sprawowania nadzoru przez J. B. to organ uznał, iż nie zgromadzono dowodów świadczących o popełnieniu tego czynu. Nadto nie określono czasu jego popełnienia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] r. Komendant Miejski Policji w Ś. uznał [...] J. B. [...] naruszenia dyscypliny służbowej i na zasadzie art. 3 ust. 1 ustawy o Policji wymierzył karę dyscyplinarną "[...]".
W uzasadnieniu organ wywiódł, iż Komendant Miejski Policji pismem z dnia [...] r. wydał polecenie przeprowadzenia kontroli realizacji § 22 Instrukcji do Zarządzenia Nr 23/93 KGP z dnia 24.05.2003 r. w sprawie organizacji i pełnienia służby patrolowej przez funkcjonariuszy [...] za okres [...] r.
[...] J. B. zgodnie z Zakresem Działania Sekcji Prewencji i Zakresem Czynności polecił podległemu mu [...] B. G. dokonanie kontroli powyższego zagadnienia na podstawie notatników służbowych wybranych policjantów. Z kontroli tej otrzymał dokument "odręczny zapisek" stanowiący spis notatników służbowych [...] policjantów Sekcji Prewencji z adnotacjami o niestwierdzeniu nieprawidłowości. [...] J. B. pismem z dnia [...] r. udzielił stosownej informacji w zakresie wydanego polecenia. Komendant uznał, że pismo to nie stanowi dokumentu z przeprowadzonej kontroli. Wobec czego pismem z dnia [...] r. polecił ponownie przeprowadzić kontrolę realizacji § 22 Instrukcji do Zarządzenia nr 23/93 KGP w terminie do [...] r.
W odpowiedzi [...] J. B. pismem z [...] r. poinformował, że jego wcześniejszy dokument w pełni spełnia wymogi pisemnej informacji załączając do niego materiały wytworzone w czasie kontroli.
Komendant Miejski Policji w sprawozdaniu z kontroli z dnia [...] r. stwierdził szereg nieprawidłowości w realizacji obowiązku określonego w § 22 cyt. Zarządzenia, a także w wydawanych w związku z nim wcześniejszych poleceniach. Dokument ten w ocenie organu jednoznacznie wskazuje na nierzetelność przeprowadzonej kontroli tego zagadnienia przez policjanta podległego [...] J. B.
Organ stwierdził, że [...] J. B. realizując polecenie komendanta z dnia [...] r., zlecając czynności kontrolne podległemu funkcjonariuszowi zaniechał obowiązków służbowych w zakresie nadzoru nad wykonaniem tych czynności, tym samym świadomie godząc się na nierzetelne wykonanie sprawdzeń, swoim zachowaniem naruszył dyspozycję art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.).
Pismem z dnia [...]r. otrzymał polecenie "uprawnionego przedłożonego" przeprowadzenia kontroli wskazanego zagadnienia, którego nie wykonał czym naruszył dyspozycję art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji. Organ wywiódł, iż na mocy art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji orzekł o uznaniu policjanta [...] naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzył na podstawie art. 3 ust. 1 cyt. ustawy karę dyscyplinarną [...]. Organ orzekający podkreślił, że wymierzona kara jest współmierna do popełnionego naruszenia dyscypliny służbowej.
W odwołaniu od tego orzeczenia [...] J. B. wniósł o jego uchylenie w całości i uniewinnienie zarzucając, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdził zasadności stawianych mu zarzutów. Wywiódł nadto, że organ dopuścił się rażących uchybień formalnych i merytorycznych. Podkreślił, że doręczone mu postanowienie o wyłączeniu dotychczasowego rzecznika dyscyplinarnego nie zawierało żadnego numeru, nadto, że wskazano w nim wadliwą podstawę prawną i brak było podstaw do wyłączenia dotychczasowego rzecznika dyscyplinarnego.
Podniósł zarzut naruszenia art. 135l ustawy o Policji, gdyż organ rozpoznając sprawę nie ustosunkował się do poprzednio stawianego mu zarzutu. Jednocześnie stawiając mu drugi zarzut organ naruszył art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. Podkreślił, że z § 22 Instrukcji stanowiącej załącznik do Zarządzenia nie wynika jaki był zakres obowiązków funkcjonariuszy, a zatem czego miała dotyczyć kontrola, zaś kwestia ta nie była uregulowana przez komendanta w sposób ogólny tak jak to przewiduje w/w przepis Instrukcji, który poza tym został wadliwie wskazany.
Zarzucił naruszenie art. 42 ust. 1 Konstytucji z Konwencji Rzymskiej z 1950 r. poprzez zastosowanie art. 132 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o Policji do zdarzeń sprzed wejścia w życie ostatnio powołanej regulacji prawnej. Podkreślił, że w ten sposób została naruszona zasada lex retro non agit mająca zastosowanie nie tylko w postępowaniu karnym, ale też w postępowaniu dyscyplinarnym.
Zaskarżonym orzeczeniem wydanym na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie zakwestionowane przez odwołującego się.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zaakceptował w całości ustalenia faktyczne organu I-szej instancji jak i wyrażoną przez ten organ ocenę prawną. Podkreślił, że z pisma J. B. z dnia [...] r. wynika jednoznacznie, iż powtórnego polecenia komendanta nie zamierzał wykonać. Nadto, że za nierzetelne przeprowadzenie kontroli komendant w dniu [...] r. przeprowadził z funkcjonariuszem B. G. rozmowę dyscyplinarną. Oznacza to, że dopuścił się zarzuconych mu czynów, a jego wina nie budzi wątpliwości. Podkreślił, że zgodnie z treścią art. 132 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o Policji naruszeniem dyscypliny służbowej jest m.in. niewykonanie polecenia służbowego, a także wykonanie przez policjanta czynności służbowej w sposób nieprawidłowy. Odnosząc się do zarzutów odwołania wywiódł, że polecenia pisemne komendanta z dnia [...] i [...] r. były wyraźne w swej treści, zaś obwiniony nie informował przełożonego o okolicznościach utrudniających albo uniemożliwiających realizację zadania lub polecenia.
Wskazał, że wydanie postanowienia o zmianie rzecznika dyscyplinarnego związane było z wejściem w życie nowych przepisów regulujących tok postępowania dyscyplinarnego zawartych w znowelizowanej ustawie o Policji. Zaś tryb jego wydania nie naruszał praw obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym. Postępowanie dyscyplinarne, w ocenie organu odwoławczego, zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. B. domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia jako niezgodnego z prawem oraz o zwolnienie z kosztów sądowych w oparciu o art. 239 ust. 1 lit. d) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podniósł zarzut naruszenia art. 42 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 7 ust. 1 Konwencji o odmowie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez obwinienie go przewinieniami dyscyplinarnymi określonymi w art. 132 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy o Policji, tj. w przepisie, który w obecnym brzmieniu obowiązuje dopiero od daty wejścia w życie przepisów nowelizujących. Dodał, że nie wskazano w zaskarżonym orzeczeniu przepisu prawa materialnego jaki miałby naruszyć w momencie dokonania zarzuconego mu czynu.
Podkreślił, że w odwołaniu podniósł szereg istotnych naruszeń obowiązujących norm prawa, popełnionych w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, do których organ odwoławczy się nie ustosunkował. Zarzuty te powołał ponownie w uzasadnieniu skargi. Nadto zarzucił naruszenie art. 132a i 134h oraz art. 135g ustawy o Policji. Podniósł, że Zarządzenie Nr 23/93 KGP nie zostało w sposób prawidłowy wykonane przez Komendanta Miejskiego Policji w Ś. aż do [...] r., zatem trudno uznać, że nie wykonał on prawidłowo polecenia służbowego, którego przedmiotem była realizacja prawidłowego przepisu. Dodał, że przedmiotowe Zarządzenie Nr 23/93 utraciło swoją moc, wobec czego trudno uznać w świetle art. 132 ust. 2 ustawy o Policji, że dopuścił się zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego.
Zakwestionował też postanowienie organu I instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania dyscyplinarnego.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Podkreślił, iż uzasadnienie skargi stanowi polemikę w zakresie zasadności i konieczności wykonywania poleceń przełożonego jak też poziomu ich realizacji przez skarżącego, co jest sprzeczne z art. 27 ustawy o Policji. Organ odwoławczy wskazał, że poziom realizacji powierzonych zadań powinien być zgodny z zapisem określonym w § 3 oraz 21 Załącznika do Zarządzenia Nr 805 KGP z dnia 31.12.2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1269).
Przedmiotem kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie jest orzeczenie wydane w postępowaniu dyscyplinarnym.
Wobec zarzutu naruszenia art. 42 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 7 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) należy wyjaśnić, że zakazy zawarte w w/w regulacjach prawnych dotyczą postępowania karnego, a postępowanie dyscyplinarne nie może być zakwalifikowane jako postępowanie karne. Postępowanie dyscyplinarne wprowadza odpowiedzialność dyscyplinarną wobec osób wykonujących zawody o szczególnej odpowiedzialności. Odpowiedzialność dyscyplinarna odbywa się w innej płaszczyźnie. Bliskość odpowiedzialności karnej i dyscyplinarnej wynikająca z ich represyjnego charakteru nie oznacza ich tożsamości. Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 lutego 2001 r. (sygn. K 22/00 – OTK ZU 2001/3/48) nie jest możliwa precyzyjna typizacja czynów zabronionych podlegających odpowiedzialności dyscyplinarnej. Są one ustawowo niedookreślone z uwagi na obiektywną niemożność stworzenia katalogu zachowań zagrażających należytemu wykonywaniu obowiązków służbowych, czy zachowań godności zawodu. Nie jest zatem możliwe proste porównywanie postępowań karnych i dyscyplinarnych w aspekcie unormowań o charakterze gwarancyjnym. Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania karnego nie oznacza, że postępowanie dyscyplinarne staje się postępowaniem karnym. Postępowanie dyscyplinarne nie jest postępowaniem karnym i wymiarem sprawiedliwości w rozumieniu art. 175 ust. 1 Konstytucji RP.
Wobec powyższego podkreślić należy, że postępowanie dyscyplinarne w stosunku do skarżącego zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...] r. W obowiązującym wówczas stanie prawnym art. 133 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. Nr 30, poz. 179) stanowił, że policjant podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie dyscypliny służbowej oraz w innych przypadkach określonych w ustawie. Przepisy ustawy o Policji – w obowiązującym wówczas brzmieniu nie definiowały pojęcia "naruszenia dyscypliny służbowej". Postępowanie dyscyplinarne było w dacie jego wszczęcia w rozpoznawanej sprawie uregulowane w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz.U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14), które obowiązywało do dnia 30 września 2003 r. (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r., sygn. K 36/00, OTK-A 2002/5/63). Wówczas § 9 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia określał jakie czyny mogą stanowić naruszenie dyscypliny służbowej.
W toku prowadzonego w rozpoznawanej sprawie postępowania dyscyplinarnego nastąpiła zmiana stanu prawnego. Wobec stanowiska wyrażonego w powołanym powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, problematyka postępowania dyscyplinarnego została kompleksowo uregulowana w ustawie o Policji, znowelizowanej ustawą z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz.U. Nr 102, poz. 1873). Przepis art. 2 ust. 1 cyt. ostatnio ustawy stanowi, że przepisy ustawy stosuje się do postępowań dyscyplinarnych niezakończonych prawomocnym orzeczeniem do dnia jej wejścia w życie. Czynności dokonane w postępowaniach dyscyplinarnych niezakończonych prawomocnym orzeczeniem do dnia 30.09.2003 r. są skuteczne, jeżeli ich dokonano z zachowaniem przepisów dotychczasowych (art. 2 ust. 2 tej ustawy).
Jak słusznie zauważył skarżący przepis ten odnosił się do uregulowań proceduralnych.
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że stosownie do § 10 ust. 5 cyt. rozporządzenia MSWiA w postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego z dnia [...] r. do jego prowadzenia został wyznaczony policjant w osobie L. P. Był on jednak nie rzecznikiem dyscyplinarnym lecz "prowadzącym postępowanie" (§ 13 ust. 1 cyt. rozporządzenia).
Z uwagi na regulacje zawarte w art. 135a ust. 1 i 2 znowelizowanej ustawy o Policji przełożony dyscyplinarny był zobowiązany do wyznaczenia rzecznika dyscyplinarnego. Skoro L. P. nie został powołany do pełnienia tej funkcji (w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r. powołano na tę okoliczność decyzję przełożonego dyscyplinarnego Nr [...] z dnia [...] r.), trafnie zatem w postanowieniu z dnia [...] r. Komendant Miejski Policji w Ś. wyznaczył rzecznika dyscyplinarnego w rozpoznawanej sprawie w oparciu o art. 135c ust. 2 w zw. z art. 135d ust. 3 ustawy o Policji. Zbędnie w podstawie prawnej postanowienia powołano też art. 135c ust. 1 i 4 cyt. ustawy, jednakże to uchybienie jak i pozostałe zarzuty podnoszone w tym względzie przez skarżącego (brak numeru aktu w nagłówku w otrzymanym przez niego odpisie postanowienia) nie miały istotnego wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Co do zarzutu wadliwego wydania przez organ I instancji postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania, to trzeba zauważyć, że stosownie do art. 21 ust. 4 cyt. rozporządzenia skarżący mógł skorzystać z przysługującego mu środka zaskarżenia.
Odnosząc się natomiast do dalszych zarzutów skargi trzeba wskazać, że ustawa nowelizująca ustawę o Policji nie regulowała tylko kwestii proceduralnych.
Przepis art. 3 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 29.10.2003 r. stanowi, że za czyn podlegający odpowiedzialności dyscyplinarnej popełniony przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy może być wymierzona kara dyscyplinarna upomnienie lub kary dyscyplinarne, o których mowa w art. 134 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Z regulacji tej wynika zatem, że czyny stanowiące naruszenie dyscypliny służbowej popełnione przed wejściem w życie ustawy nowelizującej ustawę o Policji, podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej przy uwzględnieniu unormowań zawartych w art. 132 i 132a cyt. ustawy o Policji. Przepis art. 132 ust. 1 cyt. ustawy wskazuje, że policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego m.in. na naruszeniu dyscypliny służbowej. Z kolei ust. 2 cyt. przepisu określa, że naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Natomiast przepis art. 132 ust. 3 cyt. ustawy wskazuje przykładowe przypadki naruszenia dyscypliny służbowej, wśród których m.in. wymienia się niewykonanie polecenia przełożonego (pkt 1) i wykonanie czynności służbowej w sposób nieprawidłowy (pkt 3).
Z akt sprawy wynika, że w postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego z dnia [...] r. stosownie do § 10 ust. 5 cyt. rozporządzenia MSWiA w opisie zarzuconego skarżącemu czynu wskazano, iż nie wykonał on rzetelnie polecenia służbowego KMP w Ś. z dnia [...] r. Nadto zarzucono skarżącemu, iż nie dokonywał we właściwy sposób kontroli pełnienia służby podległych mu funkcjonariuszy oraz nie podjął we właściwym czasie działań korygujących po stwierdzeniu uchybień. Za tak zarzucone czyny uznano skarżącego [...] w orzeczeniu z dnia [...] r.
Wskutek ponownego rozpatrzenia sprawy postanowieniem z dnia [...] r. zmieniono zarzuty przeciwko skarżącemu wskazując, iż dopuścili się czynu z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji poprzez niewyegzekwowanie rzetelnie wykonania polecenia służbowego przez podwładnego tj. polecenia z dnia [...] r. Nadto zarzucono, że skarżący dopuścił się czynu z art. 132 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy, gdyż nie wykonał polecenia służbowego z dnia [...] r.
Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia wydanego na podstawie art. 135e ust. 10 cyt. ustawy zmiana zarzutów wyniknęła ze zmiany przepisów jak i z zebranego materiału dowodowego. Przepis art. 135e ust. 10 ustawy o Policji stanowi, że jeżeli zebrany materiał dowodowy to uzasadnia, przełożony dyscyplinarny wydaje postanowienie o zmianie lub uzupełnieniu zarzutów.
W ocenie Sądu treść omawianego przepisu wskazuje, że zmiana zarzutów ma miejsce gdy zarzucany obwinionemu czyn podlega innej niż dotychczas kwalifikacji prawnej ale ma on źródło w tym samym zdarzeniu. Natomiast z uzupełnieniem zarzutów mamy do czynienia, gdy zebrany materiał dowodowy daje podstawę do przedstawienia obwinionemu jeszcze innego niż dotychczas przewinienia dyscyplinarnego.
Innymi słowy, że obwinionemu zarzuca się, iż dopuścił się także innych czynów stanowiących przewinienie dyscyplinarne. W takiej jednak sytuacji przełożony dyscyplinarny nie może nie mieć na uwadze regulacji zawartej w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, iż postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego.
