II SA/SZ 442/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2005-06-15
NSAinneWysokawsa
zasiłek przedemerytalnystaż pracyresocjalizacjawznowienie postępowanianaruszenie przepisów WSAprawo administracyjnedecyzja ostateczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji w sprawie zasiłku przedemerytalnego z powodu rażącego naruszenia przepisów proceduralnych przy wznowieniu postępowania.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego H. O. z powodu niezaliczania okresu prac polowych do stażu pracy. Po wznowieniu postępowania administracyjnego, organy obu instancji odmówiły uchylenia poprzednich decyzji, powołując się na brak podstaw do zaliczenia spornego okresu. Sąd administracyjny stwierdził jednak nieważność tych decyzji, wskazując na rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, które uniemożliwiło prawidłowe rozpatrzenie sprawy.

Skarżący H. O. ubiegał się o zasiłek przedemerytalny, jednak organy administracji odmawiały przyznania świadczenia, nie zaliczając okresu wykonywania prac polowych w ramach resocjalizacji do stażu pracy wymaganego do nabycia prawa do zasiłku. Po wznowieniu postępowania administracyjnego, organy pierwszej i drugiej instancji wydały decyzje odmawiające uchylenia poprzednich decyzji, powołując się na brak podstaw do zaliczenia spornego okresu. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd, kontrolując zaskarżone decyzje, stwierdził, że organy administracji rażąco naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania. W szczególności, organ pierwszej instancji wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, jednak w dalszym toku postępowania nie zbadał merytorycznie przesłanek wznowienia, a jedynie odniósł się do meritum sprawy, co było sprzeczne z przyjętą podstawą prawną (art. 151 § 1 pkt 1 kpa). Sąd uznał, że takie postępowanie stanowi rażące naruszenie prawa i prowadzi do stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem prawidłowej wykładni przepisów o wznowieniu postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie było zawartej umowy o pracę i nie były odprowadzane składki ZUS, a prace te były formą resocjalizacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że okres nauki zawodu w ramach resocjalizacji, bez umowy o pracę i składek ZUS, nie jest równoznaczny z zatrudnieniem i nie może być zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (20)

Główne

k.p.a. art. 151 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 146

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania świadczeń określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania przez organy obu instancji.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące naruszenia art. 6, 7, 8, 75 i 77 kpa, które nie zostały uwzględnione przez sąd jako podstawa rozstrzygnięcia, choć sąd podzielił ogólną zasadę potrzeby ochrony praw strony.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny po pierwsze, nie posiada kompetencji reformatoryjnych rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności W niniejszej sprawie zaistniała konieczność wyjścia poza zarzuty skargi z powodu uchybienia dostrzeżonego przez Sąd z urzędu i skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji wyznaczone przepisami kpa odstępstwa od zasady ogólnej trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, jako rozwiązania stanowiące wyjątek od zasady, podlegające wykładni ścisłej Treść rozstrzygnięcia /sentencji/ decyzji koresponduje z przyjętą podstawą prawną. Lektura uzasadnień decyzji organów obu instancji dowodzi natomiast ich sprzeczności z przyjętą podstawą prawną.

Skład orzekający

Elżbieta Makowska

przewodniczący-sprawozdawca

Henryk Dolecki

sędzia

Alicja Polańska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145, 149, 151 kpa) oraz zasady kontroli sądowej decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania administracyjnego i sposobu jego prowadzenia przez organy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli strona nie podniosła wszystkich trafnych zarzutów.

