I OSK 661/06

I OSK 661/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak /sprawozdawca/
Jan Paweł Tarno /przewodniczący/
Małgorzata Pocztarek
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2107/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-02-03
Skarżony organ
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 145 par. 1, art. 145a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, Sędziowie NSA Barbara Adamiak /spr./, Małgorzata Pocztarek, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Kazimierza T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 2107/05 w sprawie ze skargi Kazimierza T. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 1 września 2005 r. (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej zmiany decyzji o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 grudnia 2001 r. (...) Starosta Powiatu w S. odmówił przyznania Kazimierzowi T. prawa do zasiłku przedemerytalnego.
W postępowaniu odwoławczym, decyzją z dnia 14 maja 2002 r. (...), Wojewoda P. utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Wnioskiem z dnia 9 lipca 2003 r. Kazimierz T. wystąpił o zmianę decyzji z dnia 14 maja 2002 r. (...) w trybie art. 154 Kpa. Podał, że wyłączną przyczyną odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego było pobieranie renty z tytułu niezdolności do pracy. Świadczenie rentowe zostało przyznane do 31 grudnia 2001 r., a zatem organ zatrudnienia, badając sprawę zasiłku przedemerytalnego po tej dacie, powinien przyznać zasiłek, skoro ustała przyczyna odmowy podniesiona w decyzjach. W dniu 1 stycznia 2002 r. spełniał warunki do uznania go za osobę bezrobotną, a zatem zasiłek przedemerytalny powinien mu być przyznany właśnie od tej daty.
Decyzją z dnia 1 września 2003 r. (...) Wojewoda P. odmówił zmiany wydanej przez siebie decyzji z dnia 14 maja 2002 r. (...).
Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji do Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, który decyzją z dnia 7 listopada 2003 r. (...) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wojewody P.
Decyzja Ministra stała się przedmiotem skargi, jaką Kazimierz T. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W dniu 19 listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem II SA 4648/03 oddalił skargę, uznając ją za nieuzasadnioną.
W dniu 10 maja 2005 r. Kazimierz T. skierował do organu zatrudnienia wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 listopada 2003 r. (...). Jako podstawę prawną wznowienia wskazał przepis art. 145a par. 1 Kpa. Podał, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 30 marca 2005 r. K 19/02 orzekł o niekonstytucyjności przepisów, na podstawie których odmówiono mu prawa do zasiłku przedemerytalnego, dlatego też uzasadnionym jest wznowienie postępowania w tej sprawie.
Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2005 r. (...) Minister Gospodarki i Pracy wznowił postępowanie prowadzone w sprawie Kazimierza T., zakończone ostateczną decyzją Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 listopada 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy zmiany decyzji odmawiającej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu organ podał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem ustawowego terminu, we wniosku zaś powołano się na przepis art. 145a Kpa i wyrok TK z dnia 30 marca 2005 r. K 19/02, toteż w celu ustalenia, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia, należało je wznowić na podstawie art. 145a w związku z art. 148 par. 1 Kpa.
Decyzją z dnia 30 czerwca 2005 r. (...) Minister Gospodarki i Pracy, działając na podstawie art. 145a w związku z art. 151 par. 1 pkt 1 Kpa, odmówił uchylenia decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 listopada 2003 r. (...) z uwagi na fakt, iż powoływany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma w sprawie zastosowania i nie wpływa na prawidłowe zastosowanie przepisu prawa materialnego.
Minister wskazał, że powoływany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie daje podstaw do uchylenia decyzji objętej wnioskiem wznowieniowym, gdyż pozostaje bez wpływu na tę decyzję. Kazimierz T. nie nabył prawa do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy. Nie mógł więc być uznany za osobę bezrobotną.
Kazimierz T. zwrócił się do Ministra Gospodarki i Pracy z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucił, że organ w żaden sposób nie wyjaśnił motywów swego rozstrzygnięcia, ograniczając się jedynie do kilku stereotypowych zdań.
Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia 1 września 2005 r. (...) utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie.
Organ podkreślił, że wyrok TK nie ma zastosowania w sprawie, gdyż przyczyną odmowy prawa do zasiłku przedemerytalnego nie była przyczyna, dla której stwierdzona została niekonstytucyjność części przepisu odnosząca się do zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy, tylko posiadanie innego uprawnienia - renty, które stanowiło przeszkodę do nabycia statusu bezrobotnego, a w rezultacie i samego zasiłku przedemerytalnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Kazimierz T. podniósł, że organy zatrudnienia dokonały błędnej wykładni przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu poprzez przyjęcie, że treść tego przepisu obejmuje zarówno osoby pobierające rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, jak i osoby, którym przyznano rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Zdaniem skarżącego, z przepisu tego nie da się wyprowadzić takiego wniosku, który pozwalałby przyjąć, że osoba pobierająca rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niezdolną do pracy, a tym samym wykluczoną z grona bezrobotnych, bo w istocie częściowa niezdolność do pracy powoduje, że osoba nie może podejmować tylko niektórych zajęć. Jedynie osoba całkowicie niezdolna do pracy nie może być zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zakładzie lub służbie. Skoro więc w jego przypadku organy miały do czynienia z sytuacją tylko częściowej niezdolności do pracy, to powinny uznać go za osobę bezrobotną i w konsekwencji przyznać prawo do zasiłku przedemerytalnego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej /po dokonanej zmianie nazwy organu/ wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 lutego 2006 r. II SA/Wa 2107/05, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Kazimierza T. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z 1 września 2005 r. (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej zmiany decyzji o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wywodził, że przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawie o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz.U. nr 154 poz. 1793/ wprowadził do ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasadę, wedle której osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy /1 stycznia 2002 r./ zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach (...).
W wyroku wydanym w dniu 30 marca 2005 r. K 19/02 Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność art. 11 ust. 2 powołanej wyżej ustawy w części, w której zawiera zwrot "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i".
Po zmianie zakwestionowanego przez TK zwrotu, przepis art. 11 ust. 2 ustawy zmieniającej otrzymał następujące brzmienie: "osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy /1 stycznia 2002 r./ spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach (...)".
Zgodnie z art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r./, zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1/ posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub 2/ posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Z kolei art. 37l ust. 1 i 2 ustawy stanowią, że prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przysługuje na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku albo zasiłku przedemerytalnego posiadała lub spełniała warunki do ich nabycia. Zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne przysługują od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w powiatowym urzędzie pracy albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień, z zastrzeżeniem art. 27 ust. 1 pkt 3-6 i ust. 2-4.
Powyższe wskazuje, że decydująca jest tu data rejestracji. Organ nie może w sposób dowolny zmieniać tej daty. Zarzut Kazimierza T., że organy zatrudnienia nie wzięły pod uwagę możliwości przyznania statusu bezrobotnego z dniem 1 stycznia 2002 r. należy uznać za całkowicie chybiony. Skarżący w dniu 21 grudnia 2001 r. nie spełniał jednego z warunków ustawowych do uzyskania zasiłku przedemerytalnego, nie spełniał go także po wejściu w życie ustawy zmieniającej, również nowe brzmienie przepisu art. 11 ust. 2 tejże ustawy spowodowane wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, na który powołuje się skarżący, nie zmieniło jego sytuacji prawnej.
Nie ulega wątpliwości, że art. 37j ust. 1 i art. 37k ust. 1 ustawy określają materialnoprawne warunki, których spełnienie uzależnia przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. W obu tych przepisach zawarty jest także warunek, aby osoba ubiegająca się o jedno z tych świadczeń spełniała określone w ustawie wymagania do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz miała określone okresy zatrudnienia lub okresy uprawniające do emerytury.
W świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c" powołanej ustawy "bezrobotnym" jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit. "g", nieucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania /stałego lub czasowego/ powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności nie pobiera zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub wychowawczego.
Kazimierz T. w dniu 21 grudnia 2001 r., tj. w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. /w dniu tym skarżący złożył także wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego/, pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W skardze do Sądu podniósł on, że częściowa niezdolność do pracy nie dawała podstaw organom zatrudnienia do odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Jednak zarzut ten należy uznać za nieuzasadniony.
Powołany przepis stanowi, że osobą bezrobotną jest osoba, która nie ma ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, a zatem taka, która jest gotowa i zdolna do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie. Przepis ten posługuje się zwrotem "renta z tytułu niezdolności do pracy". Nie ulega wątpliwości, że pojęcie "renty z tytułu niezdolności do pracy" jest pojęciem szerszym, aniżeli "renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy". Ustawodawca celowo używa zwrotu "renta z tytułu niezdolności do pracy", gdyż pojęcie to zawiera zarówno przypadek uzyskania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jak i renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Przypadek pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie wyłączałby możliwości uzyskania statusu bezrobotnego, gdyby ustawodawca we wspomnianym przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c" użył zwrotu "renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy". Tymczasem jego brzmienie jest jednoznaczne i za bezrobotnego nie może być uznany ten, kto uzyskuje rentę z tytułu częściowej, jak i całkowitej niezdolności do pracy. W tej sytuacji skarżącemu nie można było przyznać statusu osoby bezrobotnej, a brak tego warunku uniemożliwiał nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Brak zatem było podstaw do wzruszenia decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 listopada 2003 r. (...), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody P. z dnia 1 września 2003 r. (...), odmawiającą zmiany decyzji o odmowie prawa do zasiłku przedemerytalnego /decyzja Wojewody P. z dnia 14 maja 2002 r. (...) utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu w S. z dnia 31 grudnia 2001 r. (...)/. Zarzuty przedstawione w skardze Sąd uznał za nieuzasadnione.
Kazimierz T. wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zarzucając:
- naruszenie prawa materialnego wymogów, a mianowicie art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, przez błędną wykładnię powołanych wyżej przepisów;
- naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 141 par. 4 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, według którego uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, przez brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnienia /wykładni/ powołanych wyżej przepisów.
Na tej podstawie wnosił o:
1/ uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2006 r. II SA/Wa 2107/05 jako niezgodnego z prawem,
2/ zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodził, że stosownie do powołanego art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz mającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli ponadto wykaże się ona okresem uprawniającym do zasiłku, wynoszącym dla mężczyzn 30 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy bezrobotny oznacza osobę o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit. g, nieuczącą się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania /stałego lub czasowego/ powiatowym urzędzie pracy, jeżeli:
a/ ukończyła 18 lat z wyjątkiem młodocianych absolwentów,
b/ kobieta nie ukończyła 60 lat, a mężczyzna 65 lat,
c/ nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności nie pobiera zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub wychowawczego,
d/ nie jest właścicielem lub posiadaczem /samoistnym lub zależnym/ nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, lub nie podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe,
e/ nie jest właścicielem lub posiadaczem /samoistnym lub zależnym/ gospodarstwa stanowiącego dział specjalny produkcji rolnej w rozumieniu przepisów podatkowych, chyba że dochód z działów specjalnych produkcji rolnej, obliczony dla ustalenia podatku dochodowego od osób fizycznych, nie przekracza wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 2,0 ha przeliczeniowych, ustalonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o podatku rolnym, lub nie podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w takim gospodarstwie,
f/ nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego,
g/ jest osobą niepełnosprawną, której stan zdrowia pozwala na podjęcie zatrudnienia co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie,
h/ nie jest osobą tymczasowo aresztowaną lub nie odbywa kary pozbawienia wolności,
i/ nie uzyskuje miesięcznego dochodu w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia, z zastrzeżeniem lit. "d",
j/ nie pobiera, na podstawie przepisów o pomocy społecznej, zasiłku stałego, stałego wyrównawczego, gwarantowanego zasiłku okresowego lub renty socjalnej.
Analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że w sytuacji skarżącego nie występuje żadna z wymienionych wyżej przesłanek negatywnych, których wystąpienie uzasadnia odmowę przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Skarżący skoro spełnia wymagania przewidziane w art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, ma prawo do zasiłku przedemerytalnego. Zarzucał wadliwą wykładnię art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c" ustawy, przez przyjęcie, przy zastosowaniu wykładni językowej i celowościowej, że zakres podmiotowy powołanego przepisu obejmuje zarówno osoby pobierające rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, jak i osoby, którym przyznano rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Gdyby ustawodawca chciał rozszerzyć zakres regulacji musiałby to wyraźnie stwierdzić, tak jak uczynił to w art. 12 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych /Dz.U. nr 70 poz. 774 ze zm./. Takiego rozróżnienia ustawodawca nie zamieścił w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c" ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 par. 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja administracyjna została wydana w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego: w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania. Podstawą prawną wznowienia postępowania administracyjnego był art. 145a par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi "Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja". Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym postępowaniem administracyjnym, które wprowadza dopuszczalność podważenia mocy obowiązującej decyzji administracyjnej, a zatem dopuszczalność odstąpienia od obowiązującej zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, ustanowionej w art. 16 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Konsekwencją prawną obowiązywania zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej jest wyłączenie dopuszczalności stosowania wykładni rozszerzającej podstaw wznowienia. Wznowienie postępowania uregulowane w art. 145a par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest oparte na przesłance, której wystąpienie daje podstawę do uchylenia i zmiany decyzji administracyjnej. Przesłanką tą jest: wydanie decyzji administracyjnej na podstawie aktu normatywnego, co do którego Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucja, umową międzynarodową lub ustawą. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 30 marca 2005 r. K 19/02 /Dz.U. 2005 nr 59 poz. 517/ orzekł: "Art. 11 ust. 2 ustawy z 17 grudnia 2001 r. powołanej w punkcie 1 w części, w jakiej zawiera zwrot: «zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i», wyłączający nabycie prawa do świadczenia na dotychczasowych zasadach przez osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji". Art. 11 ust. 2 ustawy z 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawie o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz.U. nr 154 poz. 1793/, stanowił "Osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach, z tym że: 1/ podlegają one waloryzacji na zasadach określonych dla zasiłków dla bezrobotnych obowiązujących w okresie ich wypłacania, b/ do osób posiadających prawo do zasiłku przedemerytalnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 24, 28, 28a, 29, 34 oraz 37l-37o ustawy wymienionej w art. 3 niniejszej ustawy, w zakresie dotyczącym świadczeń przedemerytalnych". Z dniem 12 kwietnia 2005 r. art. 11 ust. 2 w części, w jakiej zawierał zwrot: "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i", wyłączający nabycie prawa do świadczeń na dotychczasowych zasadach przez osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy został uznany za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 30 marca 2005 r. Powołana ustawa z 17 grudnia 2001 r. weszła w życie z dniem 1 stycznia 2001 r. Ustawą tą został skreślony art. 37j ustawy z 17 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./. Art. 11 ust. 2 powołanej ustawy z 17 grudnia 2001 r. jest przepisem przejściowym, który normował zachowanie, na dotychczasowych zasadach, prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego przez osoby, które przed wejściem w życie tej ustawy spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego. Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził niezgodności z Konstytucją RP tego podstawowego elementu konstrukcji przepisu przejściowego dotyczącego spełnienia przesłanek prawa do zasiłku przedemerytalnego obowiązujących przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy z 17 grudnia 2001 r. Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził zatem niezgodności z Konstytucją art. 37j ust. 1 i 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W zaskarżonym wyroku Sąd prawidłowo zastosował ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Ministra Gospodarki i Pracy z 1 września 2005 r. (...) o odmowie uchylenia, w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145a par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej z 7 listopada 2003 r. (...).
Podstawy skargi kasacyjnej jak i jej uzasadnienie nie pozostaje w związku z art. 145 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dopuszczalność ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania administracyjnego, a zatem ponownej autorytatywnej konkretyzacji normy prawa materialnego /art. 37j ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/, jest ograniczone wystąpieniem jednej z enumeratywnie wyliczonych przesłanek wznowienia postępowania w art. 145 par. 1 i art. 145a par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W sprawie przesłanka uregulowana w art. 145a par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie wystąpiła, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie stwierdzało niezgodności z Konstytucją RP przyjętej konstrukcji prawnej zachowania prawa do zasiłku przedemerytalnego opartej na regule, że miarodajna jest regulacja w tym zakresie obowiązująca przed dniem wejścia w życie ustawy /przed dniem 1 stycznia 2002 r./.
Zaskarżony wyrok w pełni odpowiada prawu, pomimo że w uzasadnieniu nie wykazano ścisłego związku dopuszczalności ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną z wystąpieniem przesłanki z art. 145a par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.