Z uzasadnienia postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego z dnia [...] r. wynika, że przełożony dyscyplinarny w dacie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec skarżącego znał przebieg zdarzeń związanych z wydanymi poleceniami służbowymi z dnia [...] r. i [...] r., a w szczególności posiadał informacje zawarte w sprawozdaniu z kontroli z dnia [...] r. Z postanowienia o zmianie zarzutów z dnia [...] r. wynikałoby, iż inaczej określono zarzut oraz jego kwalifikację prawną, mający swe źródło w realizacji polecenia służbowego z dnia [...]r. Natomiast nie wynika z tego postanowienia czy przedstawiony wówczas skarżącemu drugi zarzut stanowił zmianę zarzutu zawartego w postanowieniu z [...] r. bliżej wówczas nie skonkretyzowanego, czy też został skarżącemu przedstawiony całkowicie nowy zarzut. Stanowisko wyrażone w uzasadnieniu orzeczenia z dnia [...] r. wskazywałoby, że chodzi w tym wypadku o całkowicie nowy czyn. Jednocześnie nie odniesiono się do dotychczas stawianego nieskonkretyzowanego zarzutu. Skarżący okoliczności te podnosił w odwołaniu. Jednakże organ odwoławczy w ogóle się do nich nie ustosunkował. Skarżący w odwołaniu podniósł też szereg zarzutów kwestionując trafność rozstrzygnięcia co do tego, że dopuścił się czynu określonego w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji. W szczególności podnosił, że w trakcie upływu terminu do wykonania polecenia służbowego z dnia [...]r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Wskazywał, że z treści § 22 Instrukcji stanowiącej załącznik do Zarządzenia Nr 23/93 KGP z dnia 24 maja 1993 r. w sprawie organizacji i pełnienia służby patrolowej wynika, iż częstotliwość zgłoszeń policjantów i sposób ich dokumentowania ustala komendant jednostki Policji. Zaś w okresie, gdy otrzymał polecenie służbowe z dnia [...]r. obowiązek ten nie był określony przez komendanta, co miało też wpływ na zakres i sposób wykonania polecenia służbowego z dnia [...]r. Okoliczności te wymagały wyjaśnienia. Nie wynika z materiału dowodowego w jakim dniu skarżący otrzymał dyspozycję w zakresie wykonania przedmiotowego polecenia służbowego. Faktem jest, że z zakresu czynności, które skarżący miał wykonywać wobec pełnionej funkcji wynikają określone obowiązki jednakże polecenie służbowe z dnia [...]r., które znajduje się w aktach, adresowane jest imiennie do Naczelnika Sekcji Prewencji a nie do skarżącego. Z notatki zawartej na karcie [...] akt postępowania wynika, że Naczelnik Sekcji przebywał na urlopie jedynie w okresie od [...] do [...]r.
Bezspornym też jest, że w okresie od [...] do [...] r. skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim (k. [...] akt).
Należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 135l ust. 1 ustawy o Policji w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Jednakże jeśli jest to potrzebne do prawidłowego wydania orzeczenia, wyższy przełożony dyscyplinarny może uzupełnić materiał dowodowy, zlecając rzecznikowi dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne wykonanie czynności dowodowych, określając ich zakres.
W ocenie Sądu organ wydający zaskarżone orzeczenie winien był skorzystać z powyższego uprawnienia w celu wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich naprowadzonych powyżej okoliczności. Uchybienie to miało istotny wpływ na ostateczny wynik w sprawie. Uniemożliwiało też rozważenie czy rzeczywiście zachodzą podstawy do ukarania oskarżonego. Tym samym jak słusznie zarzuca skarżący zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem powołanych powyżej przepisów, a także art. 132a oraz art. 135g i 135h ustawy o Policji, które określają kiedy przewinienie dyscyplinarne jest zawinione, a nadto wskazują jakie okoliczności należy uwzględnić przy wydaniu orzeczenia. Dodać należy, że z akt sprawy nie wynika czy przełożony dyscyplinarny przedłożył wraz z odwołaniem swoje stanowisko w sprawie (§ 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18.11.2003 r. w sprawie ... – Dz.U. Nr 198, poz. 1933).
Przedstawione powyżej uchybienia wskazują, że nie wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały wyjaśnione. To zaś oznacza, że orzeczenie to podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Ponieważ uwzględnienie skargi wpływa na wykonanie zaskarżonego aktu dlatego orzeczono po myśli art. 152 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ orzekający uzupełni postępowanie dowodowe we wskazanym wyżej kierunku, dokonując stosownych ustaleń w celu wydania jednego z rozstrzygnięć przewidzianych art.135n ust. 4 ustawy o Policji.
SW