Błąd proceduralny zniweczył decyzje urzędników: Sąd stwierdził nieważność postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 442/04 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-06-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-05-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Elżbieta Makowska /przewodniczący sprawozdawca/
Henryk Dolecki
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 200, art. 145 par 1 pkt 2 i art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi H. O. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu , III. z a s ą d z a od Wojewody na rzecz skarżącego H. O. Kwotę [...] zł/[...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]r. odmówił H. O. przyznania prawa od zasiłku przedemerytalnego z powodu braku wymaganego stażu pracy. Organ nie zaliczył bowiem okresu wykonywania przez stronę prac polowych w Państwowej Stacji Hodowli w ramach grupy półwolnościowej podczas przebywania [...].
Wojewoda decyzją z dnia [...]r. po rozpatrzeniu odwołania H. O., uchylił wyżej wskazaną decyzję i sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy wyrokiem z dnia [...]r. /sygn. akt [...] oddalił skargę H. O. wniesioną na powyższą decyzję ostateczną. Sąd podzielił stanowisko Wojewody, że nie zostały wyjaśnione okoliczności zatrudnienia skarżącego w czasie [...].
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Prezydent Miasta ponownie odmówił H. O. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]
Decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji wobec nie wniesienia od niej odwołania.
Na wniosek H. O. postępowanie zakończone tą decyzją zostało wznowienie postanowieniem organu I instancji, który decyzją z dnia [...]r. odmówił stronie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r.
Organ II instancji, uchylił wyżej wskazaną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 kpa.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 145 § 1 kpa, po wznowieniu postępowania - odmówił uchylenia decyzji Nr [...] z dnia [...]r. dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]..
Organ i instancji w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że podstawę wznowienia postępowania na wniosek strony w przedmiotowej sprawie stanowiło złożone przez H. O. zaświadczenie z dnia [...]r. wystawione przez [...] Hodowla , które wskazywało na nowe okoliczności nieznane organowi I instancji w momencie wydania decyzji odmawiającej prawa do zasiłku przedemerytalnego, a mianowicie stwierdzało, że w okresie od [...]r. H. O. był pracownikiem [...].
Powyższe zaświadczenie pozostawało w sprzeczności z dokumentami, na podstawie których nie zaliczono stronie okresu od dnia [...]r. do dnia [...]r., ponieważ w tym okresie jako wychowanek wykonywał prace polowe w [...] w ramach praktycznej nauki zawodu rolnika, zaś praca ta była jedną z form resocjalizacji przebywających w placówce nieletnich, z którymi nie były zawierane umowy o pracę i nie były odprowadzane składki do ZUS. W związku z powyższym organ I instancji zwrócił się do Spółki będącej wystawcą zaświadczenia z dnia [...]. o podanie na podstawie jakich dokumentów stwierdzono, że H. O. był pracownikiem [...]
W odpowiedzi Spółka [...] pismem z dnia [...]r. oświadczyła, że nie ma żadnych podstaw by stwierdzić, że H. O. był zatrudniony w okresie od [...]r. w [...] w ramach stosunku pracy, a tym samym na umowę o pracę i oznajmiła, że "unieważnia" swoje wcześniejsze zaświadczenie z [...]r. oraz stwierdziła, że wyżej wymieniony nie był pracownikiem [...], a jedynie wykonywał prace polowe w ramach resocjalizacji.
W tym stanie sprawy organ I instancji ustalił, że brak jest podstaw do zaliczenia spornego okresu do stażu pracy i uznał, że staż ten pozostawał nie zmieniony i wynosi [...] lata, [...] miesiące i [...] dni. Stwierdził zatem, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji dotyczącej odmowy przyznania prawa do świadczenia prawa przedemerytalnego.
Od tej decyzji odwołanie wniósł pełnomocnik H. O. zarzucając jej naruszenie przepisów art. 6, 7, 8, 75 i 77 kpa oraz wnosząc o jej zmianę i uwzględnienie wniosku, bądź jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono w szczególności, że zaistniałą wątpliwość wynikłą z braku dokumentacji rozstrzygnięto na niekorzyść strony. zdaniem odwołującego się organ I instancji nie zbadał stanu prawnego obowiązującego w spornym okresie i nie wyjaśnił należycie sprawy naruszając dyrektywy art. 7 kpa.
Wojewoda decyzją z dnia [...]r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 pkt 1 kpa oraz art. 151 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda zawarł szczegółowe ustalenia odzwierciedlające dotychczasowy tok postępowania zakończony wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...]r. o odmowie przyznania stronie zasiłku przedemerytalnego.
