IV SA/Gl 810/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-09-26
NSAAdministracyjneWysokawsa
dodatek mieszkaniowyprawo administracyjnerozporządzenieustawaTrybunał Konstytucyjnysądy administracyjnekoszty utrzymania lokaluopłaty za wodę

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, uznając przepis rozporządzenia za niezgodny z ustawą i Konstytucją.

Skarżąca B. W. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Skarżąca podniosła, że organ nie uwzględnił rażąco wysokiej podwyżki opłaty za wodę i że opłata ta odbiega od norm. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów za niezgodny z ustawą o dodatkach mieszkaniowych i Konstytucją RP, ponieważ ograniczał wysokość wydatków na dodatek mieszkaniowy.

Sprawa dotyczyła skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy nie uwzględnił rażąco wysokiej podwyżki opłaty za zużycie wody oraz że faktycznie ponoszona opłata znacząco odbiega od przeciętnych norm zużycia wody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę, doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. (sygn. P 4/05), który uznał § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych za niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Sąd administracyjny, związany Konstytucją i ustawami, uznał, że przepis rozporządzenia, który obniżał wysokość wydatków mieszkaniowych o 10% przy obliczaniu dodatku, nie miał podstaw w ustawie i nie mógł być stosowany. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, nakazując organom administracji ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem stanowiska Sądu co do niezgodności przepisu rozporządzenia z aktem rangi ustawowej. Sąd zwrócił również uwagę na naruszenie przez organ pierwszej instancji obowiązków wynikających z art. 8 i 11 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie istotnych dla strony twierdzeń dotyczących opłat za wodę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał, że ograniczenie wydatków o 10% nie znajduje podstaw w ustawie, a upoważnienie do odstępstw od regulacji ustawowej musi być jednoznacznie wskazane w ustawie. Sąd administracyjny jest związany Konstytucją i ustawami i może pominąć przepisy podustawowe sprzeczne z ustawą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.d.m. art. 6 § ust. 1

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Przepis ten nie upoważnia do ograniczenia wydatków mieszkaniowych o 10% przy obliczaniu dodatku.

Pomocnicze

u.d.m. art. 9 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Odwołuje się do pojęcia "wydatków za zajmowany lokal mieszkalny", nie nakazując uzupełnienia regulacji ustawowej.

rozp. RM art. 2 § ust. 2

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych

Uznany za niezgodny z ustawą i Konstytucją, nie mógł być stosowany.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

rozp. MI

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność przepisu rozporządzenia z ustawą i Konstytucją RP. Naruszenie przez organ administracji obowiązków proceduralnych.

Godne uwagi sformułowania

ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10 % [...] nie znajduje podstaw w przepisach ustawy naruszenie określonej konstytucyjnie hierarchii źródeł prawa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem organ odwoławczy w dniu [...] r. wydał decyzję Nr [...] utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie [...] jako zgodne z przywołanymi przez organ przepisami ustawy

Skład orzekający

Teresa Kurcyusz-Furmanik

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Kaznowska

sędzia

Małgorzata Walentek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatków mieszkaniowych, zasady hierarchii źródeł prawa, kontrola sądów administracyjnych nad aktami podustawowymi, obowiązki organów administracji w postępowaniu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który wpłynął na ocenę przepisu rozporządzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne mogą uchylać decyzje na podstawie niezgodności przepisów wykonawczych z ustawą i Konstytucją, co jest ważnym aspektem kontroli praworządności.

Sąd administracyjny uchylił decyzję o dodatku mieszkaniowym, bo przepis był niezgodny z Konstytucją!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Gl 810/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Elżbieta Kaznowska
Małgorzata Walentek
Teresa Kurcyusz-Furmanik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant st. referent Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2006 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. Nr [...]r.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B., na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 71 poz. 734 ) przyznano B. W. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] do [...] 2005 r.
Przy obliczeniu przyznanego dodatku mieszkaniowego wzięto pod uwagę zapis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 156 poz. 1817 ) i obniżono wysokość rzeczywiście ponoszonych przez wnioskodawczynie wydatków mieszkaniowych do ich 90 %.
Po otrzymaniu wymienionej decyzji wnioskodawczyni zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z prośbą o skonfrontowanie jej treści z rzeczywiście osiąganymi przez nią dochodami a także zakresie wysokości przyjętego w niej ryczałtu za zużycie wody.
Organ odwoławczy w dniu [...] r. wydał decyzję Nr [...] utrzymując w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji jako zgodne z przywołanymi przez organ przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a także z przepisami rozporządzenia.
B. W., nie godząc się z rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą, w której podniosła, iż rozpoznający sprawę organ nie uwzględnił rażąco wysokiej podwyżki opłaty za zużycie wody. Nie wziął również pod uwagę, iż opłata z tego tytułu, jaką skarżąca faktycznie ponosi, odbiega w sposób znaczący zarówno od kosztów faktycznego zużycia, jak i od uwzględnionych w wysokości dodatku mieszkaniowego przeciętnych norm zużycia wody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Jak nakazuje art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 )- zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem ( art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ).
Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem zarówno materialnym jak i procesowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn dostrzeżonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach jego działania nakreślonego treścią wskazanego art. 134 § 1 p.p.s.a.
Podstawą materialną rozstrzygnięcia w zakresie przyznanego skarżącej dodatku mieszkaniowego był, poza przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych również przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 156 poz. 1817 ).
Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd musiał zatem uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. P 4/05 publ. 55/5/A/2006, w którym § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 156 poz. 1817 ) uznano za niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.).
Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10 %, co zostało dokonane w treści wskazanego przepisu rozporządzenia nie znajduje podstaw w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w szczególności w jej art. 6 ust. 1. Jeżeli nawet przyjąć, że ustawodawca mógłby upoważnić w akcie wykonawczym do odstępstw od regulacji ustawowej, musiałby to jednoznacznie i szczegółowo wskazać w treści ustawy. Przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych odwołuje się wyłącznie do pojęcia "wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego". Tym samym nie nakazuje uzupełnienia regulacji ustawowej lecz pozwala w swoim upoważnieniu na odmienną niż ustawowa, regulację. Stanowi to oczywiste naruszenie określonej konstytucyjnie hierarchii źródeł prawa a w konsekwencji zachodzi konieczność eliminacji z porządku prawnego przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia
2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych.
Należało przeto uznać, że w dacie rozpatrywania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przywołany przepis rozporządzenia stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej już nie obowiązywał. Obowiązywał jednak w chwili wydawania zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji organu.
Zdaniem Sądu bowiem data wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny jest datą przesądzającą o możliwości uznania kontrolowanej normy prawnej jako niezgodnej z Konstytucją RP ( w tym wypadku z ustawą ) chyba, że wyraźnie zostanie stwierdzone w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, iż orzeka się o utracie mocy obowiązującej badanej normy prawnej z mocą wsteczną lub odracza się utratę mocy obowiązującej badanego przepisu.
Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP jest związany tylko Konstytucją oraz ustawami. Oznacza to, że w sytuacji, gdy uzna niezgodności podustawowego aktu normatywnego z ustawą, to w konsekwencji może on w sprawie, w której orzeka samodzielnie, zdecydować o pominięciu określonej normy prawnej tego aktu podustawowego przy podejmowaniu swego rozstrzygnięcia, które w takim wypadku wydaje wyłącznie na podstawie przepisów ustawy ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r. sygn. III RN 33/02 publ. OSNP 2004/7/11/.
Przesłanki istniejące od odmowy zastosowania § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, jako sprzecznego z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, nakazywały zdaniem Sądu, wydanie w sprawie decyzji opartej wyłącznie na akcie prawnym rangi ustawowej.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1
lit. a w związku z art. 135 P.p.s.a.
W ponownym postępowaniu organ administracji weźmie pod uwagę zaprezentowane przez Sąd stanowisko co do niezgodności z aktem rangi ustawowej przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych wykluczające tym samym wyliczenie przysługującego skarżącemu dodatku mieszkaniowego przy uwzględnieniu 90 % wysokości wydatków za zajmowany przez nią lokal.
Odnosząc się natomiast do stanowiska skarżącej zaprezentowanego w skardze i odwołaniu od decyzji organu I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zauważa, iż nie zostało w sprawie należycie wyjaśnione, z jakich przyczyn, mimo, iż skarżąca nie posiada w swoim lokalu mieszkalnym wodomierzy, występuje tak istotna różnica pomiędzy faktycznymi wydatkami ponoszonymi przez nią z tytułu opłat za wodę, a normami określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody ( Dz. U. nr 8 poz. 70 ).
Organ administracji, który w ogóle nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia swym obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. a tym samym narusza podstawowe zasady procedury administracyjnej co również powinno zostać wzięte pod uwagę przy ponownej ocenie stanu faktycznego sprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI