IV SA/Gl 1064/07

IV SA/Gl 1064/07 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2008-03-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2007-10-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Mikusiński /przewodniczący/
Stanisław Nitecki
Tadeusz Michalik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Sygn. powiązane
I OSK 941/08 - Wyrok NSA z 2009-02-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 1 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 134 par. 1, art. 145 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2001 nr 71 poz 734
art. 3 ust. 1 i 3, art. 2 ust. 1, art. 6 ust. 1
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Referent – stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2008r. sprawy ze skargi F. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę
Uzasadnienie
F. S. dnia [...] r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, w którym wykazała, że prowadzi 5-osobowe gospodarstwo domowe, które w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku osiągnęło dochód w wysokości [...] zł., czyli [...] zł. miesięcznie, tj. [...] zł. na osobę. We wniosku i deklaracji o dochodach nie została ujęta matka wnioskodawczyni H. L. Dnia [...] r. organ pierwszej instancji – Prezydent Miasta Ś. - przeprowadził wywiad środowiskowy i ustalił, że w/w matka wnioskodawczyni zamieszkuje od [...] r. w przedmiotowym lokalu. Dnia [...] r. organ wezwał wnioskodawczynię do zadeklarowania dochodów matki H. L. W odpowiedzi na powyższe dnia [...] r. wnioskodawczyni oświadczyła, iż jej matka prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i nie wyraziła zgody na dostarczenie dokumentów dotyczących renty. W oparciu o dokonane ustalenia organ I instancji decyzją z dnia [...] r. Nr [...] odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego powołując się w uzasadnieniu na ustalenia wywiadu środowiskowego wskazujące, iż faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących w lokalu jest większa niż wykazana w deklaracji o dochodach.
W wyniku wniesionego odwołania decyzja ta została decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Nr [...] z dnia [...] r. uchylona, a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej Kolegium wskazało, iż przepis art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71 , poz. 734 ze zm.) nie mógł mieć w rozpatrywanej sprawie zastosowania, gdyż dotyczy on sytuacji odwrotnej, tj. gdy liczba osób faktycznie zamieszkujących i gospodarujących jest mniejsza niż wykazana w deklaracji. Wskazano ponadto na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego celem ustalenia od kiedy matka wnioskodawczyni zamieszkuje z nią w lokalu i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i w przypadku potwierdzenia tej okoliczności zobowiąże stronę do zadeklarowania jej dochodów.
Rozpatrując sprawę ponownie organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające i ustalił, że wnioskodawczyni prowadzi wraz z mężem, trójką dzieci i matką 6- osobowe gospodarstwo domowe i za taką ilość osób ponoszone są wydatki za mieszkanie. Pismem z dnia [...] r. organ wezwał stronę do dostarczenia dokumentów dotyczących dochodów matki H. L. W dniu [...] r. wnioskodawczyni dostarczyła brakujące dokumenty oraz zapoznała się z aktami sprawy, co potwierdziła własnoręcznym podpisem.
Z materiału dowodowego wynikało, że wnioskodawczyni zajmuje lokal mieszkalny o pow. [...] m², w którym prowadzi 6-osobowe gospodarstwo domowe. W okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie dochód członków gospodarstwa domowego wyniósł [...] zł., tj. [...].zł. miesięcznie, czyli [...].zł. na osobę. Dochód ten nie przekraczał 125 % kwoty najniższej emerytury ([...] zł. x 125% = [...] zł.), lecz był wyższy od 100% kwoty najniższej emerytury. Udział własny gospodarstwa domowego w pokryciu należności czynszowych wynosił zatem [...] zł. tj. 12% z kwoty [...] zł.. Wydatki na mieszkanie za ostatni miesiąc wynosiły według wniosku [...] zł.. Łączne wydatki powiększone z tytułu braku w lokalu ciepłej wody ([...] zł.) wynosiły [...] zł.. Obliczony na tej podstawie dodatek mieszkaniowy ([...] zł. -[...] zł. x 12%) wyniósł [...] zł..
Dlatego też decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ś. przyznał F. S. dodatek mieszkaniowy na okres od [...] r. do [...] r. w wysokości [...] zł..
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca podnosiła, że po długim oczekiwaniu zechciano jej przyznać dodatek -zaledwie [...] zł., jeszcze mniej niż w zeszłym roku, choć pensja męża nie wzrosła. Dodała, że nie stać jej na zapłacenie zaległości czynszowych, a w decyzji napisano kłamliwie dochód w wysokości [...] zł.. Wyjaśniła, że matka prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i może jej dać tylko [...] zł., gdyż choruje i większość renty przeznacza na jedzenie. Biorąc pod uwagę ich średni dochód, który wynosi [...] zł. + renta matki [...]. = [...] zł., co w przeliczeniu na osobę daje zaledwie [...] zł., podczas gdy opłaty za prąd, gaz, czynsz, telefon, naprawy instrumentów muzycznych, kupno przyborów do szkół, obiady dzieci, bilety miesięczne, basen córki, lekarstwa i pampersy matki wynoszą [...] zł.. Wnosiła o ponowne pozytywne rozpatrzenie sprawy i przyznanie dodatku pokrywającego cały czynsz lub przynajmniej 90 lub 70%.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło utrzymać w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy to postępowania w sprawie i wyjaśnił stronie w oparciu o jakie przepisy prawa toczy się postępowanie administracyjne w kwestii przyznania dodatku mieszkaniowego. Dalej organ wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie na dochód członków gospodarstwa domowego wnioskodawczyni w okresie od [...] do [...] r. składał się: wynagrodzenie męża [...] zł., zasiłków rodzinnych w wysokości [...] zł. oraz renty matki H. L. wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości [...] zł.. Łącznie dochód w deklarowanym okresie wyniósł [...] zł., co miesięcznie daje kwotę [...] zł.. Podkreślono przy tym, iż skarżąca podawała w odwołaniu dochód netto, podczas gdy podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego stanowi dochód brutto po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu, składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe. Od przychodu nie odlicza się natomiast zaliczki na podatek dochodowy, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz potrąceń z różnych innych tytułów. Z tych przyczyn kwota dochodu stanowiąca podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego jest wyższa od otrzymywanego na rękę dochodu netto. Organ odwoławczy zaakcentował, iż z różnych pism i wyjaśnień skarżącej wynika, że składa ona sprzeczne oświadczenia co do prowadzenia z matką wspólnego gospodarstwa domowego. Wskazano że okoliczności dotyczące prowadzenia przez matkę wnioskodawczyni odrębnego gospodarstwa domowego nie mogą zostać uwzględnione. Zgodnie bowiem z art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez gospodarstwo domowe rozumie się rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. W rozpatrywanej zaś sprawie matka wnioskodawczyni zamieszkuje z nią razem w lokalu, a swoje prawo do zamieszkiwania w tym lokalu wywodzi z jej prawa. Wnosi przy tym wkład w jej gospodarstwo domowe pokrywając część kosztów utrzymania mieszkania i jest dla niej osobą najbliższą. Na zakończenie wskazano skarżącej, iż nie otrzymała "najniższej kwoty dodatku" wynoszącej "zaledwie" [...] zł., gdyż najniższa kwota, w jakiej może być przyznany dodatek mieszkaniowy wynosi bowiem [...] zł. i dla wielu osób znajdujących się w trudnej sytuacji nawet taka kwota dodatku stanowi dużą pomoc.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca F. S. podnosiła, że w decyzji Kolegium jest wiele nieprawidłowości, przede wszystkim kłamstwem są podane dochody. Uważa, że wykazany dochód w wysokości [...] zł. został zawyżony, gdyż według zaświadczenia z zakładu pracy męża dochód brutto z okresu trzech miesięcy wynosi [...] zł.. Miesięcznie daje to kwotę [...] zł. + [...] zł. renta matki + [...] zł. rodzinne, czyli łącznie [...] zł. ([...] zł. za trzy miesiące), co w przeliczeniu na osobę daje kwotę [...] zł. i jest to kwota uprawniająca do dodatku, lecz jego wysokość opieka sobie sama wymyśliła. Powołując się na definicję dochodu podnosiła, że od emerytury matki winna być odjęta składka na ubezpieczenie zdrowotne i zaliczka na podatek dochodowy. Nie powinno się również wliczać do dochodu zasiłku pielęgnacyjnego. Zarzucała, że czynsz wynosi [...] zł., a nie [...] zł., a brak ciepłej wody kosztuje dużo więcej niż [...] czy [...] zł. miesięczne, gdyż opłaty za gaz z tego tytułu wynoszą bowiem [...] zł.. W dalszej części skargi skarżąca opisała swoją sytuację dochodową i rodzinną, a w szczególności wydatki jakie ponosi na kształcenie dzieci.
Przy tym treść skargi wskazuje, że przedmiotem zaskarżenia są dwie odrębne decyzje organu odwoławczego, a część zarzutów skargi odnoszących się do prowadzenia 5-osobowego gospodarstwa dotyczy innej decyzji administracyjnej, a mianowicie decyzji o [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podtrzymał zaprezentowaną w decyzji argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych.
Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w tych ramach nie wykazała, aby decyzja ta nie odpowiadała wymogom prawa. Analiza zaskarżonej decyzji jak również decyzji organu I instancji dała Sądowi podstawy do przyjęcia, iż oba te akty są prawidłowe i odpowiadają obowiązującym unormowaniom prawnym. Z tych względów Sąd nie podzielił zrzutów podnoszonych przez stronę skarżącą i skargi nie uwzględnił.
Zasady przyznawania świadczenia w postaci dodatku mieszkaniowego uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r., o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734).
Stosownie zatem do treści art. 3 ust. 1 przywołanej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r., dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa wart. 2 ust. 1 tej ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku.
Przepis art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi w ust. 1, iż wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości:
1) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym,
2) 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym,
3) 10% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym,
a w ust. 2, że jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości:
1) 20% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym,
2) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym,
3) 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym.
Za dochód zaś, zgodnie z treścią art. 3 ust. 3 ustawy uważa się natomiast wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba, że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej oraz jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w [...] r..
Z kolei w myśl art. 4 omawianej ustawy przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby.
Analiza materiału dowodowego sprawy prowadzi do wniosku, iż przedmiotowy dodatek mieszkaniowy został przyznany w prawidłowo obliczonej wysokości, zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami, a zarzuty dotyczące zawyżenia dochodu rodziny skarżącej są nieuzasadnione.
Wskazany w skardze dochód męża skarżącej za okres od [...] do [...] r. w kwocie [...] zł. zgodny jest bowiem z przedłożonym zaświadczeniem i w takiej wysokości został przyjęty (dokładnie [...]zł.). Podana kwota emerytury matki H. L. [...] zł jest kwotą do wypłaty, czyli kwotą netto -po potrąceniu zaliczki na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Do celów dodatku mieszkaniowego – jak już to wyżej wskazano - przyjmuje się jednak dochód po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Od dochodu nie odlicza się zatem składki na ubezpieczenie zdrowotne, gdyż zasady jej opłacania regulują odrębne przepisy, tj. ustawa z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U .Nr 210, poz. 2135 ze zm.). Odliczeniu nie podlega również zaliczka na podatek dochodowy. Dochód matki wnioskodawczyni stanowiący podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego wynosi zatem [...] zł. czyli [...] zł. miesięcznie. Na kwotę tę składa się renta w wysokości [...] zł. brutto + dodatek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł..
Także zarzuty skarżącej dotyczące niesłusznego zaliczenia do dochodu zasiłku pielęgnacyjnego są nieuzasadnione. Matka wnioskodawczyni pobiera bowiem nie zasiłek pielęgnacyjny, lecz dodatek pielęgnacyjny, który odliczeniu od dochodu nie podlega. Są to bowiem dwa odrębne świadczenia przyznawane na podstawie dwóch odrębnych ustaw. Dodatek pielęgnacyjny, wypłacany na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze .zm.) odliczeniu od dochodu nie podlega, podczas gdy zasiłek pielęgnacyjny, który jest świadczeniem wypłacanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) nie stanowi dochodu.
W tym stanie rzeczy łączny dochód gospodarstwa domowego wnioskodawczyni wynosi zatem [...] zł. (wynagrodzenie męża [...] zł. + renta matki wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym [...] zł. + zasiłki rodzinne [...] zł.), tj. [...] zł. miesięcznie.
Zarzuty skargi dotyczące zaniżenia kwoty ponoszonych wydatków nie zasługują na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika bowiem, że wydatki stanowiące podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego wynoszą [...] zł.. Na kwotę tę składają się wydatki potwierdzone przez zarządcę w kwocie [...] zł.. Do wydatków nie wliczono kwoty [...] zł. opłat ponoszonych z tytułu ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłat za wieczyste użytkowanie gruntów. Wydatki te zwiększono natomiast o kwotę [...] zł. stanowiącą podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału z tytułu braku w lokalu centralnie ciepłej wody. Wydatki te obliczono przy uwzględnieniu prowadzenia 6-osobowego gospodarstwa domowego.
Stąd też uprawnionym jest przyjęcie, iż organy administracyjne orzekające w sprawie dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie dochodów przypadających na osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, a co za tym idzie prawidłowo obliczyły kwotę przysługującego skarżącej dodatku mieszkaniowego.
Przeto należy stwierdzić, iż orzeczenie organu odwoławczego - pomimo subiektywnych odczuć strony skarżącej - jest prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi i dlatego stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.
Na marginesie należy wskazać, iż podnoszona w skardze kwestia dodatku mieszkaniowego za okres od [...] r. do [...] r. była materią innego postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która to decyzja była przedmiotem postępowania w innej sprawie zawisłej przed tut. Sądem (sygn. akt IV SA/Gl 1069/07).