Następnie organ odwoławczy ustalił, że: w dniu [...] r. H. O. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zasiłku przedemerytalnego wskazując, iż wystąpił do Sądu Rejonowego z powództwem o ustalenie, iż w okresie przebywania w [...] pracował w ramach praktycznej nauki zawodu rolnika, jednak proces zakończył się niekorzystnym wyrokiem oraz oddalono jej apelację. Strona załączyła wyrok sądu oraz zaświadczenie z [...] z dnia [...] r., w którym wskazano, iż Pan H. O. był pracownikiem [...] w latach od [...] r. i nie może przedstawić oryginalnych akt osobowych i świadectw pracy, ponieważ dokumenty uległy spaleniu w archiwum zakładowym w [...]r. Postanowieniem z dnia [...]r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r. w sprawie zasiłku przedemerytalnego. Jak wynika z wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] r., oddalającego powództwo, powództwo o ustalenie przed Sądem Rejonowym nie może zmierzać do uzyskania dowodów, które miałaby być wykorzystane w innym postępowaniu, a fakt, iż strona w postępowaniu administracyjnym nie uzyskała potwierdzenia nabycia prawa, nie stwarza podstaw by poszukiwać możliwości wykazania swoich praw także na drodze postępowania sądowego. Organ I instancji zwrócił się także do [...] załączając uprzednio zebrane w sprawie pisma z [...] na okoliczność przebywania i pracy strony oraz pismo w [...], które dowodzą, iż strona nie była pracownikiem [...].
Organ I instancji zwrócił się do w/w. spółki o przesłanie kserokopii dokumentów potwierdzających prawdziwość zaświadczenia z dnia [...]r. W odpowiedzi na powyższe pismo Dyrektor spółki wskazał, nie ma żadnych podstaw by stwierdzić, że Pan H. O. był zatrudniony w [...] w ramach stosunku pracy i unieważnił wcześniej wydane zaświadczenie.
W odpowiedzi z dnia [...]r. wskazano również, iż zaświadczenie wystawione zostało na podstawie przedłożonego przez stronę oświadczenia świadka Pana K. F. zamieszkałego w [...] (które znajduje się w aktach sprawy od dnia [...] r.), a ponieważ archiwum zakładowe [...], nie dysponują żadnymi dokumentami (vide: [...]).
Stwierdzając dalej w uzasadnieniu, że organ I instancji zaskarżoną decyzją orzekł o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] r. w sprawie odmowy przyznania stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 145 § 1 kpa, Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z art. 151 § 1 kpa organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150kpa, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a.
Rozpatrując sprawę w kontekście zarzutuodwołania , a zwłaszcza zarzutu, iż organ I instancji nie uwzględnił faktu, iż archiwum [...], a tym samym pismo firmy [...] r. nie jest wiarygodne, organ II instancji stwierdził, że strona kilkakrotnie zwracała się do , celem uzyskania potwierdzenia, iż okres nauki zawodu rolnika w trakcie odbywania [...] był okresem zatrudnienia w ramach praktycznej nauki zawodu i dopiero, gdy zaświadczenia takiego nie uzyskała, przedłożyła zeznania dwóch świadków zatrudnionych w [...]. Jednakże zeznania na piśmie Pana K. F. oraz Pana T. P., złożone w obecności sołtysa Gminy i dostarczone do urzędu pracy przez stronę w dniu [...] r., nie spełniały wymogów ustawowych. Świadkowie nie udzielili informacji na okoliczność w jakim charakterze strona była zatrudniona oraz czy była ubezpieczona z tytułu pracy, co jest istotne przy ustalaniu świadczeń wynikających z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Organ I instancji poinformował stronę w sposób wyczerpujący na okoliczność warunków, jakie muszą spełniać zeznania świadków, aby mogły służyć za dowód w postępowaniu administracyjnym oraz przesłał stronie stosowne druki.
Wojewoda wskazał dalej, że zarówno zaświadczenie z D. z dnia [...]r. dostarczone przez stronę oraz pismo wskazanej spółki z dnia [...] r., które strona kwestionuje, nie zostały uznane przez organ II instancji, zgodnie z art. 80 kpa jako wiarygodny dowód w sprawie. W obu bowiem przypadkach wskazano, iż firma nie dysponuje dokumentami, które są niezbędne do określenia czy strona była, i na jakich zasadach, zatrudniona w [...], albowiem dokumenty [...].
Zdaniem tego organu, treść zeznań świadków przedłożonych przez stronę , jest bezspornie sprzeczna z zaświadczeniami oraz pismem dyrektora [...]. Z uwagi na powyższe fakt, iż strona pomimo prawidłowego pouczenia, do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie przedłożyła zeznań świadków złożonych przed urzędnikiem gminy, innego organu administracji publicznej, czy też ZUS, jest drugorzędny w przedmiotowej sprawie.
Powołał się też na pismo dyrektora [...] z dnia [...]r. z którego wynika, że prace w ramach praktycznej nauki zawodu rolnika, które wykonywał H. O. były jedną z form resocjalizacji, z wychowankami nie zawierano umów o pracę, ani nie odprowadzano składek ZUS.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż taki sposób resocjalizacji był niedopuszczalny, a fakt uzyskania kwalifikacji zawodowych jest jednoznaczny z zatrudnieniem w ramach praktycznej nauki zawodu, organ II instancji wskazał, że okres nauki zawodu przez stronę, podczas pobytu w [...] nie jest jednoznaczny z okresem zatrudnienia w ramach praktycznej nauki zawodu, albowiem nie zawarto ze stroną stosownej umowy (umowa o pracę w celu praktycznej nauki zawodu), jak również nie odprowadzano za stronę składki na ubezpieczenie. Dyrektor [...] wskazuje natomiast, iż nauka zawodu była jedną z form resocjalizacji. Organ II instancji nie znalazł podstaw do przyjęcia, że pismo dyrektora [...] poświadcza nieprawdę.
Stwierdził ponadto, że organy zatrudnienia nie są natomiast upoważnione do rozstrzygania jakie formy resocjalizacji wychowanków [...] w latach [...] były dopuszczalne w świetle ówcześnie obowiązujących przepisów prawnych.
Zgodnie z przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz rozporządzeniem MPiPS z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania świadczeń określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 25, poz. 132 ze zm.) okres uprawniający do zasiłku przedemerytalnego winien być udowodniony stosownymi dokumentami (świadectwem pracy, zaświadczeniem zakładu pracy bądź ZUS, umową o pracę). Zgodnie natomiast z art. 75 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Strona nie przedłożyła dokumentów potwierdzających, iż - jak twierdzi - w spornym okresie zatrudniona była w ramach praktycznej nauki zawodu [...], a zeznania świadków przez nią przedłożone nie zostały, z przyczyn wskazanych powyżej, uznane za wiarygodne.
Po przeanalizowaniu zebranej w sprawie dokumentacji organ II instancji uznał, iż strona wykonywała prace polowe oraz uzyskała kwalifikacje [...] oraz odbyła naukę zawodu rolnika w ramach resocjalizacji i okresu tego nie można jej zaliczyć do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego.
Zatem strona nie udowodniła, iż legitymuje się wymaganym do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego [...]-letnim okresem uprawniającym do zasiłku ([...] lata,[...] miesiące) i [...] dni) i decyzja odmowna z dnia [...]r. jest zasadna. Natomiast po weryfikacji okoliczności powołanych przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania, ustalono, iż strona ponownie nie dysponuje żadnym dowodem potwierdzającym, iż okres resocjalizacji i nauka zawodu rolnika w okresie od [...]r. był okresem zatrudnienia w ramach praktycznej nauki zawodu, zaliczanym do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego.
Wobec powyższego Wojewoda stwierdził, brak podstaw do uwzględnienia odwołania.
H. O. na powyższą decyzję ostateczną wniósł skargę, sporządzoną przez pełnomocnika /[...]/ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego .
Skarga decyzji ostatecznej zarzuca naruszenie art. 6, 7, 8, 75 i 77 kpa i wnosi o "[...] " oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Uzasadnienie skargi stanowi powielenie argumentacji zawartej uprzednio w uzasadnieniu odwołania .
Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Aczkolwiek skarga okazała się skuteczna, skoro doprowadziła do wyeliminowania przez Sąd z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji, to stało się to z powodu uchybień całkowicie odmiennych od podniesionych przez skarżącego.
Przypomnieć zatem na wstępie wypada, że dokonując kontroli zaskarżonej decyzji - w myśl art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ - według kryterium zgodności z prawem, Sąd administracyjny po pierwsze, nie posiada kompetencji reformatoryjnych /art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a./, a po drugie, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z tym, że Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności /art. 134 § 1 i 2 P.p.s.a./.
W niniejszej sprawie zaistniała konieczność wyjścia poza zarzuty skargi z powodu uchybienia dostrzeżonego przez Sąd z urzędu i skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji .
Zaskarżona do Sądu decyzja została wydana w trybie przewidzianym przepisami o wznowienia postępowania administracyjnego, a zatem w jednym z przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznej. Zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych, decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wniesienie postępowania może nastąpić Tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych /art. 16 § 1 kpa/.
