IV SA/Gl 1269/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-11-13
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenia społeczneZUSdodatek pielęgnacyjnynieważność decyzjidroga sądowadroga administracyjnaprzedwczesna skargawyczerpanie środków zaskarżenia

WSA w Gliwicach odrzucił skargę jako przedwczesną z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym.

Skarżący T. P. złożył skargę do WSA w Gliwicach o stwierdzenie nieważności decyzji ZUS dotyczącej dodatku pielęgnacyjnego. Sąd Okręgowy przekazał sprawę do WSA, uznając się za niewłaściwy. WSA odrzucił skargę, wskazując na konieczność wyczerpania drogi administracyjnej, w tym złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do właściwego organu nadzorującego ZUS.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprawę ze skargi T. P. dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku pielęgnacyjnego. Sąd Okręgowy w K. pierwotnie przekazał sprawę do WSA, uznając swoją niewłaściwość. WSA w Gliwicach, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził, że skarga została złożona przedwcześnie. Zgodnie z art. 52 § 1 PPSA, droga sądowa jest dopuszczalna po wyczerpaniu środków zaskarżenia na drodze administracyjnej. W przypadku decyzji ZUS dotyczących dodatku pielęgnacyjnego, właściwym organem do stwierdzenia nieważności jest organ wyższego stopnia lub organ wskazany w przepisach odrębnych, a stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dopiero po wydaniu decyzji w tym trybie możliwe jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego. WSA podkreślił również, że sąd administracyjny nie jest organem administracji publicznej i nie ma kompetencji do przekazywania wniosków do właściwych organów administracyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga jest niedopuszczalna, jeśli strona nie wyczerpała środków zaskarżenia na drodze administracyjnej, w tym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 52 § 1 PPSA, droga sądowa jest dopuszczalna po wyczerpaniu środków zaskarżenia. W przypadku decyzji ZUS, należy najpierw złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do właściwego organu, zanim można będzie wnieść skargę do sądu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

PPSA art. 52 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Droga postępowania przed sądami administracyjnymi jest dopuszczalna po wykorzystaniu środków obrony na drodze administracyjnej. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie.

k.p.a. art. 157 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub SKO – ten organ.

Pomocnicze

PPSA art. 58 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie może odrzucić skargi z tego powodu, że jest niewłaściwy, jeżeli w tej sprawie swą niewłaściwość stwierdził sąd powszechny.

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa wady decyzji skutkujące stwierdzeniem jej nieważności.

k.p.a. art. 157 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie o stwierdzenie nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

k.p.a. art. 181

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają przepisy odrębne.

k.p.a. art. 5 § § 2 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja organu administracji publicznej.

k.p.a. art. 65

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość przekazania podania przez organ administracji organowi właściwemu.

u.e.r.f.u.s. art. 124

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

W sprawach o świadczenia określone w ustawie stosuje się przepisy k.p.a., chyba że ustawa stanowi inaczej.

u.s.u.s. art. 66 § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Nadzór nad zgodnością działań ZUS z przepisami sprawuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.

k.p.c. art. 464 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Odrzucenie pozwu przez Sąd Pracy nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ.

k.p.c. art. 200 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przekazanie sprawy innemu sądowi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga została złożona przedwcześnie, ponieważ strona nie wyczerpała drogi administracyjnej, w tym nie złożyła wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd administracyjny nie jest organem właściwym do przekazania wniosku do organu administracji.

Godne uwagi sformułowania

Droga postępowania przed sądami administracyjnymi jest dopuszczalna po wykorzystaniu środków obrony na drodze administracyjnej. Sąd administracyjny nie jest, w myśl cytowanych wyżej przepisów, organem administracji publicznej.

Skład orzekający

Szczepan Prax

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego w kontekście wyczerpania drogi administracyjnej, zwłaszcza w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania sprawy przez sąd powszechny do WSA oraz interpretacji przepisów PPSA i k.p.a. w kontekście wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ZUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i ubezpieczeń społecznych.

Kiedy skarga do sądu administracyjnego jest przedwczesna? Kluczowa zasada wyczerpania drogi administracyjnej.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Gl 1269/06 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-11-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Szczepan Prax /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Dnia 13 listopada 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym; Przewodniczący: Sędzia NSA Szczepan Prax po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2006 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. P. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] roku, nr [...] postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
T. P. wnioskiem z dnia [...] roku zwróciła się do Sądu Okręgowego Wydziału XI Ubezpieczeń Społecznych w K. o stwierdzenie nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] roku, znak [...] dotyczącej wstrzymania wypłaty dodatku pielęgnacyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] roku, sygn. akt [...] Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K., na podstawie art. 464 § 1 k.p.c. w zw. z art. 200 § 1 k.p.c, stwierdził swą niewłaściwość i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, podając w uzasadnianiu, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., a rozstrzygnięcie kończące to postępowanie następuje w drodze decyzji podejmowanej przez organ administracji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Przepis art. 464 § 1 k.p.c., który był podstawą przekazania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sprawy T. P., stanowi, iż odrzucenie pozwu przez Sąd Pracy nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ. Z kolei przepis art. 58 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, iż sąd nie może odrzucić skargi z tego powodu, że jest niewłaściwy, jeżeli w tej sprawie swą niewłaściwość stwierdził sąd powszechny.
Sprawa jednak, o której rozpoznanie zwróciła się T. P. należy do kompetencji organu administracji i wymaga uprzedniego rozpoznania przez organ administracji, co wynika z treści art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przepis ten jako regułę przyjmuje, że droga postępowania przed sądami administracyjnymi jest dopuszczalna po wykorzystaniu środków obrony na drodze administracyjnej. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie.
Postępowanie objęte wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji organu rentowego, zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a, wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie do brzmienia art. 157 § 1 k.p.a, właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 k.p.a. jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze –ten organ.
Zgodnie z art. 124 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 353), regulującej dodatek pielęgnacyjny objęty wnioskiem T. P., w postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w ustawie stosuje się przepisy kpa, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Przepisy materialne dotyczące dodatku pielęgnacyjnego nie zawierają uregulowań szczególnych w zakresie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w tym przedmiocie. Oznacza to, iż zastosowanie znajdą przepisy k.p.a dotyczące tego postępowania, w tym wspomniany przepis art. 157 § 1 k.p.a. Zwrócić jednak należy uwagę, że stosownie do brzmienia art. 181 zdanie pierwsze k.p.a organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają przepisy odrębne. Art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 132, poz. 887) stwierdza, że nadzór nad zgodnością działań Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z obowiązującymi przepisami sprawuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.
W zakresie objętym wnioskiem T. P. z dnia [...] roku rozstrzyga organ określony w powołanych przepisach ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 132, poz. 887). Od decyzji wydanej w pierwszej instancji, zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a przysługuje stronie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożony do tego organu. Dopiero też po wniesieniu ewentualnego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydaniu decyzji rozpatrującej tenże wniosek, stronie przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, ze względu na brak wyczerpania środka zaskarżenia określonego w art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z § 2 tego art., tj. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skargę jako przedwczesną należało odrzucić.
Na marginesie wskazać również należy, iż brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej do przekazania wniosku T. P. do organu właściwego. W szczególności nie wynika ona z treści żadnego aktu obowiązującego sądy administracyjne. Brak jest też odesłania do innych aktów prawnych, w tym zwłaszcza do art. 65 k.p.a, który przewiduje możliwość przekazania przez organ administracji podania organowi właściwemu. Zastosowanie powyższego przepisu wyłącza jego zakres podmiotowy. Pojęcie organ administracji publicznej, użyty w treści art. 65 k.p.a, definiuje art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym organami administracji publicznej są ministrowie, centralne organy administracji rządowej, wojewodowie, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2, tj. inne organy państwowe oraz inne podmioty powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumienia do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej.
Sąd administracyjny nie jest, w myśl cytowanych wyżej przepisów, organem administracji publicznej. Zatem nie ma kompetencji oraz jakichkolwiek podstaw proceduralnych do przekazania wniosku organowi, którego dotyczy jego przedmiot.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI