IV SA/GL 180/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K., która zwolniła skarżącego ze służby stałej w Izbie Celnej w K. Powodem zwolnienia było niezłożenie przez D.P. oświadczenia o przyjęciu propozycji przeniesienia do innej Izby Celnej, co organ uznał za odmowę przyjęcia propozycji i podstawę do zwolnienia na podstawie art. 32 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. (ustawa konsolidacyjna). Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Izby Celnej uchylił swoją poprzednią decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i dodał jako podstawę art. 26 pkt 7 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, uznając, że taka korekta mieści się w jego kompetencjach reformatoryjnych na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący zarzucił obrazę art. 32 ustawy konsolidacyjnej oraz naruszenie zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, że Dyrektor Izby Celnej, wprowadzając dodatkową podstawę prawną z innej ustawy (o Służbie Celnej), która dotyczyła innej sytuacji faktycznej (likwidacja jednostki), naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie może zmieniać istoty sprawy ani wprowadzać nowego przedmiotu rozstrzygnięcia, a jedynie naprawić błędy organu pierwszej instancji, jeśli dotyczą tej samej materii. W tym przypadku, podstawy prawne zwolnienia ze służby w ustawie konsolidacyjnej i ustawie o Służbie Celnej nie były tożsame. Sąd wskazał również na inne uchybienia organu, takie jak niewłaściwe uzasadnienie decyzji (naruszenie art. 8, 9, 107 § 3 k.p.a.) i brak przekonywania stron (art. 11 k.p.a.).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym, kompetencje organu odwoławczego w zakresie zmiany podstawy prawnej decyzji, dopuszczalność korekty decyzji organu pierwszej instancji.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany podstawy prawnej przez organ odwoławczy w kontekście służby celnej, ale zasady są ogólne dla postępowań administracyjnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ odwoławczy może uzupełnić podstawę prawną decyzji organu pierwszej instancji, wprowadzając przepisy z innej ustawy, jeśli pierwotna podstawa prawna była niewłaściwa lub niepełna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może wprowadzać nowej podstawy prawnej, która stanowi odrębną materię prawną i nie była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, gdyż narusza to zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Wprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowej podstawy prawnej z innej ustawy, która dotyczy odmiennej sytuacji faktycznej niż ta rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji, stanowi rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) i nie mieści się w kompetencjach reformatoryjnych organu odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Czy zmiana podstawy prawnej decyzji przez organ odwoławczy, polegająca na dodaniu przepisu z innej ustawy, stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać sprawę merytorycznie w granicach jej przedmiotu ustalonego przez organ pierwszej instancji. Wprowadzenie nowej podstawy prawnej, która nie była podstawą rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, zmienia istotę sprawy i narusza gwarancje procesowe strony.
Czy organ odwoławczy może dokonać 'korekty' podstawy prawnej decyzji organu pierwszej instancji poprzez dodanie przepisu z innej ustawy, jeśli pierwotna decyzja była oparta na przepisie przedmiotowo niewłaściwym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli błąd polega na powołaniu przepisu z innej ustawy, który reguluje odmienną materię, organ odwoławczy powinien ocenić działanie organu pierwszej instancji jako działanie bez podstawy prawnej i rozstrzygnąć sprawę na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a nie dokonywać zmiany w sentencji decyzji.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy może naprawić błąd organu pierwszej instancji w podstawie prawnej, jeśli dotyczy on niewłaściwego przepisu w ramach tej samej ustawy lub sytuacji prawnej. Natomiast wprowadzenie przepisu z innej ustawy, który reguluje inną materię, jest niedopuszczalne w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i może skutkować koniecznością uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Czy uzasadnienie decyzji administracyjnej musi zawierać rzetelną i przekonywującą argumentację prawną wyjaśniającą kompetencje organu?
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, co musi znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji.
Uzasadnienie
Niewłaściwe uzasadnienie decyzji, nie zawierające przekonywującej argumentacji prawnej, narusza obowiązki informacyjne organu (art. 9, 107 § 3 k.p.a.) i utrudnia stronom obronę ich interesów oraz polemikę z organem.
Przepisy (16)
Główne
ustawa konsolidacyjna art. 32 § ust. 6 pkt 2
Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmian niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych
Niezłożenie przez funkcjonariusza oświadczenia o przyjęciu propozycji przeniesienia do innej jednostki jest równoznaczne z odmową przyjęcia tej propozycji i stanowi podstawę do zwolnienia ze służby.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
u.S.C. art. 26 § pkt 7
Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej
Funkcjonariusz celny może zostać zwolniony ze służby w przypadku likwidacji urzędu lub reorganizacji związanej ze zmniejszeniem etatów, jeżeli nie jest możliwe jego przeniesienie na inne stanowisko lub do innego urzędu.
u.S.C. art. 27 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej
u.S.C. art. 81 § ust. 1, ust. 1a i ust. 2
Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i orzec co do istoty sprawy, w tym zmienić podstawę prawną, jeśli nie zmienia to przedmiotu sprawy.
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, wprowadzając nową podstawę prawną, która nie była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Argumenty Dyrektora Izby Celnej o dopuszczalności 'korekty' podstawy prawnej decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, istota bowiem administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy • dokonanie przez organ II instancji zmiany podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia przez wprowadzenie innego przedmiotu sprawy, który nie był przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji, stanowiło rażące naruszenie art. 15 k.p.a. • niegodząc się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej
Skład orzekający
Tadeusz Michalik
przewodniczący
Szczepan Prax
sprawozdawca
Beata Kalaga-Gajewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym, kompetencje organu odwoławczego w zakresie zmiany podstawy prawnej decyzji, dopuszczalność korekty decyzji organu pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany podstawy prawnej przez organ odwoławczy w kontekście służby celnej, ale zasady są ogólne dla postępowań administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są formalne zasady postępowania administracyjnego, takie jak dwuinstancyjność, i jak ich naruszenie przez organ może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli organ chciał naprawić błąd.
“Organ odwoławczy chciał naprawić błąd, ale sam popełnił rażące naruszenie prawa. Sąd stwierdził nieważność decyzji.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.