Z art. 16 § 1 kpa wynika między innymi, że wyznaczone przepisami kpa odstępstwa od zasady ogólnej trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, jako rozwiązania stanowiące wyjątek od zasady, podlegające wykładni ścisłej konsekwencją naruszenia przepisów regulujących przewidziane kodeksem nadzwyczajne tryby postępowania pozwalających na uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności albo wznowienie postępowania może być stwierdzenie nieważności decyzji.
W rozpatrywanej sprawie postępowanie administracyjne w trybie zwykłym zakończone zostało ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...]
Organ zatrudnienia wznowił to postępowanie na wniosek H. O. z dnia [...]r. postanowieniem z dnia [...]
Abstrahując w tym miejscu od mieszczącej się na gruncie stanu faktycznego sprawy kwestii zachowania przez stronę terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania /art. 148 § 1 kpa/, które nie zostało w postanowieniu o wznowieniu jednoznacznie wyjaśnione /zaświadczenie, na które powołuje się strona zostało wystawione [...]r. a podanie o wznowienie wpłynęło do organu w dniu [...]./ należy zwrócić uwagę na powołaną w tymże postanowieniu podstawę prawną wznowienia.
Z postanowienia tego wynika, że postępowanie zostało wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
W świetle powyższego przepisu, postępowanie organu po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania powinno zmierzać do wyjaśnienia czy rzeczywiście wystąpiła przyczyna wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, czyli przeprowadzi postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy /art. 149 § 2 kpa/.
W zależności od ustaleń będących efektem tego postępowania wyjaśniającego - organ wyda jedną z wyżej wymienionych decyzji:
1/ na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówi uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145a albo
2/ na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa uchyli decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wyda nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
3/ na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 kpa, ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji dotychczasowej - w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 kpa..
W decyzjach organów obu instancji, orzekających w niniejszej sprawie po wznowieniu postępowania jako podstawę prawną rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej powołano art. 151 § 1 pkt 1 kpa.
W świetle literalnego brzmienia art. 151 § 1 pkt 1 kpa nie ulega wątpliwości, że treść rozstrzygnięcia /sentencji/ decyzji koresponduje z przyjętą podstawą prawną. Lektura uzasadnień decyzji organów obu instancji dowodzi natomiast ich sprzeczności z przyjętą podstawą prawną. Chodzi mianowicie o to, że wskazany w art. 151 § 1 pkt 1 kpa brak podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej odnosi się do braku podstaw wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 lub w art. 145a.
Jeżeli zatem organ ustali, że nie występuje podstawa wznowienia powołanie w postanowieniu o wznowieniu postępowania /np. podstawa wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 kpa jak w niniejszej sprawie/, to nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej.
Wydanie w niniejszej sprawie decyzji opartej o przepis art. 151 § 1 pkt 1 kpa poprzedzone powinno być wykazaniem, że nie wystąpiły ustawowe przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Wznawia się postępowanie na tej podstawie wtedy, gdy spełnione są łącznie 3 przesłanki:
- ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy są nowe /nowo odkryte albo po raz pierwszy zgłoszone przez stronę/,
- nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej /nie mogą to być okoliczności lub dowody zaistniałe po wydaniu decyzji ostatecznej/,
- nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję ostateczną.
Tymczasem lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje na sprzeczność jej uzasadnienia, która wnika w kwestie merytoryczne, z przyjętą podstawą prawną i treścią rozstrzygnięcia.
Stanowi to, zdaniem Sądu o rażącym naruszeniu przez organy orzekające art. 151 § 1 pkt 1 kpa i prowadzi do stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy wyjaśnić, w kontekście ustawowych przesłanek art. 145 § 1 pkt 5 kpa na podstawie którego wznowiono postępowanie, czy zaistniała wymieniona w tym przepisie podstawa wznowienia. Ustalenie negatywne prowadzić winno do zastosowania art. 151 § 1 pkt 1 kpa przy uwzględnieniu w/w podstawy jego wykładni.
Tylko w przypadku pozytywnego ustalenia wystąpienia tych przesłanek zaistnieje podstawa do merytorycznego rozstrzygnięcia, a zatem do wydania decyzji po myśli art. 151 § 1 pkt 2 kpa /ewentualnie 151 § 2 kpa/.
Nie przesądzając zatem ostatecznego sposobu rozstrzygnięcia należało z przyczyn wskazanych wyżej orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 Ppsa.
W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI