IV SA/Gl 1155/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2016-06-14
NSAinneWysokawsa
wynagrodzenie za urlopkodeks pracyinspekcja pracykontrolaodpowiedzialność pracodawcywynagrodzenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę pracodawcy na decyzję Inspektora Pracy nakazującą wypłatę wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, uznając, że pracodawca nie mógł wstrzymać wypłaty tego świadczenia powołując się na wadliwe wykonanie pracy przez pracownika.

Pracodawca (G.Z.) został zobowiązany przez Inspektora Pracy do wypłaty byłej pracownicy (E.B.) 3.930 zł tytułem wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. Pracodawca odmówił wypłaty, argumentując, że pracownica wadliwie wykonywała swoje obowiązki, co naraziło firmę na koszty, i powołał się na art. 82 § 1 Kodeksu pracy. Organ odwoławczy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że pracodawca nie mógł wstrzymać wypłaty wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, powołując się na wadliwe wykonanie pracy, gdyż przepis art. 82 K.p. dotyczy wynagrodzenia za pracę, a nie wynagrodzenia za urlop. Sąd podkreślił, że spór o należność za pracę nie uprawnia pracodawcy do samowolnego wstrzymania wypłaty wynagrodzenia za urlop.

Sprawa dotyczyła skargi G.Z. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K., która utrzymała w mocy nakaz Inspektora Pracy nakazujący G.Z. wypłatę byłej pracownicy E.B. kwoty 3.930 zł brutto tytułem należnego wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. Pracodawca odmówił wypłaty, twierdząc, że pracownica wadliwie wykonywała swoje obowiązki, co naraziło firmę na koszty, i powołał się na art. 82 § 1 Kodeksu pracy. Inspektor Pracy uznał, że pracodawca nie może samowolnie dokonać zabezpieczenia przysługującego mu odszkodowania i nakazał wypłatę wynagrodzenia za urlop. G.Z. wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, argumentując, że nakaz zapłaty może być wydany tylko wtedy, gdy obowiązek jest bezsporny i wymagalny, a w tej sprawie istnieje spór co do zasadności wypłaty. Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał w mocy swoją decyzję, wskazując, że wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy jest świadczeniem odrębnym od wynagrodzenia za wykonaną pracę i nie może być wstrzymane z powodu wadliwego wykonania pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że art. 82 K.p. nie ma zastosowania do wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, które jest gwarantowane przepisami Kodeksu pracy i nie może być uzależnione od jakości wykonanej pracy. Sąd podkreślił, że pracodawca nie zgłosił zastrzeżeń do protokołu kontroli i nie kwestionował ustaleń faktycznych dotyczących wynagrodzenia urlopowego, a spór o wynagrodzenie za pracę nie uprawnia do wstrzymania wypłaty wynagrodzenia za urlop.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pracodawca nie może wstrzymać wypłaty wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, powołując się na wadliwe wykonanie pracy przez pracownika z winy pracownika.

Uzasadnienie

Przepis art. 82 § 1 Kodeksu pracy, który stanowi, że za wadliwe wykonanie z winy pracownika produktów lub usług wynagrodzenie nie przysługuje, dotyczy wynagrodzenia za pracę, a nie wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy jest świadczeniem odrębnym, gwarantowanym przepisami Kodeksu pracy, mającym na celu zapewnienie pracownikowi zachowania jego sytuacji majątkowej podczas urlopu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

ustawa art. 11 § pkt 7

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy

Organ Inspekcji Pracy jest uprawniony do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia przysługującego pracownikowi, jeśli stwierdzi naruszenie przepisów prawa pracy.

K.p. art. 172

Kodeks pracy

Za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował.

Pomocnicze

K.p. art. 82 § § 1

Kodeks pracy

Za wadliwe wykonanie z winy pracownika produktów lub usług wynagrodzenie nie przysługuje. W przypadku obniżenia jakości produktu lub usługi, wynagrodzenie ulega odpowiedniemu zmniejszeniu. Przepis ten nie ma zastosowania do wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.

K.p. art. 33 § ust. 1 pkt 1

Kodeks pracy

Organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń.

K.p. art. 31

Kodeks pracy

Ustalenia kontroli dokonywane są w formie protokołu, do którego pracodawca może zgłosić zastrzeżenia.

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 2

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

K.p.c. art. 2 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy szczególne wyłączające rozstrzyganie sporów ze stosunku pracy przez sądy powszechne.

K.p.c. art. 114-116

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące odpowiedzialności materialnej pracownika.

K.p. art. 100

Kodeks pracy

Obowiązki pracownika.

K.p. art. 66 § ust. 2

Kodeks pracy

Zasada odpłatności urlopu.

K.p. art. 152

Kodeks pracy

Prawo do urlopu wypoczynkowego.

ustawa art. 34 § ust. 2

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy

Wymóg uzasadnienia decyzji organu inspekcji pracy.

P.p.s.a. art. 151

Postępowanie sądowo-administracyjne

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy jest świadczeniem odrębnym od wynagrodzenia za pracę i nie może być wstrzymane na podstawie art. 82 K.p. z powodu wadliwego wykonania pracy. Pracodawca nie zgłosił zastrzeżeń do protokołu kontroli i nie kwestionował ustaleń faktycznych dotyczących wynagrodzenia urlopowego. Spór o wynagrodzenie za pracę nie uprawnia pracodawcy do samowolnego wstrzymania wypłaty wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.

Odrzucone argumenty

Pracodawca był uprawniony do niewypłacenia wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy na podstawie art. 82 § 1 K.p. z powodu wadliwego wykonywania pracy przez pracownika. Nakaz zapłaty mógł być wydany tylko wtedy, gdy obowiązek zapłaty jest bezsporny i wymagalny, a w tej sprawie istnieje spór między pracownikiem a pracodawcą. Organy inspekcji pracy nie są właściwe do rozstrzygania sporów ze stosunku pracy.

Godne uwagi sformułowania

Pracodawca nie może samowolnie dokonać zabezpieczenia przysługującego pracodawcy odszkodowania za źle wykonywaną pracę. Wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego jest zatem świadczeniem odrębnym od wynagrodzenia za wykonaną pracę, które jest uzależnione, w świetle przepisu art. 82 K.p. od jakości wykonanej pracy. Pojęcie "należne wynagrodzenie" ma charakter obiektywny i występuje, gdy nie ma sporu między pracownikiem i pracodawcą, wynagrodzenie jest obliczone i zatwierdzone przez pracodawcę lub gdy wymagalność wynagrodzenia została stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Dopiero, gdy ocena i kwalifikacja podnoszonych przez stronę zdarzeń może być różna, spór należy pozostawić do rozstrzygnięcia sądu powszechnemu.

Skład orzekający

Tadeusz Michalik

przewodniczący-sprawozdawca

Beata Kozicka

członek

Teresa Kurcyusz-Furmanik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że pracodawca nie może wstrzymać wypłaty wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy z powodu wadliwego wykonania pracy przez pracownika, a także rozgraniczenie kompetencji Inspekcji Pracy i sądów powszechnych w sprawach spornych dotyczących wynagrodzeń."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracodawca próbował zastosować przepisy dotyczące wynagrodzenia za pracę do wynagrodzenia za urlop. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie spór dotyczy samego wynagrodzenia za pracę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozróżnienie między różnymi rodzajami świadczeń pracowniczych i jak pracodawca nie może samowolnie stosować przepisów, aby uniknąć wypłaty należnych świadczeń. Jest to praktyczny przykład interpretacji przepisów Kodeksu pracy.

Czy pracodawca może odmówić wypłaty wynagrodzenia za urlop, bo źle pracowałeś? Sąd wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Gl 1155/15 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2016-06-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kozicka
Tadeusz Michalik /przewodniczący sprawozdawca/
Teresa Kurcyusz-Furmanik
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne
Inspekcja pracy
Sygn. powiązane
I OSK 500/17 - Wyrok NSA z 2017-09-29
IV SA/Gl 1155/16 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2017-05-16
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 1502
art. 172
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Protokolant specjalista Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi G.Z. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wypłaty wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy oddala skargę.
Uzasadnienie
Inspektor Pracy w K., po przeprowadzeniu kontroli w firmie Biuro Rachunkowe A w K., decyzją nr [...] zawartą w nakazie z dnia [...] r. nr [...] nakazał G. Z. wypłacić byłej pracownicy E.B. kwotę 3.930 zł brutto tytułem należnego wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy wykorzystany w maju 2015 r. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 11 pkt 7 w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2015r. poz. 640, zwanej dalej: ustawa), art. 172 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2014r. poz. 1502 ze zm., zwanego dalej: K.p.) oraz § 6 do § 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz. U. Nr 2, poz. 14 ze zm.),
Inspektor wskazał, że w trakcie kontroli od 21 do 22 sierpnia 2015 r. w Biurze Rachunkowym A mającym siedzibę w K. przy ul. [...], a prowadzącym działalność przy ul. [...] stwierdzono, że nie wypłacono należnego wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy wykorzystany w miesiącu maju 2015 r. E.B. oraz nie przedstawiono listy płac, na której naliczono by wynagrodzenie za pracę dla tej pracownicy. G. Z. oświadczyła, że E. B. w maju 2015 r. przebywała na urlopie wypoczynkowym, na podstawie wniosku urlopowego z 30 kwietnia 2015 r. o udzielenie urlopu za 2014 r. i 2015 r. w wymiarze 20 dni. W ewidencji czasu pracy pracodawcy zaznaczono wykorzystanie urlopu.
Ponadto G. Z. oświadczyła, że nie naliczyła wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, gdyż pracownica, jak ustalono w maju, wadliwie wykonywała swoją pracę, przez co naraziła firmę na dodatkową pracę pracowników oraz na dodatkowe koszty. W związku z wadliwymi wyliczeniami toczy się sprawa w sądzie, a ponadto pracodawca zobowiązany był do zapłaty odsetek od źle wyliczonych kwot. G. Z. w piśmie z dnia 8 czerwca 2015 r. przedstawiła E. B. przyczyny braku wypłaty wynagrodzenia za maj 2015 r. Naliczenie wynagrodzenia za ten miesiąc na polecenie Inspektora Pracy zostało wyliczone w trakcie kontroli. Zgodnie z listą płac pracownicy przysługiwało wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy w wysokości 3.930 zł brutto, które nie zostało wypłacone.
W ocenie organu powołanie się przez pracodawcę w piśmie z dnia 8 czerwca 2015 r. na brak wypłaty wynagrodzenia na podstawie art. 82 § 1 K.p., wskazuje na samowolne dokonanie zabezpieczenia przysługującego pracodawcy odszkodowania za źle wykonywaną pracę. Tymczasem pracodawca nie może samowolnie dokonać zabezpieczenia wynagrodzenia, gdyż pracownik ponosi odpowiedzialność materialną zgodnie z rozdziałem I działu V K.p. G. Z. nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń do podpisanego przez nią protokołu z kontroli. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na wymagalność roszczenia oraz interes społeczny wyrażający się w tym, aby pracownik otrzymał bez zwłoki należne mu wynagrodzenie za pracę, w skład którego wchodzi wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy.
Od powyższej decyzji G. Z. wniosła odwołanie, w którym zarzuciła:
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 11 pkt 7 ustawy przez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy nakaz zapłaty, o którym mowa w tym artykule może być wydany tylko wtedy, gdy obowiązek zapłaty jest bezsporny i wymagalny, podczas gdy w przedmiotowej sprawie istnieje spór pomiędzy pracownikiem i pracodawcą co do zasadności wypłaty wynagrodzenia,
- naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 w zw. z art. 6 w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez wydanie decyzji z pominięciem okoliczności podnoszonych przez skarżącą oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia w sposób wyczerpujący przedstawionego przez skarżącą materiału dowodowego oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz art. 11, 107 § 1 i 3 K.p.a. przez brak wskazania w uzasadnieniu jasnego i jednoznacznego wyjaśnienia przesłanek przyjętych do wydania decyzji, a także brak wskazania ustaleń faktycznych, dowodów i ich ocen oraz brak wyjaśnienia podstaw prawnych decyzji z jednoczesnym pominięciem faktu, iż zasadność wypłaty wynagrodzenia pracownikowi jest między stronami sporna i jedynym organem uprawnionym do rozstrzygnięcia przedmiotowej kwestii jest sąd powszechny.
Odwołująca oświadczyła, że zgodnie z art. 82 § 1 K.p. za wadliwe wykonanie z winy pracownika produktów bądź usług wynagrodzenie nie przysługuje. Zdaniem strony, pracodawca może nie wypłacić bądź obniżyć wynagrodzenie pracownika w sytuacji, gdy niewłaściwe wykonanie pracy wynikało ze zwykłego zaniedbania pracownika niezależnie od tego, czy poniósł z tego powodu szkodę. Pracodawca zaznaczyła, że powierzyła wykonywanie określonych czynności E. B. jako osobie posiadającej odpowiednie kwalifikacje i w piśmie z dnia 8 czerwca 2015 r. szczegółowo wskazała uchybienia pracownika. Przeciwko odwołującej toczy się sprawa o odszkodowanie z powództwa firmy powierzonej do prowadzenia E.B., która nie została prawomocnie zakończona. Zdaniem G. Z. nakaz zapłaty może być wydany na podstawie art. 11 pkt 7 ustawy wtedy, gdy ten obowiązek jest bezsporny i wymagalny w momencie przeprowadzenia kontroli. Jeżeli istnieje spór pomiędzy pracodawcą i pracownikiem co do zasadności, wysokości, okresu czy tytuły wypłaty wynagrodzenia, to wydanie nakazu płatniczego jest nieuzasadnione. W ocenie strony nie jest rolą inspektora pracy rozstrzyganie sporów ze stosunku pracy.
W konkluzji strona stwierdziła, że w przypadku wystąpienia sporu o roszczenie ze stosunku pracy, Inspektor nie może nałożyć obowiązku wypłaty należnego pracownikowi wynagrodzenia. W przedmiotowej sprawie obowiązek ten nie ma bowiem charakteru wymagalnego, ze względu na toczący się spór co do zobowiązania pracodawcy do wypłaty świadczeń oraz ich wysokości.
Okręgowy Inspektor Pracy w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...], na mocy art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję nr [...] zawartą w nakazie z dnia [...] r.
Uzasadniając swoje stanowisko organ w pierwszej kolejności przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania wskazując regulacje prawne przedmiotu.
Organ odwoławczy wskazał, że w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnione są do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innych składników z nią związanych. Zadaniem nakazu wystawionego przez inspektora pracy jest wymuszenie na pracodawcy wypełnienia obowiązku wynikającego z umowy o pracę zawartej z pracownikiem w zakresie wypłaty wynagrodzenia, jak również innych świadczeń pieniężnych wynikających ze stosunku pracy wówczas, gdy ten obowiązek jest wymagalny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 34 ust. 2 ustawy, polegającego na braku uzasadnienia decyzji zawartych w nakazie wskazał, że decyzja organu inspekcji pracy nie musi zawierać uzasadnienia. Inspektor dokonując oceny zarzutu naruszenia art. 11 pkt 7 ustawy podkreślił, że zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 4 stycznia 2010 r. sygn. I OSK 791/09, w sytuacji istnienia sporu między pracownikiem a pracodawcą co do wysokości, okresu czy tytułu wypłaty, wydanie nakazu płatniczego nie jest uzasadnione. Nadto WSA w Krakowie z wyroku z dnia 24 października 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1251/11 stwierdził, że należne wynagrodzenie jest kategorią obiektywną, niepodlegającą ocenie inspektora pracy, jednakże nie oznacza to, że nie ma on prawa dokonania ustaleń co do tego, czy wynagrodzenie istotnie jest należne, czy też takiego charakteru nie nosi.
W ocenie organu zarzuty pracodawcy dotyczą wynagrodzenia za pracę, natomiast kwestionowana decyzja dotyczy wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego. Tymczasem odwołująca nie podnosi sporności wynagrodzenia urlopowego, nie kwestionuje również ustaleń stanu faktycznego w tym zakresie, podstawy prawnej wypłaty tego świadczenia oraz jego wysokości. Pracodawca wskazuje jedynie, że pracownica wadliwie wykonała pracę, w związku z tym nie ma prawa do wynagrodzenia za wykonaną pracę. Dlatego w opinii organu argumenty dotyczące spornego charakteru świadczenia nie zasługują na uwzględnienie.
Zdaniem Okręgowego Inspektora Pracy w K. przepis art. 82 K.p. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Adresat decyzji podlega bowiem rygorom przepisów prawa bezwzględnie obowiązujących, które nie przewidują możliwości przerzucenia ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej na pracowników. Jednocześnie instytucja urlopu wypoczynkowego może służyć realizacji odpowiedniego wypoczynku pracownika, jedynie pod warunkiem, że w okresie urlopu dochody pracownika nie ulegną zmniejszeniu. W rezultacie konieczne jest zapewnienie pracownikom korzystającym z urlopu wypoczynkowego zachowania prawa do wynagrodzenia oraz odpowiedniego ukształtowania jego wysokości. Taką funkcję pełni art. 172, który stanowi, że za czas urlopu pracownik ma otrzymać takie wynagrodzenie za pracę, jakie otrzymałby, gdyby w tym czasie pracował. Wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego jest zatem świadczeniem odrębnym od wynagrodzenia za wykonaną pracę, które jest uzależnione, w świetle przepisu art. 82 K.p. od jakości wykonanej pracy.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze G. Z. powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Podniosła, że wbrew twierdzeniom organu art. 82 K.p., a więc brak prawa do wynagrodzenia należy odróżnić od art. 114-116 K.p., które dotyczą odpowiedzialności materialnej pracownika. W piśmie z dnia 8 czerwca 2015 r. strona skarżąca poinformowała pracownicę o naruszeniu art. 100 K.p. w związku z nienależytym, niestarannym i niesumiennym wykonywaniu obowiązków. Zaakcentowała, że w sprawie zaistniał spór o należność pracowniczą odnośnie tego, czy pracodawca uprawniony był do niewypłacenia pracownikowi należnego mu wynagrodzenia za wadliwe wykonywanie pracy, a organy inspekcji pracy nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii cywilnoprawnych. Należy mieć na uwadze, że art. 11 pkt 7 ustawy nie stanowi przepisu szczególnego (o którym mowa w art. 2 § 3 K.p.c.), na podstawie którego wyłączona byłaby kompetencja sądów powszechnych do rozstrzygania sporów ze stosunku pracy. Tymczasem Państwowa Inspekcja Pracy powołana jest tylko do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy i może ingerować jedynie w sprawy niesporne. Oznacza to, że organy mogą w konsekwencji nakazać wypłatę należnego wynagrodzenia za pracę, gdy należność ta jest wyliczona, jej wysokość i podstawa są bezsporne, a ponadto nie budzi jakichkolwiek wątpliwości fakt niewypłacenia powyższej należności.
Pojęcie "należne wynagrodzenie" ma charakter obiektywny i występuje, gdy nie ma sporu między pracownikiem i pracodawcą, wynagrodzenie jest obliczone i zatwierdzone przez pracodawcę lub gdy wymagalność wynagrodzenia została stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Gdy istnieje spór pomiędzy pracownikiem co do wysokości, okresu, tytułu wypłaty wynagrodzenia, wydanie nakazu jest nieuzasadnione. Na poparcie swojego stanowiska strona skarżąca powołała orzeczenie NSA z dnia 13 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 1400/05 w którym stwierdzono, że w wypadku wystąpienia sporu o roszczenie ze stosunku pracy Inspektor nie może nałożyć obowiązku wypłaty należnego pracownikowi wynagrodzenia.
Skarżąca powtórzyła, że E. B. jest osobą posiadającą odpowiednie kwalifikacje, a w piśmie z dnia 8 czerwca 2015 r. wskazano jej popełnione uchybienia. Jednocześnie stwierdziła, że nakaz zapłaty może być wydany, gdy obowiązek jest bezsporny i wymagalny w trakcie kontroli, a w przedmiotowej sprawie istnieje spór pomiędzy pracownikiem i pracodawcą.
W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w K., podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Zaakcentował, że argumenty skarżącej dotyczące spornego charakteru świadczenia nie zasługują na uwzględnienie. Powtórzył, że nakaz zapłaty dotyczy wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, które nie jest kwestionowane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z regulacją art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż jej przedmiotem jest ocena prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Sąd administracyjny ocenia, czy wydana w sprawie decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle wyżej przytoczonych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę wydania skarżonej w rozpoznawanej sprawie decyzji stanowił art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. Zgodnie z przywołaną normą w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi. Nakazy płatnicze wydawane na tej podstawie mają na celu skłonienie pracodawcy do realizacji ciążącego na nim podstawowego obowiązku pracodawcy, jakim jest wypłata wynagrodzenia lub innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy. Nakazy te wydawane są w razie stwierdzenia przez organy inspekcji pracy naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia, stwierdzonych w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli stosownie do regulacji art. 33 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy. Ustalenia kontroli natomiast w myśl art. 31 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, co do zasady dokonywane są w formie protokołu. Protokół ten musi zostać podpisany przez inspektora pracy prowadzącego kontrolę oraz przez osobę lub organ reprezentujący podmiot kontrolowany. Dodatkowo podmiotowi kontrolowanemu stosownie do treści art. 31 ust. 4 omawianej ustawy przysługuje prawo zgłoszenia, przed podpisaniem protokołu kontroli, umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole. Zastrzeżenia można zgłosić na piśmie w terminie 7 dni od dnia przedstawienia protokołu. Przy czym zgodnie z regulacją ust. 6 art. 31 ustawy w razie zgłoszenia zastrzeżeń, o których mowa wyżej, inspektor pracy prowadzący kontrolę zobowiązany jest je zbadać, a w przypadku stwierdzenia zasadności zastrzeżeń – zmienić odpowiednią część protokołu. Zatem podstawowym sposobem dokumentowania przebiegu kontroli dokonywanej u pracodawcy przez organy inspekcji pracy jest protokół oraz ustalenia w nim zawarte. To na tej podstawie, po przeprowadzeniu kontroli właściwy inspektor pracy podejmuje czynności, lub wydaje decyzje o których mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 – 4 omawianej ustawy. Jeżeli zatem pracodawca ma umotywowane zastrzeżenia zarówno do ustaleń poczynionych przez inspektora w toku kontroli, jak i do przebiegu samej kontroli wówczas winien złożyć zastrzeżenia do protokołu.
W rozpoznawanej sprawie pracodawca zgodził się z ustaleniami dokonanymi przez inspektora, nie złożył bowiem zastrzeżeń do protokołu, nie kwestionował również ustaleń poczynionych w toku kontroli. Jak wynika z protokołu kontroli z dnia 24 sierpnia 2015 r., Inspektor w trakcie postępowania kontrolnego ustalił między innymi nieprawidłowości w zakresie wypłaty wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego, który E. B. wykorzystała w maju 2015 r.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy na podstawie art. 82 K.p. pracodawca był uprawniony do niewypłacenia pracownikowi należnego mu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy z uwagi na wadliwe wykonywanie przez niego pracy. Zdaniem pełnomocnika skarżącej bez rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu nie można stwierdzić, czy wynagrodzenie za pracę jest należne i w konsekwencji czy pracodawca uprawniony był do niewypłacenia pracownikowi wynagrodzenia za wadliwe wykonanie pracy. W ocenie pełnomocnika organ I instancji nie miał podstaw do wydania nakazu zapłaty ze względu na zaistniały spór pomiędzy pracownicą a pracodawcą.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż wynagrodzenie lub inne świadczenie objęte nakazem musi być należne, a zatem prawo do nich nie może budzić wątpliwości (np. świadczenie naliczono lecz nie wypłacono, prawo do niego wynika wprost z przepisów prawa). W sytuacji, więc gdyby wynagrodzenie lub inne świadczenie wynikające z zawartej z pracownikiem umowy budziło kontrowersje, to jedynym organem kompetentnym do weryfikacji spornych roszczeń ze stosunku pracy byłby sąd powszechny. Przepis art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy nie jest bowiem przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 2 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. K.p.c., wyłączającym rozstrzyganie sporów między pracodawcą, a pracownikiem z kognicji sądów powszechnych. Sądy powszechne, mimo regulacji określonej w art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, są jedynym organem państwa uprawnionym do rozstrzygania ewentualnych sporów wynikających ze stosunku pracy, w tym w szczególności sporów o wypłatę wynagrodzenia między pracownikiem i pracodawcą, ponieważ są to sprawy cywilne, a te podlegają kognicji sądów powszechnych.
Podkreślić wreszcie należy, iż pojęcie "należne wynagrodzenie" użyte w omawianym przepisie ma charakter obiektywny, niezależny od przekonania zarówno samego inspektora pracy jak i strony postępowania. Oznacza to, że wpływ na ustalenie wysokości i wymagalności wynagrodzenia mogą mieć tylko konkretne okoliczności wynikające z przepisów prawa pracy. Dlatego organy inspekcji pracy, jako powołane do czuwania nad przestrzeganiem prawa pracy, nie mogą zaniechać ustalenia, z jakich powodów pracodawca wstrzymał wypłatę wynagrodzenia i czy ma to uzasadnione podstawy w świetle obowiązujących przepisów. Dopiero, gdy ocena i kwalifikacja podnoszonych przez stronę zdarzeń może być różna, spór należy pozostawić do rozstrzygnięcia sądowi powszechnemu. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki NSA z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2481/14, z dnia 4 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 791/09).
Wobec powyższego należy stwierdzić, że organy prawidłowo ustaliły, iż art. 82 K.p. nie powinien mieć w sprawie zastosowania. Zgodnie z jego treścią za wadliwe wykonanie z winy pracownika produktów lub usług wynagrodzenie nie przysługuje. Jeżeli wskutek wadliwie wykonanej pracy z winy pracownika nastąpiło obniżenie jakości produktu lub usługi, wynagrodzenie ulega odpowiedniemu zmniejszeniu. Cytowana regulacja znajduje się w Dziale III Kodeksu pracy "Wynagrodzenie za pracę i inne świadczenia" - Rozdziale Ia "Wynagrodzenie z pracę" i związana jest ściśle w wykonywaną przez pracownika pracą. Dlatego nie może mieć zastosowania do kwestii wstrzymania wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. Przepisy dotyczące urlopów pracowniczych i wynagrodzenia z tego tytułu uregulowane są w Kodeksie pracy w Dziale VII "Urlopy pracownicze" w rozdziale I "Urlopy wypoczynkowe". Zgodnie z art. 172 zd. 1 K.p. za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Powyższy przepis łączy się ściśle z wynikającą z art. 66 ust. 2 oraz z art. 152 K.p. zasadą odpłatności urlopu i wyznacza pewne ogólne standardy dotyczące wynagrodzenia za czas przerwy urlopowej, które gwarantować mają niepogorszenie sytuacji majątkowej pracownika korzystającego z urlopu.
Odnosząc się do powołanych przez skarżącą zarzutów skargi i orzeczeń sądów administracyjnych, mających uzasadnić konieczność uchylenia nakazy zapłaty należy podkreślić, że nie dotyczą one stanu prawnego i faktycznego sprawy. Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, strona skarżąca nie podnosi sporności wynagrodzenia urlopowego, nie kwestionuje również ustaleń poczynionych przez organy w tym zakresie.
Reasumując, należy stwierdzić, że dokonana pod względem legalności kontrola prawidłowości przeprowadzonego w sprawie postępowania prowadzi Sąd do wniosku, iż zapadłe rozstrzygnięcia nie uchybiają w żaden sposób wymaganiom prawnym wynikającym z ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, K.p.a. i pozostałych regulacji. Organy w sposób dokładny wyjaśniły stan faktyczny sprawy, nie naruszyły reguł postępowania dowodowego i wyczerpująco uzasadniły konieczność wydania nakazu zapłaty.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI