IV SA/Gl 112/10

IV SA/Gl 112/10 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2010-08-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2010-02-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Teresa Kurcyusz-Furmanik
Symbol z opisem
6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
I OSK 2130/10 - Wyrok NSA z 2011-04-29
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 100 poz 918
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Miejski Policji w B. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], działając na podstawie art. 92 ust. 1 i 2 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) oraz § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 918 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił S. P. przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] r. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że wnioskodawca posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ulicy [...], w którym jest zameldowany o powierzchni użytkowej [...] m2 (w tym mieszkalnej [...] m2). Powołując się na treść art. 92 ust. 1 ustawy o Policji i § 1 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia organ uznał, że w razie posiadania lokalu mieszkalnego policjantowi w miejscowości pełnienia służby funkcjonariuszowi nie należy się równoważnik za brak lokalu mieszkalnego bez względu na powierzchnię tego lokalu. Ponadto organ zauważył, że policjant w posiadanym w miejscu pełnienia służby lokalu mieszkalnym zameldowany jest sam, a jego małżonka i dziecko zameldowane są w S. w lokalu mieszkalnym stanowiącym własność żony funkcjonariusza.
We wniesionym odwołaniu S.P. domagał się uchylenia powyższej decyzji i przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Zwrócił uwagę na to, że organ w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego nie dokonał żadnych nowych ustaleń, które nie byłyby mu wcześniej znane. W dwuczęściowym uzasadnieniu argumentował, że przy ustalaniu uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie ma żadnego znaczenia fakt zameldowania w określonym lokalu mieszkalnym, lecz jego posiadanie, co wynika z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. Natomiast z treści art. 88 ust. 1 tej samej ustawy wynika, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Podkreślił, że od urodzenia córki w dniu [...] r. nie posiada lokalu odpowiedniego, który zaspokajałby potrzeby mieszkaniowe jego rodziny w sposób określony w art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. W związku z tym domagał się wyjaśnienia, dlaczego posiadanie lokalu nie odpowiadającego przewidzianym w przepisach resortowych normom zaludnienia uniemożliwia mu nabycie prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego bądź innego lokalu dla jego trzyosobowej rodzin, spełniającego przysługujące jej kryterium powierzchni mieszkalnej. Nadto, w dniu [...] r. odwołujący złożył wniosek o przydzielenie mu odpowiedniego lokalu mieszkalnego z zasobów ministra właściwego ds. wewnętrznych odpowiadającego przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, położonego w B. lub miejscowości pobliskiej.
Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji zaznaczył, że S. P. - funkcjonariusz KMP w B. w dniu [...] r. złożył oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...] r. Zdaniem wnioskodawcy, świadczenie to jest mu należne, gdyż od momentu narodzin dziecka, o którym to fakcie poinformował Komendanta Miejskiego Policji w B., posiadany przez niego lokal położony w B. przy ul. [...], o powierzchni mieszkalnej [...] m², nie spełnia przysługujących mu norm mieszkaniowych, wobec czego należy uznać, że nie posiada on lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby ani w miejscowości pobliskiej. Wniosek ten był rozpatrywany przez organ pierwszej instancji w dniu [...] r. W konsekwencji wniesienia odwołania wydana została decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. i sprawa wróciła do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, bowiem odmawiając zainteresowanemu przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego organ pierwszej instancji skupił się wyłącznie na wykazaniu, że funkcjonariusz posiada już lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby oraz nie zajął się szczegółowo kwestią własności mieszkań, którymi dysponuje, momentem ich uzyskania oraz wpływem tych okoliczności na uprawnienia zainteresowanego policjanta do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego i dokonaniu ponownej analizy zgromadzonych dokumentów wydana została rozpatrywana w niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] r.
Organ odwoławczy ustalił, że odwołujący pełni służbę w Komendzie Miejskiej Policji w B. Na dzień mianowania do służby stałej (tj. [...] r.) miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie poprzez posiadanie lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...] o powierzchni użytkowej [...] m², a powierzchni mieszkalnej - [...] m². Dnia [...] r. odwołujący zawarł związek małżeński, a jego żona – A. P. zamieszkuje w S., ul. [...], we własnościowym spółdzielczym lokalu mieszkalnym. W dniu [...] r. na świat przyszła córka policjanta – E. Pomimo że w tym momencie posiadany przez policjanta w miejscu pełnienia służby lokal mieszkalny przestał spełniać normy zaludnienia przysługujące, zgodnie z § 2 pkt 1 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 z poźn. zm.), trzyosobowej rodzinie, zainteresowany do dnia [...] r. nie wystąpił z wnioskiem o przydział lokalu mieszkalnego z zasobów Policji. Pismem opatrzonym datą [...] r. wystąpił z żądaniem wypłaty równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] r. z uwagi na nie przydzielenie mu lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu od dnia narodzin dziecka normom powierzchni mieszkalnej oraz zarzucił Komendantowi Miejskiemu Policji w B., że na podstawie danych zawartych w oświadczeniach mieszkaniowych, które składał w latach wcześniejszych, nie poinformował go o przysługującym mu uprawnieniu i błędnie wypłacał równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego zamiast równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Zdaniem organu odwoławczego, zarówno równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego, jak i równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego są świadczeniami przyznawanymi na wniosek policjanta w postaci stanowiących osobne druki odpowiednio oświadczenia mieszkaniowego do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości i oświadczenia mieszkaniowego do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości. Tak więc, organ właściwy w sprawach ich przyznania (bez odpowiedniego wniosku zainteresowanego) nie przyznaje określonego świadczenia z urzędu oraz sam nie wybiera (niezależnie od złożonego wniosku), które z wymienionych świadczeń wypłaci. Zasadniczym miejscem pełnienia służby przez odwołującego jest miejscowość B. Jednak w okresie objętym wnioskiem o wypłatę równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego był on delegowany do czasowego pełnienia służby w Komendzie Wojewódzkiej Policji w K., a więc miejscowością, w której pełnił służbę w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r., były K. Dlatego też, wbrew stanowisku, wyrażonym w piśmie odwołującego z dnia [...] r., skierowanym do Komendanta Miejskiego Policji w B., mieszkanie w S. przy ul. [...] jest również przedmiotem postępowania w sprawie przyznania mu uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...] r. do nadal. Niniejszy równoważnik jest bowiem świadczeniem wypłacanym za każdy dzień, licząc od dnia powstania uprawnień do jego pobierania do dnia, kiedy nastąpi utrata tego prawa. Mieszkanie w S. jest położone w miejscowości pobliskiej w stosunku do K.- miejsca czasowego pełnienia przez odwołującego służby, ponieważ czas dojazdu z S. publicznymi środkami transportu zbiorowego nie przekracza dwóch godzin w obie strony. Zasadnicze znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma właściwa interpretacja przepisów rozdziału 8 - "Mieszkania funkcjonariuszy Policji" ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Jak wynika z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji - policjantowi przysługuje równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Zasady przyznawania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 92 ust. 2 ustawy o Policji, określa przywołany akt wykonawczy. Zapis § 1 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, iż: "równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji nie posiadają: lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej, spółdzielczego lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskiego lub własnościowego oraz spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostającego w zasobach towarzystw budownictwa społecznego, lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu innego niż wymieniony w pkt 3, dla którego stawka czynszu za Im" powierzchni użytkowej lokalu nie jest wyższa od stawki ustalonej przez gminę - dotyczy to również mieszkań o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m ², domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będące przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członka jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji".
Natomiast zgodnie z zapisem ustępu 2 tego paragrafu "równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o których mowa w ust. 1,
1. otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem policjanta przeniesionego do służby w innej miejscowości,
2. jego małżonek otrzymał pomoc, o której mowa w pkt 2,
3. bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia i znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym,
4. w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej zajmuje lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będące przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia".
Przytoczone przepisy jednoznacznie określają zasady przyznawania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Odwołujący jest właścicielem spółdzielczego własnościowego lokalu mieszkalnego położonego w B. ul. [...], tj. w miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe. Posiada więc tytuł prawny do lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości pełnienia służby. Wyrażone w powołanym rozporządzeniu szczegółowe zasady przyznawania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego skutkują również brakiem konieczności odwoływania się do art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, stanowiącego w punkcie 2, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi, posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy. A z tego przepisu odwołujący wywodzi swoje prawo do równoważnika pieniężnego za brak - odpowiadającego, co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej - lokalu mieszkalnego. Jedyny wyjątek we właściwym akcie wykonawczym, w którym znajduje się odniesienie do powierzchni mieszkalnej lokalu, stanowi § 1 ust. 2 pkt 5. Czytamy tam, iż: "równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej zajmuje lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będące przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia." (cytat).
W tym wyłącznym przypadku prawo do świadczenia za brak mieszkania jest więc uzależnione od powierzchni mieszkalnej. Przy czym jest to stała, wspólna dla wszystkich policjantów ilość norm zaludnienia. Ponadto analizując przepisy prawne w tym zakresie można zauważyć, że zarówno w ustawie o Policji, jak również w poszczególnych rozporządzeniach szczegółowo określających zasady przydziału lokalu mieszkalnego, przyznania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, czy też przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - inaczej zostały skonstruowane warunki korzystania z poszczególnych świadczeń. Przydział lokalu mieszkalnego jest uzależniony od powierzchni zajmowanego przez policjanta mieszkania - jeżeli jest zbyt mała, to wówczas funkcjonariuszowi przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej zgodnego z posiadanymi przez niego normami zaludnienia, z uwzględnieniem liczby członków rodziny wymienionymi w art. 89 ustawy o Policji (art. 88 ust. 1 i art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o Policji oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów). Podobnie sytuacja przedstawia się odnośnie pomocy finansowej - jeżeli zainteresowany dysponuje lokalem o zbyt małej powierzchni mieszkalnej, to może skorzystać z pomocy finansowej na uzyskanie mieszkania lub domu jednorodzinnego (art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 i art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o Policji), przy czym wysokość pomocy finansowej jest uzależniona od norm zaludnienia przysługujących policjantowi i każdemu członkowi jego rodziny według uprawnień na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy (§ 4 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów - Dz. U. Nr 131, poz. 1468 z późn. zm.). Natomiast prawo do równoważnika pieniężnego zostało związane z tym, że policjant (członkowie jego rodziny) nie posiada lokalu mieszkalnego, a nie z tym jaka jest powierzchnia posiadanego lokalu (art. 92 ust. 1 ustawy o Policji i § 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego). Jednakże sama wysokość przyznanego świadczenia jest uzależniona od tego, czy policjant jest osobą samotną, czy też posiada członków rodziny w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji. Przy czym w przypadku posiadania członków rodziny wysokość ta jest niezależna od ilości osób uprawnionych (§ 2 ust. 1 przywoływanego rozporządzenia).
W przypadku równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego obowiązuje jeszcze inna zasada - jego przyznanie jest niedopuszczalne, a przyznany równoważnik podlega cofnięciu (§ 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r.), jeśli policjant nabył lokal w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, także w tym przypadku nie ma prawnego znaczenia powierzchnia mieszkalna tego lokalu. Tak więc posiadanie lub nieposiadanie mieszkania przez funkcjonariusza lub członka jego rodziny, w myśl art. 89 ustawy o Policji, w miejscowości pełnienia przez policjanta służby lub w miejscowości pobliskiej jest generalną zasadą przy rozpatrywaniu uprawnień odwołującego do przedmiotowego świadczenia. Odnosząc więc obowiązujące przepisy prawne do sytuacji mieszkaniowej odwołującego, należy stwierdzić, że skoro jest on właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości pełnienia służby (B.), to mimo, iż posiadane mieszkanie nie spełnia wymogów pod względem norm zaludnienia przysługujących funkcjonariuszowi zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 1 ust. 1 pkt 2 właściwego rozporządzenia, to jednak nie ma on uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Warunkiem koniecznym do uzyskania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest spełnienie przesłanek do przydzielenia lokalu na zasadach określonych w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji (tj. nieposiadania lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej). Uprawnienie to jest jednak ograniczone dyspozycją art. 95 ust. 1 powołanej ustawy oraz § 1 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia MSWiA. W świetle tych przepisów prawo do równoważnika pieniężnego nie przysługuje między innymi, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej policjant w służbie stałej lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, posiadają spółdzielczy lokal mieszkalny, w tym lokatorski lub własnościowy, oraz spółdzielczy lokal mieszkalny zajmowany na podstawie umowy najmu. Zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że zajmowany przez odwołującego lokal niewątpliwie wyczerpuje negatywną przesłankę odmowy przyznania równoważnika pieniężnego, określoną w § 1 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia i to bez względu na jego powierzchnię.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu drugiej instancji, której zarzucił naruszenie art. 88 ust. 1 w związku z art. 89, art. 90 ust. 1, art. 92 ust. 1, art. 95 ust. 1 pkt 2 oraz art. 97 ust. 1 ustawy o Policji oraz uznał, że od początku pracy w policji był błędnie informowany o swoich uprawnieniach. Wywiódł, iż zaskarżona decyzja akceptuje taką wykładnię przepisów, która prowadzi do wniosku, iż w garnizonie śląskim możliwa jest sytuacja, w której z uwagi na fakt, że policjant przed wstąpieniem do policji mieszkał wraz z żoną i dzieckiem w [...], to jednak zdaniem organu nic mu się już od resortu spraw wewnętrznych nie należy, bo przecież posiada lokal. Takie rozumowanie, zdaniem skarżącego, jest sprzeczne z zasadami logiki i sprawiedliwości społecznej. Stwierdził, iż gdyby zajmowany przez niego lokal został przydzielony decyzją administracyjną z zasobów mieszkaniowych ministra właściwego do spraw wewnętrznych i spełniał w momencie przydziału przysługujące normy zaludnienia, to fakt późniejszego małżeństwa i założenia rodziny istotnie nie mógłby stanowić przesłanek dalszych "roszczeń" np. z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Jednakże żaden przepis nie stanowi o zameldowaniu, lecz o posiadaniu lokalu. Nadto, wspólne zameldowanie, zamieszkiwanie czy przebywanie pod jednym adresem lub jego brak nie świadczy również o prowadzeniu lub nie prowadzeniu "wspólnego gospodarstwa domowego" wskazanego w art. 89 ustawy o Policji. Policjant może nie zamieszkiwać z rodziną, a pomimo to z całą pewnością nadal prowadzi z nią "wspólne gospodarstwo domowe", np. partycypując w kosztach utrzymaniu dzieci i drugiego lokalu. Analizując treść art. 88 ust. 1, art. 89, art. 92 ust. 1 i art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji skarżący uznał, że zarówno równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego, jak i równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego są świadczeniami przyznawanymi na wniosek policjanta w postaci stanowiących osobne druki. Prawo jednak w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że: "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". W przypadku skarżącego w toku wyjaśniania stanu faktycznego sprawy i jego uprawnień sam organ mając na uwadze interes społeczny polegający na krzewieniu prorodzinnej polityki państwa oraz słuszny interes uzyskania po narodzinach dziecka dodatkowych świadczeń pieniężnych umożliwiających zapewnienie lepszych warunków bytowych (o czym skarżący poinformował zgodnie z obowiązującymi wymogami), powinien stwierdzić, iż z uwagi na narodzenie się córki złożony wniosek o świadczenie na remont mieszkania jest błędny i powinien pouczyć, iż przysługuje skarżącemu, znacznie wyższe świadczenie pieniężne. Powyższy obowiązek organu prowadzącego postępowanie administracyjne skarżący wywiódł wprost z brzmienia art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego, organ prowadzący postępowanie administracyjne naruszył wszystkie przywołane podstawowe zasady prawa administracyjnego, pociągnęło to za sobą fakt poniesienia przez skarżącego i jego rodzinę strat liczonych w tysiącach złotych rocznie, w związku z tym domagał się wypłaty należnych świadczeń za okres trzech lat, jak również wstecz od daty złożenia wniosku. Nadto, wniósł o rozpatrzenie skargi poza kolejnością, gdyż od sześciu lat jest pozbawiony należnego mu ustawowo świadczenia.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że sąd administracyjny, stosownie do zapisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Jednocześnie na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego orzeczenia. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że jeżeli zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa, to sąd obowiązany jest skargę oddalić.
Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, we wskazanym wyżej zakresie, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2007 Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 z późn. zm.), zwanego dalej w skrócie rozporządzeniem z dnia 28 czerwca 2002 r.
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jest to prawo do lokalu o określonej powierzchni, uwzględniającej normy zaludnienia lokali mieszkalnych, określone na podstawie art. 97 ust. 1 tej samej ustawy, w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie resortowe sposoby zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, w szczególności przydział lokalu mieszkalnego (art. 88 ust. 1 w zwiazku z art. 89 ust. 1 i art. 97 ust. 5), prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (art. 92 ust. 1) oraz prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (art. 94 ust. 1). Powyższe wskazuje, iż realizacja prawa do lokalu mieszkalnego dla funkcjonariusza Policji może nastąpić dwojako. Przez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego albo przez przyznanie świadczeń określonych ustawą. Przy czym uprawnienie to winno być realizowane przede wszystkim przez przydzielenie funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego, a dopiero, gdy takiego przydziału nie dokonano i policjant takiego lokalu nie posiada przysługuje mu pomoc finansowa (podobnie uchwała składu 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 3/08, Lex 364569).
Nie można też pominąć faktu, iż podstawę prawną przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego stanowi przepis art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. Powyższe twierdzenie jest uzasadnione tym, że prawo do równoważnika pieniężnego jest formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego przewidzianego w art. 88 tej samej ustawy.
Stosownie do treści art. 92 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Natomiast zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji nie posiadają: 1) lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej, 2) spółdzielczego lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskiego lub własnościowego, oraz spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, 3) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostającego w zasobach towarzystw budownictwa społecznego, 4) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu innego niż wymieniony w pkt 3, dla którego stawka czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu nie jest wyższa od stawki ustalonej przez gminę - dotyczy to również mieszkań o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2, 5) domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, 6) tymczasowej kwatery.
W myśl zaś § 1 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli posiada spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskie lub własnościowe, oraz spółdzielczy lokal mieszkalny zajmowany na podstawie umowy najmu.
W konsekwencji, wobec powyższych rozważań, gdy chodzi o negatywną przesłankę uzyskania prawa do równoważnika pieniężnego, w przypadku skarżącego jest nią posiadanie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. Jeżeli natomiast policjant lub jego małżonek posiadają lokal mieszkalny o powierzchni mniejszej niż przysługująca im norma powierzchni, to może otrzymać lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale, a więc w oparciu o art. 95 ustawy o Policji.
Przesłanki prawa do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej wyznaczają wyżej powołane przepisy ustawy o Policji oraz wydane z mocy delegacji ustawowej (art. 97 ust. 1) przepisy wykonawcze ustalające normy powierzchni mieszkaniowej przysługującej funkcjonariuszowi, przy uwzględnieniu jego stanu rodziny, stopnia służbowego lub zajmowanego stanowiska.
Zauważyć przyjdzie, że postawiony w skardze jako zarzut obrazy przepisów art. 7 - 9 K.p.a. nie został przez skarżącego w ogóle uzasadniony, natomiast z urzędu nie można się dopatrzeć naruszeń procedury administracyjnej, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (por. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Wszystkie istotne okoliczności sprawy wynikają wprost ze zgromadzonych w aktach administracyjnych dokumentów i treści oświadczeń złożonych przez skarżącego.
Odmowa przyznania skarżącemu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego była zatem prawidłowa i to z przyczyn uwzględnionych przez organy orzekające w sprawie. Słusznie organy uznały, że w świetle art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji i przepisów rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. posiadanie przez skarżącego na dzień mianowania do służby stałej (tj. 16 sierpnia 1993 r.) lokalu mieszkalnego położonego w B., a więc w miejscu pełnienia służby wyklucza przyznanie mu prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego od dnia 1 kwietnia 2006 r. bez względu na powierzchnię tego lokalu. Wówczas skarżący nie miał jeszcze rodziny, co oznacza, że lokal ten spełniał normy zaludnienia nawet przy uwzględnieniu tylko powierzchni przypadającej samemu skarżącemu.
Uchwałą z dnia 21 kwietnia 2008 r. o sygn. akt I OPS 3/08 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że okoliczność, iż dany lokal przestał odpowiadać normom zaludnienia, nie daje uprawnienia do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Uchwała ta dotyczy, co prawda lokali przyznanych w trybie art. 88 ustawy o Policji, jednakowoż Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że stanowisko to jest aktualne w innych przypadkach, gdy policjant posiada lokal mieszkalny, a przestał on jedynie spełniać normy zaludnienia (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 572/08 - publ. Centralna Baza Orzeczeń NSA).
W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu i zawiera rozstrzygnięcie zgodne z prawem materialnym, skarga nie mogła być uwzględniona, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.